ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ---------------------- VŨ VĂN TÚC Tên đề tài: ỨNG DỤNG CHẾ PHẨM FITO-BIOMIX RR TRONG XỬ LÝ PHẾ THẢI NÔNG NGHIỆP RƠM, RẠ TẠI ĐỊA BÀN XÃ DƢƠNG ĐỨC, HUYỆN LẠNG GIANG, TỈNH BẮC GIANG KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Khoa học Môi trƣờng Khoa : Môi trƣờng Khóa học : 2011 - 2015 Thái Nguyên - 2015 n ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ---------------------- VŨ VĂN TÚC Tên đề tài: ỨNG DỤNG CHẾ PHẨM FITO-BIOMIX RR TRONG XỬ LÝ PHẾ THẢI NÔNG NGHIỆP RƠM, RẠ TẠI ĐỊA BÀN XÃ DƢƠNG ĐỨC, HUYỆN LẠNG GIANG, TỈNH BẮC GIANG KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Khoa học Môi trƣờng Khoa : Môi trƣờng Khóa học : 2011 - 2015 Giảng viên hƣớng dẫn : ThS. Hà Đình Nghiêm Khoa Môi trƣờng - Trƣờng Đại học Nông Lâm Thái Nguyên - 2015 n i LỜI CẢM ƠN Thực tập tốt nghiệp là một giai đoạn cần thiết và hết sức quan trọng của mỗi sinh viên, đó là thời gian để sinh viên tiếp cận với thực tế, nhằm củng cố và vận dụng những kiến thức mà mình đã học được trong nhà trường. Được sự nhất trí của Ban giám hiệu nhà trường, ban chủ nhiệm Khoa Môi Trường, em đã về thực tập tại xã Dương Đức, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang. Đến nay em đã hoàn thành quá trình thực tập tốt nghiệp.
Lời đầu tiên, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới: Ban giám hiệu trường ĐHNL Thái Nguyên. Ban chủ nhiệm khoa và tập thể thầy, cô giáo trong khoa Môi Trường đã tận tình giúp đơ và dìu dắt em trong suốt quá trình học tập. Ban lãnh đạo và toàn thể cán bộ, công viên chức của UBND xã Dương Đức đã tạo điều kiện giúp đỡ em trong suốt quá trình thực tập tại cơ sở. Đặc biệt em xin chân thành cảm ơn sự quan tâm, chỉ đạo tận tình của thầy giáo hướng dẫn: Th.S Hà Đình Nghiêm đã giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp.
Cuối cùng, em xin được gửi tới gia đình và bạn bè đã luôn động viên, giúp đỡ, tạo niềm tin và là chỗ dựa vững chắc cho em trong suốt khoảng thời qua cũng như vượt qua những khó khăn trong khoảng thời gian thực hiện khóa luận. Xin chân thành cảm ơn! Thái nguyên, ngày 01 tháng 06 năm 2015 Sinh viên Vũ Văn Túc n ii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1 Thành phần hóa học của rơm rạ .2 Tổ ng hơ ̣p lươ ̣ng CTR nông nghiê ̣p phát sinh .3 Ước lượng rơm rạ đốt ngoài đồng ruộng ở các tỉnh vùng đồng bằng sông Hồng (ĐBSH) năm 2010 .4 Lượng khí thải vào môi trường từ đốt rơm rạ ngoài đồng ruộng vùng Đồng bằng sông Hồng năm 2010.1 Các chỉ tiêu phân tích và phương pháp phân tích .1 Số lươ ̣ng và sản lươ ̣ng chăn nuôi giai đoa ̣n 2011-2014.2 Sản lượng một số cây trồng hàng năm qua các năm giai đoạn 2011-2014 .3 Diê ̣n tić h đấ t trồ ng xã Dương Đức giai đoa ̣n 2001-2014 .4 Sản lượng lúa cả năm xã Dương Đức giai đoa ̣n 20011 – 2014 .5 Ảnh hưởng của chế phẩm Fito-Biomix RR đế n thể tić h và khố i lươ ̣ng .6 Sự thay đổ i về pH giữa các công thức ủ .7 Hàm lượng một số chất dinh dưỡng của các công thức ủ .8 Hàm lượng mùn (OM) trong các công thức ủ .9 Sự biế n đổ i về nhiê ̣t đô ̣ trong quá triǹ h ủ.10 Hoạch định chi phí Fito-Biomix RR cho ủ rơm ra ̣. 46 n iii DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1 Ước tính lượng rơm rạ ngoài đồng ruô ̣ng ở mô ̣t số tỉnh vùng Đồ ng bằ ng sông Hồ ng.2 Chế phẩm Fito- biomix rr .1 Bản đồ hành chính xã Dương Đức .2 Chuyể n dịch cơ cấu kinh tế thời gian vừa qua của xã Dương Đức giai đoạn 2005- 2013 .3 Thành phần một số chất dinh dưỡng trong các công thức ủ .4 Mẫu thành phẩm của hai đống ủ. 46 n iv DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT BĐKH : Biến đổi khí hậu BTNMT : Bộ tài nguyên môi trường CTR : Chất thải rắn FAO : Tổ chức lương thực và nông nghiệp liên hợp quốc UNEP : Chương trình môi trường liên hợp quốc KH&CN : Khoa học và công nghệ KT-XH : Kinh thế -xã hội NN&PTNT : Nông nghiệp và phát triển nông thôn QCVN : Quy chuẩn Việt Nam TCVN : Tiêu chuẩn Việt Nam ÔNMT : Ô nhiễm môi trường n v MỤC LỤC Phần 1: MỞ ĐẦU.
Tính cấp thiết của đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu.1 Mục tiêu tổng quát .2 Mục tiêu cụ thể. Yêu cầ u của đề tài .4 Ý nghĩa của đề tài. 3 Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU .1 Cơ sở khoa ho ̣c của đề tài .2 Mô ̣t số khái niê ̣m và vấ n đề phế thải nông nghiê ̣p rơm ra ̣ ở Viê ̣t Nam .1 Khái niệm chất thải .2 Khái niệm kinh tế xanh .3 Khái niệm phế thải nông nghiệp .4 Rơm ra ̣ và vấ n đề môi trường .3 Chế phẩ m Fito Biomix RR và các kế t quả nghiên cứu ứng du ̣ng.1 Chế phẩ m Fito biomix RR và công nghệ sản xuất chế phẩm sinh học Fito- Biomix RR.2 Các kết quả nghiên cứu ứng dụng liên quan. 21 Phần 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu .3 Nội dung nghiên cứu .4 Phương pháp nghiên cứu.1 Phương pháp thu thập số liệu .2 Phương pháp bố trí thí nghiệm.
24 Phầ n 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CƢ́U VÀ THẢO LUẬN .1 Điều kiện tự nhiên, KT-XH xã Dương Đức. Điề u kiê ̣n tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên. Tình hình kinh tế – xã hội .2 Thực trạng phế thải nông nghiệp trên địa bàn xã Dương Đức .1 Tình hình sản xuất nông nghiệp .2 Tình hình sản xuất lúa và vấn đề phế thải nông nghiê ̣p.3 Kết quả ủ rơm, rạ từ chế phẩm Fito-Biomix RR, hàm lượng chất dinh dưỡng trong phân hữu cơ.1 Sự thay đổ i về thể tić h và khố i lươ ̣ng ở các công thức ủ.2 Ảnh hưởng của Fito-Biomix RR đế n pH của rơm, rạ sau khi ủ.3 Ảnh hưởng của chế phẩm Fito-Biomix RR đế n thành phầ n hóa ho ̣c của rơm ra ̣ sau quá trin ̀ h ủ.4 Ảnh hưởng của chế phẩm Fito-Biomix RR tới hàm lươ ̣ng mùn (OM) của rơm rạ sau quá trình ủ.5 Sự biế n đổ i về nhiê ̣t đô ̣ trong quá triǹ h ủ.6 Quan sát bằng cảm quan đống ủ.7 Hoạch định chi phí Fito-Biomix RR cho ủ rơm ra ̣. 45 Phầ n 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHI.
̣ 47 TÀI LIỆU THAM KHẢO. Tính cấp thiết của đề tài Sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế thế giới trong những năm qua đã tạo ra những thay đổi lớn về diện mạo cho thế giới, tuy nhiên sự phát triển kinh tế chỉ chú trọng về mặt lợi ích mang lại, không tính đến các vấn đề ngăn ngừa, giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ môi trường đã và đang đưa thế giới tới những vấn đề toàn cầu như suy thoái môi trường, khủng hoảng sinh thái, biến đổi khí hậu. Được mệnh danh là cái nôi của nền văn minh lúa nước, Việt Nam với 70% dân số làm nông nghiệp thì việc sản xuất lúa gạo vẫn là một hoạt động kinh tế đứng hàng đầu với những vựa lúa lớn như Đồng bằng Sông Cửu Long, Đồng bằng Sông Hồng, Đồng bằng Nam bộ. Cùng với sự đi lên của các ngành kinh tế, lĩnh vực sản xuất nông nghiệp ở nước ta cũng đang trở mình với những bước phát triển nhất định, bên cạnh những lợi ích thì nó cũng tạo ra những ảnh hưởng lớn tới môi trường.
Sản lượng lúa gạo lớn, tuy nhiên đi kèm với nó là lượng rơm rạ sau thu hoạch cũng rất lớn. Việc tận thu và xử lý nguồn rơm rạ sau thu hoạch có ý nghĩa rất lớn không những làm tăng thu nhập cho người nông dân mà còn góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Nhất là trong những năm trở lại đây, tình trạng bỏ phí, cũng như đốt bỏ rơm rạ sau thu hoạch ngày càng phổ biến, gây ra những ảnh hưởng tiêu cực không nhỏ đến môi trường, sức khỏe người dân, cũng như làm lãng phí một nguồn chất hữu cơ rất tốt cho đất. Bắ c Giang là mô ̣t t ỉnh miền núi với hơn 90% dân số số ng ở khu vực nông thôn, với cơ cấ u ngành nông-lâm-ngư nghiê ̣p chiế m hơn 60%.
Hiê ̣n nay sản xuất nông nghiê ̣p vẫn là thế ma ̣nh của tin̉ h với diê ̣n tić h đấ t nông nghiê ̣p là 123.000 ha chiế m 32,2% diê ̣n tić h đấ t tự nhiên. Sự phát triể n của ngành n 2 nông nghiê ̣p làm cho sản lượng lương thực ngày càng tăng bên cạnh đó nó cũng tạo ra mộ t lươ ̣ng phế thải nhấ t đinh ̣ và nế u như không có biê ̣n pháp xử lý thích hợp nó sẽ gây tác động không nhỏ đến môi trường. Nếu có các biện pháp kĩ thuật để sử dụng được lượng phế thải này phục vụ lại cho chính quá trình sản xuất thì hiệu quả sẽ được nâng cao hơn rất nhiều. Xã Dương Đức, huyện Lạng Giang là một xã thuần nông, với số hộ sản xuất nông nghiệp chiếm trên 90%.
Vì vậy lượng rơm rạ được thải bỏ sau mỗi vụ thu hoạch là rất lớn. Không có biện pháp xử lí, sẽ gây nên ảnh hưởng rất xấu đến cuộc sống của người dân trong khu vực. Xuất phát từ thực tế nói trên và để đưa ra được biện pháp xử lý hiệu quả rơm rạ theo hướng thận thiện với môi trường, góp phần đưa nền nông nghiệp phát triển theo hướng kinh tế xanh, được sự đồng ý của Ban giám hiệu, Ban chủ nhiệm khoa Môi Trƣờng trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của thầy giáo Th. Hà Đình Nghiêm em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Ứng dụng chế phẩm Fito-Biomix RR trong xử lý phế thải nông nghiệp rơm, rạ tại địa bàn xã Dƣơng Đức, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang”.2 Mục tiêu nghiên cứu 1.1 Mục tiêu tổng quát Đưa ra được biện pháp xử lý hiệu quả rơm rạ theo hướng thận thiện với môi trường, góp phần đưa nền nông nghiệp phát triển theo hướng Kinh tế Xanh.2 Mục tiêu cụ thể - Tìm hiểu các kiến thức về chế phẩm Fito-Biomix RR - Nghiên cứu ứng dụng chế phẩm Fito-Biomix RR để xử lý phế thải nông nghiệp rơm, rạ thành phân hữu cơ.