Vai trò của nhân viên công tác xã hội trong việc hỗ trợ gia đình có trẻ tự kỷ tiếp cận nguồn lực

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh vai trò của nhân viên công tác xã hội trong việc giúp đỡ gia đình có trẻ tự kỷ tiếp cận với, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Đào Thị Lương
• Người hướng dẫn: Gs. Đặng Cảnh Khanh
• Trường học: Trường đại học khoa học xã hội và nhân văn
• Chuyên ngành: Công tác xã hội
• Đề tài: Vai trò của nhân viên công tác xã hội trong việc trợ giúp gia đình có trẻ tự kỷ tiếp cận với các nguồn lực hỗ trợ
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA NHÂN VIÊN CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI VIỆC TIẾP CẬN CÁC NGUỒN LỰC HỖ TRỢ CỦA GIA ĐÌNH CÓ TRẺ TỰ KỶ
• 1.1. Một số lý thuyết áp dụng trong nghiên cứu
• 1.1.1. Lý thuyết hệ thống
• 1.1.2. Lý thuyết vai trò
• 1.2. Một số định nghĩa, khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu
• 1.2.1. Hoạt động trợ giúp
• 1.2.2. Nguồn lực và nguồn lực hỗ trợ
• 1.2.3. Vài nét về địa bàn nghiên cứu
• 1.3. Trẻ tự kỷ và những khó khăn của gia đình có trẻ tự kỷ
• 1.4. Thực trạng chăm sóc trẻ tự kỷ và các mô hình hỗ trợ trẻ tự kỷ
• 3. CHƯƠNG 3: VAI TRÒ CỦA NHÂN VIÊN CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI VIỆC TIẾP CẬN CÁC NGUỒN LỰC HỖ TRỢ CỦA GIA ĐÌNH CÓ TRẺ TỰ KỶ
• 3.1. Khẳng định vai trò của nhân viên CTXH trong nỗ lực trợ giúp gia đình trẻ tự kỷ tiếp cận với các nguồn lực hỗ trợ
• 3.2. Vai trò của NVXH với việc tiếp cận các nguồn lực của gia đình có trẻ tự kỷ
• 3.3. Nhà tham vấn
• 3.4. Tác nhân thay đổi
• 3.5. Xác định vai trò của NVXH thông qua việc triển khai mô hình công tác xã hội với việc tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ của gia đình có trẻ tự kỷ
• 3.5.1. Xác định đối tượng và mục đích hỗ trợ
• 3.5.2. Giới thiệu mô hình Lớp hỗ trợ hòa nhập
• 3.5.2.1. Lý do triển khai mô hình
• 3.5.2.2. Chức năng của mô hình
• 3.5.2.3. Các dịch vụ trợ giúp
• 3.5.2.4. Kinh phí hoạt động
• 3.5.2.5. Đánh giá mô hình
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• PHỤ LỤC 1
• DANH SÁCH CÁC TRƯỜNG HỢP PHỎNG VẤN SÂU

Tóm tắt

I. Tổng quan về vai trò của nhân viên công tác xã hội trong hỗ trợ gia đình trẻ tự kỷ

Nhân viên công tác xã hội (NVCTXH) đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ gia đình có trẻ tự kỷ. Họ không chỉ cung cấp thông tin mà còn giúp gia đình tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ cần thiết. Sự can thiệp sớm và hiệu quả từ NVCTXH có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong cuộc sống của trẻ tự kỷ và gia đình họ. Nghiên cứu cho thấy rằng, sự hỗ trợ từ NVCTXH giúp gia đình vượt qua giai đoạn khó khăn và tìm kiếm các giải pháp can thiệp phù hợp.

1.1. Định nghĩa và vai trò của nhân viên công tác xã hội

NVCTXH là những người chuyên nghiệp trong lĩnh vực hỗ trợ xã hội, có nhiệm vụ giúp đỡ các gia đình có trẻ tự kỷ tiếp cận với các dịch vụ và nguồn lực cần thiết. Họ đóng vai trò như cầu nối giữa gia đình và các tổ chức, cơ sở hỗ trợ, giúp gia đình hiểu rõ hơn về tình trạng của trẻ và các phương pháp can thiệp hiệu quả.

1.2. Tầm quan trọng của sự can thiệp sớm từ nhân viên công tác xã hội

Can thiệp sớm là yếu tố quyết định trong việc hỗ trợ trẻ tự kỷ. NVCTXH giúp gia đình nhận diện sớm các dấu hiệu của tự kỷ và hướng dẫn họ đến các dịch vụ can thiệp phù hợp. Nghiên cứu cho thấy, trẻ được can thiệp sớm có khả năng hòa nhập xã hội tốt hơn và phát triển kỹ năng sống hiệu quả hơn.

II. Những thách thức mà gia đình trẻ tự kỷ phải đối mặt

Gia đình có trẻ tự kỷ thường phải đối mặt với nhiều thách thức, từ tâm lý đến kinh tế. Sự thiếu hụt thông tin và nguồn lực hỗ trợ là một trong những vấn đề lớn nhất. Nhiều gia đình không biết cách tìm kiếm sự giúp đỡ, dẫn đến việc trẻ không nhận được sự can thiệp cần thiết. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ mà còn tạo ra gánh nặng cho gia đình.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp cận thông tin và dịch vụ hỗ trợ

Nhiều gia đình không biết nơi nào có thể cung cấp thông tin và dịch vụ hỗ trợ cho trẻ tự kỷ. Điều này dẫn đến việc họ không thể tìm kiếm sự giúp đỡ kịp thời, ảnh hưởng đến quá trình can thiệp cho trẻ.

2.2. Gánh nặng tâm lý và kinh tế cho gia đình

Gia đình có trẻ tự kỷ thường phải chịu áp lực lớn về tâm lý và kinh tế. Họ phải đối mặt với sự kỳ thị từ xã hội và gánh nặng tài chính do chi phí điều trị và can thiệp. Điều này có thể dẫn đến tình trạng stress và lo âu trong gia đình.

III. Phương pháp hỗ trợ gia đình trẻ tự kỷ hiệu quả từ nhân viên công tác xã hội

NVCTXH sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để hỗ trợ gia đình trẻ tự kỷ. Những phương pháp này không chỉ giúp gia đình tiếp cận thông tin mà còn tạo ra môi trường hỗ trợ tích cực cho trẻ. Các chương trình can thiệp được thiết kế phù hợp với nhu cầu của từng gia đình, giúp họ vượt qua khó khăn và tìm kiếm giải pháp hiệu quả.

3.1. Tư vấn và hướng dẫn cho gia đình

NVCTXH cung cấp dịch vụ tư vấn cho gia đình, giúp họ hiểu rõ hơn về tình trạng của trẻ và các phương pháp can thiệp. Họ cũng hướng dẫn gia đình cách tìm kiếm các dịch vụ hỗ trợ phù hợp.

3.2. Tổ chức các chương trình can thiệp nhóm

Các chương trình can thiệp nhóm giúp gia đình có trẻ tự kỷ kết nối với nhau, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau. NVCTXH đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức và điều phối các chương trình này.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về vai trò của nhân viên công tác xã hội

Nghiên cứu cho thấy rằng sự can thiệp của NVCTXH có tác động tích cực đến sự phát triển của trẻ tự kỷ và gia đình họ. Các gia đình có sự hỗ trợ từ NVCTXH thường có khả năng tiếp cận các nguồn lực tốt hơn và có những cải thiện rõ rệt trong cuộc sống. Điều này chứng tỏ rằng vai trò của NVCTXH là rất quan trọng trong việc hỗ trợ gia đình trẻ tự kỷ.

4.1. Kết quả từ các mô hình can thiệp thành công

Nhiều mô hình can thiệp thành công đã được triển khai, cho thấy sự hiệu quả của NVCTXH trong việc hỗ trợ gia đình trẻ tự kỷ. Những mô hình này không chỉ giúp trẻ phát triển mà còn tạo ra môi trường hỗ trợ tích cực cho gia đình.

4.2. Đánh giá tác động của sự hỗ trợ từ nhân viên công tác xã hội

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự hỗ trợ từ NVCTXH giúp gia đình có trẻ tự kỷ cải thiện chất lượng cuộc sống. Gia đình cảm thấy tự tin hơn trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ, từ đó tạo ra những thay đổi tích cực trong hành vi và phát triển của trẻ.

V. Kết luận và tương lai của vai trò nhân viên công tác xã hội trong hỗ trợ gia đình trẻ tự kỷ

Vai trò của NVCTXH trong việc hỗ trợ gia đình trẻ tự kỷ là rất quan trọng và cần thiết. Cần có những chính sách và chương trình hỗ trợ mạnh mẽ hơn để nâng cao hiệu quả công tác xã hội trong lĩnh vực này. Tương lai, việc phát triển các mô hình hỗ trợ sẽ giúp gia đình trẻ tự kỷ tiếp cận các nguồn lực tốt hơn, từ đó cải thiện chất lượng cuộc sống cho trẻ và gia đình.

5.1. Đề xuất các chính sách hỗ trợ cho nhân viên công tác xã hội

Cần có các chính sách hỗ trợ và đào tạo cho NVCTXH để họ có thể thực hiện tốt hơn vai trò của mình trong việc hỗ trợ gia đình trẻ tự kỷ. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và hiệu quả can thiệp.

5.2. Tương lai của công tác xã hội trong lĩnh vực hỗ trợ trẻ tự kỷ

Công tác xã hội sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ gia đình trẻ tự kỷ. Việc phát triển các mô hình hỗ trợ và nâng cao nhận thức xã hội về tự kỷ sẽ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống cho trẻ và gia đình họ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN -------***------- ĐÀO THỊ LƢƠNG VAI TRÒ CỦA NHÂN VIÊN CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG VIỆC TRỢ GIÚP GIA ĐÌNH CÓ TRẺ TỰ KỶ TIẾP CẬN VỚI CÁC NGUỒN LỰC HỖ TRỢ (Nghiên cứu thực hiện tại địa bàn huyện Văn Giang – Hưng Yên) LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI Hà Nội – 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN -------***------- ĐÀO THỊ LƢƠNG VAI TRÒ CỦA NHÂN VIÊN CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG VIỆC TRỢ GIÚP GIA ĐÌNH CÓ TRẺ TỰ KỶ TIẾP CẬN VỚI CÁC NGUỒN LỰC HỖ TRỢ (Nghiên cứu thực hiện tại địa bàn huyện Văn Giang – Hưng Yên) Chuyên ngành: Công tác xã hội Mã số : 60 90 01 01 LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS. Đặng Cảnh Khanh Hà Nội – 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC MỞ ĐẦU . Lý do chọn đề tài . Tổng quan tình hình nghiên cứu. Về các nguồn lực hỗ trợ cho các gia đình có trẻ tự kỷ . Ý nghĩa của nghiên cứu . Câu hỏi nghiên cứu . Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu . Giả thuyết nghiên cứu. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. 18 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA NHÂN VIÊN CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI VIỆC TIẾP CẬN CÁC NGUỒN LỰC HỖ TRỢ CỦA GIA ĐÌNH CÓ TRẺ TỰ KỶ.1 Một số lý thuyết áp dụng trong nghiên cứu .1 Lý thuyết hệ thống. Lý thuyết vai trò .2 Một số định nghĩa, khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu . Hoạt động trợ giúp . Nguồn lực và nguồn lực hỗ trợ . Vài nét về địa bàn nghiên cứu .2 Trẻ tự kỷ và những khó khăn của gia đình có trẻ tự kỷ . Hầu hết các gia đình đều phải trải qua giai đoạn “sốc” tinh thần khi con có chẩn đoán tự kỷ. Thiếu thông tin khiến các gia đình không có định hướng, lúng túng trong việc tìm biện pháp can thiệp cho trẻ, hoặc đổ lỗi cho người khác. Khó khăn với trẻ và gia đình không chỉ là sự khó nhọc về thể xác . Gánh nặng kinh tế đè nặng lên vai những gia đình khó khăn khi nhà nước chưa có sự hỗ trợ nào thích đáng cho những gia đình có trẻ tự kỷ. Nhiều gia đình ở xa trung tâm quá gian nan trong việc đưa con đến các cơ sở can thiệp. 45 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thời gian cho quá trình can thiệp của trẻ là không giới hạn . Thực trạng chăm sóc trẻ tự kỷ và các mô hình hỗ trợ trẻ tự kỷ . 46 Chƣơng 3: VAI TRÒ CỦA NHÂN VIÊN CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI VIỆC TIẾP CẬN CÁC NGUỒN LỰC HỖ TRỢ CỦA GIA ĐÌNH CÓ TRẺ TỰ KỶ .1 Khẳng định vai trò của nhân viên CTXH trong nỗ lực trợ giúp gia đình trẻ tự kỷ tiếp cận với các nguồn lực hỗ trợ . Vai trò của NVXH với việc tiếp cận các nguồn lực của gia đình có trẻ tự kỷ .2 Nhà tham vấn .5 Tác nhân thay đổi .3 Xác định vai trò của NVXH thông qua việc triển khai mô hình công tác xã hội với việc tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ của gia đình có trẻ tự kỷ.1 Xác định đối tượng và mục đích hỗ trợ .4 Giới thiệu mô hình Lớp hỗ trợ hòa nhập .1 Lý do triển khai mô hình .2 Chức năng của mô hình .3 Các dịch vụ trợ giúp .4 Kinh phí hoạt động .5 Đánh giá mô hình . 71 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 75 PHỤ LỤCPHỤ LỤC 1 . 77 DANH SÁCH CÁC TRƢỜNG HỢP PHỎNG VẤN SÂU . 78 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG - ẢNH Bảng 1.1: Các hệ thống CTXH của Pincus và Minahan .2: Hiện trạng mạng lƣới các cơ sở bảo trợ xã hội chăm sóc ngƣời khuyết tật . 47 DANH MỤC ẢNH Ảnh 1: Tháp nhu cầu của maslow .1: Thông tin từ sách báo .2: Thông tin từ các buổi hội thảo .1: Dịch vụ chuẩn đoán 1.2: Dịch vụ chuẩn đoán 2.1: Hỗ trợ vận động .2: Can thiệp ngôn ngữ .3: Can thiệp nhóm . 38 Ảnh 5: Bản đồ huyện Văn Giang - Hƣng Yên . 40 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT CTXH : Công tác xã hội TTK : Trẻ tự kỷ CLB : Câu lạc bộ NVXH : Nhân viên xã hội TP : Thành phố 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Qua quá trình học tập hệ đào tạo sau đại học ngành Công tác xã hội tại trƣờng, tôi không chỉ tích lũy cho bản thân thêm nhiều kiến thức chuyên ngành hữu ích mà thêm vào đó còn có cơ hội đƣợc học hỏi những bạn bè, đồng nghiệp những kỹ năng thực hành nghề Công tác xã hội ở những lĩnh vực khác nhau. Đặc biệt là những kinh nghiệm tác nghiệp thực tế mà các thầy cô và các anh chị, bạn bè đồng nghiệp đã chia sẻ. Quá trình thực hiện đề tài luận văn “Vai trò của nhân viên Công tác xã hội trong trợ giúp gia đình có trẻ tự kỷ tiếp cận với các nguồn lực hỗ trợ” (nghiên cứu thực hiện tại địa bàn huyện Văn Giang – Hưng Yên) tôi đã nhận đƣợc sự giúp đỡ, hỗ trợ của rất nhiều ngƣời. Kết quả của đề tài cũng là nhờ sự hỗ trợ tận tình của giáo viên hƣớng dẫn, đồng nghiệp và của rất nhiều gia đình của trẻ em có nhu cầu đặc biệt nói chung và gia đình trẻ tự kỷ nói riêng. Qua đây, tôi xin đƣợc gửi lời cảm ơn tới những gia đình có trẻ tự kỷ tại địa bàn nghiên cứu và khu vực lân cận đã nhiệt tình cung cấp thông tin và sẵn sàng tạo mọi điều kiện để cũng tôi và đồng nghiệp nỗ lực cho tiến trình thực hiện đề tài. Xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới các thầy cô bộ môn Công tác xã hội – Trƣờng ĐH KHXH và NV cùng các thầy cô ở những cơ sở khác vì những kiến thức và những hƣớng dẫn hữu ích các thầy cô cung cấp trong suốt quá trình học tập tại trƣờng. Cuối cùng, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến GS.TS Đặng Cảnh Khanh, ngƣời đã hết sức tận tình, tạo nhiều điều kiện để tôi hoàn thành đề tài của mình. Vì điều kiện về thời gian và kinh nghiệm của bản thân còn hạn chế nên đề tài luận văn có thể còn thiếu sót. Rất mong nhận đƣợc sự góp ý của các thầy cô, đồng nghiệp và bạn bè để đề tài thêm hoàn thiện. Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, tháng 12 năm 2014 Học viên Đào Thị Lƣơng 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn với đề tài “Vai trò của nhân viên Công tác xã hội trong trợ giúp gia đình có trẻ tự kỷ tiếp cận với các nguồn lực hỗ trợ” (Nghiên cứu thực hiện tại địa bàn huyện Văn Giang – Hƣng Yên) là đề tài nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu và số liệu trong luận văn này là trung thực và không trùng lặp với các đề tài khác. Tác giả đề tài Học viên Đào Thị Lƣơng 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Mỗi bậc cha mẹ khi sinh con ai cũng mong muốn con mình thông minh, khỏe mạnh; ai cũng mong muốn con mình đƣợc chăm sóc, nuôi dạy tốt và hơn hết là đƣợc lớn lên trong một môi trƣờng với đầy đủ sự quan tâm của xã hội. Cũng nhƣ vậy, tất cả mọi trẻ em khi sinh ra đều có quyền đƣợc chăm sóc, học hành và đƣợc tạo điều kiện nhƣ nhau để phát triển. Với những trẻ em có nhu cầu đặc biệt nói chung và trẻ tự kỷ nói riêng thì hơn ai hết gia đình các em là hệ thống phải nỗ lực nhiều nhất để đảm bảo cho các em đƣợc hƣởng những quyền lợi chính đáng hay nói đúng hơn là giúp các em có cơ hội đƣợc hòa nhập. Nếu nhƣ những quyền ấy chƣa đƣợc đảm bảo một cách trọn vẹn hoặc gia đình trẻ gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ thì không những cuộc sống của trẻ mà của cả gia đình trẻ sẽ càng thêm khó khăn. Ở Việt Nam, chƣa có một số liệu thống kê hay điều tra khảo sát dịch tễ nào về tự kỷ nhƣng theo nhận định của các chuyên gia thì số trẻ bị tự kỷ đƣợc phát hiện có xu thế ngày một gia tăng so với các bệnh và dạng khuyết tật khác thƣờng gặp ở trẻ em. Mặc dù chƣa có số liệu thống kê chính xác về vấn đề này. Tuy nhiên, tính đến năm 2009, chỉ tính riêng Bệnh viện Nhi Trung ƣơng có 1752 bệnh nhi mắc chứng tự kỷ, trƣớc đó, năm 2008 là 963 trẻ, nhƣ vậy chỉ sau 1 năm số trẻ Tự kỷ đƣợc phát hiện và điều trị tại bệnh viện đã tăng gần gấp đôi. Nghiên cứu mô hình khuyết tật ở trẻ em của khoa Phục hồi Chức năng Bệnh viện Nhi Trung ƣơng giai đoạn 2000-2007 cho thấy số lƣợng trẻ đƣợc chẩn đoán và điều trị tự kỷ ngày càng đông; số trẻ tự kỷ đến khám năm 2007 gấp 50 lần năm 2000; số trẻ tự kỷ đến điều trị năm 2007 gấp 33 lần năm 2000. Còn tại Thành Phố Hồ Chí Minh, nếu nhƣ năm 2000 chỉ có 02 trẻ tự kỷ điều trị thì năm 2008 đã là 324 trẻ, tăng hơn 160 lần. Thực tế này cùng với 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] những bằng chứng rõ ràng về nhu cầu đƣợc can thiệp sớm cho trẻ thấy rằng rất cần những nghiên cứu định hƣớng nhằm huy động tối đa sự hỗ trợ của xã hội cho việc tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ của những gia đình có trẻ tự kỷ. Bên cạnh sự hỗ trợ tích cực của các ngành khác cho trẻ tự kỷ nhƣ: giáo dục đặc biệt, tâm lý, y học…thì vai trò của công tác xã hội trong nỗ lực trợ giúp gia đình trẻ tự kỷ tiếp cận với các nguồn lực hỗ trợ dƣờng nhƣ vẫn còn hết sức mờ nhạt.