Phần mở đầu, nội dung, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo. Nội dung chính của luận văn được kết cấu thành 03 chương, 06 tiết. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TƢ TƢỞNG CHÍNH TRỊ CỦA J. Tiền đề lịch sử và lý luận 1.
Tiền đề lịch sử 1. Tình hình Châu Âu thế kỉ XIX Các cuộc phát kiến địa lý từ thế kỷ XV đã mở rộng thị trường tư bản, tạo đà cho sự lớn mạnh của giai cấp tư sản. Sự phát triển của thị trường trên quy mô toàn thế giới đã tác động tới sự phát triển của nhiều quốc gia, trước hết là các nước bên bờ Đại Tây Dương. Sự thay đổi về mặt chế độ xã hội sẽ diễn ra là điều tất yếu.
Giai cấp tư sản ngày càng lớn mạnh về kinh tế nhưng chưa có địa vị chính trị tương xứng, chế độ chính trị đương thời ngày càng cản trở sự phát triển của kinh tế. Thế kỉ XVI-XVIII nhiều cuộc cách mạng tư sản ở Tây Âu và Bắc Mỹ đã lần lượt nổ ra và giành thắng lợi như: Cách mạng tư sản Hà Lan (1566-1572), Cách mạng tư sản Anh (1640-1689), Chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mỹ (1775-1783), Cách mạng tư sản Pháp (1789-1799),. Các cuộc biến động xã hội đó tuy diễn ra ở các quốc gia riêng lẻ trong nhiều thế kỷ nhưng đều có chung mục đích là lật đổ chế độ phong kiến lạc hậu đang là lực cản của sự tiến bộ, tạo điều kiện cho kinh tế tư bản phát triển. Với thắng lợi của các cuộc cách mạng tư sản và sự ra đời của các quốc gia tư sản, công nghiệp thương nghiệp đã có điều kiện phát triển mạnh mẽ.
Đến thế kỷ XIX, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất với những phát minh vĩ đại đã đánh dấu một giai đoạn văn minh mới của châu Âu và nhân loại. Do những đòi hỏi của cuộc sống, của sản xuất nhằm đáp ứng như cầu vật chất và tinh thần ngày càng cao của con người, một loạt các phát minh khoa học đã ra đời ở cuối thế kỷ XVIII và đầu thế kỷ XIX, tạo nên cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất. Nội dung cơ bản của cuộc cách mạng này là sự thay thế nền sản xuất giản đơn, quy mô nhỏ, dựa trên lao động chân tay bằng công nghiệp và 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chế tạo máy móc quy mô lớn. Cuộc cách mạng bắt đầu với sự phát triển sản xuất hàng hóa của ngành công nghiệp dệt.
Sau đó, với nhu cầu cung cấp máy móc và năng lượng của công nghiệp dệt, các kỹ thuật gia công sắt thép được cải thiện và than đá sử dụng với khối lượng lớn. Thương mại mở rộng tạo điều kiện cho sự ra đời của kênh đào giao thông và đường sắt. Đường sá cũng được nâng cấp phục vụ cho hoạt động giao thương nhộn nhịp. Động cơ hơi nước sử dụng nhiên liệu than và máy móc dẫn động bằng cơ khí đã đưa đến gia tăng năng suất lao động đột biến.
Sự phát triển các máy công cụ trong hai thập kỷ đầu của thế kỷ XIX tạo thuận lợi cho lĩnh vực chế tạo máy, phục vụ những ngành sản xuất khác. Thế kỉ XIX đã đánh dấu bước ngoặt căn bản chuyển từ lao động bằng tay sang lao động bằng máy. Loài người đã chuyển từ nền văn minh nông nghiệp sang nền văn minh công nghiệp. Nền văn minh công nghiệp đã tạo ra cách nhìn mới, kéo theo những biến đổi lớn về chính trị, văn hóa, xã hội.
Sự phát triển mạnh mẽ của công nghiệp làm xuất hiện nhiều khu công nghiệp cùng với quá trình cơ cấu lao động và đô thị hoá đã thay đổi bộ mặt của đời sống xã hội phương Tây. Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa không chỉ dừng lại trong công thương nghiệp mà còn xâm nhập vào cả nông nghiệp. Việc kinh doanh ruộng đất theo lối tư bản chủ nghĩa với kĩ thuật canh tác mới làm gia tăng năng suất và chất lượng nông phẩm. Về chính trị, thế kỉ XIX vẫn là thế kỉ của những cuộc đấu tranh nhằm xác lập địa vị thống trị của giai cấp tư sản về chính trị.
Cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản và quần chúng lao động giai đoạn này có thêm nội dung mới là nhằm xác lập và thi hành hiến pháp tư sản. Tiêu biểu cho các cuộc đấu tranh này là cuộc cách mạng Tây Ban Nha kéo dài trong hai năm 1820-1823 đòi thực hiện Hiến pháp 1812, cách mạng 1830 ở Bỉ với sự ra đời của Hiến pháp. Khi các cuộc cách mạng tư sản nổ ra song song với các cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân và quần chúng lao động đòi các quyền chính trị, tự do, dân chủ dưới chế độ tư sản cũng là lúc J. Mill đang sống những tháng năm tuổi trẻ 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đầy nhiệt huyết.
Với nền tảng kiến thức được trang bị từ sự giáo dục nghiêm khắc của người cha và sự truyền thụ của những người thầy hàng đầu về các lĩnh vực khoa học khác thời bấy giờ, ông bắt đầu tự mình tìm hiểu các vấn đề về kinh tế, chính trị, xã hội và đưa ra những nhận xét độc lập. Để rồi, những giai đoạn sau đó, ông dành trọn thời gian và tâm huyết để nghiên cứu về loại hình chính thể này cũng như các vấn đề mới phát sinh xung quanh nó để tìm ra một phương thức hoạt động hiệu quả nhất, đem lại lợi ích tối đa cho số đông. Tình hình nước Anh thế kỷ XIX Nửa cuối thế kỉ XVIII, cách mạng công nghiệp nổ ra ở Anh sau đó lan ra toàn thế giới. Đầu thế kỉ XIX, trong khi cuộc cách mạng công nghiệp ở các nước khác mới chỉ bắt đầu hoặc đang tiến hành thì ở Anh đã hoàn thành về căn bản.
Anh trở thành một nước công nghiệp thực thụ. Nếp sống chậm rãi với những lễ nghi rườm rà của quý tộc phong kiến được thay thế bằng đời sống công nghiệp bận rộn. Những năm 50-60 của thế kỷ XIX, công nghiệp Anh phát triển mạnh, đứng hàng đầu trên thế giới. Anh chiếm độc quyền về các ngành công nghiệp nặng, có thị trường tiêu thụ hàng hóa rộng lớn, thu nhiều lợi nhuận.
Do sự phát triển nhanh chóng về công nghiệp mà quy mô các xí nghiệp cũng thay đổi. Những nhà máy sử dụng hàng ngàn công nhân trở nên khá phổ biến, có những xí nghiệp còn lên tới hàng vạn người. Nhiều thành phố, bến tàu, cửa biển trở nên sầm uất. Tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng.
Về thương nghiệp, năm 1846, chính sách tự do buôn bán được tiến hành mạnh mẽ qua việc xóa bỏ phần lớn các thứ thuế nhập khẩu làm cho giá nguyên liệu và lúa mì hạ xuống, hàng hóa sản xuất ra đều hạ giá thành. Năm 1849, đạo luật Hàng hải được hủy bỏ sau gần hai thế kỷ tồn tại. Tàu bè của Anh được tự do đi lại buôn bán. Trong những năm 40- 60 của thế kỷ XIX, chính phủ Anh tiếp tục giảm thuế đối với những mặt hàng xuất nhập khẩu và ký kết những hiệp nghị hạ thuế quan với các nước khác, 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đưa tổng sản lượng xuất nhập khẩu tăng lên nhanh chóng.
Sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế Anh trong thế kỷ XIX đã đưa nước Anh bước vào thời đại phồn vinh. Nước Anh được mệnh danh là "công xưởng thế giới" và giữ vị trí bá quyền trên mặt biển [nguồn: 21, tr. Sự phát triển mạnh mẽ của nền công nghiệp tư bản chủ nghĩa đòi hỏi nguyên liệu và thị trường. Vấn đề thuộc địa trở nên vô cùng cấp thiết.
Ireland là thuộc địa sớm nhất và gần gũi nhất của Anh. Năm 1856, Anh tiến hành cuộc chiến tranh thuốc phiện lần thứ hai để xâm lược Trung Quốc, buộc triều đình Mãn Thanh phải bồi thường và mở thêm cửa biển để buôn bán. Cùng năm đó, quân Anh bắt đầu xâm lược Ba Tư, kết quả của cuộc xâm lược này là chính quyền địa phương thừa nhận độc quyền của nhà buôn Anh được tự do đi lại trong vịnh Ba Tư. Năm 1863, tàu chiến Anh cùng với các nước khác (Pháp, Hà Lan, Mỹ) bắn phá Kagoshima buộc Nhật phải bồi thường chiến phí và mở rộng cửa biển cho hàng hóa nước ngoài tràn vào.
Cũng trong thời gian những năm 30-60, Anh còn xâm chiếm New Zealand, miền Tây Miến Điện, Nam Phi, can thiệp vào Jamaica, Etiopia. Giữa thế kỷ XIX, Anh hoàn thành cuộc chiến tranh xâm lược Ấn Độ. Đến năm 1900, diện tích đất đai thuộc Anh lên tới 33 triệu km2 với số dân là 370 triệu người [nguồn 21, tr. Cùng với việc mở rộng thuộc địa, số người di cư từ Anh sang Canada, Australia, New Zealand và Nam Phi ngày càng đông.
Mill sinh ra tại London và trải qua phần lớn cuộc đời ở thành phố hoa lệ bậc nhất thế giới này. Sự phát triển nhanh chóng của xã hội Anh trong thời đại cách mạng công nghiệp đã tạo cảm hứng cho các nhà tư tưởng trong đó có J. Lịch sử chính trị Anh thế kỉ XIX ghi dấu sâu sắc các cuộc đấu tranh đòi cải cách nghị viện của giai cấp công nhân và nhân dân lao động. Phong trào đấu tranh cải cách nghị viện bắt đầu từ đầu thế kỉ XIX.
12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Năm 1832, những cải cách của đảng Wig mặc dù đã mở rộng quyền bầu cử cho tầng lớp trung lưu mới nhưng vẫn chưa đáp ứng được đầy đủ nguyện vọng của phần lớn người lao động. Giai cấp công nhân Anh đã phát động cuộc đấu tranh rầm rộ gọi là "Phong trào Hiến chương". Trung tâm tổ chức của phong trào là "Hiệp hội công nhân London" được thành lập năm 1836 do một người thợ thủ công đứng đầu. Tháng 5 năm 1838, Ban lãnh đạo Hội đã gửi tới nghị viện Anh bản Hiến chương nhân dân, gồm 6 điểm: Quyền phổ thông đầu phiếu cho nam giới đủ 21 tuổi, bỏ phiếu kín, các khu vực bầu cử ngang nhau, bãi bỏ chế độ phải đưa tài sản ra để đảm bảo tư cách bầu cử đối với mỗi ứng cử viên ứng cử nghị sĩ, tiền lương của nghị sĩ, hàng năm bầu cử nghị viện.
Từ năm 1836-1858, ba cao trào Hiến chương đã diễn ra với các cuộc mittinh, biểu tình, bãi công rầm rộ trong toàn quốc. Các cuộc đấu tranh này đều bị đàn áp và không đạt được mục đích cuối cùng. Tuy nhiên, phong trào Hiến chương trở thành một tấm gương về lòng dũng cảm cho các cuộc đấu tranh của công nhân và nhân dân lao động toàn thế giới.