Luận văn thạc sĩ ussh ứng dụng công tác xã hội cá nhân trong hỗ trợ người đang cai nghiện ma túy tại cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh quảng ninh

Luận văn thạc sĩ phân tích ussh ứng dụng công tác xã hội cá nhân trong hỗ trợ người đang cai nghiện ma túy tại cơ sở cai, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Nguyễn Thị Xuân
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Thu Hà
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Công tác xã hội
• Đề tài: Ứng Dụng Công Tác Xã Hội Cá Nhân Trong Hỗ Trợ Ngƣời Đang Cai Nghiện Ma Túy Tại Cơ Sở Cai Nghiện Ma Túy Tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn vấn đề can thiệp
• 1.2. Tổng quan các nghiên cứu, can thiệp
• 1.3. Ý nghĩa của can thiệp
• 1.4. Mục đích, đối tượng, phạm vi can thiệp
• 1.5. Câu hỏi trong can thiệp
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VÀ PHƯƠNG PHÁP CAN THIỆP
• 2.1. Các khái niệm, công cụ cơ bản của can thiệp
• 2.1.1. Ma túy, người nghiện ma túy
• 2.1.2. Công tác xã hội, nhân viên công tác xã hội
• 2.1.3. Vai trò của Công tác xã hội cá nhân trong hỗ trợ người nghiện ma túy
• 2.2. Lý thuyết áp dụng trong can thiệp
• 2.2.1. Lý thuyết nhu cầu
• 2.2.2. Lý thuyết nhận thức - hành vi
• 2.2.3. Hướng tiếp cận can thiệp: Lấy thân chủ làm trọng tâm
• 2.3. Phương pháp can thiệp
• 2.3.1. Phương pháp thu thập thông tin phục vụ can thiệp
• 2.3.2. Phương pháp công tác xã hội cá nhân trong can thiệp
• 2.4. Cơ sở pháp lý của hoạt động can thiệp
• 2.5. Đặc điểm địa bàn, đối tượng can thiệp
• 2.5.1. Khái quát về Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh
• 2.5.2. Đặc điểm đối tượng can thiệp
• 2.6. Tiểu kết chương 1
• 3. CHƯƠNG 2: ỨNG DỤNG CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN TRONG HỖ TRỢ THÂN CHỦ ĐANG CAI NGHIỆN MA TÚY TẠI CƠ SỞ CAI NGHIỆN MA TÚY TỈNH QUẢNG NINH
• 3.1. Mô tả trường hợp
• 3.2. Xác định vấn đề can thiệp đối với thân chủ
• 3.3. Lập kế hoạch can thiệp hỗ trợ thân chủ
• 3.4. Thực hiện các hoạt động can thiệp hỗ trợ thân chủ
• 3.5. Các hoạt động hỗ trợ thân chủ tự nguyện chấp hành quy trình cai nghiện và tin tưởng vào kết quả cai nghiện
• 3.6. Các hoạt động hỗ trợ thân chủ từ bỏ ý định bỏ trốn khỏi cơ sở
• 3.7. Lượng giá các hoạt động can thiệp và kết thúc
• 3.8. Vai trò nhân viên công tác xã hội
• 3.9. Tiểu kết chương 2
• KẾT LUẬN VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
• 4.1. Bài học kinh nghiệm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về ứng dụng công tác xã hội hỗ trợ người cai nghiện ma túy tại Quảng Ninh

Công tác xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người cai nghiện ma túy tại Quảng Ninh. Tình hình nghiện ma túy tại tỉnh này đang ở mức báo động, với nhiều người trẻ tuổi tham gia vào việc sử dụng các loại ma túy tổng hợp. Việc áp dụng công tác xã hội cá nhân giúp người nghiện vượt qua mặc cảm, tìm lại niềm tin và tích cực tham gia vào quá trình cai nghiện. Các chương trình hỗ trợ không chỉ tập trung vào việc điều trị mà còn chú trọng đến việc tái hòa nhập cộng đồng cho người cai nghiện.

1.1. Tình hình nghiện ma túy tại Quảng Ninh

Quảng Ninh là một trong những tỉnh có tỷ lệ người nghiện ma túy cao nhất cả nước. Sự gia tăng của các loại ma túy mới và sự trẻ hóa của người sử dụng đã tạo ra nhiều thách thức cho công tác cai nghiện. Các chương trình cai nghiện hiện tại chưa đáp ứng đủ nhu cầu của người nghiện, dẫn đến tỷ lệ tái nghiện cao.

1.2. Vai trò của công tác xã hội trong hỗ trợ người cai nghiện

Công tác xã hội không chỉ giúp người nghiện cai nghiện mà còn hỗ trợ họ trong việc tái hòa nhập cộng đồng. Nhân viên công tác xã hội đóng vai trò cầu nối giữa người nghiện và các dịch vụ hỗ trợ, giúp họ vượt qua khó khăn và tìm kiếm cơ hội việc làm.

II. Những thách thức trong công tác hỗ trợ người cai nghiện ma túy

Mặc dù công tác xã hội đã có những thành công nhất định, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc hỗ trợ người cai nghiện ma túy. Các vấn đề như sự kỳ thị xã hội, thiếu nguồn lực và sự hỗ trợ từ gia đình là những rào cản lớn. Để cải thiện tình hình, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng.

2.1. Kỳ thị xã hội đối với người nghiện ma túy

Người nghiện ma túy thường phải đối mặt với sự kỳ thị từ xã hội, điều này khiến họ cảm thấy cô đơn và không được chấp nhận. Sự kỳ thị này không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý của người nghiện mà còn cản trở quá trình tái hòa nhập của họ.

2.2. Thiếu nguồn lực hỗ trợ

Nhiều chương trình hỗ trợ người cai nghiện còn thiếu nguồn lực tài chính và nhân lực. Điều này dẫn đến việc không thể cung cấp đầy đủ các dịch vụ cần thiết cho người nghiện, từ tư vấn tâm lý đến đào tạo nghề.

III. Phương pháp công tác xã hội cá nhân trong hỗ trợ người cai nghiện

Phương pháp công tác xã hội cá nhân là một trong những phương pháp hiệu quả nhất trong việc hỗ trợ người cai nghiện ma túy. Phương pháp này tập trung vào việc xây dựng mối quan hệ tin cậy giữa nhân viên công tác xã hội và người nghiện, từ đó giúp họ vượt qua khó khăn và tìm kiếm giải pháp cho vấn đề của mình.

3.1. Xây dựng mối quan hệ tin cậy

Mối quan hệ tin cậy giữa nhân viên công tác xã hội và người cai nghiện là yếu tố quan trọng giúp người nghiện cảm thấy an toàn và sẵn sàng chia sẻ những khó khăn của mình. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình can thiệp.

3.2. Tư vấn và hỗ trợ tâm lý

Tư vấn tâm lý là một phần không thể thiếu trong công tác hỗ trợ người cai nghiện. Nhân viên công tác xã hội cần giúp người nghiện nhận thức được vấn đề của mình và tìm ra giải pháp phù hợp để vượt qua.

IV. Kết quả nghiên cứu về ứng dụng công tác xã hội tại Quảng Ninh

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng công tác xã hội cá nhân trong hỗ trợ người cai nghiện ma túy tại Quảng Ninh đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Người cai nghiện đã có những thay đổi rõ rệt trong nhận thức và hành vi, từ đó nâng cao khả năng tái hòa nhập cộng đồng.

4.1. Thay đổi trong nhận thức của người cai nghiện

Nhiều người cai nghiện đã nhận thức rõ hơn về tác hại của ma túy và tầm quan trọng của việc cai nghiện. Họ cũng đã có niềm tin vào khả năng phục hồi của bản thân.

4.2. Tăng cường khả năng tái hòa nhập

Nhờ vào sự hỗ trợ của công tác xã hội, nhiều người cai nghiện đã tìm được việc làm và hòa nhập tốt hơn với cộng đồng. Điều này không chỉ giúp họ ổn định cuộc sống mà còn giảm thiểu tỷ lệ tái nghiện.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho công tác xã hội tại Quảng Ninh

Công tác xã hội cá nhân trong hỗ trợ người cai nghiện ma túy tại Quảng Ninh đã chứng minh được hiệu quả của mình. Tuy nhiên, để nâng cao hơn nữa hiệu quả của công tác này, cần có sự đầu tư mạnh mẽ từ chính phủ và sự tham gia tích cực của cộng đồng.

5.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ

Cần xây dựng các chính sách hỗ trợ cụ thể cho người cai nghiện, bao gồm việc tạo điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục và việc làm. Điều này sẽ giúp người cai nghiện có cơ hội tốt hơn để tái hòa nhập cộng đồng.

5.2. Tăng cường đào tạo nhân viên công tác xã hội

Đào tạo và nâng cao năng lực cho nhân viên công tác xã hội là rất cần thiết. Họ cần được trang bị kiến thức và kỹ năng để có thể hỗ trợ người cai nghiện một cách hiệu quả nhất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tình hình nghiện chất tại Việt Nam đang diễn biến ngày càng phức tạp với sự gia tăng nhanh chóng của các loại ma túy tổng hợp. Địa bàn tỉnh Quảng Ninh là một trong những khu vực có số lượng người nghiện ma túy cao trong cả nước, đặt ra thách thức lớn cho công tác an sinh xã hội. Tại thời điểm nghiên cứu năm 2018, Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh đang tiếp nhận và quản lý điều trị cho gần 550 học viên. Trong đó, đại đa số học viên ở độ tuổi lao động từ 18 đến 45 tuổi và tham gia theo diện cai nghiện tự nguyện. Tuy nhiên, tỷ lệ tái nghiện sau khi trở về cộng đồng tại nhiều địa phương vẫn ở mức cao, ước tính lên đến trên 80% do những rào cản về tâm lý, sự kỳ thị xã hội và thiếu hụt sinh kế.

Vấn đề cốt lõi mà người cai nghiện phải đối mặt khi mới vào cơ sở là tâm trạng hoang mang, mất niềm tin vào hiệu quả điều trị, cảm giác tự kỳ thị nặng nề và thường trực ý định bỏ trốn. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là vận dụng phương pháp công tác xã hội cá nhân nhằm trợ giúp học viên vượt qua mặc cảm, xây dựng động lực nội tại, tuân thủ nghiêm túc quy trình trị liệu và thiết lập kế hoạch tái hòa nhập cộng đồng bền vững.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai trực tiếp tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh, tọa lạc tại thôn Đồng Rùa, xã Vũ Oai, huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh trong khoảng thời gian từ tháng 02 năm 2018 đến tháng 08 năm 2018. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc lượng hóa hiệu quả can thiệp chuyên nghiệp: giúp thân chủ chuyển hóa 100% nhận thức tiêu cực, chấm dứt hoàn toàn ý định bỏ trốn và tạo lập mô hình tham vấn thực hành cho đội ngũ 101 cán bộ, nhân viên đang công tác tại đơn vị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên sự kết hợp chặt chẽ giữa ba lý thuyết và mô hình chuyên ngành:

• Thuyết tháp nhu cầu của Abraham Maslow: Phân tích thứ bậc 5 tầng nhu cầu của học viên gồm nhu cầu sinh lý (cắt cơn, giải độc, ăn uống), nhu cầu an toàn (an toàn thân thể, bảo mật thông tin cá nhân), nhu cầu gắn kết xã hội (tình cảm gia đình, sự chấp nhận của bạn bè), nhu cầu được tôn trọng (giảm tự kỳ thị, được lắng nghe) và nhu cầu tự khẳng định bản thân (học nghề, quyết tâm từ bỏ ma túy). Việc đáp ứng tuần tự các nhu cầu này là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy hành vi phục hồi.
• Thuyết nhận thức - hành vi (CBT của Aaron Beck và Albert Ellis): Xác định rằng hành vi sử dụng ma túy và xu hướng trốn tránh bắt nguồn từ hệ thống nhận thức sai lệch ("tôi là người vô dụng", "không thể cai được"). Can thiệp nhận thức - hành vi giúp thân chủ nhận diện tư duy méo mó, tái cấu trúc nhận thức và định hình chuỗi hành vi thích ứng tích cực.
• Tiếp cận lấy thân chủ làm trọng tâm của Carl Rogers: Đặt thân chủ ở vị trí chủ thể của quá trình giải quyết vấn đề thông qua kỹ thuật lắng nghe tích cực, sự thấu cảm sâu sắc và chấp nhận vô điều kiện, giúp thân chủ tự khám phá tiềm năng cá nhân.

Hệ thống khái niệm công cụ bao gồm: Công tác xã hội cá nhân (tiến trình can thiệp một - một nhằm nâng cao chức năng xã hội), Quản lý trường hợp, Người nghiện ma túy, Tự kỳ thị và Hòa nhập xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế nghiên cứu trường hợp điển cứu (case study) kết hợp phân tích đa nguồn dữ liệu. Cỡ mẫu nghiên cứu chuyên sâu tập trung vào 01 trường hợp điển cứu là thân chủ V. đang điều trị cai nghiện tự nguyện tại cơ sở, kết hợp khảo sát bối cảnh từ gần 550 học viên và phỏng vấn sâu các bên liên quan gồm: 01 nhân viên công tác xã hội, cán bộ quản lý trực tiếp, thân nhân gia đình và học viên cùng phòng.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) được lựa chọn vì thân chủ V. là ca điển hình mang đầy đủ các đặc trưng phức tạp: tâm lý hoang mang, tự kỳ thị cao, từng có ý định bỏ trốn và thiếu hụt nguồn lực hỗ trợ từ gia đình. Lý do lựa chọn phân tích định tính chuyên sâu là nhằm theo dõi sát sao từng bước biến đổi tâm lý - hành vi trong môi trường nội trú mà các phương pháp định lượng diện rộng không thể đo lường chi tiết. Toàn bộ tiến trình can thiệp được thực hiện qua 4 bước chuẩn hóa kéo dài liên tục trong 6 tháng (từ tháng 02/2018 đến tháng 08/2018).

Nghiên cứu cũng bám sát hệ thống hành lang pháp lý vững chắc gồm Hiến pháp năm 2013, Luật Phòng, chống ma túy năm 2000 (sửa đổi, bổ sung năm 2008), Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, cùng các Nghị định số 94/2009/NĐ-CP, Nghị định số 94/2010/NĐ-CP và Quyết định số 5075/QĐ-BYT năm 2007 của Bộ Y tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình can thiệp thực tế tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh mang lại 3 phát hiện khoa học quan trọng:

• Rào cản tâm lý và sự tự kỳ thị chiếm trên 70% nguyên nhân cản trở phục hồi: Trước can thiệp, thân chủ V. thể hiện mức độ tự kỳ thị rất cao, luôn bi quan và cho rằng bản thân là gánh nặng của gia đình. Tâm lý sợ bị người xung quanh khinh miệt dẫn đến phản ứng phòng vệ tiêu cực, biểu hiện qua việc lập kế hoạch bỏ trốn khỏi cơ sở trong tháng điều trị đầu tiên.
• Nhu cầu sinh lý được đáp ứng nhưng thiếu hụt trầm trọng nhu cầu tôn trọng và gắn kết: Tại cơ sở, 100% học viên được chăm sóc y tế và cắt cơn giải độc ban đầu. Tuy nhiên, có tới khoảng 85% học viên gặp khủng hoảng tâm lý do đứt gãy mối quan hệ với gia đình và cộng đồng. Sự ghẻ lạnh từ người thân làm gia tăng cảm giác tuyệt vọng và kích hoạt cơ chế thèm nhớ ma túy.
• Tiến trình công tác xã hội cá nhân 4 bước đem lại tỷ lệ thành công 100% trên ca can thiệp: Sau 4 tuần áp dụng các kỹ thuật tham vấn thấu cảm, giải tỏa cảm xúc và tái cấu trúc nhận thức, thân chủ V. đã từ bỏ 100% ý định bỏ trốn. Đến tháng thứ 6 của tiến trình can thiệp, thân chủ đạt mức chuyển biến vượt bậc: tham gia 100% các buổi lao động trị liệu, đăng ký học nghề gò hàn và chủ động kết nối lại tình cảm với gia đình qua các cuộc gọi và thư từ.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu chứng minh rằng việc cai nghiện thành công không chỉ dừng lại ở liệu pháp y tế cắt cơn giải độc, mà mang tính quyết định bởi sự biến đổi nhận thức và hỗ trợ tâm lý xã hội. Dữ liệu can thiệp có thể được trực quan hóa thông qua bảng tiến trình 4 giai đoạn can thiệp (Tiếp cận chẩn đoán - Lập kế hoạch - Can thiệp hành động - Lượng giá kết thúc) và biểu đồ radar 5 trục thể hiện sự phục hồi chức năng xã hội của thân chủ (Sức khỏe thể chất, Ổn định tâm lý, Tuân thủ nội quy, Kết nối gia đình, Định hướng nghề nghiệp). Điểm số tự đánh giá của thân chủ trên thang đo 5 bậc đã tăng từ mức trung bình 1,5 điểm trước can thiệp lên 4,5 điểm sau can thiệp.

Phát hiện này hoàn toàn tương đồng với các công bố quốc tế, tiêu biểu là báo cáo của Linda Bauld cùng các cộng sự năm 2010 về rào cản tâm lý và sự kỳ thị đối với người nghiện chất nặng. Đồng thời, nghiên cứu khẳng định tính ưu việt của mô hình quản lý ca so với biện pháp quản lý hành chính đơn thuần, tạo tiền đề để nhân rộng phương pháp công tác xã hội trong toàn bộ hệ thống cơ sở cai nghiện tại Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả thực nghiệm, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp mang tính chiến lược và khả thi:

• Chuẩn hóa quy trình công tác xã hội cá nhân 4 bước trong quy chế tiếp nhận học viên: Áp dụng bắt buộc việc đánh giá tâm lý, lập hồ sơ quản lý ca cho 100% học viên mới nhập cơ sở nhằm phát hiện sớm nguy cơ bỏ trốn và tự hoại; Target metric: Giảm tỷ lệ vi phạm nội quy và bỏ trốn xuống dưới 1% mỗi năm; Timeline: Triển khai từ Quý 1 năm kế hoạch; Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc và Phòng Giáo dục - Tái hòa nhập cộng đồng.
• Xây dựng mô hình kết nối "Cơ sở - Gia đình - Người cai nghiện": Thiết lập các buổi tham vấn gia đình định kỳ và hội nghị gia đình học viên; Target metric: Đạt ít nhất 80% gia đình học viên tham gia phối hợp trị liệu tâm lý; Timeline: Tổ chức sinh hoạt định kỳ 1 tháng một lần; Chủ thể thực hiện: Nhân viên công tác xã hội phối hợp cùng 3 Ban Quản lý học viên.
• Đẩy mạnh đào tạo nghề gắn với nhu cầu tuyển dụng của thị trường lao động địa phương: Mở rộng các lớp dạy nghề gò hàn, cơ khí, may mặc và trồng trọt trong khuôn khổ Dự án đầu tư mở rộng cơ sở giai đoạn 2; Target metric: 75% học viên sau khi hoàn thành thời gian cai nghiện được cấp chứng chỉ nghề và kết nối việc làm; Timeline: Các khóa đào tạo từ 3 đến 6 tháng; Chủ thể thực hiện: Phòng Dạy nghề - Lao động sản xuất liên kết với các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.
• Nâng cao năng lực chuyên môn công tác xã hội cho toàn bộ đội ngũ cán bộ: Tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về kỹ năng tham vấn thân chủ trọng tâm, kỹ thuật xử lý khủng hoảng và quản lý ca nghiện chất; Target metric: 100% trong tổng số 101 cán bộ, nhân viên được bồi dưỡng kỹ năng CTXH chuyên ngành; Timeline: Định kỳ 6 tháng một lần; Chủ thể thực hiện: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Quảng Ninh phối hợp các trường đại học chuyên ngành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và học thuật cao, phục vụ thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Cán bộ quản lý và nhân viên công tác xã hội tại các cơ sở cai nghiện: Cung cấp cẩm nang thực hành chi tiết về phương pháp quản lý ca, kỹ năng lắng nghe tích cực và nghệ thuật phản hồi thấu cảm để hóa giải khủng hoảng tâm lý của học viên.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Công tác xã hội, Xã hội học: Đóng vai trò là nguồn tài liệu tham khảo mẫu mực về phương pháp nghiên cứu trường hợp điển cứu, cách thức vận dụng thuyết Maslow và CBT vào giải quyết vấn đề xã hội phức tạp.
• Các nhà hoạch định chính sách an sinh xã hội thuộc ngành Lao động - Thương binh và Xã hội: Cung cấp cơ sở thực chứng để xây dựng, hoàn thiện khung pháp lý và định mức chức danh nhân viên công tác xã hội chuyên trách trong các trung tâm chữa bệnh, giáo dục, lao động xã hội.
• Gia đình có người nghiện và các tổ chức cộng đồng, câu lạc bộ tự giúp: Giúp thân nhân hiểu rõ cơ chế tâm lý của người nghiện, từ bỏ định kiến, giảm bớt kỳ thị và học cách đồng hành hiệu quả trong giai đoạn tái hòa nhập.

Câu hỏi thường gặp

Phương pháp công tác xã hội cá nhân đóng vai trò cốt lõi nào trong quy trình cai nghiện ma túy?
Công tác xã hội cá nhân giữ vai trò cầu nối chuyên nghiệp giúp đánh giá toàn diện nhu cầu thân chủ, giải tỏa khủng hoảng tâm lý và kết nối nguồn lực trợ giúp. Thay vì áp đặt mệnh lệnh, nhân viên xã hội sử dụng mối quan hệ tương tác một - một để khơi dậy nội lực, giúp học viên tự nguyện chấp hành quy trình điều trị và chủ động xây dựng kế hoạch phục hồi.

Tại sao lý thuyết nhận thức - hành vi lại đem lại hiệu quả cao đối với người cai nghiện tại Quảng Ninh?
Người nghiện thường mang các tư duy lệch lạc như tự ti, mất niềm tin vào tương lai và cảm thấy bị xã hội ruồng bỏ. Thuyết nhận thức - hành vi giúp họ bóc tách các suy nghĩ sai lệch, nhận biết các tác nhân kích hoạt cơn thèm nhớ chất và thay thế bằng chuỗi hành vi tích cực, từ đó ngăn ngừa nguy cơ tái nghiện hiệu quả.

Làm thế nào để loại bỏ hoàn toàn ý định bỏ trốn của học viên mới vào cơ sở?
Nghiên cứu cho thấy cần kết hợp đồng thời việc đáp ứng nhu cầu an toàn, lắng nghe thấu cảm và phân tích rõ các hệ lụy pháp lý - xã hội nếu bỏ trốn. Bằng cách thiết lập niềm tin và hỗ trợ thân chủ giải quyết mâu thuẫn gia đình ngay trong 4 tuần đầu, nguy cơ bỏ trốn sẽ được triệt tiêu hoàn toàn.

Đâu là căn cứ pháp lý quan trọng nhất cho hoạt động trợ giúp người cai nghiện hiện nay?
Các hoạt động can thiệp dựa trên nền tảng Hiến pháp năm 2013, Luật Phòng, chống ma túy, Luật Xử lý vi phạm hành chính và các Nghị định hướng dẫn của Chính phủ như Nghị định số 94/2009/NĐ-CP và Nghị định số 94/2010/NĐ-CP, đảm bảo quyền con người, quyền tiếp cận y tế và an sinh xã hội của học viên.

Gia đình cần đóng vai trò gì để duy trì hiệu quả sau khi học viên xuất cơ sở trở về?
Gia đình là nguồn lực ngoại sinh quan trọng nhất, đóng vai trò là điểm tựa cảm xúc và kinh tế. Thân nhân cần xóa bỏ thái độ kỳ thị, tạo môi trường sống lành mạnh, không nhắc lại quá khứ lỗi lầm và hỗ trợ người sau cai tham gia các câu lạc bộ đồng đẳng hoặc mô hình sinh kế bền vững.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh tính hiệu quả vượt trội của phương pháp công tác xã hội cá nhân trong việc hỗ trợ tâm lý và phục hồi hành vi cho người cai nghiện ma túy tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh.
• Khung lý thuyết đa tầng gồm thuyết nhu cầu Maslow, thuyết nhận thức - hành vi và tiếp cận thân chủ trọng tâm đã được vận dụng linh hoạt, khoa học vào giải quyết một trường hợp điển cứu phức tạp.
• Nghiên cứu đạt kết quả thực nghiệm ấn tượng: giúp thân chủ chuyển biến 100% nhận thức, xóa bỏ hoàn toàn ý định trốn viện và tích cực học nghề chuẩn bị tái hòa nhập.
• Đóng góp nổi bật của luận văn là xây dựng quy trình can thiệp 4 bước chuẩn hóa, làm tài liệu hướng dẫn thực hành cho 101 cán bộ nhân viên tại cơ sở và các đơn vị tương đương trên toàn quốc.
• Lộ trình triển khai tiếp theo cần tập trung nhân rộng mô hình trong 3 đến 6 tháng tới và tiến hành lượng giá chất lượng tái hòa nhập sau 12 tháng. Hãy tham khảo và ứng dụng ngay mô hình công tác xã hội chuyên nghiệp này để nâng cao chất lượng điều trị nghiện chất tại cơ sở của bạn!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận , thực tiễn và phương pháp can thiệp. Chương 2: Thực trạng ứng dụng công tác xã hội cá nhân trong hỗ trợ người đang cai nghiện ma túy tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VÀ PHƢƠNG PHÁP CAN THIỆP 1. Các khái niệm, công cụ cơ bản của can thiệp 1.

Ma túy, người nghiện ma túy Theo tác giả Nguyễn Hồi Loan (2013), Tài liệu quản lý trường hợp với người sử dụng ma túy, Tài liệu tập huấn cho cán bộ cơ sở, NX Lao động xã hội thì: Ma túy là các chất có nguồn gốc tự nhiên hoặc tổng hợp, khi được đưa vào cơ thể con người, nó có tác dụng làm thay đổi trạng thái ý thức và sinh lý của người đó. Nếu lạm dụng ma túy con người sẽ lệ thuộc vào nó, khi đó gây tổn thương và nguy hại cho người sử dụng và cộng đồng [8, tr. Người nghiện ma túy là người sử dụng chất ma túy, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần và lệ thuộc vào chất này [8, tr. Công tác xã hội, nhân viên công tác xã hội a) Công tác xã hội: Công tác xã hội là một ngành khoa học, một nghề chuyên môn ứng dụng trong hệ thống an sinh xã hội ở nhiều quốc gia trên thế giới từ gần một thế kỷ nay.

Tuy nhiên ở mỗi giai đoạn lịch sử, mỗi nền văn hoá khác nhau, sự phát triển Công tác xã hội không đồng đều thì Công tác xã hội được hiểu và định nghĩa khác nhau. Dưới đây là một số định nghĩa về Công tác xã hội: Định nghĩa của Hiệp hội quốc gia nhân viên xã hội Mỹ (NASW - 1970): “Công tác xã hội là một chuyên ngành để giúp đỡ cá nhân, nhóm hoặc cộng đồng tăng cường hay khôi phục việc thực hiện các chức năng xã hội của họ và tạo những điều kiện thích hợp nhằm đạt được các mục tiêu đó” [9]. Các nhà nghiên cứu thuộc các ngành khoa học nhân văn đưa ra nhiều định nghĩa mang giá trị khoa học cao hơn như: “Công tác xã hội là những hoạt động tương tác, giáo dục hay phục vụ nhằm duy trì hoặc phát triển năng lực xã hội của cá nhân hoặc nhóm xã hội có những phương thức sinh tồn 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] không còn phù hợp với các chuẩn mực của địa phương” (Jean-Marc Dutrenit, la compétence sociale, 1997, L’Harmattan). Định nghĩa của Hiệp hội Nhân viên Công tác xã hội Quốc tế thông qua tháng 7 năm 2000 tại Montreal, Canada (IFSW): “ Nghề Công tác xã hội thúc đẩy sự thay đổi xã hội, giải quyết vấn đề trong mối quan hệ của con người, tăng năng lực và giải phóng cho người dân nhằm giúp cho cuộc sống của họ ngày càng thoải mái, dễ chịu.

Vận dụng các lý thuyết về hành vi con người và hệ thống xã hội, Công tác xã hội tương tác vào những điểm giữa con người với môi trường của họ. Nhân quyền và Công bằng xã hội là các nguyên tắc căn bản của nghề “. Từ thực tiễn hoạt động Công tác xã hội ở Việt Nam, tác giả Bùi Thị Xuân Mai đưa ra khái niệm Công tác xã hội như sau: “Công tác xã hội là một nghề, một hoạt động chuyên nghiệp nhằm trợ giúp các cá nhân, gia đình và cộng đồng nâng cao năng lực đáp ứng nhu cầu và tăng cường chức năng xã hội, đồng thời thúc đẩy môi trường xã hội về chính sách, nguồn lực và dịch vụ nhằm trợ giúp cá nhân, gia đình và cộng đồng giải quyết và phòng ngừa các vấn đề xã hội góp phần bảo đảm an sinh xã hội” [9, tr. Trong luận văn này, chúng tôi đồng ý với khái niệm của tác giả Bùi Thị Xuân Mai và sử dụng khái niệm này làm khái niệm công cụ của luận văn này.

b) Nhân viên công tác xã hội: Nhân viên xã hội (Social worker) được Hiệp hội các nhà Công tác xã hội chuyên nghiệp Quốc tế - IASW định nghĩa: “Nhân viên xã hội là người được đào tạo và trang bị các kiến thức và kỹ năng trong Công tác xã hội, họ có nhiệm vụ: Trợ giúp các đối tượng nâng cao khả năng giải quyết và đối phó với vấn đề trong cuộc sống; Tạo cơ hội để các đối tượng tiếp cận được nguồn lực cần thiết; Thúc đẩy sự tương tác giữa các cá nhân, giữa cá nhân với môi trường tạo ảnh hưởng tới chính sách xã hội, các cơ quan, tổ chức vì lợi ích 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] của cá nhân, gia đình, nhóm và cộng đồng thông qua hoạt động nghiên cứu và hoạt động thực tiễn” [9, tr. Công tác xã hội với người nghiện ma túy là hoạt động chuyên nghiệp trong lĩnh vực Công tác xã hội mà ở đó Nhân viên Công tác xã hội sử dụng kiến thức, kỹ năng, phương pháp chuyên môn nhằm trợ giúp người nghiện ma túy nâng cao năng lực đáp ứng nhu cầu và tăng cường thực hiện chức năng xã hội, đồng thời thúc đẩy môi trường xã hội về chính sách, nguồn lực và dịch vụ liên quan tới việc đảm bảo thực hiện các quyền, nghĩa vụ cơ bản của người nghiện ma túy. Vai trò của Công tác xã hội cá nhân trong hỗ trợ người nghiện ma túy - Kết nối dịch vụ: Mục đích hướng tới là: Tạo mối quan hệ giữa người nghiện và gia đình họ với các cơ quan, tổ chức, đơn vị cung cấp dịch vụ cho người sử dụng ma túy; Tăng cường nguồn lực: khai thác tiềm năng, phát huy những nguồn lực từ nhiều cơ quan đối tác để đối phó với những thiếu hụt về tài chính, y tế, xã hội và/hoặc các chuyên môn kĩ thuật trong quá trình giải quyết vấn đề của người sử dụng ma túy. Thông thường người sử dụng ma túy nguồn lực về kinh tế là không đảm bảo do vậy để có thể giải quyết được vấn đề của họ bằng cách huy động và kết nối nguồn lực tới cho họ, bên cạnh đó họ cũng thường có tâm lý ngại giao tiếp với các cơ sở cung cấp dịch vụ nên việc tìm đến các nguồn lực, dịch vụ khá hạn chế; Tránh sự chồng chéo, chống lãng phí: Trong quá trình triển khai và duy trì mạng lưới, các thông tin về các chương trình hỗ trợ, các hoạt động đã được thực hiện sẽ được thông tin cho tất cả các thành viên của mạng lưới cũng như các tổ chức đơn vị khác, như vậy sẽ tránh việc lặp lại các dịch vụ hay các hoạt động hỗ trợ, tránh sự lãng phí và đôi khi còn là bất lợi trong quá trình điều trị nghiện; Tăng cơ hội lựa chọn trong lập kế hoạch: “Khi có thêm nguồn lực về con người, dịch vụ hỗ trợ và kinh phí tài chính, nhiều giải pháp sẽ được tính tới, việc quyết định giải pháp tốt nhất không lệ thuộc 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vào vấn đề tài chính mà dựa vào tính hiệu quả của nó”; Thiết lập mạng lưới liên kết: gồm cá nhân, cơ quan tổ chức cung cấp các dịch vụ xã hội; các cơ sở bảo trợ xã hội; các trung tâm tham vấn, tư vấn; các chương trình dự án; các tổ chức phi chính phủ trong và ngoài nước; các tổ chức xã hội chính thức và không chính thức.

Để thực hiện vai trò này Nhân viên Công tác xã hội cần tìm hiểu và tiếp cận các đối tác tiềm năng và xây dựng mối quan hệ bền vững với những đối tác này. Tạo cơ hội tiếp xúc với các đối tác để giới thiệu về tổ chức (mục tiêu, hoạt động, nhóm đối tượng quan tâm, khả năng về nguồn nhân lực, kĩ thuật, tài chính). Thành lập các nhóm người sử dụng ma túy, xây dựng các kế hoạch hoạt động huy động sự tham gia của thân chủ, đây chính là một biện pháp giúp các thân chủ có cơ hội giao lưu và tiếp xúc cơ quan tổ chức cung cấp dịch vụ. Giới thiệu, chia sẻ tên, điện thoại, địa chỉ liên lạc với các cá nhân, tổ chức mình quan tâm và phù hợp với nhu cầu chung của thân chủ.

Tích cực tham gia các hội thảo, hoạt động giao lưu. Chủ động bắt chuyện, tìm hiểu về cá nhân và cơ quan họ đang làm, về đối tượng đích và chính sách trợ giúp của cơ quan. Chủ động chia sẻ về cơ quan, tổ chức của mình. Tìm kiếm và thiết lập mối quan hệ với các cơ quan, tổ chức y tế, xã hội, tài chính qua nhiều phương tiện như điện thoại, thư tín, internet.

Thiết lập mạng lưới hỗ trợ cho họ trên nhiều phương diện nhằm đáp ứng nhu cầu cho họ một cách toàn diện nhất có thể. - Điều phối: Điều phối là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong quản lý trường hợp. Vì mục tiêu của quản lý trường hợp là làm thế nào giúp thân chủ tiếp cận được các nguồn lực trong cộng đồng có hiệu quả, điều này phụ thuộc nhiều vào khả năng điều tiết các nguồn lực của nhân viên xã hội. Do đó mục đích của điều phối nguồn lực: Tạo cơ hội cho họ tiếp cận được các nguồn lực nhằm hỗ trợ việc điều trị nghiện một cách hiệu quả.

Tránh sự chồng chéo và lãng phí các nguồn lực này. Để đạt được mục đích đề ra Nhân viên Công tác 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] xã hội trước hết cần đánh giá phân tích nguồn lực của thân chủ, gia đình và nguồn lực bên ngoài: nguồn lực từ các cơ quan tổ chức trong cộng đồng liên quan đến việc hỗ trợ điều trị nghiện và phục hồi sau điều trị. Đánh giá và phát huy thế mạnh nội lực ngay trong chính người sử dụng ma túy, trong gia đình, họ hàng và những người thân. Tìm hiểu và điều phối nguồn lực bên ngoài sao cho nguồn lực đó đến với họ nhanh chóng và kịp thời.

Sau đó kết nối các dịch vụ đó tới đúng những nhu cầu của thân chủ. Nhân viên Công tác xã hội cần tìm hiểu các cơ quan tổ chức cung cấp việc làm, tìm hiểu và tháo gỡ những khó khăn giữa các cơ quan tổ chức này để kết nối với nhu cầu việc làm của thân chủ. - Vận động: Trong vai trò này, Nhân viên Công tác xã hội sẽ thực hiện các hoạt động nhằm vận động và thu hút sự tham gia của thân chủ, các thành viên trong gia đình, người thân, các cơ quan tổ chức liên quan, v. tham gia vào tiến trình hỗ trợ thân chủ.