Luận văn thạc sĩ luật học trách nhiệm của sở tư pháp trong việc bảo đảm tính hợp hiến hợp pháp của văn bản quy phạm pháp luật từ thực tiễn tỉnh vĩnh phúc

Luận văn phân tích trách nhiệm của Sở Tư pháp trong việc bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp của văn bản quy phạm pháp luật tại Vĩnh Phúc.

• Tác giả: Trương Thành Nam
• Người hướng dẫn: TS. Đoàn Thị Tổ Uyên
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Học
• Đề tài: Trách Nhiệm của Sở Tư Pháp trong Bảo Đảm Tính Hợp Hiến của Văn Bản Pháp Luật tại Vĩnh Phúc
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ TRÁCH NHIỆM CỦA SỞ TƯ PHÁP TRONG VIỆC BẢO ĐẢM TÍNH HỢP HIẾN, HỢP PHÁP CỦA VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT
• 1.1. Khái niệm văn bản quy phạm pháp luật
• 1.2. Tính hợp hiến, hợp pháp của văn bản quy phạm pháp luật
• 1.2.1. Tính hợp pháp của văn bản quy phạm pháp luật
• 1.2.2. Qui định pháp luật về trách nhiệm của Sở Tư pháp trong bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp
• 1.2.3. Trong giai đoạn soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật
• 1.2.4. Trong giai đoạn thực hiện văn bản quy phạm pháp luật
• 1.3. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN THỰC HIỆN TRÁCH NHIỆM CỦA SỞ TƯ PHÁP TỈNH VĨNH PHÚC TRONG VIỆC BẢO ĐẢM TÍNH HỢP HIẾN, HỢP PHÁP CỦA VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT
• 2.1. Giới thiệu về Sở Tư pháp tỉnh Vĩnh Phúc
• 2.2. Kết quả đạt được trong việc thực hiện trách nhiệm của Sở Tư pháp tỉnh Vĩnh Phúc để bảo đảm tính hợp hiến và hợp pháp của văn bản quy phạm pháp luật
• 2.2.1. Trong giai đoạn soạn thảo
• 2.2.2. Trong giai đoạn thực hiện văn bản quy phạm pháp luật
• 2.3. Nguyên nhân
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO TRÁCH NHIỆM CỦA SỞ TƯ PHÁP TỈNH VĨNH PHÚC TRONG VIỆC BẢO ĐẢM TÍNH HỢP HIẾN, HỢP PHÁP CỦA VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT
• 3.1. Các giải pháp hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm của Sở Tư pháp trong việc bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp của văn bản quy phạm pháp luật
• 3.2. Hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm của Sở Tư pháp trong việc bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp của văn bản quy phạm pháp luật
• 3.3. Giải pháp về đội ngũ công chức của Sở Tư pháp tỉnh Vĩnh Phúc và phối hợp với các cơ quan khác
• 3.4. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận và pháp lý về trách nhiệm của Sở Tư pháp trong việc bảo đảm tính hợp hiến hợp pháp của văn bản quy phạm pháp luật

Chương này tập trung vào việc làm rõ khái niệm và đặc điểm của văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) trong bối cảnh pháp luật Việt Nam. Theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, VBQPPL là văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành, chứa đựng quy tắc xử sự chung và có hiệu lực bắt buộc. Đặc điểm này khẳng định rằng VBQPPL không chỉ đơn thuần là quy định mà còn là công cụ quản lý xã hội. Sở Tư pháp, với vai trò là cơ quan thực thi pháp luật, có trách nhiệm trong việc thẩm định và kiểm tra tính hợp hiến, hợp pháp của các văn bản này. Điều này không chỉ đảm bảo tính hợp pháp mà còn nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Đặc biệt, sự cần thiết phải hiểu rõ các khái niệm này giúp cho việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. "Pháp luật chỉ hình thành, phát triển và phát huy hiệu quả bằng con đường nhà nước" là một trong những quan điểm quan trọng, nhấn mạnh mối liên hệ giữa nhà nước và pháp luật trong việc điều chỉnh các quan hệ xã hội.

II. Thực tiễn thực hiện trách nhiệm của Sở Tư pháp tỉnh Vĩnh Phúc trong việc bảo đảm tính hợp hiến hợp pháp của văn bản quy phạm pháp luật

Chương này phân tích thực trạng thực hiện trách nhiệm của Sở Tư pháp tỉnh Vĩnh Phúc trong việc bảo đảm tính hợp hiến và hợp pháp của VBQPPL. Qua các giai đoạn soạn thảo và thực hiện văn bản, Sở Tư pháp đã có những đóng góp quan trọng, tuy nhiên cũng gặp phải một số hạn chế. Các kết quả đạt được thể hiện qua việc Sở Tư pháp đã thực hiện các hoạt động thẩm định và kiểm tra, giúp nâng cao chất lượng văn bản ban hành. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều văn bản chưa đảm bảo chất lượng, có dấu hiệu vi phạm pháp luật. "Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả, nhưng Sở Tư pháp vẫn chưa thực hiện hết trách nhiệm của mình" cho thấy cần có những biện pháp cụ thể nhằm khắc phục tình trạng này. Việc phân tích thực tiễn không chỉ giúp nhận diện những hạn chế mà còn chỉ ra nguyên nhân để từ đó đưa ra giải pháp khắc phục.

III. Giải pháp nâng cao trách nhiệm của Sở Tư pháp tỉnh Vĩnh Phúc trong việc bảo đảm tính hợp hiến hợp pháp của văn bản quy phạm pháp luật

Chương này đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao trách nhiệm của Sở Tư pháp trong việc bảo đảm tính hợp hiến và hợp pháp của VBQPPL. Các giải pháp bao gồm hoàn thiện quy định pháp luật về trách nhiệm của Sở Tư pháp, tăng cường năng lực đội ngũ công chức, và cải thiện quy trình thẩm định, kiểm tra văn bản. Đặc biệt, việc "hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm của Sở Tư pháp" sẽ tạo ra một khung pháp lý vững chắc, giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan này. Đồng thời, sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở Tư pháp và các cơ quan liên quan cũng là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng văn bản. Những giải pháp này không chỉ có giá trị tham khảo cho các cơ quan nhà nước mà còn góp phần vào việc xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế, việc đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp của văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, hiệu quả. Tỉnh Vĩnh Phúc, với sự phát triển nhanh chóng về kinh tế và xã hội, đã ban hành hàng trăm văn bản quy phạm pháp luật nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội trên địa bàn. Từ năm 2016 đến tháng 7 năm 2020, Sở Tư pháp tỉnh Vĩnh Phúc đã thẩm định 363 dự thảo VBQPPL, trong đó có 152 nghị quyết của Hội đồng nhân dân (HĐND) và 211 quyết định của Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào trách nhiệm của Sở Tư pháp trong việc bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp của các văn bản này, nhằm nâng cao chất lượng pháp luật, tránh sai phạm và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp. Mục tiêu cụ thể của luận văn là làm rõ cơ sở lý luận, pháp lý về trách nhiệm của Sở Tư pháp, đánh giá thực tiễn thực hiện tại tỉnh Vĩnh Phúc từ năm 2016 đến nay, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác này.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động thẩm định và kiểm tra, xử lý VBQPPL do chính quyền địa phương cấp tỉnh ban hành, với trọng tâm là Sở Tư pháp tỉnh Vĩnh Phúc. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật địa phương, nâng cao vai trò của Sở Tư pháp trong quản lý nhà nước về pháp luật, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình pháp lý về hệ thống pháp luật, trách nhiệm quản lý nhà nước và vai trò của cơ quan chuyên môn trong xây dựng pháp luật. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết về tính hợp hiến và hợp pháp của văn bản quy phạm pháp luật: Theo đó, VBQPPL phải phù hợp với Hiến pháp năm 2013 – văn bản pháp luật có hiệu lực pháp lý cao nhất, đồng thời không được trái với các văn bản pháp luật cấp trên và các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia. Tính hợp hiến được hiểu là sự phù hợp với các nguyên tắc, quy định của Hiến pháp, còn tính hợp pháp là sự tuân thủ đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục và nội dung theo quy định pháp luật.

2. Mô hình trách nhiệm của cơ quan chuyên môn trong quản lý nhà nước về pháp luật: Sở Tư pháp là cơ quan tham mưu giúp UBND tỉnh trong công tác xây dựng, thẩm định, kiểm tra và xử lý VBQPPL. Trách nhiệm của Sở Tư pháp được thể hiện qua các hoạt động thẩm định dự thảo VBQPPL trước khi trình cấp có thẩm quyền ban hành và kiểm tra, xử lý các văn bản đã ban hành nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp.

Các khái niệm chính bao gồm: Văn bản quy phạm pháp luật, tính hợp hiến, tính hợp pháp, thẩm định văn bản, kiểm tra và xử lý văn bản, trách nhiệm của Sở Tư pháp.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính toàn diện và khách quan:

• Nguồn dữ liệu: Bao gồm các văn bản pháp luật liên quan (Luật Ban hành VBQPPL năm 2015, Nghị định 34/2016/NĐ-CP, Hiến pháp 2013), báo cáo thẩm định và kiểm tra VBQPPL của Sở Tư pháp tỉnh Vĩnh Phúc từ năm 2016 đến 2020, các nghị quyết, quyết định của HĐND và UBND tỉnh, cùng các tài liệu nghiên cứu khoa học, báo cáo ngành.

• Phương pháp phân tích: Phân tích nội dung các văn bản pháp luật và báo cáo thẩm định, so sánh thực tiễn với quy định pháp luật để đánh giá tính hợp hiến, hợp pháp; thống kê số lượng dự thảo và văn bản đã thẩm định, kiểm tra; phân tích các hạn chế, nguyên nhân và đề xuất giải pháp.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Tập trung nghiên cứu toàn bộ các dự thảo VBQPPL do Sở Tư pháp tỉnh Vĩnh Phúc thẩm định và kiểm tra trong giai đoạn 2016-2020, với tổng số 363 dự thảo thẩm định và 553 văn bản kiểm tra, đảm bảo tính đại diện và đầy đủ.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trên dữ liệu từ năm 2016 đến tháng 7 năm 2020, phản ánh thực tiễn công tác thẩm định, kiểm tra và xử lý VBQPPL tại tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Số lượng và chất lượng thẩm định dự thảo VBQPPL: Từ năm 2016 đến tháng 7/2020, Sở Tư pháp tỉnh Vĩnh Phúc đã thẩm định 363 dự thảo VBQPPL, trong đó có 152 nghị quyết của HĐND và 211 quyết định của UBND tỉnh. Tất cả các dự thảo được thẩm định đều bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, không có văn bản nào bị phát hiện sai phạm hoặc bị hủy bỏ do vi phạm pháp luật.

2. Hoạt động kiểm tra và xử lý VBQPPL: Trong giai đoạn này, Sở Tư pháp đã giúp UBND tỉnh tự kiểm tra 514 văn bản và kiểm tra theo thẩm quyền 39 văn bản do HĐND, UBND cấp huyện ban hành. Qua kiểm tra, Sở Tư pháp đã phát hiện và kiến nghị xử lý các văn bản có dấu hiệu trái pháp luật, góp phần nâng cao chất lượng VBQPPL địa phương.

3. Đội ngũ cán bộ và tổ chức bộ máy: Sở Tư pháp tỉnh Vĩnh Phúc hiện có 85 biên chế, trong đó 38 công chức và 39 viên chức, với trình độ chuyên môn cao, 26,1% có trình độ thạc sĩ trở lên. Phòng Xây dựng và Kiểm tra VBQPPL gồm 4 công chức chuyên trách thực hiện công tác thẩm định, kiểm tra, xử lý văn bản.

4. Sự phối hợp và tham gia của các cơ quan liên quan: Sở Tư pháp chủ trì phối hợp với các sở, ban, ngành, UBND các huyện, thành phố trong công tác xây dựng, thẩm định và kiểm tra VBQPPL, đồng thời tổ chức hội đồng tư vấn thẩm định với sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học nhằm đảm bảo khách quan, chính xác.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy Sở Tư pháp tỉnh Vĩnh Phúc đã thực hiện tốt vai trò "gác cổng" trong việc bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp của VBQPPL. Việc thẩm định dự thảo được tiến hành nghiêm túc, đúng trình tự, thủ tục, góp phần nâng cao chất lượng văn bản, tránh sai phạm pháp luật. So với một số địa phương khác, tỷ lệ văn bản bị phát hiện sai phạm hoặc bị hủy bỏ tại Vĩnh Phúc thấp hơn đáng kể, phản ánh hiệu quả công tác thẩm định và kiểm tra.

Nguyên nhân thành công có thể kể đến là đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn cao, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, cũng như việc tổ chức hội đồng tư vấn thẩm định chuyên nghiệp. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số hạn chế như nguồn lực con người hạn chế tại phòng chuyên trách, áp lực công việc lớn, và một số quy định pháp luật còn chưa rõ ràng, gây khó khăn trong quá trình thẩm định.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện số lượng dự thảo thẩm định theo năm, bảng thống kê kết quả kiểm tra văn bản, và sơ đồ tổ chức bộ máy Sở Tư pháp để minh họa rõ ràng hơn về thực trạng và hiệu quả công tác.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ Sở Tư pháp: Đẩy mạnh các khóa đào tạo nâng cao năng lực pháp lý, kỹ năng thẩm định và kiểm tra VBQPPL nhằm nâng cao chất lượng công tác. Mục tiêu đạt 100% cán bộ chuyên trách được đào tạo bài bản trong vòng 2 năm tới.

2. Mở rộng quy mô và nâng cao năng lực phòng Xây dựng và Kiểm tra VBQPPL: Tăng biên chế, bổ sung nhân lực có chuyên môn sâu để đáp ứng khối lượng công việc ngày càng tăng, đảm bảo tiến độ và chất lượng thẩm định, kiểm tra. Thực hiện trong vòng 1-2 năm.

3. Hoàn thiện quy định pháp luật liên quan đến thẩm định, kiểm tra VBQPPL: Đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật nhằm làm rõ trách nhiệm, quyền hạn và quy trình thẩm định, kiểm tra, xử lý văn bản, tạo điều kiện thuận lợi cho Sở Tư pháp thực hiện nhiệm vụ. Thời gian đề xuất và phối hợp hoàn thiện trong 3 năm.

4. Tăng cường phối hợp liên ngành và ứng dụng công nghệ thông tin: Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa Sở Tư pháp với các sở, ngành, địa phương trong xây dựng, thẩm định và kiểm tra VBQPPL; đồng thời ứng dụng phần mềm quản lý văn bản để nâng cao hiệu quả công tác. Triển khai trong 1 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, công chức Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố: Nghiên cứu để nâng cao năng lực thẩm định, kiểm tra VBQPPL, áp dụng các giải pháp thực tiễn nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp của văn bản.

2. Lãnh đạo và chuyên viên các cơ quan quản lý nhà nước địa phương: Hiểu rõ vai trò, trách nhiệm của Sở Tư pháp trong quản lý pháp luật, từ đó phối hợp hiệu quả trong xây dựng và thực thi VBQPPL.

3. Nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên ngành Luật: Tài liệu tham khảo bổ ích về lý luận và thực tiễn công tác thẩm định, kiểm tra VBQPPL, góp phần phát triển nghiên cứu khoa học pháp lý.

4. Các tổ chức, doanh nghiệp quan tâm đến pháp luật địa phương: Nắm bắt thông tin về quy trình xây dựng, thẩm định VBQPPL để đảm bảo quyền lợi, tuân thủ pháp luật trong hoạt động kinh doanh.

Câu hỏi thường gặp

1. Sở Tư pháp có vai trò gì trong việc bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp của VBQPPL?
   Sở Tư pháp là cơ quan chuyên môn tham mưu giúp UBND tỉnh thẩm định dự thảo VBQPPL trước khi trình cấp có thẩm quyền ban hành, đồng thời kiểm tra, xử lý các văn bản đã ban hành nhằm bảo đảm không có văn bản trái Hiến pháp, pháp luật. Ví dụ, tại Vĩnh Phúc, 100% dự thảo VBQPPL được thẩm định đều bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp.

2. Quy trình thẩm định dự thảo VBQPPL được thực hiện như thế nào?
   Quy trình gồm nghiên cứu kỹ nội dung dự thảo, đối chiếu với Hiến pháp, luật và các văn bản cấp trên, tổ chức hội đồng tư vấn thẩm định khi cần thiết, báo cáo kết quả và kiến nghị chỉnh sửa nếu phát hiện sai phạm. Tại Vĩnh Phúc, Sở Tư pháp đã thành lập hội đồng tư vấn với sự tham gia của các chuyên gia để đảm bảo khách quan.

3. Làm thế nào để xử lý văn bản quy phạm pháp luật trái pháp luật?
   Khi phát hiện văn bản trái pháp luật, Sở Tư pháp kiến nghị cơ quan ban hành áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, đồng thời đề xuất hình thức xử lý đối với cá nhân, cơ quan có liên quan. Kết quả xử lý được công bố công khai để đảm bảo minh bạch.

4. Những khó khăn nào thường gặp trong công tác thẩm định, kiểm tra VBQPPL?
   Khó khăn gồm nguồn lực cán bộ hạn chế, quy định pháp luật chưa rõ ràng, áp lực công việc lớn, và sự phối hợp liên ngành chưa đồng bộ. Điều này ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng công tác thẩm định, kiểm tra.

5. Tại sao việc bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp của VBQPPL lại quan trọng?
   Bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp giúp hệ thống pháp luật thống nhất, tránh mâu thuẫn, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân, doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Kết luận

• Trách nhiệm của Sở Tư pháp trong việc bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp của VBQPPL là rất quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng pháp luật địa phương.
• Từ năm 2016 đến 2020, Sở Tư pháp tỉnh Vĩnh Phúc đã thẩm định 363 dự thảo VBQPPL và kiểm tra hơn 550 văn bản, đảm bảo không có văn bản nào vi phạm pháp luật bị ban hành.
• Đội ngũ cán bộ có trình độ cao, tổ chức bộ máy phù hợp và sự phối hợp liên ngành hiệu quả là những yếu tố then chốt tạo nên thành công.
• Cần tiếp tục hoàn thiện pháp luật, tăng cường đào tạo, mở rộng quy mô phòng chuyên trách và ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả công tác.
• Luận văn đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao trách nhiệm và năng lực của Sở Tư pháp trong giai đoạn tới, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, hiện đại.

Hành động tiếp theo: Các cơ quan quản lý nhà nước và Sở Tư pháp các địa phương nên nghiên cứu, áp dụng các giải pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả công tác thẩm định, kiểm tra VBQPPL, đồng thời tăng cường đào tạo cán bộ và hoàn thiện khung pháp lý liên quan.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CO SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LY VE TRÁCH NHIỆM CỦA SƠ TƯ PHAP TRONG VIỆC BẢO DAM TÍNH HỢP HIẾN, HỢP PHAP CUA 'VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT 1. Khái niệm văn bản quy phạm pháp luật Nha nước va pháp luật lả những hiện tượng 24 hội ra đời, tổn tại và phat triển trong những diéu kiên kinh tế - xã hôi nhất định, luôn có mối quan hệ mật thiết với nhau. Nha nước không thể tổn tại nếu thiểu pháp luật, và ngược lại pháp luật chỉ hình thanh, phát triển và phát huy hiệu quả bằng con đường nhà nước. Pháp luật luôn lé công cụ hữu hiệu nhất để nha nước quản lý xã hội đem lại lợi ích cho nba nước va toàn xã hội.

Pháp luật do nha nước ban hành được tôn tại đưới những hình thức nhất định, trong đó văn ban quy pham pháp luật được coi là hình thức pháp luật cơ bản và tiền bộ nhất. Hiện nay, trong khoa học pháp lý cũng như thực tế triển khai hoạt động xây dựng và hoàn thiên pháp luật, khái niệm văn ban quy phạm pháp luật vẫn còn. những điểm chưa được hiểu thông nhất, còn là dé tải tranh luận khá sôi ni. ‘Vi vậy, việc nghiên cứu để hiểu rõ khái niệm và đặc điểm của văn bản quy.

phạm pháp luật có ÿ ngiia quan trọng trong quả trình xây dựng, ban hành va quá trình kiểm tra, xử lý nhằm hoàn thiện chung Khi tién hảnh hoạt động. thẩm định, kiểm tra va xử lý văn bản quy phạm pháp luật, các chủ thể phải xác định, nhân diện chính xác văn ban quy pham pháp luật, phân biết nó với những văn ban áp dụng pháp luật va văn bản hành chính nhằm thực hiện có hiệu quả hoạt đồng này. Trước hết cần xem xét định ngiĩa văn ban quy phạm pháp luật xuất phat từ quy định của Luật Ban hành văn ban quy pham pháp luật năm 2008: “Văn bẩn quy pham pháp luật là vẫn bản đo cơ quan nhà nước ban hành hoặc phối hợp ban hành theo thâm quyền, hình tinte, trình he thủ tục được my ainh trong Luật này hoặc trong lật ban hành vẫn bea qny phạm pháp Indt của Hội đồng nhân dân. Uy ban nhân đâm, trong đó có quy tắc xử sự.

chung, có hiệu lực bắt buộc chung được Nhà nước bảo đãm tinee hiện để điều chữnh các quan lê xã hội “1 Đền Luật ban hành văn ban quy phạm pháp luật năm 2015 (sau đây gọi tắt là Luật), được định nghĩa khái quát hơn “Vem bản my pham pháp luật là văn bản có chứa quy pham pháp luật, được ban hành theo ating thẫm quyền, hình thức, trình tue thủ túc quy đinh trong Luật nay”? Định nghĩa của Luật đã nêu những dấu hiệu đặc trưng của văn bản quy phạm. pháp luật như. đo cơ quan nha nước cỏ thẩm quyển ban hành hoặc phối hop ‘ban hành, hình thức, trình tự, thủ tục được quy định trong Luật, có nội dung là quy tắc xử sự chung, có hiệu lực bắt buộc chung, được Nha nước bảo dam thực hiện và có mục dich để diéu chỉnh các quan hê xã hội. Trong các dấu hiệu nảy, chứa đựng quy tắc xử sư chung được coi là dầu hiệu bản chất nhất, khác biệt nhất khi so sánh với văn bản áp dụng pháp luật và văn bản hành chính thông dung.

Tuy nhiên, nếu nội dung văn bản quy pham pháp luật chỉ chứa đựng quy tắc zữ sự chung thì chưa đây đủ bối trên thực té, văn bản quy pham pháp luật không chỉ chứa đưng quy tắc xử sw chung ma còn có những nguyên tắc, định hướng, mục đích pháp luật. Tất nhiên, quy tắc xử sự chung được coi là té bao của pháp luật nhưng ngược lại pháp luật không chỉ là quy tắc xử sự chung Đây chính la lý do dẫn đến sự khó khăn cho người zây dựng, ‘ban hành cũng như kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật khi phải nhận. điện chính xác đổi tượng để thực hiện nhiệm vụ trên thực tế Diic diém của văn bin quy phạmpháp luật: Từ thực tế của công tác ban hành văn bản quy phạm pháp luật vả các. quy đính của Luét ban hành văn bản quy phạm pháp luật, chúng ta có thể nhận thay văn bản quy phạm pháp luật có những đặc điểm cơ bản sau đây.

“nền Leite bank vấn bên GEPL nấm 2008 "Dit ben ih ăn bin QPPE nim 2015 10 Thứ nhất, văn “my phạm pháp luật do cơ quan Nhà nước có thẩm quyễn ban hành và được nhà nước bảo đâm thực hiện Dâu hiệu đầu tiên đã khẳng định văn bản quy phạm pháp luật lả van bản đó phải được ban hênh béi các cơ quan nha nước có thẩm quyền ban ‘hanh, bao gồm: Quốc hội, Ủy ban thường vu Quốc hội, Chỉnh phủ. Hội đẳng nhân dân, Ủy ban nhân dân các cấp. Với đặc điểm đặc trưng này không 'phải cơ quan, nha nước nao cũng có thẩm quyển ban hanh văn bản quy phạm. Đây là cơ sở để có thể nhìn vao văn bản chủng ta có thể nhận biết ngay được văn ban đó do chủ thé có thẩm quyền hay không có thẩm quyển ‘van hành.

Ví dụ quyết định của Giám đốc Sở Nội vu về việc bổ nhiệm công, chức A giữ chức vụ lãnh đạo một phòng của sỡ đó không phải là văn ban quy phạm pháp luật Côn quyết định của Uy ban nhân dân tinh quy định chức năng, nhiệm. vụ, quyển hạn của Sở Tư pháp là VB QPPL hi văn bản quy phạm pháp luật được ban hành va có hiệu lực thi hành. thi Nha nước có trách nhiệm bảo dim thực hiên, tức lé lâm cho văn ban đó được ap dụng trong thực tế cuộc sống, nha nước đã sử dụng nhiều biện pháp, để bão đâm thực hiện như. tuyên truyền, phổ biển, giáo duc pháp luật, các.

biển pháp hành chỉnh, kinh tế và cuối cùng la sử dụng biện pháp cưỡng chế đổi với các đối tượng c tinh chẳng đổi không tuân thủ các quy định của văn ‘ban quy phạm pháp luật Thứ hai, văn bản guy pham pháp luật cô nội chong là guy tắc vik sue chung, có tinh chất bắt buộc chung Quy pham pháp luật có nôi dung là quy tắc xử sự chung, day la đặc điểm đặc biệt nỗi trội của văn băn quy phạm pháp luật, là dâu hiệu mang tính. quyết định, bản 1é của văn ban quy phạm pháp luật, lả dau hiệu chính thức để. phân biệt văn ban quy phạm pháp luật với văn bản áp dụng pháp luật cá biết, văn ban hành chính thông thường. ul Đã la văn ban quy pham pháp luật thì nó có hiệu lực bất buộc chung, vi vây văn bin quy pham pháp luét luôn có tính bất buộc chung, bat kỳ chủ thể ảo khi tham gia một quan hệ s hội ở vào điều kiện hoàn cảnh mao đó mà có quy phạm pháp luật điều chỉnh thì đều phải tuân theo quy định chung cia quy phạm đó.

Nếu không tuân theo quy pham đó thi chủ thể tham gia quan hệ sã hội đỏ sẽ nhận những hậu qua bất lợi về mình ‘Vi dụ: Khi tham gia giao thông yêu cầu chủti iêu khiến phương tiện tham gia giao thông phải có đủ các điểu kiên theo quy định cia Luật giao thông đường bộ, nêu các chủ thể không tuân theo và không có đủ điều kiện theo quy định thì sẽ nhân hậu quả bất loi cho bản thân như bị áp dụng các biện pháp xử lý hảnh chính, năng có thể bi áp dung các biến pháp hình sự Để bảo dam tính hiệu lực, hiệu quả của quy phạm pháp luật nên tính bắt buộc uôn luôn hàm chứa trong quy pham pháp luật. Thứ ba, văn bản quy pham pháp luật được ban lành đúng hình thức và Thủ tuc do pháp luật guy định ‘Van ban quy phạm pháp luật đo cơ quan nha nước có thẩm quyển ban. hành phải ban hanh đúng hình thức do luật quy định, cụ thể tại Điều 4 Luật ‘ban hành VBQPPL năm 2015 .Đúng hình thức được quy định trong Luật ban thành VBQPPL được ân định cho mỗi chủ thể la cơ quan và cá nhân có thẩm. quyển như Quốc hôi được ban hảnh văn ban với hình thức là luật và nghỉ quyết, Uy ban thường vu Quốc hội ban hảnh văn bản với hình thức la pháp lệnh va nghỉ quyết, Chủ tích nước được ban hành văn bản với hình thức là lệnh và quyết đính, Chính phủ ban hành nghị định; Thủ tưởng Chính phủ ban 'trành quyết định .Hội đồng nhân dân ban hanh nghị quyết, Uy ban nhân dân.

‘ban hành quyết đính. Nêu trong trường hợp các chủ thể nêu trên ban hành văn bản không đúng hình thức thì văn bản đó coi như trái pháp luật và không có giá trị thi hành trong thực tế, chẳng han như Hội đồng nhân dân tinh lai ban 12 "rảnh VBQPPL với hình thức la quyết định, Uy ban nhân dân tỉnh lại ban hành. ‘VBQPPL với hình thức công văn chứa quy pham pháp luật ‘Vn bản QPPL phải được ban hành đúng vẻ trình tự thủ tục ban hành, trình tự thi tục ban hành là quy định bắt buộc, nếu khi ban hành văn bản QPPL chủ thé có thẩm quyền không tuân theo các quy định được quy định. trong Luật ban hành VBQPPL va Nghị định 34/2016/NĐ-CP thi văn bản đó vĩ pham pháp luật, không có gia trị thi hành.

Đây 1a một trong những nguyên tắc bắt buộc trong trong việc xây dựng, ban hành VBQPPL. Mỗi loại 'VBQPPL có những trình tự thủ tục ban hành cụ thể, chẳng hạn như luật của. Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành phải thực hiện đúng quy định tại Chương III của Luật ban hành VBQPPL. Nêu vi pham vẻ hình thức văn ‘ban và trình tự thủ tục thì VBQPPL ban hảnh sẽ không có giá trị thi hành và sẽ bị-cơquan:có thêm quyến hủy bỏ, Việc:quy: định ‘ey thế về hình thức: 'VBQPPL ma các chủ thé được ban hành và trình tự thủ tục ban hảnh nhằm.

mục dich công khai, minh bạch trong việc ban hành VB QPPL, vả tránh trường hop văn ban ban hành bat hợp pháp 1. Tính hợp hiến, hợp pháp của văn bản quy phạm pháp luật Điều 5 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 quy đính sáu nguyên tắc trong xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật trong đó, có nguyên tắc: "Báo đâm tính hop hiến hợp pháp của văn bẩn guy phạm pháp iuật trong hề thông pháp luật”. Tĩnh hợp hién của văn ban quy pham pháp luật Hop hiển lá “đúng với quy định của hiển pháp”. Theo đó, tinh hợp hiển của VBQPPL được hiểu là: mọi văn bản quy phạm pháp luật đo các cơ quan, cá nhân có thẩm quyên ban hành phải phù hợp với Hiền pháp.

Theo Điều 119 Hiển pháp 2013.