CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THUC TIEN CUA ĐỀ TÀI 1. Khái niệm âm nhạc. Vai trò của âm nhac trong đời sống xã hội đối với sự phát triển nhân cách trẻ. Âm nhạc là phương tiện hình thành phẩm chất đạo đức.
Âm nhạc là phương tiện thúc đẩy sự phát triển trí tuý. Âm nhạc là phương tiện giáo dục thẩm mỹ. Âm nhạc là phương tiện góp phần phát triển thể chất. Âm nhạc là phương tiện phát triển ngôn ngữ.
Âm nhạc làm phong phú đời sống tinh thần của trẻ. Dac điểm tư duy của trẻ mẫu giáo. Một số cơ sở lí luận của việc day học âm nhạc. Cơ sở tâm lí học.
Cơ sở lí luận dạy học. Cơ sở dạy học âm nhạc. Đặc thù âm nhạc. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VÀ CÁC BIỆN PHÁP SƯ PHAM TỔ CHỨC DAY HỌC ÂM NHẠC Ở TRƯỜNG MẦM NON NHẰM PHÁT TRIỂN TƯ DUY CỦA TRẺ CHƯƠNG III: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM KẾT LUẬN PHỤ LỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO xuôi lên đây .” trong bài “cô giáo miễn xuôi”, câu “Tình bằng có cái trống cơm khen ai khéo vỗ ấy mấy bông mà lên bông .” trong bài “Trống com”.
Trẻ cố gắng thể hiện hát đúng lời theo bài hát, rèn cho trẻ cách phát âm đúng. Sự tiếp xúc với nhiều bài hát sẽ tạo cho trẻ tiếp thu được nhiều từ mới, từ khó như: rì rà ri ram, dung dang dung dẻ, thầm thì, long lanh. Âm nhạc làm phong phú đời sống tỉnh thần trẻ Như đã nói ở trên, âm nhạc làm phong phú đời sống tỉnh thần và tạo nên sự thích thú, giúp trẻ cảm thụ âm nhạc nhanh và dễ dàng hơn thông qua những từ ngữ giản dị phù hợp với trẻ. Bên cạnh đó, qua bài hát trẻ sẽ bày tỏ trạng thái của chính mình vui hay buồn, ưu tư hay phấn khởi, sầu não hay hân hoan.
Các bài hát nói về tình cảm với cô, bạn bè, như “Em yêu trường em”, “Cháu yêu cô chú công nhân”, “Bông hoa mừng cô". Trẻ biết yêu trường, yêu cô, mến bạn, thúc đẩy hứng thú học tập. 3 Đặc điểm tư duy của trẻ mẫu giáo 34. Mẫu giáo bé: ( 3-4 tua ) 9.
Tư duy của trẻ mẫu giáo đã đạt tới ranh giới của tư duy trực quan hình ảnh, nhưng các hình tượng và biểu tượng trong đầu trẻ vẫn gắn liền với hành động. Ví du: Việc lấy 46 chơi treo ở đầu một thanh quay. - 3 tuổi trẻ lấy ngẫu nhiên. - 4-5 tuổi lấy tay đẩy đầu thang gỗ ở phía mình ra xa, đầu bên kia có đổ chơi chuyển lại gần, em bé đưa tay lấy dé chơi.
- Tré cho rằng giống cầu bap bênh. ( Trẻ dựa vào bài tập cũ: hình ảnh của cầu bập bênh) - 12- 13 tuổi: Hành động như 4- 5 tuổi nhưng trả lời theo nguyên tắc đòn bẩy. 10 - Trẻ giải bài toán bằng tư duy khoa học- tư duy légic. + Tư duy của trẻ mẫu giáo vẫn còn gắn liền với hành động vật chất bên ngoài.
Cuối tuổi mẫu giáo và trong những trường hợp thật đơn giản thì mới dùng kiểu tư duy trực quan hình ảnh. Ví dụ: Khi hỏi nếu ném cây thước bằng gỗ xuống nước sẽ nổi hay chìm. Trẻ trả lời nổi vì thấy que bằng gỗ ném xuống nước nổi. Đó là tư duy trực quan hình ảnh.
+ Ở mẫu giáo bé tư duy trực quan hình ảnh đang dan chiếm ưu thế, nhưng nhiều trường hợp tư duy trực quan hành động lấn át tư duy trực quan hình ảnh nên để phát triển tư duy cho trẻ cần: - Giúp trẻ tích luỹ nhiều biểu tượng bằng cách cho trẻ quan sát, tiếp xúc, va chạm với nhiều sự vật, hiện tượng. - Rèn các giác quan cho trẻ để tăng cường khả năng thu nhận những ấn tượng bên ngoài làm cho những ấn tượng bên trong ngày càng phong phú. - Tổ chức cho trẻ hoạt động một cách tích cực đối với thế giới d6 vật bằng nhiều phương thức khác nhau, từ đó trẻ sẽ năm vững chức năng, phương thức sử dụng chúng, làm cho quá trình nhập tâm được thực hiện dễ dàng. Qua đó thúc đẩy quá trình chuyển biến hành động định hướng bên ngoài thành hành động định hướng bên trong.
Đây là bước ngoặt cơ bản trên con đường phát triển tư duy làm cho tư duy của trẻ đạt đến trình độ tư duy theo kiểu người, đó là tư duy ở bình diện bên trong. Tư duy của trẻ mẫu giáo còn gắn với cảm xúc và ý muốn chủ quan. Tư duy của trẻ mẫu giáo chua đạt tới trình độ cần thiết để phát hiện ra quy luật khách quan bởi tư duy còn gắn liền với hành động và cảm giác, bi chi phối bởi cầm xúc khiến cho trẻ: e Không phân biệt được đâu là thế giới bên trong, đâu là thế giới bên ngoài. e Chưa nhận ra những ý nghĩ, ý muốn trong tâm trí của mình chỉ là hình ảnh hay tượng trưng của sự vật bên ngoài vì đối với trẻ những biểu tượng trong óc mình cũng chính là sự vật.
+ Tư duy của trẻ bị trò chơi chi phối rất mạnh thể hiện ở chỗ trẻ chỉ suy nghĩ những điều mà chúng thichva dòng suy nghĩ thường bị cuốn hút vào ý thích riêng của mình bất chấp cả tác động khách quan. + Khi trẻ hỏi “tại sao?”, trẻ chưa thể tìm ra nguyên nhân khách quan mà trẻ thường cho rằng mọi cái đều do ý muốn của một người nào đó. Đây là kiểu tư duy “phương thuật”, tức tin ở phù phép. + Do xúc cầm chi phối mạnh méqué trình tư duy nên muốn trẻ tin vào điều gì đó hoặc làm theo điều gì đó chỉ cần gây cho trẻ một cảm xúc mạnh.
Kết luận: Ở thời điểm đầu mẫu giáo có một bước ngoặt cơ bản của tư duy ở trẻ đó là: e Sự chuyển tư duy từ bình điện bên ngoài vào bình điện bên trong. e Chuyển từ những hành động định hướng bên ngoài vào theo cơ chế nhập tâm dựa vào hình ảnh của sự vật, hiện tượng. e Chuyển từ kiểu tư duy trực quan hành động sang kiểu tư duy trực quan hình ảnh. + Điều kiện có bước chuyển từ tư duy trực quan hành động đến tư duy trực quan hình ảnh.
s* Trẻ tích cực hoạt động với đồ vật, hình thành bài tập trong óc, là cơ sở để tư duy diễn ra ở bình diện bên trong. * Do việc nay sinh của hoạt động vui chơi mà trung tâm là trò chơi đóng vai theo chủ dé. Loại trò chơi này giúp trẻ hình thành chức năng ký hiệu tượng trưng của ý thức. Chức năng này thể hiện ở khả năng dùng một vật này thay thế cho một vật khác và hành động với vật thay thế như là với đồ vật thật.
Mẫu giáo nhỡ: (4-5 tuổi ) - Trẻ có thể giải được các bài toán có kết quả gián tiếp dựa vào loại tư duy trực quan hình ảnh, tức là trẻ đã giải thầm trong óc dựa vào các biểu tượng đã thu nhận được. Ví dụ: Trẻ đập bóng xuống bàn cho nảy lên đúng tầm tay lai đập xuống cho nảy tiếp. Nếu được học ở mẫu giáo bé cách đập bóng trẻ sẽ ước lượng được khoảng cách sao cho bóng nẩy đúng tầm tay và đập tiếp. - Trẻ có thể khám phá ra các mối quan hệ phụ thuộc.
- Trẻ có khả năng suy luận nhưng suy luận dựa trên hình ảnh đã thấy. Ví dụ: Vẽ con mèo ăn cá trẻ sẽ con cá nằm trong bụng con mèo, 13 Nhìn thấy con chó bơi được suy ra con mèo cũng biết bơi. - Khi hành động với các biểu tượng trong óc, đứa trẻ hình dung được các hành động thực với các đối tượng và kết quả của những hành động ấy. Tư duy trực quan hình ảnh là loại tư duy chủ yếu của trẻ tuổi mẫu giáo nhỡ, nhưng loại này có hiệu quả khi giải những thuộc tính bản chất là những thuộc tính có thể hình dung được, tựa hồ như đang nhìn thấy bằng cái nhìn bên trong.
Ví du: Trẻ hình dung được quả bóng lăn trên gạch nhanh hơn lin trên cô. - Nhiều trường hợp trẻ mẫu giáo nhỡ chưa phân biệt được thuộc tính bản chất và hiện tượng bên ngoài nên có khi trẻ giải thích một số hiện tượng rất ngây thơ chỉ dừng lại ở hiện tượng bên ngoài. Ví du: Ai cho muối vào nước biển mà nước biển mặn thế? - Khi gặp những bài toán đòi hỏi phải tách biệt những thuộc tính, những mối liên hệ - quan hệ không thể hình dung một cách trực quan dưới dạng những hình tượng- trẻ khó giải quyết. Ví dụ: Bài toán về bảo toàn lượng vật chất(thực nghiệm của Piaget).
- Cuối tuổi mẫu giáo nhỡ xuất hiện tư duy trực quan sơ đồ(là loại tư duy trực quan hình ảnh mới). Mẫu giáo lớn: (5- 6 tus ) Tư duy trực quan sơ đồ là một dang tư duy trực quan hình ảnh nhưng ở mức độ cao hơn, ở đây hình ảnh không còn là hình ảnh thực của sự vật mà đã tước đi những chỉ tiết cụ thể, chỉ giữ lại những nét chủ yếu mang tính khái quát. l4 Có 2 thao tác trí tuệ của tư duy trực quan sơ đồ là thao tác xuôi: Sơ đồ hoá (mã hoá). Thao tác ngược: Đọc hiểu sơ đồ(giải mã).
e Thao tác sơ đồ hoá: Sắp xếp vị trí của các đồ vật trong không gian thật(3 chiểu)vào một sơ đổ không gian(2 chiều) theo một chuẩn trong hệ quy chiếu nhất định bằng các kí hiệu đã quy ước. e Thao tác đọc hiểu sơ đổ: Từ một sơ đồ không gian (2 chiều) trẻ có thể xác định được vị trí của các vật tổn tại trong không gian thật(3 chiều) theo hướng và mốc định hướng nhất định. - Doc sơ dé: Đã vẽ sẵn một sơ đồ lớp học, trong sơ đồ đánh dấu một chỗ để đô chơi trẻ phải tìm được món đồ chơi đó trong lớp học thật. - Sơ đổ hoá: Ngược lại: Trong lớp học thật đã để một món đồ chơi, trẻ phải đánh dấu trong sơ dé lớp học vị trí món đô chơi đó.
Đặc điểm nổi bật của tré mẫu giáo là cụ thể và hình tượng. Tuy trẻ mẫu giáo đã có thể suy nghĩ vé những sự vật mà trẻ không trực tiếp tri giác và hiện tại trên thực tế trẻ không tác động tới, nhưng trong khi lập luận chúng, không dựa vào các lập luận trừu tượng mà dựa vào những hình ảnh trực quan của các sự vật và hiện tượng đơn lẻ, cụ thể. Mặc dù trong tuổi mẫu giáo tư duy còn mang tính cụ thể, trực quan, hình tượng, nhưng năng lực khái quát của trẻ vẫn còn phát triển mạnh trong cả thời kỳ lứa tuổi này. Trẻ biết khái quát sự vật hiện tượng theo những thuộc tính thứ yếu, kém bản chất hơn.