La libertad religiosa en Vietnam: análisis teológico-pastoral de la evangelización

Tổng hợp hướng dẫn chi tiết từ việc选题, cấu trúc đến cách trình bày luận văn tốt nghiệp đạt chuẩn. Bài viết cung cấp các bước thực hiện cụ thể và kinh nghiệm

• Tác giả: Quyen Phan Ba
• Người hướng dẫn: César Nieto Rubio, Pbro.
• Trường học: Pontificia Universidad Javeriana
• Chuyên ngành: Thần học
• Đề tài: Khổ đau, Máu, và Phục vụ: Tự do tôn giáo và quá trình truyền giáo Việt Nam
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Bogotá

Tóm tắt

I. Tổng quan về trabajo de grado Quyen Phan Ba

Trabajo de grado của Quyen Phan Ba là công trình nghiên cứu thần học được thực hiện tại Pontificia Universidad Javeriana, Colombia năm 2020. Đề tài tập trung vào tự do tôn giáo và quá trình truyền giáo tại Việt Nam. Nghiên cứu khám phá mối quan hệ giữa đau khổ, hy sinh và phụng sự trong hành trình loan báo Tin Mừng. Công trình được thực hiện dưới sự hướng dẫn của linh mục César Augusto Nieto Rubio. Bối cảnh lịch sử Việt Nam trải qua nhiều biến động chính trị, xã hội tác động sâu sắc đến đời sống tôn giáo. Các cuộc bách hại kéo dài nhiều thế kỷ ảnh hưởng đến cộng đồng Công giáo. Tuy nhiên, đức tin vẫn được duy trì và phát triển qua nhiều thế hệ. Nghiên cứu này đóng góp vào việc hiểu rõ hơn về hành trình đức tin của người Công giáo Việt Nam.

1.1. Bối cảnh ra đời của nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện trong bối cảnh Giáo hội Công giáo Việt Nam có lịch sử truyền giáo lâu đời. Từ thế kỷ XVI, các nhà truyền giáo đầu tiên đã đến Việt Nam. Quá trình truyền giáo gặp nhiều khó khăn do sự khác biệt văn hóa và chính trị. Các vị tử đạo đã hy sinh mạng sống để bảo vệ đức tin. Công trình nghiên cứu này nhằm ghi nhận và phân tích những đóng góp của họ cho sự phát triển của Giáo hội tại Việt Nam.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu

Mục tiêu chính của trabajo de grado là phân tích mối liên hệ giữa tự do tôn giáo và quá trình truyền giáo. Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ thế kỷ XVI đến XVIII. Phạm vi bao gồm bối cảnh lịch sử, địa chính trị và văn hóa xã hội Việt Nam. Công trình cũng đề cập đến vai trò của các nhà truyền giáo Scalabriniano. Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa lịch sử và thần học để đánh giá toàn diện chủ đề.

II. Phân tích vấn đề tự do tôn giáo tại Việt Nam

Tự do tôn giáo tại Việt Nam là vấn đề phức tạp chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố. Bối cảnh chính trị xã hội qua các triều đại phong kiến tạo ra nhiều thách thức cho người Công giáo. Triều đình lo ngại ảnh hưởng của phương Tây thông qua hoạt động truyền giáo. Điều này dẫn đến các lệnh cấm và cuộc bách hại kéo dài nhiều thế kỷ. Tuy nhiên, cộng đồng Công giáo Việt Nam vẫn duy trì đức tin mãnh liệt. Các tín hữu chấp nhận đau khổ và hy sinh để bảo vệ niềm tin. Nhiều vị tử đạo đã trở thành biểu tượng cho lòng trung thành với Chúa. Vấn đề tự do tôn giáo không chỉ liên quan đến khía cạnh pháp lý. Nó còn gắn liền với quyền con người và phẩm giá cá nhân. Giáo huấn của Giáo hội khẳng định tự do tôn giáo là quyền cơ bản của mỗi người. Đức tin không thể bị áp đặt hay cấm đoán bởi bất kỳ thế lực nào.

2.1. Thách thức từ bối cảnh chính trị lịch sử

Các triều đại phong kiến Việt Nam thường ban hành lệnh cấm đạo Công giáo. Mục đích nhằm ngăn chặn ảnh hưởng văn hóa và chính trị từ phương Tây. Các cuộc bách hại xảy ra dưới triều Minh Mạng, Thiệu Trị và Tự Đức. Hàng nghìn tín hữu bị bắt bớ, tra tấn và tử vì đạo. Bối cảnh địa chính trị phức tạp khiến quan hệ giữa Giáo hội và nhà nước trở nên căng thẳng. Các nhà truyền giáo phải hoạt động trong điều kiện nguy hiểm và bí mật.

2.2. Vai trò của đức tin trong thử thách

Đức tin đóng vai trò quan trọng giúp người Công giáo vượt qua thử thách. Các tín hữu coi đau khổ là cơ hội để thể hiện tình yêu với Chúa. Tinh thần hy sinh và phụng sự được thể hiện rõ qua hành động của các vị tử đạo. Cộng đồng Công giáo xây dựng mạng lưới hỗ trợ lẫn nhau trong hoạn nạn. Đức tin không chỉ là niềm tin cá nhân mà còn là sức mạnh tập thể. Tinh thần này đã giúp Giáo hội tồn tại và phát triển qua nhiều thế kỷ.

III. Phương pháp tiếp cận trong nghiên cứu truyền giáo

Phương pháp nghiên cứu của trabajo de grado kết hợp nhiều cách tiếp cận khác nhau. Phương pháp lịch sử giúp tái hiện bối cảnh truyền giáo qua các thời kỳ. Phương pháp thần học đánh giá ý nghĩa đức tin và tự do tôn giáo. Nghiên cứu cũng sử dụng phân tích văn bản giáo huấn của các Đức Giáo Hoàng. Các thông điệp như Pacem in Terris của Thánh Gioan XXIII được tham khảo. Giáo huấn về quyền con người và tự do tôn giáo được phân tích kỹ lưỡng. Phương pháp so sánh giúp hiểu rõ sự khác biệt giữa các giai đoạn lịch sử. Nghiên cứu cũng xem xét tác động của văn hóa bản địa đến quá trình truyền giáo. Sự giao thoa giữa đức tin Kitô giáo và truyền thống văn hóa Việt Nam được phân tích. Phương pháp đa chiều này đảm bảo cái nhìn toàn diện về chủ đề nghiên cứu.

3.1. Phương pháp lịch sử và phân tích văn bản

Phương pháp lịch sử được áp dụng để thu thập và phân tích tài liệu lưu trữ. Các văn bản từ thế kỷ XVI đến XVIII được nghiên cứu kỹ lưỡng. Nguồn tài liệu bao gồm thư từ của các nhà truyền giáo và báo cáo của triều đình. Phân tích văn bản giúp hiểu rõ bối cảnh và động cơ của các bên liên quan. Phương pháp này cũng giúp đánh giá tính xác thực của các sự kiện lịch sử. Kết quả nghiên cứu cung cấp cái nhìn khách quan về quá trình truyền giáo.

3.2. Phương pháp thần học và giáo huấn xã hội

Phương pháp thần học được sử dụng để phân tích ý nghĩa đức tin trong bối cảnh lịch sử. Giáo huấn xã hội của Giáo hội cung cấp khung lý thuyết cho nghiên cứu. Các thông điệp của các Đức Giáo Hoàng về tự do tôn giáo được tham khảo. Đặc biệt là giáo huấn về quyền con người và phẩm giá cá nhân. Phương pháp này giúp đánh giá mối quan hệ giữa Giáo hội và nhà nước. Kết quả phân tích cho thấy tầm quan trọng của tự do tôn giáo trong đời sống xã hội.

IV. Kết luận và ứng dụng nghiên cứu truyền giáo Việt Nam

Nghiên cứu trabajo de grado của Quyen Phan Ba cung cấp cái nhìn sâu sắc về truyền giáo Việt Nam. Kết luận chính là tự do tôn giáo đóng vai trò quyết định trong quá trình loan báo Tin Mừng. Dù面临 nhiều thử thách, đức tin Công giáo vẫn tồn tại và phát triển mạnh mẽ. Tinh thần hy sinh và phụng sự của các tín hữu là bài học quý giá. Nghiên cứu cũng chỉ ra tầm quan trọng của việc đối thoại giữa Giáo hội và xã hội.Ứng dụng của nghiên cứu mở rộng đến nhiều lĩnh vực khác nhau. Trong mục vụ, kết quả nghiên cứu giúp hiểu rõ hơn về đời sống đức tin của người Công giáo Việt Nam. Trong lĩnh vực nhân quyền, nghiên cứu góp phần bảo vệ quyền tự do tôn giáo. Công trình cũng là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà nghiên cứu về Việt Nam học.

4.1. Bài học từ lịch sử truyền giáo

Lịch sử truyền giáo Việt Nam để lại nhiều bài học quý giá cho hiện tại và tương lai. Tinh thần kiên định trong đức tin của các vị tử đạo là nguồn cảm hứng. Sự sáng tạo trong phương pháp truyền giáo giúp thích ứng với văn hóa bản địa. Tinh thần đối thoại và hợp tác với cộng đồng địa phương mang lại kết quả tốt đẹp. Các bài học này có thể áp dụng cho hoạt động mục vụ hiện nay. Chúng giúp xây dựng cầu nối giữa Giáo hội và xã hội đương đại.

4.2. Ý nghĩa đối với đời sống đức tin hiện đại

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống đức tin của người Công giáo Việt Nam ngày nay. Hiểu rõ lịch sử giúp củng cố niềm tin và lòng yêu nước. Tinh thần tử đạo nhắc nhở về giá trị của đức tin trong cuộc sống hiện đại. Nghiên cứu cũng khuyến khích tinh thần đối thoại liên tôn và hợp tác xã hội.Ý nghĩa của công trình vượt ra ngoài phạm vi học thuật. Nó góp phần vào việc xây dựng xã hội công bằng và tôn trọng quyền con người.

Trích đoạn nội dung tài liệu

SUFRIMIENTO, SANGRE, Y SERVICIO: LA LIBERTAD RELIGIOSA Y EL PROCESO DE LA EVANGELIZACIÓN VIETNAMITA Lectura histórica y teológica QUYEN PHAN BA Trabajo de grado presentado como requisito para obtener el título de Bachiller Eclesiástico Director César Nieto Rubio, Pbro. PONTIFICIA UNIVERSIDAD JAVERIANA FACULTAD DE TEOLOGÍA PROGRAMA DE PREGRADOS – Bachillerato Eclesiástico Bogotá D., 2020 “¿Acaso no tenemos todos de algún modo miedo –si dejamos entrar a Cristo totalmente dentro de nosotros, si nos abrimos totalmente a él–, miedo de que él pueda quitarnos algo de nuestra vida? ¿Acaso no tenemos miedo de renunciar a algo grande, único, que hace la vida más bella? ¿No corremos el riesgo de encontrarnos luego en la angustia y vernos privados de la libertad?” -Papa Benedicto XVI- AGRADECIMIENTOS A Dios, la Sabiduría de todos los pequeños y humildes. A todos mis profesores y compañeros de la Facultad de Teología de la Pontifica Universidad Javeriana, que, con el amor fraterno, me han brindado su apoyo, especialmente al padre y profesor César Augusto Nieto Rubio, por su cariño y paciencia en el proceso de realizar este trabajo de grado. A la comunidad de los Misioneros de San Carlos – Scalabrinianos, por todo lo que han aportado para mi crecimiento personal, espiritual, comunitario-religioso, intelectual y pastoral. De manera especial, a mis formadores y cohermanos de la Comunidad Teológica Internacional San Carlos de Bogotá, por sus consejos, sus motivaciones y su acompañamiento en el proceso de realizar este trabajo de grado. A todos los que me han acompañado en el proceso de la investigación: hermana Anna Thư, ACI; hermana Teresa Sương, FMI; padre Pedro Năng, Pbro.; padre Antonio Dũng, Pbro.; padre José Đức, CSsR, padre Francisco Xavier Hiệu, O., y a mi hermana mayor, hermana Catalina Huệ, FMI. A mis familiares y amigos que me han acompañado en sus oraciones. Nota de aceptación ____________________________ ____________________________ ____________________________ ____________________________ ____________________________ ____________________________ __________________________ Firma del presidente del Jurado _________________________ Firma del jurado _________________________ Firma del jurado La Universidad no se hace responsable por los conceptos emitidos por los alumnos en sus trabajos de síntesis; sólo velará porque no se publique nada contrario al dogma y la moral católica y porque las tesis no contengan ataques o polémicas puramente personales, antes bien, se vea en ellas el anhelo de buscar la verdad y la justicia. (Reglamento General de la Pontificia Universidad Javeriana. Artículo 23 de la Resolución No. 13 del 06 de junio de 1964., 2020 TABLA DE CONTENIDO INTRODUCCIÓN. 6 LA EVANGELIZACIÓN VIETNAMITA: CONTEXTO HISTÓRICO . NACE EN EL SUFRIMIENTO (SIGLOS XVI-XVIII) . Contextos de la Evangelización en Vietnam . Contexto histórico, geopolítico y sociopolítico de Vietnam . Contexto económico y cultural . La evangelización de los primeros misioneros en Vietnam . CRECE EN LA SANGRE (SIGLO XIX) . Bajo la dinastía del rey Gia Long . Bajo la dinastía del Rey Minh Mạng . Bajo la dinastía del Rey Thiệu Trị. Bajo la dinastía del rey Tự Đức . VIETNAM SE DESARROLLA EN EL SERVICIO (SIGLO XX-XXI). El desarrollo de la Iglesia vietnamita en los siglos XIX-XXI . La Iglesia vietnamita en la Reconstrucción . La Misión de la Iglesia Católica en Vietnam. 36 CAPÍTULO II. 39 LA LIBERTAD RELIGIOSA EN VIETNAM, EN LA PERSPECTIVA TEOLÓGICA CONTEMPORÁNEA: DESDE LA DECLARACIÓN DIGNITATIS HUMANAE HASTA EL MAGISTERIO DEL PAPA FRANCISCO . DEFINICIONES DE LIBERTAD RELIGIOSA . Libertad religiosa en la manualística. Libertad religiosa en el contexto del Concilio Vaticano II . Antes del Concilio Vaticano II . Después del Concilio Vaticano II . LA LIBERTAD RELIGIOSA EN EL MAGISTERIO PROPIO DE LOS OBISPOS VIETNAMITAS . Libertad religiosa en Vietnam: Observaciones de los Obispos Vietnamitas. Arzobispo José Ngô Quang Kiệt . Obispo Pablo Lê Đắc Trọng . Arzobispo Felipe Nguyễn Kim Điền. Observaciones sobre el Código de las Creencias y Religiones en 2016. LA LIBERTAD DE CONCIENCIA: PUNTO DE VISTA HACIA LA VIDA MORAL Y LA VERDAD . La relación entre la religión y la política . Libertad de Conciencia en la Moral cristiana . La libertad de conciencia: un camino hacia la verdad . La libertad religiosa en Vietnam: un nuevo modo de vivir la fe . 69 CAPÍTULO III. 71 CRITERIOS TEOLÓGICO–PASTORALES QUE POSIBILITAN EL DESARROLLO DE LA LIBERTAD DE CONCIENCIA Y LA NUEVA EVANGELIZACIÓN EN LA IGLESIA VIETNAMITA . EL DIÁLOGO CON LA CULTURA Y LA PROMOCIÓN DE UNA REFLEXIÓN CRISTIANA . Las acciones misioneras y la promoción humana . La relación: Evangelio y Culturas . La predicación del Evangelio en la cultura vietnamita . EL DIÁLOGO INTERRELIGIOSO PARA PROMOVER LA PAZ. La presencia de la Gracia en las religiones no-católicas . El papel del diálogo en la misión con las religiones . LA CONFRONTACIÓN CIVIL: ESPERANZA HACIA LA LIBERTAD VERDADERA 90 3. Diálogo sobre la dignidad humana para promover una libertad personal . Confrontación civil: esperanza hacia la libertad religiosa en Vietnam . 128 INTRODUCCIÓN Como los otros países de Asia, Vietnam es un país que tiene muchas religiones:1 Cristianismo católico, Budismo, Hòa Hảo,2 Cao Đài,3 Protestantismo, Tứ Ân Hiếu Nghĩa,4 Mormonismo,5 Hiếu Nghĩa Tà Lơn,6 etc. En la exhortación apostólica Ecclesia in Asia, el santo papa Juan Pablo II dice que “Asia es la cuna de las mayores religiones del mundo, como el judaísmo, el cristianismo, el islamismo y el hinduismo. Es el lugar de nacimiento de muchas otras tradiciones espirituales, como el budismo, el taoísmo, el confucianismo, el zoroastrismo, el jainismo, el sijismo y el sintoísmo”.7 Además, los vietnamitas son conocidos como tolerantes y religiosos. Pero en ninguna parte del Este de Asia, la relación entre las iglesias cristianas y las autoridades nativas es tan problemática como en Vietnam. “Las persecuciones cristianas bajo la dinastía Nguyễn en el siglo XIX, fueron aún más severas que las persecuciones cristianas bajo la dinastía Joseon o Chosŏn8 en Corea; el éxodo de los 1 Según los datos que el gobierno vietnamita mostró en 2019, Vietnam tiene 16 religiones que están activas en su territorio. En todas las religiones tiene 13,2 millones creyentes (13,7% de población vietnamita), incluyendo 5,9 millones creyentes católicos (6,1% de población vietnamita y 44,6% de los creyentes en todo el país), 4,6 millones creyentes budistas (4,8% de la población vietnamita y 35% de los creyentes en todo el país). Ver, Thành Chung, “Công bố kết quả chính thức và tổng kết điều tra dân số, nhà ở năm 2019”, 1, http://baochinhphu.vn/Tin-noi-bat/Cong-bo-ket-qua-chinh-thuc-va-tong-ket-tong-dieu-tra-dan-so-nha-o-nam- 2019/382996. 2 Una rama del budismo fue fundada por Huỳnh Phú Sổ en 1939. Esta religión adora a Buda, los antepasados y los héroes del país. Ver, Thanh Tue, Đạo Hòa Hảo, 1, https://sites.com/site/vananbaodien/home/dhao- hoa-hao, (Consultado 18/11/2020). 3 En 1926, esta religión fue fundada en Tây Ninh. Ellos adoran a Lao-tse o Tao Te Ching, Buda, Jesús, y Mahoma. Ver a Cổng TTĐT TP. Đà Nẵng, Hội thánh truyền giáo Cao Đài Đà Nẵng, 1, https://danang.vn/gioi-thieu/chi-tiet?id=1751&_c=164 (Consultado 23/07/2020). 4 Esta religión fue fundada por Ngô Lợi en mayo de 1867. La enseñanza de esta religión es sobre el agradecimiento a los antepasados, a la nación, a Buda y sus enseñanzas, a los monjes budistas, a pueblo y toda la humanidad. Ver, Thotnotag, “Vùng đất, con người, đặc sản An Giang: Tôn giáo ở An Giang – Đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa, kỳ II, 1, https://thotnotag.com/2017/06/06/ton-giao-o-an-giang-dao-tu-an-hieu-nghia- ky-ii/ (Consultado 23/7/2020). 5 Es un grupo religioso que abraza los conceptos de la cristiandad como las revelaciones hechas de su fundador, Joseph Smith. Esta religión fue fundada en 1830.com Editors, “Mormons”, 1, https://www.com/topics/religion/mormons (Consultado 18/11/2020). 6 Fue fundado por Nguyễn Ngọc An en 1923. Esta religión es un conjunto de las enseñanzas de Buda y Confucio. Ver, Nguyễn Ngọc, “Liệt sĩ Nguyễn Ngọc An và chi phái phật giáo Hiếu Nghĩa Tà Lơn”, 1, http://thuvienangiang.php?id=710&cm=76&ncm=25 (Consultado 18/11/2020). 7 Juan Pablo II, Ecclesia in Asia, No. 6 8 La dinastía Joseon o Chosŏn fue la última familia y la de más larga duración reinante de Corea (1392-1910). Fue fundada por el general Yi Sung-Kei un comandante en la frontera norte, que invadió el reino de Goryeo o Koryo y estableció su propio reinado llamado Lee Joseon. Esta dinastía adoptó el Neo-confucianismo como la ideología del estado y la sociedad. Ver, Beltrán, Pedro “Corea – La dinastía Joseon que domino Corea desde 1932 hasta el inicio de la ocupación hoy japonesa el 22 de agosto de 1910”, 1, http://www.com/es/eventos/agosto/corea.-la-dinastia-joseon-que-domino-corea- desde-1392-hasta-el-inicio-de-la-ocupacion-hoy-japonesa-el-22-de-agosto-de-1910 Consultado 23/07/2020). 1 vietnamitas del Norte al Sur después de Acuerdo de Ginebra en 1954, la mayoría de ellos son cristianos, son ejemplos que ilustran esta relación complicada”.9 Muchos católicos vietnamitas reconocen que la iglesia está sufriendo, como en las persecuciones que ha pasado los siglos XVI-XVIII: los clérigos encarcelados, las propiedades confiscadas y las funciones vitales – como la educación del clero – estrictamente reguladas. Los católicos vietnamitas argumentan que la ley es el medio por el cual el actual gobierno vietnamita busca la manera para ahogar lentamente la vida de la iglesia. Sin embargo, perversamente, y tal vez incluso a perpetuar, el estatus del catolicismo es como una religión en guerra.10 Con sus testigos de la fe, muchos creyentes católicos de Vietnam han derramado su sangre para que las generaciones posteriores puedan vivir una vida de fe verdaderamente; como dice Tertuliano, “Sanguis martyrum semen christianorum est” (la sangre de los mártires es la semilla de los cristianos).11 Los conceptos erróneos fundamentalistas entorpecen la comprensión de la relación entre la Iglesia y el Estado. En un extremo del espectro está la opinión impulsada por varios grupos de “Việt Kiều”12 de que no existe la libertad religiosa para los católicos vietnamitas, y hace que la práctica de la religión sea casi imposible. Las organizaciones religiosas, las Iglesias independientes en Vietnam antes de 1975 fueron perseguidas, privadas de sus tierras y sus propiedades por el estado. En el futuro, Vietnam solo quedarán las organizaciones e instituciones religiosas nacionales que son creadas por el estado (…) El gobierno vietnamita limita las prácticas religiosas con las leyes y reglas del registro y monitoreo.13 9 Nguyen Quang Hung, “The relationship between Vietnamese Communists and Christians during the Vietnam War”, 1, https://s- space.kr/bitstream/10371/42712/3/The%20Relationship%20Between%20Vietnamese%20Communists %20and%20Christians%20During%20the%20Vietnam%20War. 10 Hansen Peter, “The Vietnamese state, the Catholic Church and the law”, 311, http://press-files.au/downloads/press/p125661/pdf/ch148. 11 Fue escrita por Tertuliano en el año 197. Ver, Miralles Antonio, La sangre de los mártires, semilla de cristianos, 1, http://www.org/clerus/dati/2004-05/31-13/12MarSp.html y, Agência Fides, “Sanguis martyrum semen christianorum est”, 1, https://gaudiumpress.org/content/33616-sanguis-martyrum-semen- christianorum-est/ (Consultado 23/07/2020). 12 Việt Kiều son los vietnamitas que están viviendo afuera del territorio de Vietnam. Thư Viện Pháp Luật, “¿Việt Kiều là gì?”, 1, https://hoidap.vn/hoi-dap/1DDD5-hd-viet-kieu-la-gi. 13 United Council of Vietnamese in Homeland and Overseas, “Tường trình của Hội Đồng liên tôn về tình hình đàn áp tôn giáo tại Việt Nam”, 1, https://www.org/tuong-trinh-cua-hoi-dong-lien-ton-ve-tinh-hinh- dan-ap-ton-giao-tai-viet-nam/. Ver, Đặng Hữu Nam, Bản tường trình về việc nhà cầm quyền sách nhiễu đàn áp linh mục và giáo xứ https://www.com/watch?v=klTjfMuv840&feature=youtu. 2 En el extremo opuesto, “el Partido Comunista de Vietnam y el gobierno vietnamita argumentan que las comunidades eclesiásticas activas y prósperas demuestran las libertades religiosas sin restricciones proporcionadas en Vietnam”.14 Por ello: En Vietnam hay 42 organizaciones pertenecientes a 15 religiones reconocidas como entidades legales; 60 establecimientos de formación religiosa pertenecientes al budismo, al catolicismo, al protestantismo, el budismo Hòa Hảo.102 organizaciones e instalaciones religiosas están utilizando un área total de 14.850 hectáreas de tierra; 12 periódicos y revistas relacionadas con la religión, la mayoría de las organizaciones religiosas tienen sus propios sitios web; en 5 años se publicaron más de 3.000 publicaciones religiosas con más de 10 millones impresiones, millones de CD y DVD en muchos idiomas.15 La relación entre la Iglesia católica y el Estado vietnamita no se rige bien por la ley, que sigue siendo un instrumento profundamente impreciso y subjetivo, capaz de ser manipulado por ambas partes. Del mismo modo, … mientras la ideología marxista ha caracterizado la búsqueda religiosa o la vida espiritual de la humanidad como ilusoria-famosa, por la frase “el opio de las masas”- este no ha sido el principal impulsor de la actitud del Partido o del Estado hacia la Iglesia católica.