BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN HỒ DIỆU HƢƠNG TRÁCH NHIỆM GIẢI TRÌNH CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH (QUA KHẢO SÁT Ở TỈNH BÌNH ĐỊNH) N n C n trị học M số N ƣời ƣớng dẫn GS, TSKH P an Xuân Sơn LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định. Tác giả luận văn Hồ Diệu Hƣơn MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ MỞ ĐẦU . Tính cấp thiết của đề tài . Tình hình nghiên cứu liên quan đến luận văn . Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn . Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn . Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu của luận văn . Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn . Kết cấu luận văn . LÝ LUẬN VỀ TRÁCH NHIỆM GIẢI TRÌNH CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH . CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH . Quan niệm về chính quyền cấp tỉnh . Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của chính quyền cấp tỉnh. TRÁCH NHIỆM GIẢI TRÌNH CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH. Quan niệm về trách nhiệm giải trình và trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp tỉnh . Cơ sở pháp lí về trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp tỉnh. Chủ thể, nội dung, phƣơng thức thực hiện trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp tỉnh . Chất lƣợng giải trình của chính quyền cấp tỉnh và các yếu tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng việc thực hiện trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp tỉnh . 30 Tiểu kết chƣơng 1. THỰC TRẠNG THỰC HIỆN TRÁCH NHIỆM GIẢI TRÌNH CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH Ở BÌNH ĐỊNH . ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN - KINH TẾ, XÃ HỘI ẢNH HƢỞNG ĐẾN VIỆC THỰC HIỆN TRÁCH NHIỆM GIẢI TRÌNH CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH Ở BÌNH ĐỊNH . Điều kiện tự nhiên . Điều kiện kinh tế - xã hôi . THỰC TRẠNG CHỦ THỂ THỰC HIỆN GIẢI TRÌNH VÀ ĐỐI TƢỢNG GIẢI TRÌNH CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH Ở BÌNH ĐỊNH 41 2. Thực trạng chủ thể thực hiện trách nhiệm giải trình trong chính quyền cấp tỉnh ở Bình Định . Thực trạng đối tƣợng giải trình của chính quyền cấp tỉnh ở Bình Định . THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CÁC NỘI DUNG, PHƢƠNG THỨC GIẢI TRÌNH CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH Ở BÌNH ĐỊNH . Thực trạng thực hiện trách nhiệm giải trình đối với ngƣời dân . Thực trạng thực hiện trách nhiệm giải trình trong nội bộ chính quyền cấp tỉnh . Thực trạng thực hiện trách nhiệm giải trình đối với cơ quan nhà nƣớc cấp trên và cá nhân ngƣời có thẩm quyền . Thực trạng thực hiện trách nhiệm giải trình đối với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các phƣơng tiện truyền thông đại chúng . Đánh giá chung về thực trạng thực hiện trách nhiệm giải trình của chính quyền tỉnh Bình Định . 64 Tiểu kết chƣơng 2. PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG THỰC HIỆN TRÁCH NHIỆM GIẢI TRÌNH CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH Ở BÌNH ĐỊNH . PHƢƠNG HƢỚNG NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG THỰC HIỆN TRÁCH NHIỆM GIẢI TRÌNH CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH Ở BÌNH ĐỊNH . GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG THỰC HIỆN TRÁCH NHIỆM GIẢI TRÌNH CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH Ở BÌNH ĐỊNH . Nâng cao nhận thức của chính quyền và toàn xã hội về trách nhiệm giải trình của Chính quyền cấp tỉnh . Xây dựng, hoàn thiện các quy định của pháp luật về trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp tỉnh . Nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ, công chức và mở rộng sự tham gia của ngƣời dân vào hoạt động giải trình của chính quyền cấp tỉnh . Đổi mới cách thức tổ chức và phƣơng thức giải trình của chính quyền cấp tỉnh . 883 Tiểu kết chƣơng 3. 93 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO . 95 PHỤ LỤC QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT CQĐP : Chính quyền địa phƣơng CQNN : Chính quyền nhà nƣớc HĐND : Hội động nhân dân MTTQ : Mặt trận Tổ quốc MTTQVN : Mặt trận Tổ quốc Việt Nam PCTN : Phòng, chống tham nhũng TTHC : Thủ tục hành chính UBND : Ủy ban nhân dân UBTVQH : Ủy ban Thƣờng vụ Quốc Hội DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1: Kênh thông tin tiếp cận các thủ tục hành chính . Các chỉ số công khai, minh bạch của Bình Định giai đoạn 2017-2021 . Các chỉ số về tiếp nhận, xử lý góp ý, phản ánh, kiến nghị của tỉnh Bình Định giai đoạn 2019-2021 . Chỉ số trách nhiệm giải trình của chính quyền tỉnh Bình Định so với trung bình cả nƣớc giai đoạn 2017-2021 . Trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp tỉnh với ngƣời dân ở Bình Định giai đoạn 2017-2021 . Tính cấp thiết của đề tài Ngày nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - kỹ thuật, quản trị nhà nƣớc của các quốc gia có những thay đổi đáng kể. Một trong những xu hƣớng nổi bật của các nền chính trị trên thế giới là chuyển “từ một nền hành chính “cai trị” sang nền hành chính “phục vụ”, xây dựng chính phủ kiến tạo, liêm chính, hành động quyết liệt, phục vụ Nhân dân” [6, tr. Trong chính phủ đó, nhân dân là chủ thể quyền lực, chính quyền nhân danh quyền lực nhân dân, phải giải thích và chịu trách nhiệm về mọi hành vi của mình trƣớc nhân dân. Công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trở thành những yêu cầu cơ bản của một chính quyền dân chủ, hƣớng tới mục đích quản trị tốt và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Cùng với chính quyền trung ƣơng, chính quyền địa phƣơng là một bộ phận của bộ máy nhà nƣớc nhằm thực hiện các chức năng quản lý ở địa phƣơng. Tuy nhiên, khác với chính quyền trung ƣơng, đặc thù của chính quyền địa phƣơng là phải làm việc trực tiếp với ngƣời dân. Do đó, vấn đề đặt ra là làm thế nào để có thể vừa đáp ứng đƣợc những nhu cầu, đòi hỏi đa dạng của mỗi ngƣời dân, vừa phù hợp với truyền thống của địa phƣơng nhƣng vẫn đảm bảo đúng quy định của pháp luật. Đó là cả một quá trình, trong đó khâu then chốt là việc công khai, minh bạch và thực hiện trách nhiệm giải trình. Khi mọi thông tin đƣợc cung cấp đầy đủ và các yêu cầu giải đáp rõ ràng, các đƣờng lối, chính sách của nhà nƣớc dễ dàng đi vào cuộc sống, trở thành hành vi hợp pháp của ngƣời dân, tạo ra sự phấn khởi, sự tin tƣởng của nhân dân đối với nhà nƣớc. Ngƣợc lại, nếu chính quyền địa phƣơng không giải quyết một cách thấu đáo những băn khoăn, vƣớng mắc của nhân dân, các cán bộ địa phƣơng làm việc không tốt có thể sẽ làm bùng phát nhiều phản ứng tiêu cực của nhân dân đối với chính quyền nhà nƣớc, với chủ trƣơng chính sách của nhà nƣớc. Do đó, việc thực hiện trách nhiệm giải trình của chính quyền địa phƣơng nói chung, chính quyền cấp tỉnh nói riêng có một vai trò hết sức quan trọng. Ở Việt Nam, nghiên cứu về việc thực hiện trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp tỉnh là vấn đề còn khá mới mẻ cả về lý luận và thực tiễn. Về mặt lý luận, trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp tỉnh chƣa 2 đƣợc nghiên cứu một cách đầy đủ và toàn diện, nhiều vấn đề chƣa đƣợc làm rõ hoặc còn có sự tranh luận khác nhau, chƣa luận giải hết đƣợc thực tiễn phong phú của đời sống xã hội có liên quan đến trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp tỉnh. Những hạn chế trong nghiên cứu lý luận đã làm nhận thức về trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp tỉnh chƣa đúng đắn và phù hợp, hiệu quả trong thực hiện trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp tỉnh chƣa cao. Việc tiếp tục nghiên cứu các vấn đề lý luận liên quan đến trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp tỉnh là tiền đề quan trọng giúp xác lập cơ sở khoa học và định hƣớng cho việc thực hiện trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp tỉnh trên nhiều phƣơng diện trong điều kiện mới. Về mặt thực tiễn, việc thực hiện trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp tỉnh trong thời gian qua đã đƣợc chú ý quan tâm, nhƣng vẫn còn không ít những khó khăn, hạn chế. Các quy định của pháp luật chƣa thống nhất và thƣờng xuyên thay đổi, đội ngũ cán bộ thực hiện trách nhiệm giải trình mặc dù đƣợc quan tâm nhƣng vẫn chƣa đáp ứng kịp các yêu cầu của thực tiễn, việc triển khai các phƣơng thức giải trình vẫn còn nhiều vƣớng mắc, khó khăn. Tất cả những hạn chế đó xuất phát từ nhiều nguyên nhân chủ quan, khách quan khác nhau, đòi hỏi phải có sự tìm tòi, khảo cứu nghiêm túc để đề ra các giải pháp khắc phục. Đặc biệt ở tỉnh Bình Định, trong giai đoạn từ năm 2016- 2021, chỉ số về trách nhiệm giải trình (theo PAPI – Chỉ số Hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam) chỉ nằm trong nhóm trung bình và trung bình thấp của cả nƣớc, khoảng cách so với tỉnh đạt mức cao nhất còn khá xa. Với những lý do nêu trên, học viên lựa chọn đề tài “Trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp tỉnh (qua khảo sát ở tỉnh Bình Định)” làm hƣớng nghiên cứu và viết luận văn thạc sĩ ngành Chính trị học của mình. Tình hình nghiên cứu liên quan đến luận văn Một là, nhóm công trình nghiên cứu về trách nhiệm giải trình Trách nhiệm giải trình là vấn đề khá mới ở Việt Nam. Do đó thực hiện trách nhiệm giải trình là lĩnh vực thu hút sự quan tâm nghiên cứu của nhiều nhà khoa học. Hiện nay, số lƣợng công trình nghiên cứu về lĩnh vực này khá đa dạng, phong phú, bao quát nhiều nội dung khác nhau. Có thể khái quát một 3 số công trình chủ yếu trong những năm gần đây có liên quan đến nội dung đề tài nhƣ sau: - Lƣu Kiếm Anh, Lê Thị Hƣơng (2016), Trách nhiệm giải trình trong khu vực công ở Việt Nam. Tạp chí Quản lý nhà nƣớc, số 245. - Bùi Thị Cần (2018), Trách nhiệm giải trình của Chính phủ trong hoạch định và thực thi chính sách công ở Việt Nam hiện nay, Luận án Tiến sĩ Chính trị học, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
Trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp tỉnh qua khảo sát ở tỉnh Bình Định
Chuyên khảo phân tích Trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp tỉnh qua khảo sát ở tỉnh bình định, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.
Trường đại học
Trường Đại học Quy NhơnChuyên ngành
Chính trị họcNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận văn thạc sĩPhí lưu trữ
35 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Hồ Diệu Hương
Người hướng dẫn: GS, TSKH Păn Xuân Sơn
Trường học: Trường Đại học Quy Nhơn
Chuyên ngành: Chính trị học
Đề tài: Trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp tỉnh (qua khảo sát ở tỉnh Bình Định)
Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
Địa điểm: Quy Nhơn
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ