MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn vấn đề can thiệp Theo thống kê của Ủy ban ATGT Quốc gia, độ tuổi lái xe gây tai nạn giao thông từ 16-24 tuổi chiếm 34,4%. Nguyên nhân do hành vi đua xe trái phép, lạng lách, đánh võng, đi dàn hàng ngang, không đội mũ bảo hiểm, không có giấy phép lái xe, vượt đèn đỏ, say rượu bia, chở quá số người quy định vẫn đang phổ biến. Tình trạng phụ huynh học sinh cho phép học sinh đi mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông khi chưa đủ tuổi (dưới 18 tuổi) vẫn đang là vấn đề nhức nhối của nhà trường và xã hội.
Theo điều tra của Uỷ ban An toàn giao thông quốc gia gần 80% số người bị xử lý khi tham gia giao thông có độ tuổi từ 16 đến 35; gần 80% sinh viên khi đi xe máy không có giấy phép lái xe; 95% sinh viên điều khiển xe sai kỹ thuật. Qua các con số thống kê cho thấy, thủ phạm gây ra các vụ tai nạn giao thông có đến hơn 80% đều thuộc lỗi chủ quan của người tham gia giao thông. Con số này nói lên rằng, ý thức chấp hành luật pháp cũng như nếp sống văn hóa của người tham gia giao thông còn rất kém. Điều này phản ánh việc đào tạo và cấp bằng cho người điều khiển các phương tiện giao thông ở nhiều nơi bị buông lỏng và sơ sài.
Một vấn đề nổi cộm hiện nay là giáo dục an toàn giao thông trong nhà trường, đặc biệt là tại các trường học phổ thông chưa đạt hiệu quả cao. Học sinh chưa đủ tuổi điều khiển xe máy, không có bằng lái xe, vượt đèn đỏ, lạng lách đánh võng. Vẫn có rất nhiều học sinh chưa đủ tuổi đi xe máy đến trường với những hình ảnh phản cảm như chở ba, không đội mũ bảo hiểm đang gây bức xúc trong dư luận. Bên cạnh đó, không chỉ có học sinh, ngay cả phụ huynh và người tham gia giao thông cũng rất kém ý thức, luôn luôn ứng phó linh hoạt với mọi tình huống như đứng đón con tràn lề đường, tắc đường thì cứ cố leo lên vỉa hè, đi ngược đường.
khiến đường đã tắc lại càng thêm tắc. Chỉ cần trực tiếp tham gia giao thông trong vài giờ đồng hồ, bất kỳ ai cũng có thể nhận thấy sự "thiếu văn hóa" của người tham gia giao thông. Các 1 phương tiện tham gia giao thông trên đường như một bầy ong vỡ tổ mạnh ai nấy đi, không phân biệt làn đường, vạch phân làn, vượt xe khác chẳng theo bất kỳ một quy định nào. Tình trạng phóng nhanh, vượt ẩu, vượt đèn đỏ, đi vào đường ngược chiều, đường cấm, bóp còi inh ỏi diễn ra như chuyện thường ngày ở bất cứ nơi đâu, đặc biệt tại những nơi không có cảnh sát giao thông.
Tình hình vi phạm luật an toàn giao thông vẫn gia tăng và diễn biến phức tạp, mặc dù Chính phủ, các cơ quan chức năng đã áp dụng rất nhiều biện pháp kiềm chế tai nạn giao thông, nhưng chưa mang lại hiệu quả rõ rệt. Qua tìm hiểu, việc phân tích thực trạng kiến thức, thái độ, hành vi của nhóm thanh niên đô thị trong thực hiện an toàn giao thông có thể là phương pháp thích hợp trong nghiên cứu luận văn này. Để thay đổi hành vi của con người đòi hỏi phải mất rất nhiều thời gian và phải thay đổi cả thái độ và hành vi ứng xử của con người trong cách thức tham gia giao thông an toàn. Xác định công tác tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành luật Giao thông đường bộ trong thanh niên có ý nghĩ hết sức quan trọng.
Trăn trở từ những vấn đề đó tôi quyết định chọn đề tài luận văn hướng đến việc thực hiện các “Hoạt động tuyên truyền về an toàn giao thông cho thanh niên trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh dưới tiếp cận công tác xã hội”. Luận văn nhằm góp thêm những khuyến nghị về thực hiện các hoạt động tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức và hành vi tham gia giao thông của nhóm thanh niên đem lại niềm vui và hạnh phúc cho mọi người, mọi nhà và cho toàn xã hội. Mục đích, nhiệm vụ can thiệp 2. Mục đích can thiệp Ứng dụng lý thuyết phát triển cộng đồng vào thực hiện các hoạt động tuyên truyền về an toàn giao thông cho thanh niên ở thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh.
Từ đó đề xuất các khuyến nghị về giải pháp tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành an toàn giao thông cho thanh niên ở thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Nhiệm vụ can thiệp - Tìm hiểu cơ sở lý luận về các hoạt động tuyên truyền an toàn giao thông cho thanh niên. - Lên kế hoạch tuyên truyền về an toàn giao thông cho các thanh niên ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh. - Thực hiện các hoạt động tuyên truyền cho thanh niên tại thành phố Cẩm Phả về an toàn giao thông.
- Lượng giá kết quả tuyên truyền an toàn giao thông đối với thanh niên tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. - Bài học kinh nghiệm cho công tác tuyên truyền an toàn giao thông đối với thanh niên tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Đối tƣợng và phạm vi can thiệp 3. Đối tượng can thiệp Thanh niên tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh.
Phạm vi can thiệp * Không gian: thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. * Giới hạn nội dung can thiệp: Các hoạt động tuyên truyền về an toàn giao thông cho thanh niên tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. * Giới hạn can thiệp: Thanh niên trường học, đô thị, nông thôn được lựa chọn ở độ tuổi từ 16 đến 22 tuổi. Câu hỏi và giả thuyết can thiệp - Những vấn đề chính về an toàn giao thông trên địa bàn thành phố Cẩm Phả hiện nay như thế nào? - Làm thế nào để hoạt động tuyên truyền an toàn giao thông đối với thanh niên tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh đạt hiệu quả cao nhất? - Vai trò của nhân viên công tác xã hội trong các hoạt động tuyên truyền về an toàn giao thông cho thanh niên có tác dụng như thế nào? 3 5.
Phƣơng pháp nghiên cứu 5. Phương pháp thu thập thông tin phục vụ can thiệp Là phương pháp thu thập thông tin từ các công trình nghiên cứu và các tài liệu có sẵn của các tác giả trong và ngoài nước. Phương pháp này được áp dụng phân tích các tài liệu như: Báo cáo về tình hình văn hóa, kinh tế, xã hội của tỉnh Quảng Ninh, thành phố Cẩm Phả, mẫu thu thập thông tin có sẵn của thành phố Cẩm Phả cùng với các báo cáo chuyên ngành của Công an, Tư pháp, Văn hóa Thông tin, các văn bản quy định…nhằm phục vụ cho quá trình nghiên cứu. - Phương pháp quan sát: Quan sát là phương pháp thu thập thông tin thực nghiệm mà thông qua các tri giác như nghe, nhìn để thu thập thông tin về các quá trình, các hiện tượng xã hội trên cơ sở nghiên cứu của đề tài và mục đích của cuộc nghiên cứu nhằm đánh giá mức độ tin cậy của thông tin đã thu thập.
Do đó, trong quá trình thực hiện đề tài, tôi chú trọng quan sát thái độ và cách ứng xử của thanh niên để có cái nhìn khách quan, sinh động về vấn đề nghiên cứu. - Phương pháp phỏng vấn bằng bảng hỏi: Là phương pháp điều tra xã hội học nhằm thu thập thông tin bằng cách lập một bảng hỏi cho nhóm đối tượng trong một khu vực nhất định ở một không gian, thời gian nhất định. Sử dụng phương pháp này, có thể thu thập được một lượng thông tin lớn mang tính đại chúng trong quá trình điều tra và thu thập thông tin. Trong khuôn khổ luận văn và thực hiện đề tài, tôi có xây dựng một bảng hỏi là tổ hợp các câu hỏi với các chỉ báo, con số định lượng để thu thập thông tin từ thanh niên về hành vi và mức độ vi phạm pháp luật; Thực trạng các hoạt động xã hội liên quan đến việc giáo dục pháp luật cho thanh niên.
Số lượng phiếu phát ra: 100 phiếu; Số lượng phiếu thu về: 100 phiếu (Tất cả các phiếu đều hợp lệ). Số phiếu được tiến hành khảo sát với 100 thanh niên tại các trường THPT và Cao đẳng trên địa bàn thành phố Cẩm Phả (4 trường THPT và 1 trường Cao đẳng). Kết quả: 15 người được khảo sát có mức am hiểu về an toàn giao thông mức khá, 24 người được khảo sát có mức 4 am hiểu về an toàn giao thông mức trung bình, 61 người được khảo sát có mức độ am hiểu về an toàn giao thông thấp không đạt yêu cầu. Phương pháp phỏng vấn sâu: Là phương pháp thu thập thông tin cụ thể của xã hội học, thông qua những cuộc đối thoại được lặp đi lặp lại giữa nhà nghiên cứu và người cung cấp thông tin nhằm tìm hiểu cuộc sống, kinh nghiệm và nhận thức của người cung cấp thông tin thông qua chính ngôn ngữ của người ấy.
+ Tiến hành phỏng vấn sâu 5 nhân viên công tác xã hội là các giáo viên trong 5 trường (4 trường THPT và 1 trường Cao đẳng). - Phương pháp thảo luận nhóm: + Tổ chức 1 cuộc thảo luận nhóm với đại diện cán bộ tổ chức, cơ quan, ban ngành đoàn thể có liên quan. + Tổ chức 5 cuộc thảo luận nhóm với BGH, và giáo viên chủ nhiệm các lớp của 5 trường (4 trường THPT và 1 trường Cao đẳng). Phương pháp phát triển cộng đồng trong các hoạt động tuyên truyền Phát triển cộng đồng là một phương pháp của công tác xã hội được xây dựng trên những nguyên lý, nguyên tắc và giả định của nhiều ngành khoa học xã hội khác như: Tâm lý xã hội, xã hội học, chính trị học, nhân chủng học…, được áp dụng ở nhiều nước và đã phát huy vai trò trong việc giải quyết các vấn đề của các nhóm cộng đồng trong thời gian qua.
Đó là phương pháp giải quyết một số vấn đề khó khăn, đáp ứng nhu cầu của cộng đồng, hướng tới sự phát triển không ngừng về đời sống vật chất và tinh thần của người dân thông qua việc nâng cao năng lực, tăng cường sự tham gia, đoàn kết, phối hợp chặt chẽ giữa người dân với nhau, giữa người dân với các tổ chức và giữa các tổ chức với nhau trong phạm vi một cộng đồng. Các phƣơng thức của phát triển cộng đồng: Một là, nhận diện cộng đồng Hai là, lập kế hoạch phát triển cộng đồng Ba là, tăng năng lực của cộng đồng thông qua tăng nội lực và giúp cộng đồng tự lực phát triển.
