ĐẶT VẤN ĐỀ 1.1 Giới thiệu chung: Công ty khảo sát thị trường quốc tế Business Monitor International (BMI - một tổ chức nghiên cứu, đánh giá về kinh tế, tài chính hàng đầu thế giới có trụ sở tại London) vừa công bố báo cáo mới nhất về tình hình kinh tế Việt Nam và dự báo triển vọng kinh tế Việt Nam tới năm 2017. Theo BMI, sự hấp dẫn của thị trường Việt Nam đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước là hết sức rõ ràng, đó là dân số trẻ và trong độ tuổi lao động, làm việc chăm chỉ và chi phí lao động thấp. Cũng theo dự báo của BMI, ngành xây dựng dân dụng và công nghiệp ước tăng trưởng bình quân 6,6%/năm trong giai đoạn 2017 – 2025. Năm 2016, giá trị ngành được dự báo tăng 5,5% so với 2015.1: Giá trị (hiện hành) và tốc độ tăng trưởng ngành xây dựng dân dụng giai đoạn 2015-2025.
(Nguồn:Tổng cục thống kê,2015) Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng đóng vai trò sống còn đối với sự phát triển của thị trường bất động sản cũng như hoạt động giao thương, phát triển kinh tế. Rất nhiều công trình mới như cầu vượt, hầm chui, tàu điện trên cao, đường cao tốc… đã được xây dựng để theo kịp tốc độ phát triển này. HVTV: PHẠM NGUYỄN NGỌC ĐỨC – 1670128 1 LUẬN VĂN THẠC SỸ GVHD: TS.NGUYỄN ANH THƯ Tổ chức nghiên cứu quốc tế BMI dự báo năm 2016, tăng trưởng của ngành xây dựng hạ tầng Việt Nam sẽ là 9,85%. Tốc độ tăng trưởng thực trung bình khoảng 6%/năm trong giai đoạn 2016 – 2024.2: Dự báo giá trị xây dựng Việt Nam giai đoạn 2016 – 2024, tỷ VNĐ (Nguồn:Tổng cục thống kê,2016) Mặt khác, hoạt động KH&CN ngành Xây dựng trong thời gian qua đã đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển nền khoa học công nghệ Việt Nam nói chung và sự nghiệp xây dựng và phát triển của Ngành nói riêng.
Với sự tích cực học hỏi những tiến bộ mới nhất trong chuyên môn xây dựng kết hợp với nỗ lực sáng tạo và ứng dụng những thành tựu từ cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, các doanh nghiệp xây dựng Việt Nam đã nắm bắt và làm chủ công nghệ tiên tiến, có khả năng cung cấp dịch vụ xây dựng tổng hợp với chất lượng cao, đặc biệt trong việc xây dựng những công trình nhà ở cao tầng. HVTV: PHẠM NGUYỄN NGỌC ĐỨC – 1670128 2 LUẬN VĂN THẠC SỸ GVHD: TS.NGUYỄN ANH THƯ Hình 1.3: Quy trình mô hình thông tin BIM (Nguồn: www.net) Building Information Modeling (BIM) là mô hình thông tin công trình, tuy còn mới mẻ nhưng cũng đã ứng dụng ở một số dự án xây dựng tại Việt Nam những năm gần đây. Ứng dụng BIM trong các dự án đầu tư xây dựng mang lại nhiều lợi ích cho chủ đầu tư, nhà thầu tư vấn, nhà thầu xây dựng và cả cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng. Một trong những ứng dụng còn khá mới mẻ đó là BIM 360 Docs.
Sử dụng BIM 360 Docs sẽ mang lại không gian lưu trữ thông tin an toàn, cập nhật mới nhất mà còn giúp quản lý những rủi ro khi triển khai bản vẽ thi công ngoài công trường.4: Quy trình kiểm soát RFI (Nguồn: bim360.com) HVTV: PHẠM NGUYỄN NGỌC ĐỨC – 1670128 3 LUẬN VĂN THẠC SỸ GVHD: TS.NGUYỄN ANH THƯ 1.2 Xác định vấn đề nghiên cứu: Trên thế giới, phương thức thực hiện dự án “Thiết kế - Xây dựng” được sử dụng rộng rãi không kém phương thức truyền thống “Thiết kế - Đấu thầu – Xây dựng”. Theo Thông tư 30/2016/TT-BXD về “Hướng dẫn hợp đồng thiết kế - cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình” và nghị định 37/2015/NĐ-CP về “Quy định chi tiết về hợp đồng xây dựng” thì Việt Nam đang sử dụng phương thức “Thiết kế - Xây dựng” thông qua 2 loại hợp đồng là EC và EPC. Đối với phương thức “Thiết kế - Xây dựng”, Chủ đầu tư gặp khó khăn trong việc tính dự toán chi phí cho dự án khi lựa chọn nhà thầu do chưa có tài liệu thiết kế chi tiết, bởi việc thiết kế là một nhiệm vụ của nhà thầu Thiết kế - Xây dựng. Ngược lại, nhà thầu Thiết kế - xây dựng cũng sẽ gặp rủi ro lớn trong việc đáp ứng yêu cầu của chủ đầu tư, vì chưa ước tính được chính xác khối lượng thi công cần thực hiện.
Điều đó dẫn hệ quả tất yếu là việc xuất hiện nhiều thay đổi phát sinh trong quá trình thực hiện dự án. Mà hầu hết các phát sinh này sẽ ảnh hưởng đến tiến độ, chất lượng và dòng tiền của dự án. Bên cạnh đó, Nghị định 46/2015/NĐ-CP về “Quản lý chất lượng chất lượng và bảo trì công trình xây dựng” yêu cầu các hồ sơ pháp lý phải được ký và đóng dấu thẩm tra để lưu trữ, quản lý, đối chứng khi cần. Chính việc này đã làm cho dữ liệu dự án tại Việt Nam hiện nay vẫn còn tỉ lệ lưu trữ bằng giấy rất cao, dẫn đến tiềm ẩn nhiều rủi ro trong việc quản lý thi công dự án cũng như vận hành dự án sau này.
Trên thực tế thì các dữ liệu giấy khi chuyển giao giữa các bên rất hay bị thất lạc cũng như lặp lại nhiều gây khó khăn cho người tiếp nhận và tốn chi phí lưu trữ và quản lý. Việc phát hành bản vẽ theo chỉ thị phát sinh từ Chủ đầu tư – Tổng thầu thiết kế - thi công, giữa bộ phận thi công - phòng ban của nhà thầu nếu không đồng bộ sẽ dẫn đến sai lệch thiết kế, thi công không bắt kịp các thay đổi liên tục và tốn nhiều chi phí chỉnh sửa và thời gian để hoàn thành. Do vậy, cần một giải pháp công nghệ để hỗ trợ quản lý việc thay đổi này giúp các bên đưa ra những quyết định chính xác. Những năm gần đây, nhờ sự phát triển nhanh chóng về khoa học và công nghệ, nhiều công nghệ mới đã được phát triển và được ứng dụng vào trong ngành Xây dựng.
Những công nghệ mới này, ở các mức độ khác nhau, giúp tăng năng suất lao động, tăng tính hiệu quả của công việc, giảm lãng phí trong xây dựng. Trong số đó, mô hình HVTV: PHẠM NGUYỄN NGỌC ĐỨC – 1670128 4 LUẬN VĂN THẠC SỸ GVHD: TS.NGUYỄN ANH THƯ thông tin công trình (Building Information Modeling, viết tắt là BIM) đã được ngành xây dựng của nhiều quốc gia và được các học giả hàng đầu đánh giá đang và sẽ là công nghệ chủ đạo của ngành xây dựng trong nhiều thập niên sắp tới, đồng thời có khả năng giúp lĩnh vực thiết kế, xây dựng và quản lý công trình giải quyết được các vấn đề lãng phí, năng suất thấp và thiếu hiệu quả đang tồn tại phổ biến hiện nay, đặc biệt là trong công tác quản lý thay đổi phát sinh ở các dự “Thiết kế - Xây dựng”, viết tắt là D&B. Thông qua nghiên cứu, tác giả đề xuất quy trình ứng dụng BIM 360 Docs như một giải pháp và cách tiếp cận mới đối với việc giải quyết những khó khăn trên.3 Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu sẽ tập trung giải quyết các vấn đề sau đây: - Làm rõ hiện trạng quản lý thay đổi phát sinh ở dự án “Thiết kế - Thi công”. - Nghiên cứu BIM 360 Docs và xây dựng quy trình ứng dụng BIM 360 Docs trong quản lý thay đổi phát sinh.
- Đề xuất áp dụng và đánh giá quy trình BIM 360 Docs trong quản lý thay đổi phát sinh ở một dự án “Thiết kế - Thi công” cụ thể.4 Đối tượng nghiên cứu: - Đối tượng nghiên cứu: Quy trình quản lý thay đổi phát sinh và BIM 360 Docs. - Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh. - Tính chất đối tượng nghiên cứu: dự án xây dựng DD&CN theo phương thức “Thiết kế - Xây dựng”. - Thời gian nghiên cứu: từ tháng 08/2018 đến tháng 12/2018.5 Phạm vi nghiên cứu: - Quy trình quản lý thay đổi phát sinh của nhà thầu Cofico, Ricon và An Phong và của một dự án theo phương thức “Thiết kế - Xây dựng” cụ thể.6 Đóng góp dự kiến của nghiên cứu: - Về mặt học thuật, hàn lâm: BIM 360 Docs là một hướng nghiên cứu mới đối với ngành công nghiệp xây dựng Việt Nam để cải thiện năng suất và nâng cao lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp.
Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ là cơ sở tham khảo cho các nghiên cứu tương lai về đề tài này tại Việt Nam. HVTV: PHẠM NGUYỄN NGỌC ĐỨC – 1670128 5 LUẬN VĂN THẠC SỸ GVHD: TS.NGUYỄN ANH THƯ - Về mặt thực tiễn: Nghiên cứu giúp các bên liên quan trong dự án hiểu rõ hơn về tầm quan trọng khi ứng dụng BIM 360 Docs trong xây dựng và lợi ích mà nó đem lại. Đồng thời cũng giúp họ nhận biết các yếu tố gây hạn chế áp dụng phần mềm này và một số biện pháp cải thiện để nâng cao khả năng áp dụng. Qua đó, họ có thể xem xét áp dụng BIM 360 Docs vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp mình.
HVTV: PHẠM NGUYỄN NGỌC ĐỨC – 1670128 6 LUẬN VĂN THẠC SỸ GVHD: TS.NGUYỄN ANH THƯ CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN 2. Tổng quản về thay đổi phát sinh 2. Định nghĩa: Theo chương 13 của cuốn sách Conditions Of Contract For Construction For Building And Engineering Works Designed By The Employer (P40) , phát sinh được định nghĩa như sau: [9] Phát sinh có thể được bắt đầu bởi thiết kế vào bất kỳ lúc nào trước khi nghiệm thu hoàn thành công việc dự án, bằng cách hướng dẫn hoặc yêu cầu cho Nhà thầu đệ trình một sự đề xuất. Nhà thầu phải thực hiện và bị ràng buộc bởi mỗi phát sinh, trừ khi Nhà thầu kịp thời thông báo cho thiết kế (những bên tham gia hỗ trợ) rằng (i) Nhà thầu không thể dễ dàng có được Hàng hóa cần thiết cho phát sinh, hoặc (ii) phát sinh đó gây ra thay đổi đáng kể trong trình tự hoặc tiến độ của dự án.
Dựa trên thông báo này, thiết kế sẽ hủy, xác nhận hoặc thay đổi hướng dẫn. Phát sinh bao gồm: a) Thay đổi số lượng của bất kỳ hạng mục công việc nào được bao gồm trong Hợp đồng (tuy nhiên, những thay đổi đó không nhất thiết cấu thành phát sinh). b) Thay đổi về chất lượng và các đặc điểm khác của bất kỳ mục nào của công việc. c) Thay đổi các cấp, vị trí và / hoặc kích thước của bất kỳ phần nào của công việc.
d) Bỏ sót bất kỳ công việc nào trừ khi nó được thực hiện bởi người khác. e) Bất kỳ công việc bổ sung nào, nhà máy, vật liệu hoặc dịch vụ cần thiết cho hoạt động thường trực, bao gồm bất kỳ thử nghiệm liên quan nào để hoàn thành. f) Thay đổi trình tự hoặc thời gian thực hiện các công trình.
