Vai Trò Của Hệ Thống Chính Trị Cơ Sở Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Ở Huyện Phù Cát, Tỉnh Bình Định

Tài liệu nghiên cứu Vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong xây dựng nông thôn mới ở huyện phù cát tỉnh bình định, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Bảo Lâm
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Quang
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Vai Trò Của Hệ Thống Chính Trị Cơ Sở Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Phù Cát, Bình Định
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
• 1.1. Hệ thống chính trị cơ sở-khái niệm, đặc điểm
• 1.2. Khái niệm HTCT cơ sở
• 1.3. Đặc điểm của HTCT cơ sở
• 1.4. Xây dựng nông thôn mới
• 1.5. Khái niệm nông thôn mới
• 1.6. Khái niệm xây dựng nông thôn mới
• 1.7. Quan điểm của Đảng và chính sách của Nhà nước về xây dựng nông thôn mới
• 1.7.1. Quan điểm của Đảng
• 1.7.2. Chính sách của Nhà nước về XDNTM
• 1.8. Vai trò và tiêu chí đánh giá vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong xây dựng nông thôn mới
• 1.8.1. Vai trò của HTCT cơ sở trong XDNTM
• 1.8.2. Tiêu chí đánh giá vai trò của HTCT cơ sở trong XDNTM
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN PHÙ CÁT, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Phù Cát
• 2.2. Đặc điểm kinh tế-xã hội ở huyện Phù Cát
• 2.3. Chương trình XDNTM ở huyện Phù Cát
• 2.4. Đặc điểm HTCT cơ sở ở huyện Phù Cát
• 2.5. Vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định giai đoạn 2016-2021
• 2.6. Vai trò lãnh đạo của các Đảng bộ cơ sở trong XDNTM ở huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định
• 2.7. Vai trò của chính quyền cấp cơ sở trong XDNTM ở huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định
• 2.8. Vai trò của MTTQ và các TCCT cơ sở trong XDNTM ở huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định
• 2.9. Đánh giá về vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Phù Cát thời gian qua. Những thành tựu. Những hạn chế
• 2.9.1. Nguyên nhân của thành tựu và hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN PHÙ CÁT, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. Một số quan điểm chỉ đạo nhằm phát huy vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định
• 3.2. Một số giải pháp chủ yếu phát huy vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định
• 3.2.1. Kiện toàn, đổi mới và phát huy vai trò lãnh đạo toàn diện, nhất là quán triệt Nghị quyết của tổ chức cơ sở đảng trong XDNTM
• 3.2.2. Nâng cao năng lực và phát huy vai trò nòng cốt của chính quyền cấp cơ sở trong lập kế hoạch chỉ tiêu và tổ chức XDNTM
• 3.2.3. Đổi mới phương thức hoạt động, mối quan hệ giữa các thành viên góp phần phát huy vai trò của HTCT cấp cơ sở trong XDNTM
• 3.2.4. Nâng cao năng lực, ý thức trách nhiệm và phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở trong XDNTM
• 3.2.5. Nâng cao năng lực, phát huy vai trò tập hợp lực lượng, tuyên truyền và giám sát của MTTQ, TCCT-XH cấp cơ sở trong XDNTM
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Vai Trò Hệ Thống Chính Trị Cơ Sở tại Phù Cát

Hệ thống chính trị cơ sở đóng vai trò then chốt trong việc triển khai đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến người dân. Phát huy tốt vai trò này không chỉ thúc đẩy phát triển kinh tế mà còn dân chủ hóa xã hội, xây dựng nông thôn mới (NTM). Đây là vấn đề chiến lược cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Thuật ngữ "hệ thống chính trị" được Đảng Cộng sản Việt Nam chính thức sử dụng từ năm 1989. Hiến pháp năm 2013 quy định Đảng Cộng sản Việt Nam là hạt nhân chính trị lãnh đạo, Nhà nước là trụ cột, cùng với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội. Vì vậy, nghiên cứu vai trò của HTCT cơ sở là vô cùng quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh Huyện Phù Cát, Tỉnh Bình Định đang nỗ lực xây dựng NTM.

1.1. Khái niệm Hệ Thống Chính Trị Cơ Sở và đặc điểm cốt lõi

Hệ thống chính trị là một chỉnh thể các tổ chức chính trị hợp pháp trong xã hội, bao gồm các đảng chính trị, nhà nước và các TCCT-XH được xây dựng trên các quyền, chuẩn mực xã hội, có sự liên kết với nhau và phân bố theo một kết cấu chức năng tổ chức nhất định nhằm thực thi quyền lực chính trị trong đời sống xã hội. Hiểu một cách đơn giản, đó là tập hợp các tổ chức và cá nhân có vai trò quản lý và điều hành các hoạt động chính trị ở cấp địa phương, gần gũi nhất với cộng đồng.

1.2. Xây Dựng Nông Thôn Mới Định nghĩa và Mục Tiêu Phát triển

Nghị quyết số 26-NQ/TW xác định mục tiêu tổng quát của XDNTM là xây dựng nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hoá dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ; HTCT ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng được tăng cường.

1.3. Quan Điểm Chính Sách của Đảng về Xây Dựng Nông Thôn Mới

Chính phủ đã ra các văn bản: Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 4/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020; Quyết định số 1600/QĐ-TTg ngày 16/8/2016 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020. Đây là cơ sở quan trọng để triển khai thực hiện chương trình NTM trong cả nước.

II. Vai Trò Tiêu Chí Đánh Giá Hệ Thống Chính Trị Cơ Sở trong NTM

Hệ thống chính trị cơ sở đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Việc phát huy tốt vai trò của HTCT cấp cơ sở không những tạo điều kiện phát triển kinh tế nhanh, bền vững mà còn góp phần dân chủ hóa đời sống xã hội và XDNTM, là vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Vì vậy, cần có những tiêu chí cụ thể để đánh giá hiệu quả hoạt động của HTCT cơ sở trong việc thúc đẩy xây dựng nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu.

2.1. Vai trò Lãnh Đạo Chỉ Đạo của Đảng ủy trong Xây Dựng NTM

Đảng ủy cơ sở có vai trò định hướng chính sách, ban hành nghị quyết, chỉ thị về XDNTM. Đảng ủy cũng là nơi tập hợp, phát huy trí tuệ của các đảng viên, cán bộ, công chức để đưa ra các quyết định đúng đắn, phù hợp với thực tiễn địa phương. Vai trò kiểm tra, giám sát của Đảng ủy cũng rất quan trọng, đảm bảo các chủ trương, chính sách được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả.

2.2. Vai trò Quản Lý Điều Hành của Chính Quyền Địa Phương trong NTM

Ủy ban nhân dân (UBND) các cấp có vai trò quản lý nhà nước về XDNTM. UBND có trách nhiệm xây dựng kế hoạch, quy hoạch, tổ chức thực hiện các chương trình, dự án XDNTM. Đồng thời, UBND cũng là đầu mối tiếp nhận, phân bổ các nguồn lực đầu tư cho XDNTM.

2.3. Vai trò Vận Động Giám Sát của Mặt Trận Tổ Quốc và TCCT XH

Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên... có vai trò vận động đoàn viên, hội viên và nhân dân tham gia XDNTM. MTTQ và các TCCT-XH cũng là kênh quan trọng để tập hợp ý kiến, nguyện vọng của nhân dân, phản ánh đến các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

III. Thực Trạng Vai Trò Hệ Thống Chính Trị tại Phù Cát 2016 2021

Giai đoạn 2016-2021, Huyện Phù Cát đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số hạn chế trong vai trò của hệ thống chính trị cơ sở, đòi hỏi cần có những giải pháp khắc phục. Điều này đặt ra yêu cầu khách quan cho việc nhận thức đúng đắn vai trò của HTCT cơ sở trong việc XDNTM. Đồng thời có những quan điểm, giải pháp phù hợp để đổi mới và nâng cao chất lượng của HTCT cơ sở ở nông thôn huyện Phù Cát nhằm phát huy những thế mạnh của huyện, hạn chế những yếu kém, giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao đời sống cho người dân ở nông thôn.

3.1. Đánh Giá Vai Trò Lãnh Đạo của Đảng Bộ trong Xây Dựng NTM

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện Phù Cát lần thứ XXII, nhiệm kỳ 2020-2025 đề ra nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu để phát triển nông nghiệp, nông thôn toàn diện: Huy động sức mạnh tổng hợp toàn xã hội, phát huy vai trò chủ thể của người dân tham gia XDNTM gắn với đô thị hóa nông thôn nhằm tăng thu nhập, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân; thực hiện tốt Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội đồng bộ.

3.2. Hiệu Quả Hoạt Động của Chính Quyền Cấp Cơ Sở trong NTM

Chính quyền một số xã chưa xác định nội dung, nhiệm vụ trọng tâm, nhiệm vụ ưu tiên, cấp bách để tập trung giải quyết nên còn tình trạng chỉ đạo thực hiện mang tính dàn trải, không có khâu đột phá, tiến độ thực hiện các tiêu chí còn chậm. Công tác quản lý quy hoạch và tổ chức thực hiện quy hoạch NTM của các xã còn nhiều hạn chế.

3.3. Đóng Góp của MTTQ và TCCT Cơ Sở vào Xây Dựng NTM

Trong quá trình XDNTM ở huyện Phù Cát thời gian vừa qua, HTCT nói chung, HTCT cơ sở nói riêng đã phát huy được vai trò to lớn của mình trong triển khai các chính sách, huy động nhân dân tham gia góp ý, góp sức, góp kinh phí… để cùng với Nhà nước cùng XDNTM.

IV. Thành Tựu Hạn Chế và Nguyên Nhân trong Quá Trình Xây Dựng NTM

Trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định, hệ thống chính trị cơ sở đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu, vẫn còn tồn tại một số hạn chế và khó khăn, đòi hỏi cần có những giải pháp khắc phục hiệu quả. Việc phân tích rõ các nguyên nhân dẫn đến thành công và hạn chế sẽ giúp đưa ra những định hướng và giải pháp phù hợp hơn cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

4.1. Các Thành Tựu Nổi Bật trong Xây Dựng Nông Thôn Mới

Các xã đã đạt chuẩn nông thôn mới, đời sống người dân được nâng cao, hạ tầng được cải thiện rõ rệt. Kinh tế địa phương có bước phát triển đáng kể, nhiều mô hình sản xuất hiệu quả được nhân rộng. Văn hóa - xã hội có nhiều chuyển biến tích cực, an ninh - trật tự được giữ vững.

4.2. Các Hạn Chế Cần Khắc Phục trong Quá Trình Thực Hiện

Sự phối hợp hoạt động giữa các tổ chức thành viên của HTCT trong lãnh đạo, quản lý ở một số cơ sở chưa chặt chẽ. Chính quyền một số xã chưa xác định nội dung, nhiệm vụ trọng tâm, nhiệm vụ ưu tiên, cấp bách để tập trung giải quyết nên còn tình trạng chỉ đạo thực hiện mang tính dàn trải. Công tác quản lý quy hoạch và tổ chức thực hiện quy hoạch NTM của các xã còn nhiều hạn chế. Ý thức chấp hành pháp luật, vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm của một số người dân chưa nghiêm.

4.3. Phân Tích Nguyên Nhân Khách Quan và Chủ Quan

Nguyên nhân khách quan bao gồm các yếu tố về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của địa phương. Nguyên nhân chủ quan đến từ năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành của các cấp ủy đảng, chính quyền; sự phối hợp giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị; ý thức trách nhiệm của cán bộ, đảng viên; sự tham gia của người dân.

V. Giải Pháp Phát Huy Vai Trò Hệ Thống Chính Trị tại Phù Cát

Để phát huy tối đa vai trò của hệ thống chính trị cơ sở trong giai đoạn mới, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, tập trung vào việc nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý của các cấp ủy đảng, chính quyền; tăng cường sự phối hợp giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị; phát huy vai trò làm chủ của người dân; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động; và huy động các nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới. Cần Kiện toàn, đổi mới và phát huy vai trò lãnh đạo toàn diện, nhất là quán triệt Nghị quyết của tổ chức cơ sở đảng trong XDNTM.

5.1. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Công Chức Cấp Cơ Sở

Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị cho cán bộ, công chức cấp cơ sở. Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực, trách nhiệm cao, gần dân, sát dân, lắng nghe ý kiến của người dân.

5.2. Tăng Cường Sự Phối Hợp Giữa Các Tổ Chức Chính Trị

Xây dựng quy chế phối hợp giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị. Thường xuyên tổ chức các cuộc họp, hội nghị để trao đổi thông tin, bàn bạc công việc. Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong việc giám sát hoạt động của chính quyền.

5.3. Huy Động Nguồn Lực cho Xây Dựng Nông Thôn Mới

Huy động các nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, vốn tín dụng, vốn đầu tư của doanh nghiệp, vốn đóng góp của cộng đồng. Khuyến khích các hình thức đầu tư PPP (đối tác công tư) trong xây dựng hạ tầng nông thôn.

VI. Triển Vọng Tương Lai và Phát Triển Bền Vững tại Phù Cát

Với những nỗ lực và giải pháp đồng bộ, huyện Phù Cát hoàn toàn có thể đạt được những mục tiêu đề ra trong xây dựng nông thôn mới, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Bình Định. Triển vọng tương lai của huyện Phù Cát là trở thành một vùng quê giàu đẹp, văn minh, đáng sống, nơi người dân được hưởng thụ cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Cần thực hiện phát triển bền vững trong XDNTM.

6.1. Xây Dựng Nông Thôn Mới Nâng Cao Kiểu Mẫu

Tiếp tục nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới, hướng tới xây dựng nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu. Phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn.

6.2. Bảo Tồn và Phát Huy Giá Trị Văn Hóa Truyền Thống

Khôi phục, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương. Phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái gắn với bảo tồn văn hóa. Tăng cường giáo dục ý thức bảo tồn văn hóa cho thế hệ trẻ.

6.3. Bảo Vệ Môi Trường và Ứng Phó với Biến Đổi Khí Hậu

Tăng cường công tác quản lý và bảo vệ môi trường nông thôn. Ứng dụng các giải pháp công nghệ thân thiện với môi trường. Nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Xây dựng nông thôn mới (XDNTM) là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Đảng và Nhà nước Việt Nam nhằm phát triển kinh tế-xã hội bền vững ở khu vực nông thôn. Theo báo cáo của ngành, tính đến năm 2017, cả nước có khoảng 3.289 xã đạt chuẩn NTM, chiếm tỷ lệ 36,84%, vượt mục tiêu đề ra. Huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định, với diện tích tự nhiên 680,7 km² và dân số trung bình khoảng 183 nghìn người, đã hoàn thành 100% số xã đạt chuẩn NTM vào năm 2020, được Thủ tướng Chính phủ công nhận huyện đạt chuẩn NTM. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, hệ thống chính trị cơ sở (HTCTCS) vẫn còn những hạn chế như phối hợp chưa chặt chẽ, tiến độ thực hiện các tiêu chí còn chậm, công tác huy động nguồn lực chưa hiệu quả.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích vai trò của HTCTCS trong XDNTM ở huyện Phù Cát giai đoạn 2016-2021, đánh giá thực trạng, thành tựu, hạn chế và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả vai trò này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 16 xã thuộc huyện Phù Cát trong giai đoạn 2016-2021. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để nâng cao năng lực lãnh đạo, tổ chức thực hiện XDNTM, góp phần phát triển kinh tế-xã hội nông thôn, cải thiện đời sống nhân dân và giữ vững ổn định chính trị địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về HTCT. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết về hệ thống chính trị cơ sở: HTCTCS là chỉnh thể các tổ chức chính trị hợp pháp tại xã, phường, thị trấn, bao gồm Đảng bộ, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) và các tổ chức chính trị-xã hội (TCCT-XH). HTCTCS có vai trò tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật, vận động nhân dân tham gia phát triển kinh tế-xã hội, giữ vững an ninh trật tự.

2. Lý thuyết về xây dựng nông thôn mới: XDNTM là quá trình phát triển toàn diện kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn, bảo vệ môi trường sinh thái và giữ vững an ninh quốc phòng.

Các khái niệm chính bao gồm: HTCTCS, XDNTM, vai trò lãnh đạo của Đảng bộ cơ sở, huy động nguồn lực xã hội hóa, kiểm tra giám sát, tuyên truyền vận động, và phát huy vai trò chủ thể của nhân dân.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp:

• Phương pháp nghiên cứu lôgic-lịch sử: Phân tích cơ sở lý luận, chính sách, văn bản pháp luật liên quan đến HTCTCS và XDNTM.
• Phương pháp phân tích tổng hợp và so sánh: Đánh giá thực trạng, so sánh kết quả XDNTM ở huyện Phù Cát với các địa phương khác.
• Phương pháp khảo sát thực tiễn: Thu thập số liệu từ 16 xã thuộc huyện Phù Cát giai đoạn 2016-2021, bao gồm số liệu về tỷ lệ xã đạt chuẩn NTM, số lượng cán bộ, công chức cấp xã, các hoạt động của HTCTCS.
• Cỡ mẫu: Toàn bộ 16 xã thực hiện XDNTM tại huyện Phù Cát.
• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn toàn bộ các xã thuộc huyện Phù Cát đang triển khai XDNTM để đảm bảo tính đại diện và toàn diện.
• Phân tích dữ liệu: Sử dụng phương pháp mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm, đánh giá các chỉ tiêu về vai trò của HTCTCS trong XDNTM.

Thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2016-2021, phù hợp với tiến độ thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia XDNTM tại địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. HTCTCS đóng vai trò then chốt trong lãnh đạo và tổ chức XDNTM: Đảng bộ 16 xã đều hoàn thành tốt nhiệm vụ, với tỷ lệ tổ chức cơ sở đảng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bình quân hàng năm đạt 34,65%, đảng viên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đạt 10,5%. Các Đảng ủy xã đã quán triệt sâu sắc nghị quyết TW về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, phát huy vai trò chủ thể của nông dân trong XDNTM.

2. Tỷ lệ xã đạt chuẩn NTM đạt 100% vào năm 2020: Trong đó 5 xã đạt chuẩn trước năm 2016, 11 xã đạt chuẩn trong giai đoạn 2017-2020. Huyện Phù Cát được công nhận đạt chuẩn NTM năm 2020, với 2 xã đạt chuẩn NTM nâng cao giai đoạn 2021-2025.

3. Nguồn lực huy động đa dạng và hiệu quả: Theo Quyết định 800/QĐ-TTg, nguồn vốn thực hiện chương trình gồm ngân sách nhà nước chiếm khoảng 40%, vốn tín dụng 30%, vốn doanh nghiệp và các loại hình kinh tế khác 20%, và đóng góp của cộng đồng dân cư khoảng 10%. Huyện đã huy động được nguồn lực xã hội hóa phù hợp, sử dụng đúng mục đích, hiệu quả.

4. Cán bộ, công chức cấp xã có trình độ chuyên môn và lý luận chính trị được nâng cao: Tổng số 313 cán bộ, công chức cấp xã, trong đó có 5 người trình độ thạc sĩ, 229 đại học, 18 người cao cấp lý luận chính trị. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại hạn chế như thiếu tinh thần trách nhiệm, thái độ giao tiếp chưa tốt, hiện tượng quan liêu, cục bộ địa phương.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy HTCTCS ở huyện Phù Cát đã phát huy vai trò quan trọng trong việc tổ chức, lãnh đạo, vận động nhân dân tham gia XDNTM, góp phần hoàn thành 100% xã đạt chuẩn NTM. Việc quán triệt nghị quyết, chính sách của Đảng và Nhà nước được thực hiện nghiêm túc, tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân. Các hoạt động tuyên truyền, vận động, huy động nguồn lực và kiểm tra giám sát được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao chất lượng XDNTM.

So với một số nghiên cứu ở các địa phương khác, huyện Phù Cát có tỷ lệ xã đạt chuẩn NTM cao hơn mức trung bình toàn quốc (36,84% năm 2017), thể hiện sự quyết tâm và hiệu quả trong chỉ đạo điều hành. Tuy nhiên, hạn chế về năng lực cán bộ cấp xã và sự phối hợp giữa các tổ chức trong HTCTCS vẫn là thách thức cần khắc phục để nâng cao chất lượng XDNTM bền vững.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ xã đạt chuẩn NTM theo năm, bảng phân loại cán bộ theo trình độ chuyên môn và lý luận chính trị, biểu đồ cơ cấu nguồn vốn huy động cho XDNTM. Các biểu đồ này giúp minh họa rõ nét tiến trình và hiệu quả hoạt động của HTCTCS trong XDNTM.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Kiện toàn và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cấp xã: Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và lý luận chính trị cho cán bộ, công chức cấp xã nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý và thực thi nhiệm vụ XDNTM. Thời gian thực hiện trong 2 năm tới, do UBND huyện phối hợp với các cơ sở đào tạo thực hiện.

2. Đổi mới phương thức hoạt động và tăng cường phối hợp trong HTCTCS: Xây dựng quy chế phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức trong HTCTCS, đặc biệt giữa Đảng bộ, chính quyền, MTTQ và các TCCT-XH cấp xã để nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện XDNTM. Thời gian triển khai trong năm 2024, do Ban Thường vụ Huyện ủy chủ trì.

3. Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động và phát huy vai trò chủ thể của nhân dân: Đẩy mạnh tuyên truyền về mục tiêu, ý nghĩa của XDNTM, khuyến khích người dân tham gia đóng góp công sức, tài chính và giám sát thực hiện. Thực hiện liên tục, do MTTQ và các đoàn thể chính trị-xã hội đảm nhiệm.

4. Huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội hóa: Xây dựng cơ chế huy động nguồn lực linh hoạt, minh bạch, tránh gây áp lực quá sức dân; đồng thời tăng cường giám sát, kiểm tra việc sử dụng nguồn vốn để đảm bảo hiệu quả và công khai. Thời gian thực hiện từ 2024-2026, do Ban Quản lý XDNTM huyện và xã phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, lãnh đạo các cấp chính quyền địa phương: Nghiên cứu để nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện chương trình XDNTM, từ đó xây dựng kế hoạch phù hợp với điều kiện địa phương.

2. Giảng viên, sinh viên chuyên ngành Chính trị học, Quản lý nhà nước: Sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo trong giảng dạy, nghiên cứu về hệ thống chính trị cơ sở và phát triển nông thôn mới.

3. Các tổ chức chính trị-xã hội và MTTQ cấp xã: Áp dụng các giải pháp nâng cao vai trò trong tuyên truyền, vận động, giám sát và huy động nguồn lực cho XDNTM.

4. Nhà hoạch định chính sách và các cơ quan quản lý nhà nước: Tham khảo để điều chỉnh, bổ sung chính sách, cơ chế phù hợp với thực tiễn địa phương nhằm nâng cao hiệu quả chương trình XDNTM.

Câu hỏi thường gặp

1. Vai trò chính của hệ thống chính trị cơ sở trong XDNTM là gì?
   HTCTCS có vai trò tổ chức thực hiện chính sách, vận động nhân dân tham gia, huy động nguồn lực, kiểm tra giám sát và đề xuất kiến nghị nhằm đảm bảo chương trình XDNTM được triển khai hiệu quả và bền vững.

2. Tại sao huyện Phù Cát đạt tỷ lệ xã đạt chuẩn NTM cao?
   Nhờ sự lãnh đạo quyết liệt của Đảng bộ huyện, sự phối hợp đồng bộ của HTCTCS, huy động hiệu quả nguồn lực và sự tham gia tích cực của nhân dân trong XDNTM.

3. Những khó khăn lớn nhất của HTCTCS trong XDNTM hiện nay là gì?
   Bao gồm năng lực cán bộ cấp xã còn hạn chế, phối hợp giữa các tổ chức chưa chặt chẽ, tiến độ thực hiện một số tiêu chí còn chậm và công tác huy động nguồn lực chưa đa dạng.

4. Làm thế nào để nâng cao vai trò của HTCTCS trong XDNTM?
   Cần kiện toàn đội ngũ cán bộ, đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường tuyên truyền vận động, phát huy vai trò chủ thể của nhân dân và huy động nguồn lực xã hội hóa hiệu quả.

5. Nguồn vốn huy động cho XDNTM gồm những thành phần nào?
   Theo Quyết định 800/QĐ-TTg, gồm ngân sách nhà nước (40%), vốn tín dụng (30%), vốn doanh nghiệp và các loại hình kinh tế khác (20%) và đóng góp của cộng đồng dân cư (10%).

Kết luận

• HTCTCS ở huyện Phù Cát đã phát huy vai trò quan trọng trong lãnh đạo, tổ chức và vận động nhân dân tham gia XDNTM, góp phần hoàn thành 100% xã đạt chuẩn NTM năm 2020.
• Đội ngũ cán bộ cấp xã được nâng cao về trình độ chuyên môn và lý luận chính trị, tuy nhiên vẫn còn tồn tại hạn chế cần khắc phục.
• Việc huy động nguồn lực xã hội hóa được thực hiện đa dạng, minh bạch, góp phần đảm bảo nguồn vốn cho XDNTM.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào nâng cao năng lực cán bộ, đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường phối hợp và phát huy vai trò chủ thể của nhân dân.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng cho việc nâng cao hiệu quả XDNTM tại địa phương, đề nghị các cấp chính quyền và tổ chức liên quan triển khai thực hiện trong giai đoạn 2024-2026.

Các cơ quan chức năng và HTCTCS huyện Phù Cát cần nhanh chóng triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá tiến độ và hiệu quả thực hiện để điều chỉnh kịp thời, đảm bảo mục tiêu phát triển nông thôn mới bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I Hiến pháp năm 2013, HTCT của nước Cộng hoà chủ xã hội chủ nghĩa Việt Nam bao gồm: Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hoà chủ xã hội chủ nghĩa Việt Nam, MTTQ Việt Nam, Công đoàn Việt Nam, Hội nông dân Việt Nam, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam và Hội cựu chiến binh Việt Nam, trong đó Đảng Cộng sản Việt Nam là hạt nhân chính trị lãnh đạo và Nhà nước là trụ cột của HTCT. Như vậy, có thể hiểu HTCT Việt Nam bao gồm: Đảng Cộng sản Việt Nam với tư cách là đảng cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội, Đảng lãnh đạo HTCT, đồng thời là bộ phận của hệ thống ấy; Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, nhà nước là trụ cột của HTCT; MTTQ và các TCCT-XH đại diện cho ý chí và lợi ích của các tầng lớp nhân dân, đồng thời 11 thực hiện vai trò giám sát, phản biện đối với hoạt động của Đảng và Nhà nước trong việc thực hiện quyền lực của nhân dân. HTCT Việt Nam được tổ chức chặt chẽ từ trung ương xuống đến cơ sở và vận hành theo phương thức hoạt động, cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ, nhằm mục đích xây dựng, bảo vệ và phát triển bền vững Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, bảo đảm mọi quyền lực thuộc về nhân dân. HTCT cấp cơ sở là chỉnh thể các thiết chế và cơ chế thực thi quyền lực chính trị tại xã, phường, thị trấn (còn được gọi là cấp xã).

Xét từ góc độ cấu trúc tổ chức, HTCT cấp cơ sở bao gồm đảng bộ, chính quyền, MTTQ Việt Nam và các TCCT-XH cấp xã dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ nhằm thực hiện quyền làm chủ của nhân dân địa phương. HTCT cấp cơ sở là cấp gần dân nhất trong hệ thống hành chính nhà nước bốn cấp ở nước ta; là cấp chủ yếu có nhiệm vụ tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật trên địa bàn cơ sở nên tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ, công chức, phương thức hoạt động cũng như việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của các tổ chức hợp thành HTCT cấp cơ sở có sự thống nhất và gắn kết chặt chẽ so với HTCT cấp trên. Đặc điểm của HTCT cơ sở Thứ nhất: HTCT cơ sở là cấp gắn với cộng đồng dân cư. Do vậy, tổ chức và hoạt động mang tính tự quản cao.

Đây là nét đặc trưng của nước ta, do đặc điểm và truyền thống lịch sử nên tính cố kết cộng đồng thể hiện rõ nét ở cơ sở. Tính chất vừa quản lý, vừa tự quản ở cơ sở thể hiện mối quan hệ giữa phường, xã, thị trấn với tổ dân phố, thôn. Mặc khác, cơ sở là nơi cộng đồng dân cư sinh sống do vậy thường xuyên xảy ra những mâu thuẫn, thậm chí có những xung đột nảy sinh trong đời sống dân cư. Vì vậy, tổ chức và hoạt động của HTCT ở cơ sở mang tính tự quản cao.

12 Thứ hai: Cơ sở là nơi triển khai thực hiện đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước đến với dân, là nơi đánh giá để điều chỉnh chủ trương, chính sách. Đồng thời, cơ sở cũng là cấp gần nhất với thực tiễn và trực tiếp nhất với cuộc sống của dân, nơi hiểu biết rõ nhất những bức xúc mà cuộc sống của dân đang đặt ra, hiểu những tâm tư, nguyện vọng của nhân dân nên cơ sở vừa là cấp tổ chức triển khai, thực hiện, cũng đồng thời là nơi đánh giá về đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước có đi vào cuộc sống hay không để kịp thời điều chỉnh cho phù hợp với nguyện vọng của nhân dân. Thứ ba: HTCT cơ sở là cấp có bộ máy đơn giản nhất, có đội ngũ cán bộ biến động nhất, ít chuyên nghiệp nhất. Đặc điểm này bị chi phối là do cơ chế một thời gian dài cán bộ HTCT ở cơ sở không được xem là là công chức nhà nuớc và cũng như hiện nay mới công chức hóa được một phần, chế độ, chính sách còn bất cập nên họ không yên tâm công tác, không thu hút được người có trình độ chuyên môn cao.

Phần lớn cán bộ đều trưởng thành từ thực tiễn nên chưa được đào tạo bài bản, hơn nữa tâm lý ngại học tập do thu nhập không đáp ứng, công việc không ổn định. Thứ tư: HTCT cơ sở là cấp đầu tiên đối mặt với những yêu cầu bức xúc của dân chúng, những mâu thuẫn nảy sinh trong đời sống. Đời sống xã hội ở cơ sở rất nhiều phức tạp, hàng ngày phải giải quyết những mâu thuần phát sinh, những yêu cầu bức xúc của nhân dân. Do vậy, yêu cầu đặt ra là đội ngũ cán bộ ở cơ sở phải tránh xa căn bệnh quan liêu, hành chính, mệnh lệnh áp đặt, nói suông, xa rời thực tiễn mà phải sát dân, có tâm huyết, trách nhiệm với nhân dân, chăm lo mọi quyền lợi của nhân dân.

Tập hợp được nhân dân tham gia vào các phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, phát triển kinh tế làm nhiều việc tốt ích nuớc, lợi nhà. 13 Thứ năm: HTCT cơ sở là cấp mà quan hệ dòng họ, văn hóa làng, xã có thể tác động mạnh nhất. HTCT cơ sở mà ở đó mối quan hệ trong cộng đồng dân cư bị chi phối bởi những yếu tố văn hóa làng, xã, dòng tộc có ảnh hưởng đến nội bộ tổ chức và hiệu quả hoạt động của HTCT. Trong quan hệ với dân, cán bộ cơ sở dể bị chi phối, ràng buộc bởi những yếu tố đó.

Do đó cần phải hết sức chú ý khắc phục tư tưởng dòng tộc, cục bộ địa phương lợi dụng chức quyền theo kiểu “một nguời làm quan, cả họ được nhờ”. Bên cạnh đó ngoài sự chi phối của pháp luật cộng đồng dân cư thường được điều chỉnh bằng nhiều quy định và thiết chế khác nhau, chính thức hoặc phi chính thức, trong đó có cả những quy định, hương uớc và thiết chế do chính những thành viên trong cộng đồng lập ra. Xây dựng nông thôn mới 1. Khái niệm nông thôn mới Là nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý; xã hội dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; đời sống vật chất, tinh thần được nâng cao; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững.

Khái niệm xây dựng nông thôn mới Xây dựng nông thôn mới là cuộc cách mạng và là một cuộc vận động lớn hướng đến xây dựng thôn, xã, gia đình khang trang, sạch đẹp. Mang đến điều kiện phát triển, hiện đại và đáp ứng nhu cầu sống ngày càng cao. Đồng thời, phát triển sản xuất toàn diện về nông – công nghiệp và dịch vụ. Đây là các ngành còn chưa đủ điều kiện, cơ sở và tiềm năng phát triển tại khu vực này.

Xây dựng nông thôn mới giúp người dân được đảm bảo, thu nhập và đời sống vật chất-tinh thần. 14 Căn cứ trên tinh thần của Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành TW Đảng khóa X, Chính phủ đã xây dựng và triển khai “Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới”. Từ đó mở ra quyết tâm trong định hướng thúc đẩy phát triển ở nông thôn, tránh khác biệt quá lớn giữa các vùng miền, khu vực. Đây là chương trình tổng thể về phát triển kinh tế – xã hội, chính trị, an ninh quốc phòng.

Mang đến đồng đều trong khả năng, cơ hội và điều kiện phát triển. Quan điểm của Đảng và chính sách của Nhà nƣớc về xây dựng nông thôn mới 1. Quan điểm của Đảng Đảng và Nhà nước luôn quan tâm và có nhiều chủ trương lớn về nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Các chủ trương của Đảng đã được thể chế hóa bằng các chính sách và được các cấp, các ngành, các địa phương triển khai trong thực tế.

Cho đến nay chúng ta đã có một hệ thống đường lối, cơ chế, chính sách và pháp luật khá đồng bộ và đầy đủ liên quan đến xây dựng HTCT cấp cơ sở và XDNTM. Chẳng hạn, Bộ Chính trị khóa VIII đã ban hành Chỉ thị số 30-CT/TW ngày 18/02/1998 về xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở; Tiếp đó, Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa X đã ban hành Kết luận số 65-KL/TW, ngày 04/3/2010 về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 30- CT/TW của Bộ Chính trị khóa VIII về thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở; Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05/8/2008 của Ban chấp hành Trung ương khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; Nghị quyết Trung ương 5 (khóa IX) về Đổi mới và nâng cao chất lượng HTCT ở cơ sở xã, phường, thị trấn; Nghị quyết số 22-NQ/TW Hội nghị Trung ương 6 (khóa X) về nâng cao năng lực và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở và chất lượng đội ngũ cán bộ đảng viên. Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 15/12/2016 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với cuộc vận động Toàn dân đoàn kết xây dựng nông 15 thôn mới, đô thị văn minh. Đặc biệt, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng tiếp tục khẳng định: Xây dựng, phát huy vai trò của giai cấp nông dân, chủ thể của quá trình phát triển nông nghiệp, XDNTM.

Hỗ trợ, khuyến khích nông dân học nghề, chuyển dịch cơ cấu lao động, tiếp nhận và ứng dụng tiến bộ khoa học-công nghệ, tạo điều kiện thuận lợi để nông dân chuyển sang làm công nghiệp và dịch vụ. Nâng cao năng suất lao động trong nông nghiệp, mở rộng và nâng cao chất lượng cung ứng các dịch vụ cơ bản về điện, nước sạch, y tế, giáo dục, thông tin…, cải thiện chất lượng cuộc sống của dân cư nông thôn; thực hiện có hiệu quả, bền vững công cuộc xóa đói, giảm nghèo, làm giàu hợp pháp [5, tr 161]. Nhận thức rõ tầm quan trọng của HTCT cũng như vấn đề đổi mới HTCT, trong các văn kiện được thông qua tại Đại hội XIII, so với Đại hội XII, Đảng ta đã rất chú trọng đến những nội dung trọng tâm, những nhận thức mới về HTCT và nêu rõ, đề cập đến những vấn đề liên quan đến đổi mới HTCT Việt Nam trong thời gian tới.