Chương 1: Tổng quan 1.1 Mục đích nghiên cứu Sự bùng nổ của cách mạng công nghiệp 4.0 đã làm thay đổi mạnh mẽ phương thức giao thương và định hình lại thị trường trong hầu hết lĩnh vực đời sống đặc biệt là vận tải. Những hình thức di chuyển truyền thống như taxi, thuê xe… đã được thay thế bằng các hình thức hiện đại như taxi công nghệ. Theo đó, các ứng dụng đặt xe thi nhau mọc lên, trong đó phải kể đến là Grab, Uber, Gojek, Be. Thế nhưng các hãng công nghệ lớn này đa phần tập trung phát triển ở các thành phố lớn.
Từ kết quả của cuộc khảo sát do báo VietNamNet thực hiện gần đây, thành phố HCM chiếm tỉ lệ người dùng các nhất trong khi 62 tỉnh, thành phố còn lại chỉ 38% thị phần. Điều đó đồng nghĩa là công nghệ này đang còn khá mới lạ với các khu vực xa thành phố. Trong khi đó, nhu cầu di chuyển ở các tỉnh thành khác khu vực miền Tây Nam Bộ, Tây Nguyên… hoặc các khu vực xa thành phố như khu đô thị Đại học Quốc gia cũng không kém cạnh nội ô thành phố. Đối với sinh viên học xa nhà, việc trang bị cho mình một phương tiện riêng không phải dễ dàng.
Lý giải cho thực tế này, có nhiều nguyên nhân đến từ phía gia đình và bản thân sinh viên. Cụ thể, phụ huynh không yên tâm khi giao cho con em họ của mình tự điều khiển xe máy ở các khu vực xa lạ, đặc biệt là những nơi có mật độ lưu thông cao như Hà Nội, Thành phố HCM. Thêm vào đó, điều kiện kinh tế của nhiều hộ gia đình không cho phép họ sắm sửa một phương tiện di chuyển riêng cho con em mình. Bởi lẽ, chi phí dành cho phương tiện đi lại không dừng lại cố định ở khoảng phí bỏ ra mua xe mà còn phát sinh chi phí xăng và bảo trì, nhất là trong thời buổi giá xăng đang vô cùng đắt đỏ.
Về phía các bạn sinh viên, nhiều bạn có suy nghĩ có thể đi nhờ xe hoặc đặt xe nên không cần tiêu tốn khoảng phí lớn như thế cho phương tiện di chuyển. Vì thế, nhu cầu đặt xe, đi nhờ xe của các bạn sinh viên nói riêng và những người có mong muốn tương tự nói chung tăng lên nhanh chóng. Xa hơn nữa, đi ghép xe sẽ mang lại rất nhiều lợi ích trong việc bảo vệ môi trường. Theo báo cáo hiện trạng môi trường gần đây, khoảng 70-90% tổng lượng khí thải đô thị tại các thành phố lớn là những nguyên nhân gây ra các bệnh về đường hô hấp, ung thu, trong đó lượng khí thải của xe máy chiếm tỷ lệ cao nhất.
Vì thế, giảm phương tiện cá 5 nhân đồng nghĩa với việc giảm thiểu lượng khói bụi trong không khí, từ đó tránh các tác động xấu từ khói, bụi và ô nhiễm của môi trường lên sức khỏe. Khu đô thị Đại học quốc gia là một trong những khu vực có đông sinh viên bậc nhất Việt Nam và có vị trí địa lý xa trung tâm thành phố. Vì thế việc đặt xe công nghệ ở đây gặp nhiều khó khăn trong việc ghép nối giữa tài xế với người có nhu cầu. Thế nhưng như phân tích bên trên nhu cầu của khách hàng ở đây lại lớn.
Bên cạnh đó, cước phí chi trả khi sử dụng dịch vụ đặt xe khá cao. Thực tế, có nhiều bạn sẵn sàng cho đi nhờ mà không với mục đích thương mại. Thế nhưng chưa có tổ chức nào làm cầu nối để gắn kết người có xe với người có nhu cầu đi nhờ. Vì thế ý tốt của các bạn không thế hiện thực hóa được.
Từ thực trạng và lợi ích đã phân tích bên trên nhóm thực hiện mong muốn tạo ra một ứng dụng đặt xe, đi nhờ xe dành cho đối tượng người dùng ở các khu vực xa thành phố. Không chỉ dừng lại ở mức thương mại là đặt xe, ứng dụng của nhóm nghiên cứu còn cho phép kết nối người dùng có nhu cầu đi nhờ xe với người sẵn lòng cho đi nhờ.2 Đối tượng nghiên cứu Đề tài hướng đến hỗ trợ kết nối người có nhu cầu đi nhờ xe và người có xe ở các khu vực xa nội ô thành phố với cả mục đích thương mại và phi thương mại. Đặc biệt, thuật toán ghép nối các yêu cầu với độ chính xác cao phục vụ mục đích của người dùng một cách nhanh chóng. Về giao diện, tìm hiểu các công trình nghiên cứu, phân tích trải nghiệm người dùng về các ứng dụng đặt xe từ các bài báo khoa học [1], áp dụng vào thiết kế giao diện, tối ưu trải nghiệm người dùng.
Thêm vào đó, nhóm thực hiện tối ưu hóa trải nghiệm người dùng bằng cách áp dụng công nghệ thời gian thực.3 Phạm vi đề tài Ở qui mô thử nghiệm, đề tài hướng đến phạm vi người dùng ở Khu đô thị Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương. Xa hơn, nhóm sẽ phát triển đến các tỉnh thành ở khu vực Nam Bộ và Tây Nguyên, mở rộng toàn Việt Nam. Người dùng hiện tại tập trung vào sinh viên và người có nhu cầu di chuyển bằng dịch vụ đặt xe. Công nghệ sử dụng trong đề tài … giao diện, FE, BE, server, DB, quản lý source 6 Hệ thống triển khai đa nền tảng (cross platform) bao gồm iOS, Android.4 Hướng tiếp cận 1.1 Khảo sát người dung 1.1 Nghiệm thể Số lượng: 120 Độ tuổi: tập trung 18-25: chủ yếu là sinh viên (80%) Nghề nghiệp: sinh viên: 70%, công nhân viên chức: 10%, nghề nghiệp khác: 20% Thu nhập: chủ yếu dưới 5 triệu: 80%, từ 5-10 triệu: 10%, trên 10 triệu: 10% Nơi sống: Thủ Đức: 60%, Dĩ An: 30%, nơi khác: 10% Đặc điểm: độ tuổi trẻ, quen thuộc với công nghệ và có nhu cầu sử dụng ứng dụng đặt xe cao 1.2 Phân tích kết quả Theo thống kê có 63.6% người tham gia có xe, trong số đó có đến 71.4% cho hay họ đa phần di chuyển một mình, không đi cùng ai.
Số liệu này cho ta biết số lượng người có xe riêng tương đối nhiều (quá nửa số lượng khảo sát) và đang trống yên sau. Khảo sát tình trạng sở hữu xe của sinh viên 7 Hình 2. Khảo sát tình trạng chở nhau của sinh viên Đối với những bạn có xe, chi phí các bạn dành cho việc sử dụng hàng tháng trung bình 500 000/tháng bao gồm chi phí bảo trì, phí gửi xe và chi phí nhiên liệu. Thông qua khảo sát bằng bảng hỏi phản ánh có 69% người tham gia có ý định cho người khác đi nhờ xe có thu phí và 34% cho quá giang mà không đòi hỏi bất kì lợi ích nào.
Qua phỏng vấn trực tiếp, tất cả những người tham gia cho hay họ sẵn sàng cho đi nhờ xe nếu tiện đường. Khảo sát chi phí trung bình sinh viên phải chi cho việc bảo trì, gửi xe 8 Hình 4. Khảo sát ý định cho người khác đi nhờ xe Phía người có xe, tỉ lệ người đồng ý cho đi nhờ xe khá cao nhưng thực tế tỉ lệ người hiện thức hóa ý định đó lại thấp (thông qua phần trăm người di chuyển trên phương tiện một mình, trống yên sau). Phía người không có xe, đa phần người tham gia di chuyển bằng xe bus hoặc đi bộ.
Tuy nhiên, tỉ lệ người tham gia biết đến và đã từng sử dụng các ứng dụng đặt xe rất cao, lên đến 100%. Điều này chứng tỏ các bạn đều thân thuộc với công nghệ đặt xe nên rất thích hợp để phát triển ứng dụng đối với phân khúc người dùng này. Họ không sử dụng dịch vụ do đặt xe vì cước phí cao do các ứng dụng hiện tại thu phí dịch vụ trung gian khiến chi phí tăng cao. Khảo sát tình trạng sử dụng phương tiện đến trường cho sinh viên 9 Hình 6.
Tần suất sử dụng xe công nghệ của sinh viên Trường hợp nếu chi phí cho mỗi chuyến xe thấp hoặc được miễn phí, có đến 75% người được hỏi cho biết họ sẽ đồng ý quá giang hoặc sẵn sàng chi trả cho mức chi phí đó. Khảo sát ý định quá giang xe của sinh viên Từ đây ta rút ra kết luận, nhu cầu người sử dụng dịch vụ - cả người cho đi nhờ và người đi nhờ - đều rất cao nhưng chưa có dịch vụ phù hợp khai thác tiềm năng này. Đối với các dịch vụ hiện tại, có đến 50% người khảo sát cho hay họ lo lắng về việc xác thực danh tính và tác phong của tài xế bao gồm xuất thân, cách điều khiển xe, an toàn khi di chuyển trên xe. Ngoài ra, qua phỏng vấn nhiều bạn cho biết tài xế ở các khu vực lân cận nếu nhận chuyến ở khu đô thị ĐHQG thường xuyên bị lạc và thậm chí các bạn phải hướng dẫn tài xế cách di chuyển.
Thực trạng này phản ánh mong muốn của người dùng rằng cần có những người tài xế đáng tin cậy và thân thuộc với các cung đường hơn. Khảo sát các vấn đề mà sinh viên gặp phải khi sử dụng các ứng dụng xe công nghệ Tỉ lệ đáp ứng nhu cầu đặt xe ngay khi các bạn có nhu cầu gấp như muộn giờ học, giờ thi chiếm tỉ lệ rất thấp chỉ 14%. Sẽ rất phù hợp nếu các bạn được đi nhờ xe vào các thời điểm như trên. Khảo sát tình trạng đúng giờ khi đặt xe công nghệ Kết luận: Từ khảo sát trên đã khẳng định tiềm năng của mô hình nhóm thực hiện đề tài.
Cụ thể, phân khúc người dùng nhóm hướng đến là sinh viên, người có nhu cầu cho đi nhờ với người muốn đi nhờ và chia sẻ chi phí di chuyển. Người dùng thân thuộc với công nghệ và cụ thể là ứng dụng đặt xe nên phù hợp triển khai ứng dụng. Các ứng dụng hiện tại còn tồn tại các hạn chế (phân tích cụ thể ở phần 1.2) mà chúng ta có thể khai thác.3 Phân tích các ứng dụng hiện có 12 Ứng dụng Ưu điểm Nhược điểm Grab Chiếm thị phần cao nhất Ứng dụng tương đối nặng, hiệu Nhiều người tham gia: nhiều năng chưa cao thường bị giật, người dùng lag… Phục vụ 24/24 Chi phí cao Nhiều chức năng, dịch vụ hỗ trợ Chưa tập trung phân khúc người Có tích hợp mục gọi, chat giữa tài dùng xa thành phố xế và người sử dụng, chương trình Tài xế không quen thuộc địa hình, tích điểm và ưu đãi cho đường đi thành viên. Thông tin tài xế không rõ ràng Be • Giao diện đơn giản, dễ sử dụng.
• Mạng lưới tài xế còn ít nên đôi • Có nhiều dịch vụ. khi việc tìm tài xế chậm hơn. • Có rất nhiều chương trình • Hay bị hủy chuyến khi giờ cao khuyến mãi cho các thành viên.