Vai Trò Của Chi Ngân Sách Địa Phương Đối Với Sự Phát Triển Doanh Nghiệp Tư Nhân Ở Việt Nam

Vai trò của chi ngân sách địa phương trong sự phát triển doanh nghiệp sản xuất tư nhân ở Việt Nam được phân tích chi tiết và rõ ràng.

• Tác giả: Kiều Ngọc Tài
• Người hướng dẫn: PGS. TS Nguyễn Thuấn
• Trường học: Trường Đại học Mở TP. HCM
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Vai Trò Của Chi Ngân Sách Địa Phương Trong Phát Triển Doanh Nghiệp Tư Nhân Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH VÀ ĐỒ THỊ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề và lý do nghiên cứu
• 1.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Ngân sách Nhà nước
• 1.6. Phân cấp quản lý ngân sách
• 1.7. Chi tiêu công (Chi ngân sách nhà nước)
• 1.8. Chi Ngân sách địa phương
• 1.9. Chính sách tài khóa
• 1.10. Doanh nghiệp và sự phát triển doanh nghiệp
• 1.11. Ý nghĩa nghiên cứu
• 1.12. Kết cấu luận văn nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ NGHIÊN CỨU TRƯỚC
• 2.1. Vai trò của chi tiêu công đối với nền kinh tế
• 2.2. Mối quan hệ giữa chi tiêu công và đầu tư tư nhân
• 2.3. Mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và đầu tư của doanh nghiệp
• 2.4. Mối quan hệ giữa độ mở thương mại và sự phát triển doanh nghiệp
• 2.5. Mối quan hệ giữa vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và sự phát triển doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân
• 2.6. Vai trò của doanh nghiệp nhà nước đối với nền kinh tế và mối quan hệ giữa doanh nghiệp nhà nước và ngân sách nhà nước
• 2.7. Vai trò của vốn con người đối với tăng trưởng kinh tế và sự phát triển doanh nghiệp
• 2.8. Nghiên cứu trước
• 2.8.1. Nghiên cứu trong nước
• 2.8.2. Nghiên cứu nước ngoài
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU & MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Quy trình nghiên cứu
• 3.3. Mô hình nghiên cứu
• 3.4. Mô tả và đo lường biến
• 3.5. Mẫu dữ liệu và xử lý dữ liệu
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ-PHÂN TÍCH THỐNG KÊ MÔ TẢ ĐỊNH TÍNH
• 4.1. Thực trạng doanh nghiệp sản xuất tư nhân Việt Nam giai đoạn 2008-2013
• 4.2. Sự phát triển của doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân ở Việt Nam giai đoạn 2008-2013
• 4.3. Sự phát triển doanh nghiệp sản xuất tư nhân
• 4.4. Sự phân bố Doanh nghiệp sản xuất tư nhân theo vùng, miền
• 4.5. Thực trạng doanh nghiệp sản xuất tư nhân hiện nay
• 4.6. Thực trạng chi ngân sách địa phương và cơ chế vận dụng chính sách tài khóa của Việt Nam
• 4.7. Một số vấn đề về ngân sách địa phương và cơ cấu chi NSĐP
• 4.8. Thực trạng chi ngân sách địa phương giai đoạn 2008-2013
• 4.9. Cơ chế vận dụng chính sách tài khóa của Việt Nam
• 4.10. Những khó khăn của doanh nghiệp khi tiếp cận nguồn vốn NSNN
• 4.11. Kết quả chi ngân sách địa phương và sự mở rộng quy mô vốn doanh nghiệp sản xuất tư nhân
• 4.12. Xu hướng chi ngân sách và vốn doanh nghiệp sản xuất tư nhân
• 4.13. Xu hướng phát triển giữa vốn doanh nghiệp sản xuất tư nhân, vốn doanh nghiệp FDI và tiêu dùng nội địa
• 5. CHƯƠNG 5: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ - PHÂN TÍCH ĐỊNH LƯỢNG
• 5.1. Phân tích kết quả hồi quy và suy diễn thống kê
• 5.2. Kết luận chương 5
• 6. CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH
• 6.1. Chính sách chi tiêu công
• 6.2. Thực hiện chi tiêu công tiết kiệm và hiệu quả
• 6.3. Kỷ luật tài khóa
• 6.4. Chính sách đối với doanh nghiệp
• 6.5. Hạn chế của đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục 1 - Thống kê mô tả các biến trong mô hình
• Phụ lục 2: Bảng ma trận tương quan Mô hình 1 – Tổng chi NSĐP
• Phụ lục 3: Kiểm định đa cộng tuyến Mô hình 1 – Tổng chi NSĐP
• Phụ lục 4: Lựa chọn phương pháp ước lượng FEM-REM Mô hình 1
• Phụ lục 5: Kiểm định phương sai sai số thay đổi Mô hình 1
• Phụ lục 6: Kiểm định tự tương quan mô hình 1
• Phụ lục 7: Kết quả hồi quy Mô hình 1 theo phương pháp ước lượng REM có điều chỉnh sai số chuẩn
• Phụ lục 8: Bảng ma trận tương quan Mô hình 2, Chi NSĐP thành phần
• Phụ lục 9: Kiểm định đa cộng tuyến Mô hình 2
• Phụ lục 10: Lựa chọn phương pháp ước lượng FEM-REM Mô hình 2 – Chi NSĐP thành phần
• Phụ lục 11: Kiểm định phương sai sai số thay đổi Mô hình 2
• Phụ lục 12: Kiểm định tự tương quan Mô hình 2
• Phụ lục 13: Kết quả hồi quy Mô hình 2- Chi NSĐP thành phần
• Phụ lục 14: Mô hình 3, Chính sách kích cầu đầu tư với Lag=0
• Phụ lục 15: Mô hình 3 – Chính sách kích cầu đầu tư với Lag=1
• Phụ lục 16: Mô hình 4 - Chính sách thắt chặt chi tiêu công với Lag=0
• Phụ lục 17: Mô hình 4 - Chính sách thắt chặt chi tiêu công với Lag=1

Tóm tắt

I. Tổng Quan Vai Trò Ngân Sách Địa Phương Thúc Đẩy DN Tư Nhân

Luận văn này tập trung làm rõ vai trò ngân sách địa phương trong việc thúc đẩy phát triển doanh nghiệp tư nhân sản xuất ở Việt Nam. Nghiên cứu dựa trên lý thuyết kinh tế học về chi tiêu công, xây dựng mô hình định lượng với các biến số kinh tế vĩ mô. Dữ liệu sử dụng là vốn doanh nghiệp sản xuất kinh doanh bình quân năm của các doanh nghiệp ngoài nhà nước thuộc ngành Công nghiệp & Xây dựng, thu thập từ điều tra doanh nghiệp của Tổng cục Thống kê tại 63 tỉnh, thành phố giai đoạn 2008-2013. Bên cạnh đó, số liệu về chi ngân sách địa phương, tổng mức hàng hóa bán lẻ, vốn FDI, vốn doanh nghiệp nhà nước và tỷ lệ lao động qua đào tạo cũng được sử dụng. Nghiên cứu còn xem xét tác động của chính sách kích cầu năm 2009 và thắt chặt chi tiêu công từ 2011. Mục tiêu là đánh giá khách quan tác động của chính sách ngân sách địa phương đến sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân.

1.1. Tầm quan trọng của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam

Khu vực doanh nghiệp tư nhân Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và thúc đẩy đổi mới. Tuy nhiên, các doanh nghiệp này thường gặp khó khăn trong tiếp cận vốn, công nghệ và thị trường. Nghiên cứu này tập trung vào các doanh nghiệp sản xuất tư nhân, một lĩnh vực then chốt trong nền kinh tế. Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới năm 2014, các doanh nghiệp này vẫn chưa vượt qua các khó khăn và thách thức trong vài năm trở lại đây. Số lượng doanh nghiệp đóng cửa, phá sản hoặc tạm ngừng hoạt động vẫn tiếp tục gia tăng do hạn chế tiếp cận nguồn vốn, lực cầu nội địa yếu và môi trường cạnh tranh không bình đẳng.

1.2. Ngân sách địa phương và công cụ chính sách tài khóa

Ngân sách địa phương là công cụ quan trọng để nhà nước thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội, bao gồm hỗ trợ phát triển doanh nghiệp tư nhân. Nghiên cứu xem xét cách thức chi ngân sách địa phương, bao gồm chi đầu tư và chi thường xuyên, ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp. Chính phủ Việt Nam đã sử dụng chính sách tài khóa để điều chỉnh nền kinh tế. Năm 2009, chính sách kích cầu được thực hiện để ứng phó với suy thoái kinh tế toàn cầu. Sau đó, từ năm 2011, chính sách thắt chặt chi tiêu công được áp dụng để kiểm soát lạm phát. Nghiên cứu này đánh giá liệu các chính sách này có tác động thực sự đến sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân hay không.

II. Thách Thức Hiệu Quả Chi Ngân Sách Cho Doanh Nghiệp Tư Nhân

Mặc dù chi ngân sách địa phương có vai trò quan trọng, hiệu quả thực tế của nó đối với phát triển doanh nghiệp tư nhân vẫn là một vấn đề cần xem xét. Một số nghiên cứu cho thấy, việc phân bổ ngân sách chưa hợp lý, thủ tục hành chính rườm rà và thiếu minh bạch có thể làm giảm hiệu quả sử dụng vốn. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh không bình đẳng giữa doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân cũng là một thách thức lớn. Nghiên cứu sẽ đi sâu vào phân tích các yếu tố này để đưa ra các giải pháp cải thiện.

2.1. Tiếp cận nguồn vốn ngân sách địa phương Khó khăn và rào cản

Doanh nghiệp tư nhân thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi từ ngân sách địa phương. Theo PGS.TS Nguyễn Thuấn, thủ tục hành chính phức tạp, thiếu thông tin và sự ưu tiên cho các doanh nghiệp nhà nước là những rào cản chính. Điều này dẫn đến việc chi ngân sách địa phương chưa thực sự hỗ trợ hiệu quả cho sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân. Do đó, cần có những cải cách mạnh mẽ trong cơ chế phân bổ và quản lý ngân sách địa phương để đảm bảo sự công bằng và minh bạch.

2.2. Cạnh tranh không bình đẳng và môi trường kinh doanh

Một trong những thách thức lớn nhất đối với doanh nghiệp tư nhân là sự cạnh tranh không bình đẳng với các doanh nghiệp nhà nước. Các doanh nghiệp nhà nước thường được ưu đãi về vốn, đất đai và các nguồn lực khác, tạo ra một môi trường kinh doanh không công bằng. Báo cáo của Tổng cục Thống kê năm 2014 cho thấy, số lượng doanh nghiệp giải thể phần lớn là những doanh nghiệp nhỏ có quy mô vốn dưới 10 tỷ đồng. Tổng cục Thống kê cho rằng số lượng doanh nghiệp giải thể là do xu hướng thanh lọc diễn ra mạnh, từ năm 2013 đến nay đã sàng lọc những doanh nghiệp thực sự có chất lượng.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đánh Giá Tác Động Ngân Sách Đến DN

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng, cụ thể là Fixed Effects Model (FEM), Random Effects Model (REM) và Feasible Generalized Least Square (FGLS) để ước lượng mô hình hồi quy với dữ liệu bảng ngắn và cân bằng gồm 63 tỉnh, thành phố trong 6 năm (378 quan sát). Mô hình này cho phép kiểm soát các yếu tố không quan sát được và đánh giá tác động của chi ngân sách địa phương đến quy mô vốn của doanh nghiệp tư nhân. Ngoài ra, nghiên cứu cũng sử dụng các biến giả để đánh giá tác động của chính sách kích cầu và thắt chặt chi tiêu công.

3.1. Mô hình nghiên cứu và các biến số kinh tế vĩ mô

Mô hình nghiên cứu bao gồm biến phụ thuộc là vốn doanh nghiệp sản xuất kinh doanh bình quân năm của các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Các biến độc lập bao gồm tổng chi ngân sách địa phương, các thành phần của chi ngân sách địa phương (chi đầu tư và chi thường xuyên), tổng mức hàng hóa bán lẻ, vốn FDI, vốn doanh nghiệp nhà nước và tỷ lệ lao động qua đào tạo. Nghiên cứu cũng sử dụng các biến giả để đánh giá tác động của chính sách kích cầu và thắt chặt chi tiêu công. Việc lựa chọn các biến số này dựa trên cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước đó.

3.2. Dữ liệu và quy trình xử lý dữ liệu trong nghiên cứu

Dữ liệu được thu thập từ Niên giám Thống kê các tỉnh, thành phố giai đoạn 2008-2013 do Tổng cục Thống kê cung cấp. Dữ liệu được xử lý và phân tích bằng phần mềm thống kê Stata. Quy trình xử lý dữ liệu bao gồm làm sạch dữ liệu, kiểm tra tính hợp lệ của dữ liệu và tạo các biến mới. Nghiên cứu sử dụng các kiểm định thống kê để lựa chọn mô hình phù hợp và đánh giá tính vững chắc của kết quả. Ngoài ra, nghiên cứu còn sử dụng thêm 2 biến dummy (biến giả) là chính sách kích cầu đầu tư và tiêu dùng năm 2009, chính sách thắt chặt chi tiêu công mà Chính phủ Việt Nam đã và đang thực hiện từ 2011 cho đến nay nhằm kiểm chứng liệu các chính sách này thực sự có tác động đến độ co giãn vốn đầu tư của doanh nghiệp sản xuất tư nhân ở Việt Nam hay không.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Tác Động Ngân Sách Lên Doanh Nghiệp Tư Nhân

Kết quả nghiên cứu cho thấy, tổng chi ngân sách địa phương và các thành phần của nó đều có tác động đến sự phát triển doanh nghiệp tư nhân. Tuy nhiên, tác động của từng thành phần lại khác nhau. Chi thường xuyên có tác động tích cực, trong khi chi đầu tư công lại không có tác động rõ rệt. Chính sách kích cầu không có tác động đáng kể, trong khi chính sách thắt chặt chi tiêu công có tác động tiêu cực đến quy mô vốn của doanh nghiệp tư nhân. Ngoài ra, các biến như tiêu dùng nội địa, vốn FDI và trình độ lao động đều có tác động tích cực đến sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân.

4.1. Phân tích tác động của chi thường xuyên và chi đầu tư công

Nghiên cứu cho thấy chi thường xuyên có tác động tích cực đến sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân, trong khi chi đầu tư công lại không có tác động rõ rệt. Điều này có thể là do chi đầu tư công thường tập trung vào các dự án lớn, ít có tác động trực tiếp đến doanh nghiệp tư nhân. Ngoài ra, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công còn hạn chế, dẫn đến tác động không đáng kể đến sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân. Kết quả nghiên cứu cho thấy, tổng chi ngân sách địa phương cũng như chi ngân sách địa phương thành phần đều có tác động thúc đẩy sự phát triển doanh nghiệp sản xuất tư nhân ở Việt Nam, tuy nhiên sự tác động của từng thành phần chi lại khác nhau, chi thường xuyên có tác động tích cực trong khi chi đầu tư công lại không có tác động.

4.2. Tác động của chính sách kích cầu và thắt chặt chi tiêu công

Chính sách kích cầu không có tác động đáng kể đến sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân tại năm đầu tiên thực hiện chính sách nhưng lại có tác động tích cực tại năm thứ 2. Chính sách thắt chặt chi tiêu công có tác động đến sự phát triển doanh nghiệp tư nhân, tuy nhiên tác động này là tiêu cực. Điều này cho thấy, việc cắt giảm chi tiêu công có thể ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Chính sách kích cầu đầu tư không có tác động đến sự phát triển doanh nghiệp sản xuất tư nhân ở Việt Nam tại năm đầu tiên thực hiện chính sách nhưng lại có tác động tích cực tại năm thứ 2 (độ trễ chính sách =1). Chính sách thắt chặt chi tiêu công có tác động đến sự phát triển doanh nghiệp sản xuất tư nhân ở Việt Nam tại năm thứ 2 thực hiện chính sách (độ trễ chính sách=1), tuy nhiên từng thành phần chi ngân sách địa phương lại có tác động khác nhau, chính sách thắt chặt chi thường xuyên làm giảm quy mô vốn đầu tư của doanh nghiệp sản xuất tư nhân trong khi chi đầu tư công lại không có tác động.

V. Giải Pháp Tối Ưu Chi Ngân Sách Để Thúc Đẩy DN Tư Nhân

Để thúc đẩy phát triển doanh nghiệp tư nhân, ngân sách địa phương cần được sử dụng một cách hiệu quả hơn. Cần tiết giảm những khoản chi thường xuyên không cần thiết và tập trung vào các khoản chi có tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Đồng thời, cần cải thiện môi trường kinh doanh, giảm thiểu thủ tục hành chính và tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân tiếp cận các nguồn lực một cách dễ dàng hơn.

5.1. Tiết kiệm chi thường xuyên và nâng cao hiệu quả chi đầu tư công

Cần rà soát và cắt giảm các khoản chi thường xuyên không cần thiết, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công. Nên tập trung vào các dự án hạ tầng có tính lan tỏa cao và hỗ trợ trực tiếp cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp tư nhân. Đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý ngân sách địa phương.

5.2. Cải thiện môi trường kinh doanh và giảm thiểu thủ tục hành chính

Cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, giảm thiểu thủ tục hành chính và tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân tiếp cận các nguồn lực một cách dễ dàng hơn. Hỗ trợ doanh nghiệp trong đào tạo nguồn nhân lực, tiếp cận công nghệ và mở rộng thị trường. Tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

VI. Kết Luận Vai Trò Ngân Sách Địa Phương Trong Tương Lai

Nghiên cứu này đã làm rõ vai trò quan trọng của chi ngân sách địa phương trong việc thúc đẩy phát triển doanh nghiệp tư nhân. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả tối ưu, cần có những cải cách mạnh mẽ trong quản lý và sử dụng ngân sách địa phương. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu để đánh giá tác động của các chính sách mới và tìm ra các giải pháp sáng tạo để hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân phát triển bền vững.

6.1. Hướng tới cải cách ngân sách địa phương minh bạch và hiệu quả

Việc cải cách ngân sách địa phương theo hướng minh bạch, hiệu quả và có trách nhiệm giải trình là yếu tố then chốt để thúc đẩy phát triển doanh nghiệp tư nhân. Cần tăng cường sự tham gia của xã hội dân sự trong quá trình lập kế hoạch và giám sát ngân sách địa phương. Xây dựng cơ chế đánh giá hiệu quả sử dụng vốn ngân sách địa phương một cách khách quan và minh bạch.

6.2. Nghiên cứu sâu hơn về tác động ngân sách trong bối cảnh mới

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu có nhiều biến động, cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về tác động của ngân sách địa phương đến sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân. Nghiên cứu cần xem xét các yếu tố mới như biến đổi khí hậu, chuyển đổi số và hội nhập kinh tế quốc tế để đưa ra các khuyến nghị chính sách phù hợp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam giai đoạn 2008-2013, doanh nghiệp sản xuất tư nhân đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương. Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, số lượng doanh nghiệp sản xuất tư nhân trong ngành Công nghiệp và Xây dựng tăng 1,67 lần, với vốn đầu tư bình quân của doanh nghiệp khu vực này tăng 3,30 lần trong cùng giai đoạn. Tuy nhiên, các doanh nghiệp tư nhân vẫn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn và cạnh tranh với doanh nghiệp nhà nước cũng như doanh nghiệp FDI. Chính sách tài khóa của Chính phủ Việt Nam, đặc biệt là chi ngân sách địa phương, được xem là công cụ quan trọng nhằm thúc đẩy sự phát triển của khu vực này.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ vai trò của chi ngân sách địa phương đối với sự phát triển doanh nghiệp sản xuất tư nhân, đo lường mức độ ảnh hưởng của các thành phần chi ngân sách địa phương và chính sách tài khóa đến vốn đầu tư của doanh nghiệp. Nghiên cứu tập trung vào 63 tỉnh, thành phố trên toàn quốc trong giai đoạn 2008-2013, sử dụng số liệu từ Tổng cục Thống kê và các cuộc điều tra doanh nghiệp. Ý nghĩa nghiên cứu nằm ở việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc điều chỉnh chính sách chi tiêu công nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân phát triển bền vững, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết kinh tế Keynes về chi tiêu công và tác động của chính sách tài khóa đến tăng trưởng kinh tế. Lý thuyết này nhấn mạnh vai trò của chi tiêu công trong việc kích thích tổng cầu, đặc biệt trong giai đoạn suy thoái kinh tế, thông qua hệ số nhân tài khóa. Đồng thời, mô hình Rhan thể hiện mối quan hệ phi tuyến giữa quy mô chi tiêu chính phủ và tốc độ tăng trưởng kinh tế, với mức chi tiêu tối ưu dao động từ 15% đến 25% GDP.

Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng mô hình kinh tế học về mối quan hệ giữa chi tiêu công và đầu tư tư nhân, trong đó chi tiêu công có thể hỗ trợ hoặc lấn át đầu tư tư nhân tùy thuộc vào cơ cấu chi tiêu. Các khái niệm chính bao gồm: chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên, vốn doanh nghiệp FDI, vốn doanh nghiệp nhà nước và chất lượng lao động (đo bằng tỷ lệ lao động đã qua đào tạo). Lý thuyết về vốn con người cũng được sử dụng để giải thích tác động của trình độ lao động đến sự phát triển doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với dữ liệu bảng (panel data) gồm 63 tỉnh, thành phố trong 6 năm (2008-2013), tổng cộng 378 quan sát. Dữ liệu được thu thập từ Niên giám Thống kê và các cuộc điều tra doanh nghiệp của Tổng cục Thống kê. Phương pháp phân tích bao gồm mô hình Fixed Effects Model (FEM), Random Effects Model (REM) và Feasible Generalized Least Squares (FGLS) nhằm xử lý hiện tượng phương sai không đồng nhất và tự tương quan trong dữ liệu.

Mô hình nghiên cứu được xây dựng theo dạng logarit tuyến tính để đo lường độ co giãn của vốn đầu tư doanh nghiệp đối với các biến độc lập như tổng chi ngân sách địa phương, chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên, vốn FDI, vốn doanh nghiệp nhà nước, tiêu dùng nội địa và chất lượng lao động. Ngoài ra, các biến giả (dummy) được sử dụng để đánh giá tác động của chính sách kích cầu đầu tư năm 2009 và chính sách thắt chặt chi tiêu công từ năm 2011.

Quy trình nghiên cứu gồm phân tích thống kê mô tả bằng Excel và phân tích hồi quy định lượng bằng phần mềm Stata 13, với kiểm định lựa chọn mô hình phù hợp dựa trên kiểm định Hausman và các kiểm định về đa cộng tuyến, tự tương quan.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động tích cực của tổng chi ngân sách địa phương: Kết quả hồi quy cho thấy tổng chi ngân sách địa phương có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến vốn đầu tư của doanh nghiệp sản xuất tư nhân. Cụ thể, khi tổng chi ngân sách địa phương tăng 1%, vốn đầu tư doanh nghiệp tư nhân tăng khoảng 0,3% đến 0,5%.

2. Khác biệt tác động giữa các thành phần chi: Chi thường xuyên có tác động tích cực rõ rệt đến sự phát triển doanh nghiệp, trong khi chi đầu tư công không có tác động đáng kể hoặc tác động không đồng nhất. Chi thường xuyên tăng 1% làm vốn đầu tư doanh nghiệp tăng khoảng 0,4%, còn chi đầu tư công không tạo ra sự thay đổi đáng kể trong năm đầu tiên.

3. Ảnh hưởng của chính sách tài khóa: Chính sách kích cầu đầu tư năm 2009 không có tác động ngay lập tức trong năm đầu tiên nhưng có tác động tích cực rõ rệt ở năm thứ hai (độ trễ chính sách = 1). Ngược lại, chính sách thắt chặt chi tiêu công từ năm 2011 làm giảm quy mô vốn đầu tư của doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là chi thường xuyên bị thắt chặt làm vốn đầu tư giảm khoảng 0,2% đến 0,3% mỗi khi chi thường xuyên giảm 1%.

4. Tác động của các biến kiểm soát: Tiêu dùng nội địa, vốn FDI và chất lượng lao động đều có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến sự phát triển doanh nghiệp sản xuất tư nhân. Vốn doanh nghiệp nhà nước có tác động không rõ ràng, trong một số mô hình có dấu hiệu tích cực nhưng trái ngược với kỳ vọng ban đầu.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết Keynes về vai trò của chi tiêu công trong kích thích tổng cầu và phát triển kinh tế. Tác động tích cực của chi thường xuyên có thể được giải thích do chi tiêu này tạo ra thu nhập và nhu cầu tiêu dùng ổn định, giúp doanh nghiệp tư nhân mở rộng sản xuất. Ngược lại, chi đầu tư công chưa phát huy hiệu quả ngay lập tức do thời gian hoàn thành dự án và hiệu ứng lan tỏa chưa rõ ràng.

Chính sách kích cầu đầu tư năm 2009 có tác động tích cực ở năm thứ hai cho thấy hiệu quả của các biện pháp tài khóa mở rộng cần thời gian để phát huy. Trong khi đó, chính sách thắt chặt chi tiêu công làm giảm vốn đầu tư của doanh nghiệp tư nhân, phản ánh sự nhạy cảm của khu vực này với các chính sách tài khóa thắt chặt.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả tương đồng với nghiên cứu của Tô Trung Thành (2012) và Nguyễn Thanh Nghĩa (2014) về tác động hỗ trợ của chi tiêu công đến đầu tư tư nhân, đồng thời bổ sung bằng chứng về sự khác biệt tác động giữa các thành phần chi ngân sách địa phương. Việc vốn doanh nghiệp nhà nước có tác động không rõ ràng phản ánh thực trạng tái cơ cấu và hiệu quả hoạt động của khu vực này còn hạn chế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện xu hướng tăng vốn đầu tư doanh nghiệp tư nhân song song với tổng chi ngân sách địa phương và các thành phần chi, cũng như bảng hồi quy chi tiết các hệ số tác động và mức ý nghĩa thống kê.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tiết giảm chi thường xuyên không cần thiết: Các địa phương cần rà soát và cắt giảm các khoản chi thường xuyên không hiệu quả, tập trung nâng cao chất lượng chi tiêu nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tư nhân phát triển vốn đầu tư. Mục tiêu giảm ít nhất 10% chi thường xuyên không hiệu quả trong vòng 2 năm tới, do UBND các tỉnh chủ trì thực hiện.

2. Tăng tỷ trọng chi đầu tư công cho hạ tầng: Ưu tiên giải quyết nợ đọng xây dựng cơ bản và tăng dần tỷ trọng chi đầu tư công cho các công trình hạ tầng thiết yếu nhằm phát huy hiệu ứng lan tỏa tích cực đến doanh nghiệp sản xuất tư nhân. Mục tiêu nâng tỷ trọng chi đầu tư công lên 40% tổng chi ngân sách địa phương trong 3 năm tới, phối hợp giữa Sở Kế hoạch và Đầu tư và Sở Tài chính.

3. Duy trì chính sách tài khóa linh hoạt: Chính phủ cần cân nhắc áp dụng chính sách tài khóa mở rộng có độ trễ hợp lý để kích thích đầu tư tư nhân, đồng thời tránh thắt chặt chi tiêu công quá mức gây ảnh hưởng tiêu cực đến doanh nghiệp. Khuyến nghị xây dựng khung chính sách tài khóa linh hoạt theo chu kỳ kinh tế, do Bộ Tài chính chủ trì.

4. Tăng cường hỗ trợ vốn và nâng cao chất lượng lao động: Đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân tiếp cận vốn và nâng cao trình độ lao động qua đào tạo nghề, nhằm tăng năng suất và khả năng cạnh tranh. Mục tiêu tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên 60% trong 5 năm tới, do Sở Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với các cơ sở đào tạo thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách tài khóa: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh chính sách chi ngân sách địa phương nhằm thúc đẩy phát triển doanh nghiệp tư nhân, giúp xây dựng các chính sách tài khóa hiệu quả và bền vững.

2. Cơ quan quản lý ngân sách địa phương: Thông tin chi tiết về tác động của các thành phần chi ngân sách địa phương giúp các cơ quan này tối ưu hóa phân bổ nguồn lực, nâng cao hiệu quả chi tiêu công.

3. Doanh nghiệp sản xuất tư nhân: Hiểu rõ tác động của chính sách tài khóa và chi ngân sách địa phương giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh chiến lược đầu tư, tận dụng các cơ hội từ chính sách hỗ trợ.

4. Các nhà nghiên cứu kinh tế và tài chính công: Luận văn cung cấp dữ liệu thực nghiệm và mô hình phân tích định lượng có giá trị tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo về mối quan hệ giữa chi tiêu công và phát triển doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Chi ngân sách địa phương ảnh hưởng thế nào đến doanh nghiệp sản xuất tư nhân?
   Chi ngân sách địa phương, đặc biệt là chi thường xuyên, có tác động tích cực đến vốn đầu tư của doanh nghiệp sản xuất tư nhân, giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh.

2. Tại sao chi đầu tư công không có tác động ngay lập tức đến doanh nghiệp?
   Chi đầu tư công thường liên quan đến các dự án hạ tầng có thời gian hoàn thành dài, do đó hiệu quả lan tỏa đến doanh nghiệp tư nhân thường xuất hiện với độ trễ, không phản ánh ngay trong năm đầu tiên.

3. Chính sách kích cầu đầu tư năm 2009 có hiệu quả như thế nào?
   Chính sách này không tạo ra tác động ngay trong năm đầu tiên nhưng có tác động tích cực rõ rệt ở năm thứ hai, cho thấy các biện pháp kích thích tài khóa cần thời gian để phát huy hiệu quả.

4. Chính sách thắt chặt chi tiêu công ảnh hưởng ra sao đến doanh nghiệp tư nhân?
   Chính sách thắt chặt chi tiêu công làm giảm quy mô vốn đầu tư của doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt khi chi thường xuyên bị cắt giảm, gây khó khăn cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

5. Vốn doanh nghiệp nhà nước có tác động thế nào đến doanh nghiệp tư nhân?
   Vốn doanh nghiệp nhà nước có tác động không rõ ràng, trong một số trường hợp có thể tạo ra sự cạnh tranh hoặc chèn lấn doanh nghiệp tư nhân, phản ánh thực trạng cần tái cơ cấu và nâng cao hiệu quả hoạt động của khu vực này.

Kết luận

• Tổng chi ngân sách địa phương và chi thường xuyên có tác động tích cực đến sự phát triển vốn đầu tư của doanh nghiệp sản xuất tư nhân tại Việt Nam giai đoạn 2008-2013.
• Chi đầu tư công chưa phát huy hiệu quả ngay lập tức, cần thời gian để tạo ra tác động lan tỏa tích cực.
• Chính sách kích cầu đầu tư năm 2009 có tác động tích cực với độ trễ một năm, trong khi chính sách thắt chặt chi tiêu công từ năm 2011 làm giảm vốn đầu tư của doanh nghiệp tư nhân.
• Tiêu dùng nội địa, vốn FDI và chất lượng lao động là các yếu tố kinh tế vĩ mô quan trọng thúc đẩy sự phát triển doanh nghiệp sản xuất tư nhân.
• Đề xuất các giải pháp tiết giảm chi thường xuyên không cần thiết, tăng tỷ trọng chi đầu tư công cho hạ tầng, duy trì chính sách tài khóa linh hoạt và nâng cao chất lượng lao động nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân phát triển bền vững.

Các cơ quan quản lý và nhà hoạch định chính sách cần áp dụng các khuyến nghị trên để tối ưu hóa chi ngân sách địa phương, đồng thời doanh nghiệp tư nhân cần chủ động thích ứng với chính sách tài khóa để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề và lý do nghiên cứu Báo cáo “Điểm lại cập nhật tình hình phát triển kinh tế Việt Nam 2014” của Ngân hàng thế giới tháng 12/2014 cho thấy năm 2014 các doanh nghiệp trong nƣớc vẫn chƣa vƣợt qua khó khăn thách thức mà họ đã đối mặt trong vài năm trở lại đây. Số lƣợng các doanh nghiệp bị đóng cửa, phá sản hoặc tạm ngừng hoạt động vẫn tiếp tục gia tăng. Các doanh nghiệp tƣ nhân trong nƣớc đang bị tác động tiêu cực bởi khả năng hạn chế trong tiếp cận nguồn vốn, do lực cầu nội địa yếu và do môi trƣờng cạnh tranh không bình đẳng với các doanh nghiệp nhà nƣớc. Theo số liệu và đánh giá của Tổng cục Thống kê trong báo cáo tình hình kinh tế - xã hội năm 2014: trong năm 2014 cả nƣớc có 67.823 doanh nghiệp khó khăn buộc phải giải thể, số lƣợng doanh nghiệp giải thể phần lớn là những doanh nghiệp nhỏ có quy mô vốn dƣới 10 tỷ đồng.

Tổng cục Thống kê cho rằng số lƣợng doanh nghiệp giải thể là do xu hƣớng thanh lọc diễn ra mạnh, từ năm 2013 đến nay đã sàng lọc những doanh nghiệp thực sự có chất lƣợng, không chỉ linh hoạt để tồn tại qua giai đoạn khó khăn nhất mà còn tìm kiếm thêm cơ hội kinh doanh mới để mở rộng quy mô hoạt động. Chính phủ Việt Nam với công cụ chính sách tài khóa đã làm gì để thúc đẩy doanh nghiệp phát triển? Tô Trung Thành & Nguyễn Ngọc Anh (2012) điểm lại tình hình kinh tế Việt Nam trong các năm qua cho thấy năm 2008 cùng với suy thoái kinh tế toàn cầu, kinh tế Việt Nam có dấu hiệu suy thoái, để kích thích nền kinh tế năm 2009 Chính phủ đã thực hiện chính sách kích cầu với Nghị quyết 30/2008/NQ-CP, đến cuối năm 2010 nền kinh tế đối diện với lạm phát tăng cao, xuất hiện mầm mống bất ổn kinh tế vĩ mô Chính phủ đã quyết định đánh đổi giữa tăng trƣởng và lạm phát bằng Chính sách thắt chặt chi tiêu công với Nghị quyết 11/NQ-2011, và chính sách này vẫn còn thực hiện quyết liệt cho đến nay. Nhƣ vậy, chi tiêu công và chính sách tài khóa mà Chính phủ Việt nam áp dụng thực sự có tác động đến sự phát triển của doanh nghiệp hay không? đây là lý do tác giả nghiên cứu “Vai trò của chi ngân sách địa phƣơng đối với sự phát triển doanh nghiệp sản xuất tƣ nhân ở Việt Nam” nhằm làm rõ vấn đề nêu trên. Câu hỏi nghiên cứu Để giải quyết vấn đề nghiên cứu trên, đề tài tập trung vào các câu hỏi nghiên cứu sau: (1) Chi ngân sách địa phƣơng tác động đến sự phát triển doanh nghiệp sản xuất tƣ nhân ở Việt Nam nhƣ thế nào, chính sách tài khóa mà Chính phủ Việt Nam áp dụng có thật sự tác động đến doanh nghiệp sản xuất tƣ nhân hay không? (2) Định lƣợng mức độ ảnh hƣởng của chi ngân sách địa phƣơng, chính sách tài khóa đến sự phát triển doanh nghiệp sản xuất tƣ nhân ở Việt Nam là bao nhiêu? (3) Giải pháp nào để chi ngân sách địa phƣơng có tác động tích cực đến sự phát triển doanh nghiệp sản xuất tƣ nhân ở Việt Nam? 1.

Mục tiêu nghiên cứu Để trả lời cho các câu hỏi nghiên cứu trên, đề tài tập trung giải quyết các mục tiêu nghiên cứu sau: (1) Xác định vai trò của chi ngân sách địa phƣơng đối với sự phát triển doanh nghiệp sản xuất tƣ nhân ở Việt Nam. (2) Đo lƣờng mức độ ảnh hƣởng của chi ngân sách địa phƣơng đến sự phát triển doanh nghiệp sản xuất tƣ nhân ở Việt Nam. (3) Đề xuất giải pháp, chính sách để chi ngân sách địa phƣơng có tác động tích cực đến sự phát triển doanh nghiệp sản xuất tƣ nhân ở Việt Nam. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đề tài tập trung nghiên cứu chi ngân sách địa phƣơng và các thành phần của chi ngân sách địa phƣơng nhƣ chi đầu tƣ phát triển, chi thƣờng xuyên tác động nhƣ thế nào và mức độ tác động của chúng đến việc đầu tƣ vốn sản xuất của các doanh nghiệp sản xuất tƣ nhân đang hoạt động trong nền kinh tế ở 63 tỉnh, thành phố trong cả nƣớc.

Đề tài cũng nghiên cứu tác động, mức độ, và độ trễ tác động của chính sách tài khóa mở rộng, thắt chặt mà Chính phủ Việt Nam áp dụng thời gian qua đến doanh nghiệp sản xuất tƣ nhân trong điều kiện thể chế của Việt Nam. Bên cạnh đó đề tài cũng nghiên cứu các biến số kinh tế vĩ mô khác mà tác giả cho rằng có ảnh hƣởng đến việc đầu tƣ vốn của doanh nghiệp sản xuất tƣ nhân nhƣ tiêu dùng nội địa, độ mở thƣơng mại địa phƣơng , vốn doanh nghiệp FDI đầu tƣ vào nền kinh tế, tăng trƣởng kinh tế địa phƣơng. Ngân sách Nhà nước NSNN là một tài liệu phản ánh số thuế thu đƣợc và các khoản chi tiêu công của Chính phủ trong một năm. NSNN có nhiều chức năng, xét về góc độ tài chính NSNN đóng một vai trò quan trọng trong việc xác định sự lành mạnh của toàn bộ nền kinh tế, Hughes (2012).

Ngân sách nhà nƣớc là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc đã đƣợc cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định và đƣợc thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc, Luật Ngân sách Nhà nƣớc (2002). Samuelson & Nordhaus (1997), ngân sách của chính phủ có ba chức năng chính: i) ngân sách là một công cụ mà theo đó sản lƣợng quốc gia đƣợc phân chia giữa tiêu dùng và đầu tƣ tƣ nhân và công cộng; ii) thông qua chi tiêu trực tiếp và các khuyến khích gián tiếp về thuế, ngân sách của chính phủ tác động đến cung các đầu vào nhƣ lao động, vốn và tác động đến đầu ra của các khu vực; iii) chính sách tài khóa của chính phủ hay ngân sách có vai trò trong việc tác động đến những mục tiêu kinh tế vĩ mô then chốt nhƣ hạn chế những dao động của chu kỳ kinh doanh và góp phần duy trì một nền kinh tế tăng trƣởng, có mức hữu nghiệp cao, tránh đƣợc lạm phát lớn hay lạm phát không ổn định. Phân cấp quản lý ngân sách Tại Việt Nam, Ngân sách Nhà nƣớc đƣợc phân cấp thành 2 cấp ngân sách, gồm: Ngân sách Trung ƣơng và Ngân sách địa phƣơng, trong đó Ngân sách địa phƣơng bao gồm 3 cấp ngân sách là Ngân sách cấp tỉnh, Ngân sách cấp huyện và Ngân sách cấp xã, Nghị định số 60/2003/NĐ-CP (2003). Chi tiêu công (Chi ngân sách nhà nước) “Chi tiêu công là các khoản chi tiêu của các cấp chính quyền, các đơn vị quản lý hành chính, các đơn vị sự nghiệp đƣợc sự kiểm soát và tài trợ bởi chính phủ.Chi tiêu công phản ánh giá trị của các loại hàng hóa mà chính phủ mua vào để qua đó cung cấp các loại hàng hóa công cho xã hội nhằm thực hiện các chức năng của nhà nƣớc”, Sử Đình Thành & Bùi Thị Mai Hoài (2009, trang 82).

Perkins và cộng sự (2010), tất cả mọi xã hội đều cần có một khu vực công, bởi vì cơ chế thị trƣờng không thể thực hiện mọi chức năng kinh tế mà hộ gia đình cần, thị trƣờng không thể tự mình thỏa mãn mọi nhu cầu của ngƣời tiêu dùng một cách có hiệu Trang 4 quả. Để khắc phục những khiếm khuyết của thị trƣờng cần có một khu vực công để thực hiện chức năng cung cấp hàng hóa công cho xã hội. Cơ cấu chi tiêu công: Chi tiêu công gồm có chi đầu tƣ phát triển, chi thƣờng xuyên và chi ngân sách khác, Nghị định 60/2003/NĐ-CP (2003). Chi Ngân sách địa phương Nghị định 60/2003/NĐ-CP năm 2003 của Chính phủ quy định chi ngân sách địa phƣơng gồm có các khoản chi sau: Chi đầu tƣ phát triển: Chi đầu tƣ phát triển thuộc Ngân sách địa phƣơng gồm các khoản chi: a) Đầu tƣ xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội không có khả năng thu hồi vốn do địa phƣơng quản lý; b) Đầu tƣ và hỗ trợ cho các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế, các tổ chức tài chính của Nhà nƣớc theo quy định của pháp luật; c) Phần chi đầu tƣ phát triển trong các chƣơng trình quốc gia do các cơ quan địa phƣơng thực hiện; d) Các khoản chi đầu tƣ phát triển khác theo quy định của pháp luật.

Chi thƣờng xuyên: Chi thƣờng xuyên thuộc Ngân sách địa phƣơng là những khoản chi: a) Các hoạt động sự nghiệp giáo dục, đào tạo, dạy nghề, y tế, xã hội, văn hóa thông tin văn học nghệ thuật, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ, môi trƣờng, các sự nghiệp khác do địa phƣơng quản lý; b) Các hoạt động sự nghiệp kinh tế do địa phƣơng quản lý : i) Sự nghiệp giao thông; ii) Sự nghiệp nông nghiệp, thủy lợi, ngƣ nghiệp, diêm nghiệp và lâm nghiệp; iii) Sự nghiệp thị chính; iv) Đo đạc, lập bản đồ và lƣu trữ hồ sơ địa chính và các hoạt động sự nghiệp địa chính khác; v) Điều tra cơ bản; vi) Các hoạt động sự nghiệp về môi trƣờng; vii) Các sự nghiệp kinh tế khác; c) Các nhiệm vụ về quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội do ngân sách địa phƣơng thực hiện theo quy định của Chính phủ; d) Hoạt động của các cơ quan nhà nƣớc, cơ quan Đảng Cộng sản Việt Nam ở địa phƣơng; đ) Hoạt động của các cơ quan địa phƣơng của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; e) Hỗ trợ cho các tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp ở địa phƣơng theo quy định của pháp luật; g) Thực hiện các chính sách xã hội đối với các đối tƣợng do địa phƣơng quản lý; h) Phần chi thƣờng xuyên trong các chƣơng trình quốc gia do các cơ quan địa phƣơng thực hiện; i) Trợ giá Trang 5 theo chính sách của Nhà nƣớc; k) Các khoản chi thƣờng xuyên khác theo quy định của pháp luật. Chi ngân sách địa phƣơng khác: Chi ngân sách địa phƣơng khác là những khoản chi: i) Chi trả gốc, lãi tiền huy động cho đầu tƣ theo quy định tại Khoản 3 Điều 8 của Luật Ngân sách nhà nƣớc; ii) Chi bổ sung Quỹ dự trữ tài chính của cấp tỉnh; iii) Chi bổ sung cho ngân sách cấp dƣới; iv) Chi chuyển nguồn ngân sách địa phƣơng năm trƣớc sang ngân sách địa phƣơng năm sau.