CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TUYỂN DỤNG NHÂN VIÊN BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Nhân lực Khái nhiệm nhân lực được sử dụng rộng rãi ở các nước phát triển và các nướcđang phát triển với ý nghĩa nhân lực là nguồn lực con người, thể hiện một sự nhìn nhận lại vai trò yếu tố con người trong quá trình phát triển.
Theo Lê Thanh Hà: “Nhân lực được hiểu là nguồn lực trong mỗi con người. Nó bao gồm cả thể lực và trí lực, cả nguồn lực hiện hữu và nguồn lực tiềm năng.8] Theo Trần Thị Thanh Trúc và Đặng Thị Thu Hương (2019), "Nhân lực là nguồn tài nguyên quan trọng nhất của mỗi tổ chức, vì nó là nhân tố quyết định cho sự thành bại, phát triển hay sụp đổ của một tổ chức. Nhân lực đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra giá trị cho tổ chức và đáp ứng nhu cầu của khách hàng, đồng thời cũng là nhân tố quyết định sự cạnh tranh của tổ chức trên thị trường".12] Qua các khái niệm trên, có thể thấy nhân lực là tài sản vô giá của một tổ chức, được định nghĩa là "tổng số lượng người lao động có kỹ năng và năng lực để thực hiện các nhiệm vụ và hoạt động của tổ chức". Nhân lực không chỉ là những người lao động bình thường, mà còn bao gồm các nhân viên quản lý và lãnh đạo.
Tuyển mộ nhân lực Theo Lê Thanh Hà: “ Tuyển mộ là quá trình thu hút những người xin việc có trình độ từ lực lượng lao động bên ngoài và bên trong tổ chức để được lựa chọn lao động cho các vị trí làm việc của tổ chức”. Theo lý thuyết được cải biên mới nhất của Cấn Hữu Dạn (2021), tuyển mộ nhân lực là quá trình thu hút những người lao động có trình độ, khả năng và đặc điểm phù hợp với yêu cầu của các vị trí công việc trong tổ chức, tham gia làm úng viên và động viên người lao động tham gia dự tuyển vào vị trí công việc đó. Tuyển mộ được miêu tả như một quá trình tích cực của tổ chức để tìm kiếm những ứng cử viên tiềm năng, là giai đoạn đầu tiên và là một phần rất quan xiv trọng của quá trình tuyển dụng. Bất cứ một tổ chức nào muốn tiến hành tuyển dụng đều phải tiến hành tuyển mộ.
Kết quả của tuyển mộ sẽ đem lại cho tổ chức tập hợp các ứng viên và được thể hiện qua số lượng đơn dự tuyển nộp vào tổ chức trong đợt tuyển dụng đó. Quá trình tuyển mộ nhân lực có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả của quá trình tuyển chọn. Tuyển mộ được coi là khâu cung cấp đầu vào cho tuyển chọn. Quá trình tuyển mộ được thực hiện tốt sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho tuyển chọn, tiết kiệm chi phí tuyển dụng và tổ chức sẽ tìm được những người lao động phù hợp với công việc.
Tuyển chọn nhân lực Theo giáo trình Quản trị nhân lực, đồng tác giả Nguyễn Ngọc Quân và Nguyễn Vân Điềm (2012): “Tuyển chọn nhân lực là quá trình đánh giá các ứng viên theo khía cạnh khác nhau dựa vào các yêu cầu của công việc, để tìm được những người phù hợp với yêu cầu đặt ra trong số những người đã thu hút được trong quá trình tuyển mộ”. Theo nghiên cứu mới nhất từ Cấn Hữu Dạn (2021), ‘‘Quá trình tuyển chọn nhân lực là quá trình sàng lọc các ứng viên theo nhiều khía cạnh khác nhau dựa vào các yêu cầu của công việc, để lấy đủ và đúng người phù hợp nhất cho các vị trí công việc nhằm đáp ứng yêu cầu thực hiện công việc cũng như mục tiêu sử dụng nhân lực của tổ chức. Tuỳ vào vị trí cần tuyển dụng và đặc điểm của từng tổ chức về quy mô, đặc điểm hoạt động kinh doanh, tiềm lực tài chính mà các tổ chức xây dựng các bước sàng lọc cụ thể. Tuy nhiên, các ứng viên muốn được tuyển dụng vào làm việc thì phải đạt yêu cầu qua tất cả các bước tuyển chọn.15] Cơ sở của tuyển chọn là các yêu cầu của công việc đã được đề ra theo bản mô tả công việc và bản yêu cầu đối với người thực hiện công việc.
Quyết định tuyển chọn có ý nghĩa rất quan trọng đối với chiến lược kinh doanh và đối với các tổ chức, bởi vì quá trình tuyển chọn tốt sẽ giúp cho các tổ chức có được xv những con người có kỹ năng phù hợp với sự phát triển của tổ chức trong tương lai. Tuyển dụng nhân lực Tuyển dụng nhân lực có tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, đến người lao động và xa hơn là tác động tới nền kinh tế - xã hội. Khái niệm tuyển dụng nhân lực được định nghĩa rất chi tiết và cụ thể như: “Tuyển dụng nhân lực chính là một quá trình tìm kiếm và lựa chọn nhân lực để thỏa mãn nhu cầu sử dụng của tổ chức và bổ sung lực lượng lao động cần thiết để thực hiện các mục tiêu của tổ chức”.74] Theo Cấn Hữu Dạn (2021), ‘‘Tuyển dụng nhân lực là quá trình thu hút các cá nhân trong và ngoài tổ chức có đủ tiêu chuẩn thích hợp tham gia dự tuyển để lựa chọn ra những ứng viên đầy đủ điều kiện đáp ứng được yêu cầu của tổ chức. Sau đó định hướng, hướng dẫn nhân viên mới hòa nhập với mội trường của tổ chức’’ [13, tr.13-14] Dựa trên những ý kiến trên, tác giả xin đưa ra khái niệm về tuyển dụng nhân lực theo quan điểm của riêng tác giả: Tuyển dụng nhân lực là quá trình tìm kiếm, thu hút, lựa chọn và đánh giá các ứng viên theo nhiều khía cạnh khác nhau dựa vào các yêu cầu của công việc, để tìm được những người phù hợp bổ sung lực lượng lao động cần thiết nhằm đáp ứng được yêu cầu sử dụng lao động của tổ chức.
Quá trình tuyển dụng được coi là hoàn tất khi bao gồm cả hoạt động định hướng nhân viên, hướng dẫn nhân viên mới hòa nhập trong môi trường của tổ chức và đánh giá kết quả tuyển dụng nhân lực. Công tác tuyển dụng nhân lực Công tác tuyển dụng là một tập hợp các bước cụ thể bao gồm các hoạt động được sắp xếp theo một trình tự nhất định nhằm thực hiện công tác tuyển dụng một cách khoa học và hiệu quả.8] Từ khái niệm trên ta thấy, công tác tuyển dụng gồm các bước được sắp xếp logic với nhau để có thể phát huy được cao nhất hiệu quả tuyển dụng. Công tác tuyển dụng nhân lực là một quá trình, quá trình này bắt đầu từ xác định nhu cầu tuyển dụng, lập kế hoạch tuyển xvi dụng, tổ chức thực hiện tuyển dụng đến đánh giá hiệu quả công tác tuyển dụng nhân lực. Bên cạnh đó, quá trình nàycòn phân định rõ trách nhiệm đối với những người tham gia vào công tác tuyển dụng và cơ sở tiến hành tuyển dụng.
Công tác tuyển dụng nhân lực nhằm củng cố và duy trì đầy đủ số lượng và chất lượng người làm việc cần thiết cho tổ chức để đạt được mục tiêu đề ra. Đây là công tác quan trọng của một tổ chức vì nó có mối quan hệ chặt chẽ với các công tác khác và có tác động lâu dài đến quá trình phát triển của DN. Vì vậy, để có nguồn nhân lực tốt, tập hợp đầy đủ những yêu cầu vận hành của tổ chức, DN thì công tác tuyển dụng nhân lực cần được tiến hành công khai, nghiêm túc. Thử việc Thử việc là giai đoạn một nhân viên mới được tuyển dụng để làm việc trong một thời gian nhất định, thường từ 1 đến 6 tháng, để xác định xem nhân viên đó có phù hợp với công việc và văn hóa của công ty hay không.
Thời gian thử việc được quy định trong hợp đồng lao động và thường có thể được kéo dài thêm nếu cần thiết. Theo Khoản 1 Điều 24 Bộ luật lao động năm 2019 quy định: Người sử dụng lao động và người lao động có thể thỏa thuận nội dung thử việc ghi trong hợp đồng lao động hoặc thỏa thuận về thử việc bằng việc giao kết hợp đồng thử việc. Như vậy, người thử việc có thể được hiểu là người đang trong quá trình thử việc mà nội dung thử việc được ghi trong hợp đồng lao động, hoặc người thử việc thông qua hợp đồng thử việc. Thử việc về bản chất là sự thỏa thuận tự nguyện của hai bên.
Đây là quá trình các bên làm thử trong một thời gian nhất định nhằm đánh giá năng lực, trình độ, ý thức, điều kiện lao động, điều kiện sử dụng lao động…. trước khi quyết định ký kết hợp đồng lao động chính thức. Từ thời gian thử việc này, bên sử dụng lao động có thể đánh giá được năng lực và hiệu quả công việc, người lao động cũng biết xem mình có phù hợp với công việc, môi trường làm việc và các chế độ khác hay không từ đó đưa ra kết luận có làm việc chính thức hay không. Khái niệm hội nhập nhân viên mới Hội nhập nhân viên mới là quá trình giới thiệu và huấn luyện những kiến thức, kỹ năng, chính sách, quy trình và giá trị của tổ chức đến những nhân viên mới gia nhập.
Mục đích của định hướng nhân viên mới là giúp cho nhân viên mới hiểu và thích nghi nhanh chóng với môi trường làm việc mới và đóng góp hiệu quả cho tổ chức. Theo Quang Huy và Hữu Thọ (2013), "Hội nhập nhân viên mới thường là quá trình đầu tiên của quá trình huấn luyện nhân viên. Quá trình này giúp nhân viên mới được tìm hiểu về công ty, đội ngũ nhân viên và các chính sách của công ty. Điều này giúp nhân viên mới cảm thấy tự tin hơn trong công việc của mình và đóng góp tích cực hơn cho công ty".
Hội nhập nhân viên mới là một bước quan trọng trong quá trình tuyển dụng và giữ chân nhân viên trong tổ chức. Nó giúp xây dựng một cộng đồng nhân viên đồng thuận, đồng tâm và đóng góp tích cực cho sự phát triển của tổ chức. Khái niệm nhân viên bán hàng Nhân viên bán hàng, trong bất kỳ lĩnh vực hoặc ngành nghề nào, là những người đóng một vai trò không thể thiếu trong hệ thống tiếp thị và bán hàng của một tổ chức hoặc doanh nghiệp. Với khả năng giao tiếp xuất sắc, khả năng thuyết phục, và kiến thức sâu về sản phẩm hoặc dịch vụ, họ đóng vai trò tạo liên kết giữa công ty và khách hàng.
Điều này không chỉ đơn giản là việc bán hàng, mà còn là việc xây dựng mối quan hệ vững chắc với khách hàng, giúp họ hiểu rõ về giá trị và lợi ích của sản phẩm hoặc dịch vụ.