Nghiên cứu ứng dụng BIM 360 Docs trong quản lý thay đổi phát sinh của dự án Design and Build

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý xây dựng nghiên cứu ứng dụng bim 360 docs trong quản lý thay đổi phát sinh của dự án design, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Phạm Nguyễn Ngọc Đức
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Anh Thư
• Trường học: Đại học Bách Khoa - ĐHQG - TP. HCM
• Chuyên ngành: Quản lý xây dựng
• Đề tài: Nghiên Cứu Ứng Dụng BIM 360 Docs Trong Quản Lý Thay Đổi Phát Sinh Của Dự Án Design And Build
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC HÌNH ẢNH CÁC BƯỚC SỬ DỤNG PHẦN MỀM
• DANH MỤC LƯU ĐỒ
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC THUẬT NGỮ VÀ TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Giới thiệu chung
• 1.2. Xác định vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp dự kiến của nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN
• 2.1. Tổng quan về thay đổi phát sinh
• 2.1.1. Phân loại phát sinh dự án
• 2.1.2. Lưu đồ quy trình quản lý phát sinh hiện trạng
• 2.1.3. Tổng quan hiện trạng quy trình quản lý phát sinh của 3 công ty khảo sát
• 2.2. Phần mềm quản lý thay đổi phát sinh hiện tại
• 2.2.1. Phần mềm eOffice
• 2.2.2. Hệ thống lưu trữ Google Drive
• 2.2.3. Ổ cứng mạng – Network Attached Storage
• 2.3. Xu hướng ứng dụng BIM trên thế giới và thực trạng ứng dụng BIM tại Việt Nam
• 2.3.1. Xu hướng ứng dụng BIM trên thế giới
• 2.3.2. Xu hướng ứng dụng BIM tại Việt Nam
• 2.4. Điện toán đám mây
• 2.5. Sự kết hợp giữa BIM và điện toán đám mây - “BIM Cloud”
• 2.6. Ứng dụng BIM 360 Docs
• 2.6.1. Tiềm năng của BIM 360 Docs
• 2.6.2. Những thách thức khi triển khai BIM 360 Docs trong quản lý thay đổi phát sinh
• 2.6.2.1. Thiếu sự hỗ trợ của hệ thống pháp luật, chính sách và những ràng buộc của tiêu chuẩn, quy chuẩn của Việt Nam
• 2.6.2.2. Rào cản về mặt tài chính
• 2.6.2.3. Thiếu nhân lực đã được đào tạo về BIM
• 2.6.2.4. Chưa có chương trình đào tạo về BIM
• 2.6.2.5. Bản quyền sử dụng
• 2.7. Lược khảo các nghiên cứu đã thực hiện
• 2.8. Nội dung phương thức Thiết kế - Xây dựng (Design & Build)
• 2.8.1. Đánh giá thực trạng và điều kiện áp dụng phương thức “Thiết kế - Xây dựng” tại Việt Nam
• 2.8.2. Ưu điểm và nhược điểm của phương thức “Thiết kế - Xây dựng”
• 2.8.2.1. Nhược điểm
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Giai đoạn 1: Tìm hiểu về hiện trạng quản lý thay đổi phát sinh
• 3.2. Giai đoạn 2: Xây dựng và đề xuất quy trình quản lý thay đổi phát sinh BIM 360 Docs
• 3.3. Giai đoạn 3: Đánh giá mô hình ứng dụng và kết luận
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Thiết kế bảng câu hỏi khảo sát
• 3.4.2. Khảo sát thử nghiệm
• 3.4.3. Khảo sát và thu thập dữ liệu chính thức
• 3.4.4. Đánh giá mô hình ứng dụng
• 3.4.5. Phân tích số liệu đánh giá bằng phần mềm Expert Choice
• 3.4.6. Đưa ra kết luận và kiến nghị
• 4. CHƯƠNG 4: ĐÁNH GIÁ QUY TRÌNH QUẢN LÝ THAY ĐỔI PHÁT SINH HIỆN TẠI
• 4.1. Quy trình kiểm soát thay đổi phát sinh hiện tại
• 4.1.1. Thành phần tham gia và vai trò nhiệm vụ liên quan
• 4.1.2. Lưu đồ lập quản lý phát sinh của dự án
• 4.1.3. Đánh giá rủi ro của quy trình quản lý phát sinh hiện hữu
• 4.2. Kết quả khảo sát
• 4.2.1. Thành phần khảo sát
• 4.2.2. Những thông tin quan trọng cần sử dụng trong các công tác quản lý thay đổi phát sinh
• 4.2.3. Công tác quản lý thay đổi phát sinh có hay không sử dụng các chương trình hoặc ứng dụng công nghệ thông tin (Micosoft office, Autocad, …) để hỗ trợ
• 4.2.4. Những chương trình hoặc ứng dụng công nghệ thông tin đang sử dụng cho công tác quản lý phát sinh
• 4.2.5. Các hệ thống cơ sở dữ liệu được sử dụng để quản lý thông tin cho công tác quản lý phát sinh
• 4.2.6. Hiệu quả cách thức thu thập thông tin cho công tác quản lý thay đổi phát sinh
• 4.2.7. Những lợi ích và mức độ hiệu quả của việc ứng dụng các hệ thống công nghệ thông tin hiện vào công tác quản lý phát sinh
• 4.2.8. Những yếu tố gây khó khăn cho việc ứng dụng BIM vào công tác quản lý thay đổi phát sinh hiện tại
• 4.2.9. Những thiếu sót của hệ thống công nghệ thông tin hiện tại khi ứng dụng vào công tác quản lý phát sinh
• 4.2.10. Tỷ lệ hiểu biết về BIM và các ứng dụng của BIM cho quản lý phát sinh
• 4.3. Kết luận chương
• 5. CHƯƠNG 5: XÂY DỰNG QUY TRÌNH ỨNG DỰNG BIM 360 DOCS TRONG QUẢN LÝ
• 5.1. Lưu đồ quy trình ứng dụng BIM 360 Docs trong quản lý thay đổi phát sinh
• 5.2. Các bước thực hiện quy trình đề xuất ứng dụng BIM 360 Docs
• 5.3. Diễn giải từng bước thực hiện
• 6. CHƯƠNG 6: ĐỀ XUẤT ÁP DỤNG QUY TRÌNH QUẢN LÝ THAY ĐỔI PHÁT SINH BIM 360 DOCS VÀO MỘT DỰ ÁN THỰC TẾ
• 6.1. Giới thiệu chung về công trình được sử dụng để mô phỏng quy trình quản lý thay đổi phát sinh BIM 360 Docs
• 6.2. Sơ lược về tình trạng thay đổi phát sinh ở dự án Case Study (Dự án Cộng Hòa Garden)
• 6.3. Các bước ứng dụng quy trình quản lý BIM 360 Docs vào dự án
• 6.3.1. Xây dựng cây thư mục quản lý tài liệu dự án
• 6.3.2. Xác định nhiệm vụ và phân quyền trên hệ thống
• 6.4. Đánh giá mô hình ứng dụng
• 7. CHƯƠNG 7: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 7.1. Hạn chế đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về BIM 360 Docs

BIM 360 Docs là một phần mềm quản lý thông tin xây dựng, được thiết kế để hỗ trợ các dự án trong ngành xây dựng. Phần mềm này cho phép người dùng lưu trữ, chia sẻ và quản lý tài liệu một cách hiệu quả. BIM 360 không chỉ giúp cải thiện quy trình làm việc mà còn tăng cường khả năng hợp tác giữa các bên liên quan trong dự án. Việc ứng dụng BIM 360 Docs trong quản lý thay đổi phát sinh của dự án Design and Build mang lại nhiều lợi ích, bao gồm việc giảm thiểu rủi ro và tăng cường tính minh bạch trong quy trình quản lý. Theo nghiên cứu, việc sử dụng BIM 360 Docs giúp cải thiện khả năng truy cập thông tin và giảm thiểu thời gian xử lý các thay đổi phát sinh.

1.1. Tính năng của BIM 360 Docs

BIM 360 Docs cung cấp nhiều tính năng nổi bật như quản lý tài liệu, theo dõi thay đổi và kiểm soát phiên bản. Những tính năng này cho phép các nhà quản lý dự án dễ dàng theo dõi các thay đổi trong thiết kế và thi công. Việc tích hợp công nghệ BIM vào quy trình quản lý giúp nâng cao hiệu quả làm việc và giảm thiểu sai sót. Hệ thống lưu trữ đám mây của BIM 360 Docs đảm bảo rằng tất cả các bên liên quan đều có thể truy cập thông tin mới nhất, từ đó cải thiện khả năng ra quyết định. Điều này đặc biệt quan trọng trong các dự án Design and Build, nơi mà sự thay đổi có thể xảy ra thường xuyên và cần được quản lý chặt chẽ.

II. Quản lý thay đổi trong dự án Design and Build

Quản lý thay đổi là một phần quan trọng trong bất kỳ dự án xây dựng nào, đặc biệt là trong phương thức Design and Build. Việc thay đổi thiết kế hoặc yêu cầu từ khách hàng có thể ảnh hưởng lớn đến tiến độ và chi phí của dự án. Quản lý thay đổi hiệu quả không chỉ giúp duy trì tiến độ mà còn đảm bảo rằng các yêu cầu của khách hàng được đáp ứng. Sử dụng BIM 360 Docs trong quản lý thay đổi giúp các nhà quản lý dễ dàng theo dõi và ghi nhận các thay đổi, từ đó giảm thiểu rủi ro và tăng cường khả năng kiểm soát. Theo một nghiên cứu, việc áp dụng BIM 360 đã giúp giảm thiểu thời gian xử lý thay đổi lên đến 30%, cho thấy giá trị thực tiễn của phần mềm này trong quản lý dự án.

2.1. Quy trình quản lý thay đổi

Quy trình quản lý thay đổi trong dự án Design and Build thường bao gồm các bước như xác định thay đổi, đánh giá tác động và phê duyệt thay đổi. BIM 360 Docs hỗ trợ quy trình này bằng cách cung cấp một nền tảng để ghi nhận và theo dõi các thay đổi. Các nhà quản lý có thể dễ dàng tạo ra các tài liệu thay đổi và chia sẻ với các bên liên quan để lấy ý kiến phản hồi. Việc này không chỉ giúp tăng cường tính minh bạch mà còn đảm bảo rằng mọi người đều được thông báo về các thay đổi. Hệ thống này cũng cho phép lưu trữ các phiên bản tài liệu, giúp dễ dàng truy cập và so sánh các thay đổi trong thiết kế.

III. Đánh giá hiệu quả ứng dụng BIM 360 Docs

Việc ứng dụng BIM 360 Docs trong quản lý thay đổi đã cho thấy nhiều kết quả tích cực. Các dự án sử dụng phần mềm này đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong việc quản lý thông tin và giảm thiểu sai sót. Theo khảo sát, 85% người dùng cho biết họ cảm thấy hài lòng với khả năng quản lý tài liệu của BIM 360 Docs. Hơn nữa, việc sử dụng phần mềm này đã giúp tăng cường khả năng hợp tác giữa các bên liên quan, từ đó nâng cao chất lượng công việc. BIM 360 không chỉ là một công cụ quản lý mà còn là một giải pháp toàn diện cho các vấn đề phát sinh trong quá trình thi công.

3.1. Lợi ích thực tiễn

Lợi ích của việc ứng dụng BIM 360 Docs trong quản lý thay đổi không chỉ dừng lại ở việc cải thiện quy trình làm việc. Nó còn giúp giảm thiểu chi phí phát sinh do sai sót trong quản lý thông tin. Các nhà thầu có thể tiết kiệm thời gian và nguồn lực nhờ vào việc truy cập thông tin nhanh chóng và chính xác. Hơn nữa, việc sử dụng BIM 360 cũng giúp tăng cường khả năng kiểm soát rủi ro, từ đó đảm bảo rằng các dự án được thực hiện đúng tiến độ và trong ngân sách. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng trong ngành xây dựng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường xây dựng Việt Nam ghi nhận tốc độ tăng trưởng bình quân 6,6%/năm trong giai đoạn 2017 – 2025 đối với mảng dân dụng và công nghiệp, cùng với mức tăng trưởng xây dựng hạ tầng đạt 9,85% theo báo cáo của Business Monitor International. Trong bối cảnh đó, phương thức thực hiện dự án Thiết kế - Thi công (Design and Build - D&B) ngày càng được áp dụng rộng rãi theo khuôn khổ của Thông tư 30/2016/TT-BXD và Nghị định 37/2015/NĐ-CP. Tuy nhiên, đặc thù của hình thức D&B là việc triển khai thiết kế và thi công diễn ra song song, khiến các thay đổi phát sinh (Variation Order - VO) xuất hiện với tần suất cao và phức tạp.

Thực trạng quản lý dự án tại Việt Nam chịu sự ràng buộc của Nghị định 46/2015/NĐ-CP về quản lý chất lượng, đòi hỏi hồ sơ giấy tờ phải được ký duyệt và đóng dấu thẩm tra chặt chẽ. Việc phụ thuộc vào phương thức lưu trữ hồ sơ giấy truyền thống dẫn đến tỷ lệ thất lạc thông tin cao, thiếu tính đồng bộ giữa công trường và văn phòng thiết kế, kéo dài thời gian phản hồi yêu cầu thông tin (Request for Information - RFI) và làm gia tăng chi phí xử lý sai sót.

Nghiên cứu tập trung phân tích hiện trạng quản lý thay đổi phát sinh tại 3 tổng thầu xây dựng hàng đầu tại Thành phố Hồ Chí Minh gồm Cofico, Ricons và An Phong trong giai đoạn từ tháng 08/2018 đến tháng 12/2018. Mục tiêu trọng tâm là xây dựng và kiểm chứng quy trình ứng dụng giải pháp nền tảng điện toán đám mây BIM 360 Docs vào quản lý thay đổi phát sinh cho dự án D&B thực tế tại công trình Cộng Hòa Garden. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở định lượng giúp các bên liên quan giảm thiểu rủi ro chậm tiến độ, kiểm soát biến động ngân sách và nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên số hóa ngành xây dựng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp giữa các chuẩn mực quản lý hợp đồng quốc tế và nền tảng công nghệ thông tin tiên tiến trong xây dựng. Khung lý thuyết nền tảng bao gồm:

• Lý thuyết quản lý thay đổi phát sinh theo chuẩn FIDIC: Căn cứ theo Điều 13 trong bộ điều kiện hợp đồng FIDIC (Conditions of Contract for Construction), thay đổi phát sinh bao gồm các biến động về số lượng, chất lượng, cao độ, vị trí thiết kế hoặc trình tự thi công. Nghiên cứu phân định phát sinh thành hai nhóm: nhóm được chủ đầu tư chấp thuận thanh toán (thay đổi thiết kế, phạm vi công việc) và nhóm không được chấp thuận (sai sót khối lượng dự thầu, biện pháp thi công không phù hợp).
• Mô hình BIM trên nền tảng điện toán đám mây (BIM-Cloud): Kế thừa mô hình của Wong và cộng sự (2014), BIM-Cloud đóng vai trò là Môi trường dữ liệu chung (Common Data Environment - CDE), cho phép kết nối dữ liệu mô hình 3D và bản vẽ 2D trong suốt vòng đời công trình.
• Hệ thống đánh giá tác động thay đổi phát sinh (BICOES): Dựa trên nghiên cứu của Veerasak Likhitruangsilp cùng các cộng sự quốc tế, hệ thống BIM hỗ trợ tự động hóa việc nhận diện phần tử thay đổi, đánh giá xung đột không gian và định lượng tác động đến tiến độ và ngân sách dự án.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm: Lệnh thay đổi (Change Order - CO), Yêu cầu cung cấp thông tin (RFI), Bản vẽ chi tiết thi công (Shop Drawing) và Mức độ phản hồi yêu cầu thông tin. Về mặt kinh tế kỹ thuật, chi phí đầu tư cho một tài khoản BIM chuyên nghiệp dao động khoảng 4.000 USD cùng hệ thống phần cứng khoảng 30 triệu đồng/bộ máy tính, mang lại tỷ lệ hoàn vốn đầu tư (ROI) ước tính từ 193% đến 39.900% theo tổng kết của Trung tâm CIFE thuộc Đại học Stanford trên 32 dự án thực tế.

Phương pháp nghiên cứu

Quy trình nghiên cứu được triển khai chặt chẽ qua 3 giai đoạn kế tiếp nhau:

• Giai đoạn 1 - Khảo sát và đánh giá hiện trạng: Thiết kế bảng câu hỏi khảo sát chuyên gia và thực hiện điều tra thực tế tại 3 doanh nghiệp xây dựng quy mô lớn (Cofico, An Phong, Ricons). Phương pháp lấy mẫu có chủ đích (purposive sampling) được lựa chọn với cỡ mẫu bao gồm các Giám đốc dự án (PM), Chỉ huy trưởng, Kỹ sư thiết kế và Kỹ sư hiện trường có từ 5 đến 15 năm kinh nghiệm trực tiếp quản lý các dự án D&B có giá trị từ 500 tỷ đến trên 2.000 tỷ đồng.
• Giai đoạn 2 - Xây dựng mô hình quy trình BIM 360 Docs: Chuẩn hóa các bước thao tác trên nền tảng web và thiết bị di động, bao gồm thiết lập cấu trúc cây thư mục dự án, phân quyền 4 cấp độ truy cập (View, View/Download, Upload, Admin), tích hợp công cụ đánh dấu (Markup), tạo Issue và so sánh sai khác phiên bản bản vẽ (Compare Version).
• Giai đoạn 3 - Thực nghiệm Case Study và phân tích đa tiêu chí: Ứng dụng quy trình đề xuất vào dự án khu phức hợp Cộng Hòa Garden tại Thành phố Hồ Chí Minh. Dữ liệu đánh giá hiệu quả được lượng hóa thông qua phương pháp Phân tích thứ bậc (Analytic Hierarchy Process - AHP) sử dụng phần mềm Expert Choice. Phương pháp AHP được lựa chọn vì khả năng xử lý xuất sắc các đánh giá đa tiêu chí phức tạp giữa yếu tố kỹ thuật, thời gian và chi phí với tỷ số nhất quán (Consistency Ratio) luôn được kiểm soát dưới 0,10.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng quy trình quản lý thay đổi phát sinh tại các tổng thầu cho thấy sự khác biệt rõ rệt về hiệu suất và công cụ hỗ trợ:

• Thời gian và quy trình xử lý truyền thống: Quy trình xử lý phát sinh tại công ty Cofico bao gồm 12 bước với thời gian luân chuyển trung bình 14 ngày qua 5 phòng ban liên quan; công ty An Phong trải qua 20 bước với tổng thời gian 20 ngày qua 5 đơn vị; công ty Ricons tối ưu hơn với 10 bước trong 10 ngày qua 3 đơn vị. Tất cả các đơn vị đều áp dụng ngưỡng kiểm soát tài chính nghiêm ngặt với các phát sinh có giá trị dưới 1% giá trị hợp đồng ban đầu.
• Hạn chế của công cụ công nghệ thông tin hiện hữu: Các doanh nghiệp chủ yếu sử dụng phần mềm nội bộ eOffice kết hợp ổ cứng mạng NAS hoặc hệ thống Google Drive. Mặc dù các công cụ này hỗ trợ lưu trữ văn bản hành chính tốt, nhưng 100% chuyên gia khảo sát nhận định chúng hoàn toàn thiếu khả năng tích hợp mô hình hình học 3D, không hỗ trợ so sánh sai khác giữa các phiên bản bản vẽ và không đồng bộ được luồng thông tin phản hồi từ công trường theo thời gian thực.
• Hiệu quả thực nghiệm tại Case Study Cộng Hòa Garden: Khi áp dụng BIM 360 Docs, tính năng tự động phát hiện sai lệch (Compare Version) giữa các lần phát hành bản vẽ đã trực quan hóa điểm khác biệt bằng hai gam màu tương phản và thanh trượt trực quan. Thời gian phản hồi và phê duyệt các phát sinh kỹ thuật rút ngắn từ 14 ngày xuống còn dưới 3 ngày, giảm thiểu 100% nguy cơ nhầm lẫn giữa bản vẽ cũ và bản vẽ cập nhật mới nhất.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu phân tích thứ bậc AHP thông qua phần mềm Expert Choice đã xác lập trọng số ưu tiên cho các mục tiêu quản lý: tính chính xác của dữ liệu (trọng số 0,385), tốc độ trao đổi thông tin (trọng số 0,312), kiểm soát chi phí phát sinh (trọng số 0,183) và tính toàn vẹn của hồ sơ hoàn công (trọng số 0,120). Dữ liệu này có thể được trực quan hóa qua biểu đồ trọng số AHP dạng cột và bảng so sánh ma trận đối đầu giữa giải pháp truyền thống và giải pháp BIM-Cloud.

Kết quả thực nghiệm này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu quốc tế từ Stanford CIFE, nơi ghi nhận việc ứng dụng BIM giúp giảm 40% yêu cầu thay đổi thiết kế và rút ngắn 80% thời gian lập dự toán phát sinh. Tại Singapore, dự án Safra Clubhouse cũng ghi nhận mức giảm 52% số lượng phiếu yêu cầu thông tin (RFI).

Trong bối cảnh Việt Nam, kết quả này bổ sung bằng chứng thực nghiệm vững chắc bên cạnh các dự án tiêu biểu như Vietinbank Tower (xử lý hơn 1.500 xung đột thiết kế trước khi thi công) và Park Hill 6 (giảm 8% khối lượng làm lại và 40% thời gian xử lý thay đổi). Nguyên nhân cốt lõi giúp BIM 360 Docs vượt trội là nhờ cơ chế lưu trữ tập trung trên điện toán đám mây, triệt tiêu sự phân mảnh dữ liệu giữa bộ phận thiết kế, ban quản lý dự án và các kỹ sư giám sát ngoài hiện trường.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thay đổi phát sinh cho các dự án D&B tại Việt Nam, các giải pháp mang tính hành động cụ thể được đề xuất:

• Số hóa toàn diện quy trình kiểm soát thay đổi (Ban Giám đốc và Giám đốc Dự án): Triển khai áp dụng quy trình 6 bước trên nền tảng BIM 360 Docs (Tạo dự án - Thiết lập cây thư mục - Phân quyền - Đăng tải mô hình/bản vẽ - Xử lý Markup/Issue - Phê duyệt bản vẽ sửa đổi). Đặt mục tiêu cắt giảm tối thiểu 50% thời gian luân chuyển hồ sơ phát sinh trong vòng 6 tháng đầu tiên áp dụng cho tất cả các dự án D&B mới.
• Chuẩn hóa cây thư mục và ma trận phân quyền dữ liệu (Trưởng phòng BIM và Quản trị viên Dự án): Thiết lập ma trận phân quyền 4 cấp độ truy cập rõ ràng giữa Chủ đầu tư, Tư vấn giám sát và Nhà thầu phụ. Toàn bộ các bản vẽ Shop Drawing định dạng DWG, PDF và mô hình Revit phải được kiểm soát phiên bản tự động, đảm bảo 100% nhân sự công trường chỉ tiếp cận phiên bản bản vẽ mới nhất có hiệu lực thi công.
• Đào tạo và phát triển năng lực nhân sự số (Phòng Nhân sự và Ban Đào tạo nội bộ): Xây dựng chương trình đào tạo kỹ năng sử dụng BIM 360 Docs trên thiết bị di động cho 100% kỹ sư hiện trường và chỉ huy phó. Phân bổ ngân sách đào tạo chuyên sâu khoảng 15 đến 20 triệu đồng cho mỗi nhân sự chủ chốt trong khung thời gian 3 tháng trước khi khởi công dự án.
• Hoàn thiện khung pháp lý và định mức kinh tế (Bộ Xây dựng và các Cơ quan Quản lý Nhà nước): Bổ sung các quy định chi tiết về việc nghiệm thu, lưu trữ hồ sơ số và định mức chi phí tư vấn ứng dụng BIM theo tinh thần của Quyết định 79/QĐ-BXD và Nghị định 32/2015/NĐ-CP, tạo hành lang pháp lý an toàn cho việc ký duyệt điện tử và chia sẻ dữ liệu số trong quản lý xây dựng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị học thuật và thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Ban lãnh đạo và Giám đốc điều hành các doanh nghiệp Tổng thầu D&B: Tiếp cận khung tham chiếu định lượng về hiệu quả kinh tế và lộ trình đầu tư công nghệ số, giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ biên lợi nhuận và hạn chế rủi ro chi phí phát sinh vượt ngưỡng 1% hợp đồng.
• Trưởng ban Quản lý dự án, Chỉ huy trưởng và Kỹ sư hiện trường: Nắm bắt quy trình thực hành chi tiết trong việc tạo Issue, gắn cờ lỗi thiết kế trực tiếp trên bản vẽ qua điện thoại thông minh/máy tính bảng, giảm thiểu 80% thời gian họp công trường và ghi chép nhật ký phát sinh thủ công.
• Chủ đầu tư và Đơn vị Tư vấn Quản lý dự án/Giám sát: Ứng dụng công cụ so sánh phiên bản tự động để kiểm soát minh bạch các thay đổi thiết kế do tổng thầu đệ trình, rút ngắn thời gian thẩm tra dự toán phát sinh và đảm bảo tiến độ bàn giao công trình.
• Giảng viên, Học viên Cao học và Nghiên cứu sinh ngành Quản lý Xây dựng: Sử dụng công trình như một tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về mô hình BIM-Cloud, phương pháp đánh giá AHP qua phần mềm Expert Choice và case study điển hình về chuyển đổi số xây dựng tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

BIM 360 Docs giải quyết bài toán quản lý thay đổi phát sinh trong dự án D&B như thế nào?
Nền tảng cung cấp không gian dữ liệu chung CDE trên máy chủ đám mây, tích hợp mô hình 3D và bản vẽ 2D. Khi phát sinh thay đổi, kỹ sư dễ dàng dùng tính năng Compare Version để nhận diện sai lệch thiết kế và phát hành Issue trực tiếp tới bộ phận phụ trách, giúp giảm hơn 40% thời gian xử lý RFI so với quy trình văn bản giấy.

Chi phí đầu tư phần mềm và thiết bị để vận hành BIM 360 Docs là bao nhiêu?
Chi phí bản quyền phần mềm BIM chuyên dụng dao động khoảng 4.000 USD cho một tài khoản người dùng, đi kèm chi phí trang bị máy tính cấu hình mạnh khoảng 30 triệu đồng/bộ. Tuy nhiên, theo số liệu từ Stanford CIFE trên 32 dự án, tỷ lệ hoàn vốn ROI có thể đạt từ 193% đến 39.900% nhờ tiết kiệm vật liệu và giảm thiểu sai sót thi công.

Điểm khác biệt cốt lõi giữa BIM 360 Docs và các hệ thống lưu trữ như Google Drive hay eOffice là gì?
Google Drive hay eOffice chỉ thuần túy lưu trữ tập tin văn bản hành chính và phân phối quyền thư mục cơ bản. Ngược lại, BIM 360 Docs cho phép xem trực tiếp mô hình BIM 3D đa định dạng, trích xuất dữ liệu 2D, quản lý quy trình RFI chuyên biệt cho ngành xây dựng và hỗ trợ công cụ so sánh trực quan sai khác giữa các lần cập nhật bản vẽ.

Rào cản lớn nhất khi triển khai BIM 360 Docs tại các doanh nghiệp xây dựng Việt Nam hiện nay là gì?
Các rào cản chính bao gồm chi phí đầu tư ban đầu cho bản quyền phần mềm, tình trạng thiếu hụt nhân lực am hiểu kỹ thuật BIM và thói quen sử dụng phần mềm không bản quyền. Bên cạnh đó, hệ thống văn bản quy chuẩn pháp lý trong nước về lưu trữ và nghiệm thu hồ sơ số vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.

Có dự án thực tế nào tại Việt Nam đã chứng minh tính hiệu quả vượt trội khi ứng dụng giải pháp BIM?
Nhiều công trình quy mô lớn đã ghi nhận thành công rõ rệt như dự án Vietinbank Tower phát hiện và xử lý hơn 1.500 xung đột thiết kế trước khi thi công, dự án Park Hill 6 giảm 8% khối lượng làm lại và dự án nhà máy Cheeky của Procter & Gamble rút ngắn 10% tiến độ thi công tổng thể.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng quản lý thay đổi phát sinh tại 3 tổng thầu lớn (Cofico, An Phong, Ricons), chỉ rõ các điểm nghẽn về thời gian xử lý kéo dài từ 10 đến 20 ngày của quy trình truyền thống.
• Xây dựng thành công quy trình quản lý thay đổi phát sinh chuẩn hóa 6 bước trên nền tảng BIM 360 Docs, tối ưu hóa luồng tương tác giữa văn phòng thiết kế và hiện trường thi công.
• Ứng dụng thực nghiệm tại dự án khu phức hợp Cộng Hòa Garden chứng minh giải pháp giúp kiểm soát 100% sai lệch thiết kế và rút ngắn chu kỳ phản hồi thông tin xuống dưới 3 ngày.
• Ứng dụng phương pháp phân tích thứ bậc AHP qua phần mềm Expert Choice để định lượng chính xác mức độ ưu tiên của các tiêu chí quản lý thông tin dự án.
• Đề xuất lộ trình chuyển đổi số toàn diện từ 6 đến 12 tháng, kết hợp giữa nâng cấp hạ tầng công nghệ và đào tạo kỹ năng số cho đội ngũ kỹ sư xây dựng.

Các doanh nghiệp tổng thầu Thiết kế - Thi công cần chủ động triển khai thí điểm nền tảng BIM 360 Docs ngay trong các dự án của quý tới để tối ưu hóa chi phí vận hành, loại bỏ lãng phí và bứt phá năng lực cạnh tranh trong thị trường xây dựng hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ 1.1 Giới thiệu chung: Công ty khảo sát thị trường quốc tế Business Monitor International (BMI - một tổ chức nghiên cứu, đánh giá về kinh tế, tài chính hàng đầu thế giới có trụ sở tại London) vừa công bố báo cáo mới nhất về tình hình kinh tế Việt Nam và dự báo triển vọng kinh tế Việt Nam tới năm 2017. Theo BMI, sự hấp dẫn của thị trường Việt Nam đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước là hết sức rõ ràng, đó là dân số trẻ và trong độ tuổi lao động, làm việc chăm chỉ và chi phí lao động thấp. Cũng theo dự báo của BMI, ngành xây dựng dân dụng và công nghiệp ước tăng trưởng bình quân 6,6%/năm trong giai đoạn 2017 – 2025. Năm 2016, giá trị ngành được dự báo tăng 5,5% so với 2015.1: Giá trị (hiện hành) và tốc độ tăng trưởng ngành xây dựng dân dụng giai đoạn 2015-2025.

(Nguồn:Tổng cục thống kê,2015) Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng đóng vai trò sống còn đối với sự phát triển của thị trường bất động sản cũng như hoạt động giao thương, phát triển kinh tế. Rất nhiều công trình mới như cầu vượt, hầm chui, tàu điện trên cao, đường cao tốc… đã được xây dựng để theo kịp tốc độ phát triển này. HVTV: PHẠM NGUYỄN NGỌC ĐỨC – 1670128 1 LUẬN VĂN THẠC SỸ GVHD: TS.NGUYỄN ANH THƯ Tổ chức nghiên cứu quốc tế BMI dự báo năm 2016, tăng trưởng của ngành xây dựng hạ tầng Việt Nam sẽ là 9,85%. Tốc độ tăng trưởng thực trung bình khoảng 6%/năm trong giai đoạn 2016 – 2024.2: Dự báo giá trị xây dựng Việt Nam giai đoạn 2016 – 2024, tỷ VNĐ (Nguồn:Tổng cục thống kê,2016) Mặt khác, hoạt động KH&CN ngành Xây dựng trong thời gian qua đã đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển nền khoa học công nghệ Việt Nam nói chung và sự nghiệp xây dựng và phát triển của Ngành nói riêng.

Với sự tích cực học hỏi những tiến bộ mới nhất trong chuyên môn xây dựng kết hợp với nỗ lực sáng tạo và ứng dụng những thành tựu từ cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, các doanh nghiệp xây dựng Việt Nam đã nắm bắt và làm chủ công nghệ tiên tiến, có khả năng cung cấp dịch vụ xây dựng tổng hợp với chất lượng cao, đặc biệt trong việc xây dựng những công trình nhà ở cao tầng. HVTV: PHẠM NGUYỄN NGỌC ĐỨC – 1670128 2 LUẬN VĂN THẠC SỸ GVHD: TS.NGUYỄN ANH THƯ Hình 1.3: Quy trình mô hình thông tin BIM (Nguồn: www.net) Building Information Modeling (BIM) là mô hình thông tin công trình, tuy còn mới mẻ nhưng cũng đã ứng dụng ở một số dự án xây dựng tại Việt Nam những năm gần đây. Ứng dụng BIM trong các dự án đầu tư xây dựng mang lại nhiều lợi ích cho chủ đầu tư, nhà thầu tư vấn, nhà thầu xây dựng và cả cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng. Một trong những ứng dụng còn khá mới mẻ đó là BIM 360 Docs.

Sử dụng BIM 360 Docs sẽ mang lại không gian lưu trữ thông tin an toàn, cập nhật mới nhất mà còn giúp quản lý những rủi ro khi triển khai bản vẽ thi công ngoài công trường.4: Quy trình kiểm soát RFI (Nguồn: bim360.com) HVTV: PHẠM NGUYỄN NGỌC ĐỨC – 1670128 3 LUẬN VĂN THẠC SỸ GVHD: TS.NGUYỄN ANH THƯ 1.2 Xác định vấn đề nghiên cứu: Trên thế giới, phương thức thực hiện dự án “Thiết kế - Xây dựng” được sử dụng rộng rãi không kém phương thức truyền thống “Thiết kế - Đấu thầu – Xây dựng”. Theo Thông tư 30/2016/TT-BXD về “Hướng dẫn hợp đồng thiết kế - cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình” và nghị định 37/2015/NĐ-CP về “Quy định chi tiết về hợp đồng xây dựng” thì Việt Nam đang sử dụng phương thức “Thiết kế - Xây dựng” thông qua 2 loại hợp đồng là EC và EPC. Đối với phương thức “Thiết kế - Xây dựng”, Chủ đầu tư gặp khó khăn trong việc tính dự toán chi phí cho dự án khi lựa chọn nhà thầu do chưa có tài liệu thiết kế chi tiết, bởi việc thiết kế là một nhiệm vụ của nhà thầu Thiết kế - Xây dựng. Ngược lại, nhà thầu Thiết kế - xây dựng cũng sẽ gặp rủi ro lớn trong việc đáp ứng yêu cầu của chủ đầu tư, vì chưa ước tính được chính xác khối lượng thi công cần thực hiện.

Điều đó dẫn hệ quả tất yếu là việc xuất hiện nhiều thay đổi phát sinh trong quá trình thực hiện dự án. Mà hầu hết các phát sinh này sẽ ảnh hưởng đến tiến độ, chất lượng và dòng tiền của dự án. Bên cạnh đó, Nghị định 46/2015/NĐ-CP về “Quản lý chất lượng chất lượng và bảo trì công trình xây dựng” yêu cầu các hồ sơ pháp lý phải được ký và đóng dấu thẩm tra để lưu trữ, quản lý, đối chứng khi cần. Chính việc này đã làm cho dữ liệu dự án tại Việt Nam hiện nay vẫn còn tỉ lệ lưu trữ bằng giấy rất cao, dẫn đến tiềm ẩn nhiều rủi ro trong việc quản lý thi công dự án cũng như vận hành dự án sau này.

Trên thực tế thì các dữ liệu giấy khi chuyển giao giữa các bên rất hay bị thất lạc cũng như lặp lại nhiều gây khó khăn cho người tiếp nhận và tốn chi phí lưu trữ và quản lý. Việc phát hành bản vẽ theo chỉ thị phát sinh từ Chủ đầu tư – Tổng thầu thiết kế - thi công, giữa bộ phận thi công - phòng ban của nhà thầu nếu không đồng bộ sẽ dẫn đến sai lệch thiết kế, thi công không bắt kịp các thay đổi liên tục và tốn nhiều chi phí chỉnh sửa và thời gian để hoàn thành. Do vậy, cần một giải pháp công nghệ để hỗ trợ quản lý việc thay đổi này giúp các bên đưa ra những quyết định chính xác. Những năm gần đây, nhờ sự phát triển nhanh chóng về khoa học và công nghệ, nhiều công nghệ mới đã được phát triển và được ứng dụng vào trong ngành Xây dựng.

Những công nghệ mới này, ở các mức độ khác nhau, giúp tăng năng suất lao động, tăng tính hiệu quả của công việc, giảm lãng phí trong xây dựng. Trong số đó, mô hình HVTV: PHẠM NGUYỄN NGỌC ĐỨC – 1670128 4 LUẬN VĂN THẠC SỸ GVHD: TS.NGUYỄN ANH THƯ thông tin công trình (Building Information Modeling, viết tắt là BIM) đã được ngành xây dựng của nhiều quốc gia và được các học giả hàng đầu đánh giá đang và sẽ là công nghệ chủ đạo của ngành xây dựng trong nhiều thập niên sắp tới, đồng thời có khả năng giúp lĩnh vực thiết kế, xây dựng và quản lý công trình giải quyết được các vấn đề lãng phí, năng suất thấp và thiếu hiệu quả đang tồn tại phổ biến hiện nay, đặc biệt là trong công tác quản lý thay đổi phát sinh ở các dự “Thiết kế - Xây dựng”, viết tắt là D&B. Thông qua nghiên cứu, tác giả đề xuất quy trình ứng dụng BIM 360 Docs như một giải pháp và cách tiếp cận mới đối với việc giải quyết những khó khăn trên.3 Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu sẽ tập trung giải quyết các vấn đề sau đây: - Làm rõ hiện trạng quản lý thay đổi phát sinh ở dự án “Thiết kế - Thi công”. - Nghiên cứu BIM 360 Docs và xây dựng quy trình ứng dụng BIM 360 Docs trong quản lý thay đổi phát sinh.

- Đề xuất áp dụng và đánh giá quy trình BIM 360 Docs trong quản lý thay đổi phát sinh ở một dự án “Thiết kế - Thi công” cụ thể.4 Đối tượng nghiên cứu: - Đối tượng nghiên cứu: Quy trình quản lý thay đổi phát sinh và BIM 360 Docs. - Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh. - Tính chất đối tượng nghiên cứu: dự án xây dựng DD&CN theo phương thức “Thiết kế - Xây dựng”. - Thời gian nghiên cứu: từ tháng 08/2018 đến tháng 12/2018.5 Phạm vi nghiên cứu: - Quy trình quản lý thay đổi phát sinh của nhà thầu Cofico, Ricon và An Phong và của một dự án theo phương thức “Thiết kế - Xây dựng” cụ thể.6 Đóng góp dự kiến của nghiên cứu: - Về mặt học thuật, hàn lâm: BIM 360 Docs là một hướng nghiên cứu mới đối với ngành công nghiệp xây dựng Việt Nam để cải thiện năng suất và nâng cao lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp.

Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ là cơ sở tham khảo cho các nghiên cứu tương lai về đề tài này tại Việt Nam. HVTV: PHẠM NGUYỄN NGỌC ĐỨC – 1670128 5 LUẬN VĂN THẠC SỸ GVHD: TS.NGUYỄN ANH THƯ - Về mặt thực tiễn: Nghiên cứu giúp các bên liên quan trong dự án hiểu rõ hơn về tầm quan trọng khi ứng dụng BIM 360 Docs trong xây dựng và lợi ích mà nó đem lại. Đồng thời cũng giúp họ nhận biết các yếu tố gây hạn chế áp dụng phần mềm này và một số biện pháp cải thiện để nâng cao khả năng áp dụng. Qua đó, họ có thể xem xét áp dụng BIM 360 Docs vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp mình.

HVTV: PHẠM NGUYỄN NGỌC ĐỨC – 1670128 6 LUẬN VĂN THẠC SỸ GVHD: TS.NGUYỄN ANH THƯ CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN 2. Tổng quản về thay đổi phát sinh 2. Định nghĩa: Theo chương 13 của cuốn sách Conditions Of Contract For Construction For Building And Engineering Works Designed By The Employer (P40) , phát sinh được định nghĩa như sau: [9] Phát sinh có thể được bắt đầu bởi thiết kế vào bất kỳ lúc nào trước khi nghiệm thu hoàn thành công việc dự án, bằng cách hướng dẫn hoặc yêu cầu cho Nhà thầu đệ trình một sự đề xuất. Nhà thầu phải thực hiện và bị ràng buộc bởi mỗi phát sinh, trừ khi Nhà thầu kịp thời thông báo cho thiết kế (những bên tham gia hỗ trợ) rằng (i) Nhà thầu không thể dễ dàng có được Hàng hóa cần thiết cho phát sinh, hoặc (ii) phát sinh đó gây ra thay đổi đáng kể trong trình tự hoặc tiến độ của dự án.

Dựa trên thông báo này, thiết kế sẽ hủy, xác nhận hoặc thay đổi hướng dẫn. Phát sinh bao gồm: a) Thay đổi số lượng của bất kỳ hạng mục công việc nào được bao gồm trong Hợp đồng (tuy nhiên, những thay đổi đó không nhất thiết cấu thành phát sinh). b) Thay đổi về chất lượng và các đặc điểm khác của bất kỳ mục nào của công việc. c) Thay đổi các cấp, vị trí và / hoặc kích thước của bất kỳ phần nào của công việc.

d) Bỏ sót bất kỳ công việc nào trừ khi nó được thực hiện bởi người khác. e) Bất kỳ công việc bổ sung nào, nhà máy, vật liệu hoặc dịch vụ cần thiết cho hoạt động thường trực, bao gồm bất kỳ thử nghiệm liên quan nào để hoàn thành. f) Thay đổi trình tự hoặc thời gian thực hiện các công trình.