trêng ®¹I häc n«ng nghiÖp hµ néi KHOA KINH TÕ Vµ PH¸T TRIÓN N¤NG TH¤N ------ ------ luËn v¨n tèt nghiÖp ®¹i häc ĐÁNH GIÁ VAI TRÒ CỦA MỘT SỐ TỔ CHỨC, ĐOÀN THẾ TRONG NÔNG THÔN ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI TẠI XÃ NAM ANH - HUYỆN NAM ĐÀN - TỈNH NGHỆ AN Tên sinh viên : NGUYỄN THỊ THU Chuyên ngành đào tạo: PTNT & KN Lớp : PTNT & KN - K50 Niên khoá : 2005 - 2009 Giảng viên hướng dẫn : ThS. NGUYỄN VĂN MÁC HÀ NỘI - 2009 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng: Số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa hề được sử dụng để bảo vệ một học hàm, học vị nào. Tôi cam đoan rằng: Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được ghi rõ nguồn gốc. Hà nội, ngày 23 tháng 05 năm 2009 Người cam đoan Nguyễn Thị Thu i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành tốt báo cáo tốt nghiệp ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ nhiệt tình của các tập thể, cá nhân trong và ngoài trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội, vì thế: Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến các Thầy cô giáo trong khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội; đặc biệt là các Thầy cô trong bộ môn Chính sách phát triển Nông thôn, những người đã truyền đạt cho tôi những kiến thức bổ ích và tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn này.
Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến thầy giáo ThS. Nguyễn Văn Mác, người đã dành nhiều thời gian, tâm huyết và tận tình hướng dẫn chỉ bảo tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các bác trong ban lãnh đạo UBND xã Nam Anh, cùng các bác, các hộ gia đình trong xã Nam Anh đã tận tình giúp đỡ, chỉ bảo cho tôi biết nhiều hơn về tình hình thực tế của xã và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thiện đề tài của mình. Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè đã động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.
Xin chân thành cảm ơn! Hà nội, ngày 23 tháng 05 năm 2009 Người cam đoan Nguyễn Thị Thu ii BÀI TÓM TẮT Nước ta là một nước nông nghiệp, dân số chủ yếu tập trung ở nông thôn và làm nông nghiệp để nuôi sống bản thân và gia đình. Trong nông thôn đang tồn tại những tổ chức, đoàn thể hoạt động rất có hiệu quả trên tất cả các mặt từ kinh tế, xã hội, văn hóa, chính trị… để giúp đỡ mọi mặt đời sống cho nhân dân, đồng thời củng cố bộ máy hoạt động của chính quyền tại địa phương. Hiện nay, trong nông thôn đang tồn tại song song hai hình thức chính thống và phi chính thống của các tổ chức, đoàn thể. Các hình thức này tồn tại không mâu thuẫn nhau mà hỗ trợ nhau giúp nông thôn phát triển bền vững.
Bên cạnh đó, các tổ chức, đoàn thể nông thôn cũng đang bộc lộ những hạn chế về mặt tổ chức, quản lý dẫn đến hiệu quả một số hoạt động chưa cao, chưa thể hiện tốt vai trò sẵn có của mình. Trong những năm qua, các tổ chức, đoàn thể trên địa bàn xã Nam Anh hoạt động rất hiệu quả và đã mang lại nhiều tác động tích cực về kinh tế - xã hội cho địa phương. Để hiểu rõ hơn vai trò của các tổ chức, đoàn thể đó chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá vai trò của một số tổ chức, đoàn thể trong nông thôn đến sự phát triển kinh tế - xã hội tại xã Nam Anh, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An”. Với mục tiêu chính là đánh giá vai trò và kết quả hoạt động của các tổ chức, đoàn thể trong nông thôn đến sự phát triển kinh tế - xã hội tại xã Nam Anh, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao vai trò của các tổ chức, đoàn thể đó.
Từ đó đề tài cũng góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về các tổ chức, đoàn thể trong nông thôn ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Để tiến hành nghiên cứu, chúng tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu như chọn điểm nghiên cứu, chúng tôi chọn điểm nghiên cứu là xã Nam Anh do trong những năm gần đây hoạt động của các tổ chức, đoàn thể trên địa bàn xã Nam Anh đã có những tác động tích cực đến sự phát triển kinh tế - xã iii hội địa phương và nâng cao đời sống cho người dân xã; phương pháp thu thập thông tin được sử dụng để thu thập những thông tin cần thiết phục vụ cho việc nghiên cứu đề tài bao gồm thu thập thông tin đã công bố là những thông tin về địa bàn nghiên cứu, một số lý luận và phương pháp thu thập thông tin mới như chọn mẫu nghiên cứu, ở đây mẫu được chọn là các tổ chức, đoàn thể có vai trò nổi bật và có nhiều hoạt động thiết thực trong thời gian qua đó là Hội nông dân, Hội phụ nữ, Hội cựu chiến binh. Đối với mỗi Hội, tiến hành điều tra 14 hộ nông dân trong đó 7 hộ có nhận sự hỗ trợ và 7 hộ không nhận sự hỗ trợ từ Hội; tiếp theo là phỏng vấn, xin ý kiến các cán bộ lãnh đạo, những người đứng đầu các đoàn thể để thu thập thông tin về cơ cấu tổ chức, hoạt động, chức năng, vai trò của các tổ chức, đoàn thể nghiên cứu; phỏng vấn nông dân để thu thập ý kiến, nhận xét của họ về hoạt động của các tổ chức, đoàn thể trong thời gian qua cũng như nhu cầu, nguyện vọng của họ trong thời gian tới; thảo luận nhóm để có điều kiện chia sẻ thông tin, đóng góp ý kiến cho nhau và có những đề xuất để hoạt động của các tổ chức này ngày càng tốt hơn; Đề tài còn sử dụng phương pháp xử lý thông tin; phương pháp phân tích thông tin bao gồm phương pháp so sánh, phương pháp thống kê mô tả, phương pháp dự đoán, dự báo. Ngoài ra đề tài còn sử dụng hệ thống các chỉ tiêu để đánh giá, phân tích vai trò và hiệu quả hoạt động của các tổ chức đó trong thời gian qua.
Sau khi tiến hành thu thập thông tin, xử lý số liệu và tiến hành phân tích, chúng tôi có những đánh giá về vai trò và kết quả hoạt động của một số tổ chức, đoàn thể trên địa bàn xã Nam Anh như sau: Đối với Hội nông dân: Toàn xã có 9 chi hội với 2.959 hội viên, chiếm 86% tổng số nông dân trong xã, trong đó có 1.497 hội viên nữ chiếm tỷ lệ 51% tổng số hội viên. Hội có vai trò chính là hướng dẫn chi hội học tập và kiểm tra việc thực hiện Điều lệ, Nghị quyết, chỉ thị của Hội; đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; nâng cao số lượng, chất lượng hội viên; phản ánh tình hình hoạt động của Hội, tâm tư, nguyện vọng và kiến nghị của nông dân lên cấp trên. Trong thời gian qua, Hội có vai trò quan trọng iv trong hỗ trợ, giúp đỡ nông dân cải thiện đời sống, phát triển sản xuất kinh doanh, cụ thể Hội nông dân xã phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội giúp đỡ 258 hộ nông dân được vay vốn lãi suất thấp, với tổng số vốn vay là 1.000 đồng và tiến hành hướng dẫn nông dân xây dựng các phương án sản xuất kinh doanh, sử dụng vốn vay hiệu quả, tiết kiệm chi phí. Ngoài ra, Hội còn hỗ trợ tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật tới các hội viên, nông dân nhằm nâng cao trình độ sản xuất.
Mỗi năm mở được 7 – 8 lớp tập huấn về kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi cho nông dân và 2 lớp tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ Hội. Hội nông dân là một tổ chức nằm trong hệ thống các tổ chức chính trị - xã hội có vai trò chủ yếu là phối hợp, kết hợp, vận động nông dân thực hiện 3 phong trào do Trung ương Hội phát động đó là phong trào nông dân thi đua sản xuất, phong trào xây dựng gia đình nông thôn văn hóa và phong trào nông dân tham gia bảo dảm quốc phòng an ninh. Các phong trào này đều được Hội triển khai thực hiện mang lại kết quả tốt. Tiến hành điều tra, xin ý kiến cán bộ Hội, và một số hộ nông dân để tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn trong hoạt động của Hội và khi tham gia Hội, sự thay đổi thu nhập của một số hộ nông dân khi nhận sự hỗ trợ của Hội.
Kết quả cho thấy, Hội nông dân xã Nam Anh được đánh giá là Hội có hoạt động mạnh và góp phần phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao thu nhập cho nông dân trên địa bàn xã trong thời gian qua. Đối với Hội phụ nữ: Toàn xã có 9 chi hội với 1.999 hội viên, trong đó có 1.128 hội viên nòng cốt. Vai trò chính của Hội là nâng cao nhận thức, trình độ, năng lực cho phụ nữ; tham gia xây dựng, phản biện xã hội và giám sát việc thực hiện luật pháp, chính sách về bình đẳng giới; hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế; hỗ trợ phụ nữ xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ và hạnh phúc; xây dựng và phát triển tổ chức Hội vững mạnh. Trong năm qua, với tinh thần đoàn kết vượt qua mọi khó khăn, thử thách, bám sát chức năng, nhiệm vụ và định hướng hoạt động của Hội cấp trên, Hội phụ nữ xã đã tập trung đổi mới nội dung, phương pháp hoạt động, hướng các hoạt động về chi hội và triển khai các hoạt động đạt kết quả tốt như phong trào phụ nữ tích cực học tập, lao động sáng tạo, xây dựng gia đình hạnh phúc và cuộc vận động học tập và làm theo v tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Trong năm qua Hội cũng hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao và khẳng định vai trò của Hội đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của xã và góp phần nâng cao năng lực, vị thế của phụ nữ trong gia đình, cộng đồng và xã hội, tạo điều kiện cho phụ nữ giao lưu, học hỏi kinh nghiệm để tăng sự nhận thức và sự hiểu biết.