phần mở đầu, kết luận, danh mục công trình khoa học của tác giả liên quan đến luận án và danh mục tài liệu tham khảo, luận án gồm 4 chương, 8 tiết. 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 1. ĐÁNH GIÁ KHÁI QUÁT KẾT QUẢ ĐẠT ĐƢỢC CỦA MỘT SỐ CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Một số công trình nghiên cứu lý luận chung về chủ nghĩa xã hội - Các tác giả nước ngoài viết về chủ nghĩa xã hội như: Trương Lôi Khắc, Tự Lập Bình, Lịch sử, hiện trạng và tương lai của chủ nghĩa xã hội, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1997; Chu Thượng Văn, Chu Cẩm Úy, Trần Tích Hỷ, Chủ nghĩa xã hội là gì? Xây dựng chủ nghĩa xã hội như thế nào? (Bản chất của chủ nghĩa xã hội và con đường phát triển), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1999; Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Những tranh luận mới của các học giả Nga về chủ nghĩa xã hội (Sách tham khảo), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2013; v.
Các tác giả trong nước có liên quan đến vấn đề nghiên cứu như: Trịnh Quốc Tuấn, Phạm Ngọc Quang, Chủ nghĩa xã hội là gì? Tìm hiểu quan điểm của các nhà kinh điển, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1991; Hoàng Chí Bảo, Chủ nghĩa xã hội hiện thực: Khủng hoảng, đổi mới và xu hướng phát triển, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1993; Trần Xuân Trường: Định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam - Một số vấn đề lý luận cấp bách, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1996; Nhị Lê, Một số suy nghĩ về chủ nghĩa xã hội - Từ lý luận đến thực tiễn, Nxb Lao động, Hà Nội, 2002; Lê Hữu Tầng, Chủ nghĩa xã hội từ lý luận đến thực tiễn - Những bài học kinh nghiệm chủ yếu, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2003; Nguyễn An Ninh, Về triển vọng của chủ nghĩa xã hội trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006; Nguyễn An Ninh, Về mô hình “chủ nghĩa xã hội ở thế kỷ XXI” của khu vực Mỹ latinh hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2012; Hoàng Chí Bảo, Giá trị bền vững và sức sống của chủ nghĩa Mác - Lênin và chủ nghĩa xã hội khoa học, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2012; Hoàng Chí Bảo, Chủ nghĩa xã hội hiện thực và quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2012; Trần Thành, Chủ nghĩa xã hội Việt Nam hiện nay, những quan điểm lý luận cơ bản, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2013; v. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Các công trình trên đã đề cập đến những quan điểm của C. Lênin về chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Đánh giá chủ nghĩa xã hội hiện thực trong những thập niên vừa qua, thành tựu, khủng hoảng, sụp đổ, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm.
Trên cơ sở nghiên cứu tính tất yếu và sứ mệnh lịch sử của chủ nghĩa xã hội, kiến giải những vấn đề cơ bản về bình diện lý luận và thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô, Đông Âu, Trung Quốc và Việt Nam, từ đó góp phần đấu tranh với những quan điểm, tư tưởng sai lệch nhằm phủ nhận chủ nghĩa xã hội; đồng thời qua đấu tranh về lý luận và tư tưởng, các tác giả đã chỉ ra những thách thức và đưa ra những cái nhìn mang tính dự báo về triển vọng của chủ nghĩa xã hội trong tiến trình lịch sử phát triển tất yếu của thời đại ngày nay. Các tác giả cũng đưa ra một số bài học, kinh nghiệm và cũng gợi mở nhiều vấn đề cần nghiên cứu, tổng kết nhằm làm sáng tỏ những nhận thức lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. - Cuốn sách: Những quan điểm cơ bản của C. Lênin về chủ nghĩa xã hội và thời kỳ quá độ, của GS.
PTS Nguyễn Trọng Chuẩn, PTS Phạm Văn Đức, PTS Hồ Sĩ Quý (đồng chủ biên), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1997; và cuốn sách: Những vấn đề lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, của GS. TS Nguyễn Duy Quý (chủ biên), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1998. Các tác giả đã chỉ ra những đặc trưng cơ bản của chủ nghĩa xã hội qua phác thảo của C. Lênin như: Cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội là nền đại công nghiệp cơ khí - lực lượng sản xuất tiên tiến nhất vào thế kỷ XVIII - XIX; Chủ nghĩa xã hội xóa bỏ chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa, thiết lập chế độ công hữu về tư liệu sản xuất; Chủ nghĩa xã hội điều tiết một cách có kế hoạch nền sản xuất xã hội và nền sản xuất hàng hóa về cơ bản sẽ trở nên thừa; Chủ nghĩa xã hội tạo ra cách tổ chức lao động và kỷ luật lao động mới; Chủ nghĩa xã hội thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động; Chủ nghĩa xã hội khi đã xây dựng xong, chủ nghĩa cộng sản đã được thực hiện thì xã hội sẽ không còn giai cấp; Chủ nghĩa xã hội giải phóng con người khỏi mọi ách áp bức, bóc lột tạo điều kiện cho con người phát triển toàn diện; Chủ nghĩa xã hội thực hiện sự bình đẳng xã hội; Chủ nghĩa xã hội thực sự là sự nghiệp của bản thân quần chúng, là kết quả của 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com quá trình sáng tạo của quần chúng; Nhà nước trong chủ nghĩa xã hội là nhà nước xã hội chủ nghĩa, nhà nước kiểu mới, thể hiện sâu sắc bản chất giai cấp công nhân, đại diện cho lợi ích, quyền lực và ý chí của nhân dân lao động làm chủ xã hội.
Đồng thời qua đó các tác giả cho rằng, do những điều kiện lịch sử quy định cho nên bản thân C. Lênin không tránh khỏi những thiếu sót khi đưa ra một số nhận định về chủ nghĩa tư bản, hoặc một số dự đoán về chủ nghĩa xã hội. Vào thời điểm lịch sử mà các ông đưa ra dự đoán về những đặc trưng của chủ nghĩa xã hội thì những đặc trưng ấy đúng là những cái cao hơn và tốt đẹp hơn so với chủ nghĩa tư bản. Nhưng đến thời đại ngày nay, chủ nghĩa tư bản đã phát triển sang một giai đoạn mới.
Do đó, khi xác định chủ nghĩa xã hội là gì, một mặt chúng ta phải dựa vào các đặc điểm cụ thể, tuy là khó có thể liệt kê được đầy đủ các đặc điểm ấy; mặt khác, cần xác định chủ nghĩa xã hội là xã hội phát triển cao hơn và tốt đẹp hơn hẳn so với chủ nghĩa tư bản. Rõ ràng, việc xác định như vậy có nghĩa chủ nghĩa xã hội là mục tiêu không chỉ của các nước đang phát triển mà còn của tất cả các nước trên thế giới. Điều đó cho phép ta mạnh dạn tiếp thu tất cả những gì tiến bộ của các nước khác, đồng thời chấp nhận những cái chưa là chủ nghĩa xã hội như những “khâu trung gian” trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta. - Ngoài ra các giáo trình môn chủ nghĩa xã hội khoa học dùng giảng dạy trong các trường đại học và cao đẳng đã đề cập đến các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về những đặc trưng cơ bản của xã hội xã hội chủ nghĩa như: Nền sản xuất công nghiệp hiện đại; Xóa bỏ chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa, thiết lập chế độ công hữu về những tư liệu sản xuất chủ yếu; Cách tổ chức lao động và kỷ luật lao động mới; Phân phối theo lao động - nguyên tắc phân phối cơ bản nhất; Nhà nước xã hội chủ nghĩa mang bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân rộng rãi và tính dân tộc sâu sắc; Giải phóng con người thoát khỏi áp bức bóc lột, thực hiện công bằng, bình đẳng, tiến bộ xã hội, tạo những điều kiện cơ bản con người phát triển toàn diện.
Như vậy, các công trình nghiên cứu những vấn đề lý luận chung về chủ nghĩa xã hội đã đề cập được nhiều khía cạnh và góp phần làm sáng tỏ nhiều vấn đề lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Các công trình đó đã cung cấp nhiều gợi ý quan trọng, là những tài liệu quý, là cơ sở để tác giả kế thừa, tiếp tục đi sâu nghiên cứu: Một số quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin về những đặc trưng của chủ nghĩa xã hội. Một số công trình nghiên cứu tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và con đƣờng quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam - Xét về các công trình nghiên cứu, thành tựu nổi bật nhất trong những năm cuối thập kỷ XX là chương trình khoa học và công nghệ cấp nhà nước mã số KX-02 về “Tư tưởng Hồ Chí Minh” do Giáo sư Đặng Xuân Kỳ, làm chủ nhiệm chương trình. Đây là một công trình bề thế, nghiên cứu một cách toàn diện và hệ thống “Tư tưởng Hồ Chí Minh”, gồm 13 đề tài cấp nhà nước, mỗi đề tài nghiên cứu một khía cạnh trong hệ thống tư tưởng của Người.
Chương trình “Tư tưởng Hồ Chí Minh” cho chúng ta một bức tranh tổng thể về quan điểm, lý luận chính trị toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, về sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta. Kết quả nghiên cứu của chương trình “Tư tưởng Hồ Chí Minh” được khái quát lại ở những nét lớn như: Làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt Nam với sợi chỉ đỏ xuyên suốt là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, đồng thời nêu lên ý nghĩa của nó đối với sự nghiệp đổi mới hiện nay và đối với thời đại; Nêu bật sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác- Lênin của Hồ Chí Minh về cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, về cách mạng xã hội chủ nghĩa, bao gồm các vấn đề bản chất, mục tiêu, động lực và cách làm trong thời kỳ quá độ, về Đảng cầm quyền, về đạo đức cách mạng, về xây dựng con người mới, về đoàn kết dân tộc và đoàn kết quốc tế.