Luận văn thạc sĩ: Tổng hợp zeolit từ tro rơm rạ và nghiên cứu tính chất của chúng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hus tổng hợp zeolit từ tro rơm rạ và nghiên cứu tính chất của chúng, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực

• Tác giả: Nguyễn Anh Tuấn
• Người hướng dẫn: PGS. Triệu Thị Nguyệt
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên
• Chuyên ngành: Hóa Vô Cơ
• Đề tài: Tổng hợp zeolit từ tro rơm rạ và nghiên cứu tính chất của chúng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Sơ lược lịch sử và sự phát triển của Zeolit
• 1.2. Khái niệm và phân loại zeolit
• 1.2.1. Khái niệm zeolit
• 1.2.2. Phân loại zeolit
• 1.3. Cấu trúc của zeolit
• 1.4. Tính chất của zeolit
• 1.4.1. Tính chất trao đổi cation
• 1.4.2. Tính chất hấp phụ
• 1.4.3. Tính chất chọn lọc hình dạng
• 1.5. Giới thiệu một số zeolit
• 1.6. Tổng hợp zeolit
• 1.6.1. Cơ chế kết tinh zeolit
• 1.6.2. Các yếu tố ảnh hưởng trong quá trình tổng hợp zeolit
• 1.7. Ứng dụng của zeolit
• 1.7.1. Ứng dụng trong công nghiệp
• 1.7.2. Ứng dụng trong xử lí môi trường
• 1.7.3. Ứng dụng trong nông nghiệp
• 1.7.4. Ứng dụng trong y dược
• 2. CHƯƠNG 2: MỤC ĐÍCH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục đích và nội dung nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp tán xạ năng lượng tia X (EDX)
• 2.2.2. Phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên tử (AAS)
• 2.2.3. Phương pháp phổ hấp thụ hồng ngoại (IR)
• 2.2.4. Phương pháp nhiễu xạ tia X (XRD)
• 2.2.5. Ảnh hiển vi điện tử quét (SEM)
• 2.3. Nguyên liệu và hóa chất
• 2.3.1. Xác định độ ẩm, độ tro hóa của rơm rạ
• 2.3.1.1. Xác định độ ẩm của rơm rạ
• 2.3.1.2. Xác định độ tro hóa của rơm rạ
• 2.3.2. Kết quả phân tích thành phần tro rơm rạ
• 2.4. Khảo sát khả năng chiết silic từ rơm rạ và tro rơm rạ
• 2.5. Tổng hợp zeolit
• 2.5.1. Tổng hợp zeolit A
• 2.5.2. Tổng hợp zeolit Y
• 2.5.3. Tổng hợp zeolit ZSM-5
• 2.6. Nghiên cứu zeolit bằng phương pháp EDX
• 2.7. Nghiên cứu zeolit bằng phương pháp XRD
• 2.7.1. Giản đồ nhiễu xạ tia X của các mẫu zeolit A
• 2.7.2. Giản đồ nhiễu xạ tia X của các mẫu zeolit Y
• 2.7.3. Giản đồ nhiễu xạ tia X của mẫu zeolit ZSM-5
• 2.8. Nghiên cứu zeolit bằng phương pháp IR
• 2.9. Nghiên cứu zeolit bằng phương pháp SEM
• 2.10. Nghiên cứu khả năng trao đổi ion của zeolit
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về zeolit và tro rơm rạ trong nghiên cứu

Zeolit là một loại vật liệu vi xốp có cấu trúc tinh thể đặc biệt, được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, công nghiệp và môi trường. Tro rơm rạ, một sản phẩm phụ từ nông nghiệp, chứa nhiều silic và có thể được sử dụng để tổng hợp zeolit. Việc nghiên cứu tổng hợp zeolit từ tro rơm rạ không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn tạo ra các vật liệu có giá trị cao.

1.1. Khái niệm và phân loại zeolit

Zeolit là các aluminosilicat tinh thể có cấu trúc không gian ba chiều, với hệ thống lỗ xốp đồng đều. Phân loại zeolit có thể dựa trên nguồn gốc, đường kính mao quản và tỉ lệ Si/Al. Zeolit tự nhiên thường có độ tinh khiết thấp, trong khi zeolit tổng hợp có độ tinh khiết cao và ứng dụng rộng rãi.

1.2. Tính chất và ứng dụng của zeolit

Zeolit có nhiều tính chất đặc biệt như khả năng trao đổi cation, khả năng hấp phụ và tính chọn lọc hình dạng. Những tính chất này giúp zeolit được ứng dụng trong xử lý nước, sản xuất chất tẩy rửa và trong nông nghiệp để cải thiện đất.

II. Vấn đề ô nhiễm môi trường từ rơm rạ

Việt Nam sản xuất một lượng lớn rơm rạ hàng năm, nhưng việc xử lý rơm rạ sau thu hoạch vẫn còn nhiều hạn chế. Hầu hết rơm rạ được đốt ngoài đồng, gây ra ô nhiễm không khí và phát thải khí nhà kính. Việc tìm kiếm giải pháp hiệu quả để xử lý rơm rạ là rất cần thiết.

2.1. Tác động của việc đốt rơm rạ

Việc đốt rơm rạ thải ra một lượng lớn khí CO2 và các khí độc hại khác, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường. Nghiên cứu cho thấy lượng khí thải CO2 từ việc đốt rơm rạ có thể lên đến 4,7 triệu tấn/năm.

2.2. Giải pháp xử lý rơm rạ hiệu quả

Tổng hợp zeolit từ tro rơm rạ là một giải pháp khả thi để giảm thiểu ô nhiễm. Zeolit không chỉ giúp xử lý rơm rạ mà còn tạo ra các sản phẩm có giá trị, góp phần bảo vệ môi trường.

III. Phương pháp tổng hợp zeolit từ tro rơm rạ

Quá trình tổng hợp zeolit từ tro rơm rạ bao gồm nhiều bước, từ việc chuẩn bị nguyên liệu đến các phương pháp tổng hợp khác nhau. Các yếu tố như nhiệt độ, thời gian và tỉ lệ các thành phần ảnh hưởng lớn đến chất lượng zeolit thu được.

3.1. Nguyên liệu và hóa chất sử dụng

Tro rơm rạ được sử dụng làm nguyên liệu chính cho quá trình tổng hợp zeolit. Các hóa chất như NaOH, HCl và nước cũng được sử dụng để điều chỉnh pH và tạo điều kiện cho quá trình kết tinh.

3.2. Quy trình tổng hợp zeolit A và Y

Quy trình tổng hợp zeolit A và Y từ tro rơm rạ bao gồm các bước hòa tan, kết tinh và sấy khô. Nhiệt độ và thời gian kết tinh là những yếu tố quan trọng quyết định đến cấu trúc và tính chất của zeolit.

IV. Nghiên cứu tính chất zeolit tổng hợp

Sau khi tổng hợp, zeolit cần được nghiên cứu để xác định các tính chất vật lý và hóa học. Các phương pháp như XRD, SEM và EDX được sử dụng để phân tích cấu trúc và thành phần của zeolit.

4.1. Phân tích cấu trúc bằng phương pháp XRD

Phương pháp nhiễu xạ tia X (XRD) giúp xác định cấu trúc tinh thể của zeolit. Kết quả XRD cho thấy các đỉnh nhiễu xạ đặc trưng của zeolit A và Y, cho phép đánh giá độ tinh khiết và cấu trúc của sản phẩm.

4.2. Đánh giá khả năng trao đổi cation

Khả năng trao đổi cation của zeolit được đánh giá thông qua các thí nghiệm thực nghiệm. Kết quả cho thấy zeolit tổng hợp từ tro rơm rạ có dung lượng trao đổi cation cao, phù hợp cho các ứng dụng trong xử lý nước.

V. Ứng dụng thực tiễn của zeolit từ tro rơm rạ

Zeolit tổng hợp từ tro rơm rạ có nhiều ứng dụng thực tiễn trong nông nghiệp và công nghiệp. Chúng có thể được sử dụng để cải thiện chất lượng đất, xử lý nước thải và trong sản xuất các sản phẩm hóa học.

5.1. Ứng dụng trong nông nghiệp

Zeolit có khả năng giữ ẩm và cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng, giúp cải thiện năng suất và chất lượng nông sản. Việc sử dụng zeolit trong nông nghiệp cũng giúp giảm thiểu ô nhiễm từ phân bón hóa học.

5.2. Ứng dụng trong xử lý nước thải

Zeolit có khả năng hấp phụ các ion kim loại nặng và các chất ô nhiễm trong nước, giúp cải thiện chất lượng nước thải trước khi thải ra môi trường. Điều này góp phần bảo vệ nguồn nước và sức khỏe cộng đồng.

VI. Kết luận và triển vọng nghiên cứu zeolit từ tro rơm rạ

Nghiên cứu tổng hợp zeolit từ tro rơm rạ không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu để tối ưu hóa quy trình tổng hợp và mở rộng ứng dụng của zeolit trong các lĩnh vực khác nhau.

6.1. Tương lai của nghiên cứu zeolit

Nghiên cứu zeolit từ tro rơm rạ có tiềm năng lớn trong việc phát triển các vật liệu mới. Cần có thêm nhiều nghiên cứu để khám phá các ứng dụng mới và cải thiện quy trình tổng hợp.

6.2. Khuyến nghị cho nghiên cứu tiếp theo

Cần nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tổng hợp zeolit và khả năng ứng dụng của chúng trong các lĩnh vực khác nhau như y dược và công nghiệp hóa chất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN --------------------- NGUYỄN ANH TUẤN TỔNG HỢP ZEOLIT TỪ TRO RƠM RẠ VÀ NGHIÊN CỨU TÍNH CHẤT CỦA CHÚNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC Hà Nội – Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN --------------------- Nguyễn Anh Tuấn TỔNG HỢP ZEOLIT TỪ TRO RƠM RẠ VÀ NGHIÊN CỨU TÍNH CHẤT CỦA CHÚNG Chuyên ngành: Hóa Vô cơ Mã số:60440113 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. Triệu Thị Nguyệt Hà Nội – Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Triệu Thị Nguyệt đã giao đề tài và tận tình hướng dẫn em trong quá trình học tập và nghiên cứu. Em cũng xin chân thành cảm ơn các thầy, các cô và các cô chú kĩ thuật viên trong bộ môn Hóa Vô cơ đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho em trong suốt quá trình làm thực nghiệm. Tôi cũng xin cảm ơn các anh, chị và các bạn trong phòng phức chất đã giúp đỡ tận tình, đóng góp nhiều ý kiến quí báu để bản luận văn này hoàn thiện hơn.

Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đến gia đình và người thân đã tạo mọi điều kiện vật chất và tinh thần cho tôi hoàn thành tốt luận văn này. Hà Nội, Ngày 11 tháng 12 năm 2013 Sinh viên Nguyễn Anh Tuấn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC M ĐẦU. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN. Sơ lƣợc lịch sử và sự phát triển của Zeolit.

Khái niệm và phân loại zeolit. Khái niệm zeolit. Phân loại zeolit. Cấu trúc của zeolit.

Tính chất của zeolit. Tính chất trao đổi cation. Tính chất hấp phụ. Tính chất chọn lọc hình dạng.

Giới thiệu một số zeolit. Tổng hợp zeolit. Cơ chế kết tinh zeolit. Các yếu tố ảnh hưởng trong quá trình tổng hợp zeolit.

Ứng dụng của zeolit. ng dụng trong c ng nghiệp. ng dụng trong x lí nhi m m i trư ng. ng dụng trong n ng nghiệp.

ng dụng trong y dược. 22 Chƣơng 2: MỤC ĐÍCH VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Mục đích và nội dung nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu.

24 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp tán xạ năng lượng tia X (EDX). Phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên t (AAS). Phương pháp phổ hấp thụ hồng ngoại (IR).

Phương pháp nhi u xạ tia X (XRD). Ảnh hiển vi điện t quét (SEM). Nguyên liệu và hóa chất. Xác định độ ẩm, độ tro hóa của rơm rạ.

Xác định độ ẩm của rơm rạ. Xác định độ tro hóa của rơm rạ. Kết quả phân tích thành phần tro rơm rạ. Khảo sát khả năng chiết silic từ rơm rạ và tro rơm rạ.

Tổng hợp zeolit. Tổng hợp zeolit A. Tổng hợp zeolit Y. Tổng hợp zeolit ZSM-5.

Nghiên cứu zeolit bằng phƣơng pháp EDX. Nghiên cứu zeolit bằng phƣơng pháp XRD. Giản đồ nhi u xạ tia X của các mẫu zeolit A. Giản đồ nhi u xạ tia X của các mẫu zeolit Y.

Giản đồ nhi u xạ tia X của mẫu zeolit ZSM-5. Nghiên cứu zeolit bằng phƣơng pháp IR. Nghiên cứu zeolit bằng phƣơng pháp SEM. Nghiên cứu khả năng trao đổi ion của zeolit.

63 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 68 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG TRONG LUẬN VĂN Bảng 1.1: Sự thay đổi cấu trúc và tính chất hóa lý của zeolit theo tỉ lệ Si/Al Bảng 1.2: Dữ liệu cấu trúc cơ bản của một số zeolit thông dụng Bảng 1.3: Dung lượng trao đổi cation của một số zeolit Bảng 1.4: Kích thước phân tử và đường kính động học của một số phân tử chất bị hấp phụ thường gặp đối với zeolit Bảng 1.5: Kích thước mao quản, đường kính động học và khả năng hấp phụ các chất tốt nhất đối với một số zeolit thông dụng Bảng 1.6: Ảnh hưởng của bản chất nguồn silic tới quá trình kết tinh zeolit ZSM-5 Bảng 2.1: Điều kiện chuẩn đo AAS xác định hàm lượng ion kim loại Bảng 2.2: Mối quan hệ giữa các thông số mạng và tỉ lệ Si/Al Bảng 3.1: Các hóa chất sử dụng trong quá trình thực nghiệm Bảng 3.2: Thành phần hóa học trong tro rơm rạ.3: Ảnh hưởng của tỉ lệ Na/Si đến quá trình chiết silic từ rơm rạ Bảng 3.4: Ảnh hưởng của thời gian đến quá trình chiết silic từ rơm rạ Bảng 3.5: Ảnh hưởng của nhiệt độ đến quá trình chiết silic từ rơm rạ Bảng 3.6: Ảnh hưởng của tỉ lệ Na/Si đến quá trình chiết silic từ tro rơm rạ Bảng 3.7: Ảnh hưởng của thời gian đến quá trình chiết silic từ tro rơm rạ Bảng 3.8: Ảnh hưởng của nhiệt độ đến quá trình chiết silic từ tro rơm rạ Bảng 3.9: Kí hiệu các mẫu tổng hợp zeolit A Bảng 3.10: Thành phần nguyên tố trong các zeolit Bảng 3.11: Kết quả XRD của các mẫu zeolit A Bảng 3.12: Kết quả XRD của các mẫu zeolit Y Bảng 3.13: Hàm lượng các cation trong dịch lọc sau trao đổi Bảng 3.14: % ion kim loại trao đổi Bảng 3.15: Dung lượng trao đổi ion của các zeolit tổng hợp được LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ TRONG LUẬN VĂN Hình 1.1: Các đơn vị cấu trúc sơ cấp của zeolit – tứ diện TO4: SiO4 và AlO4- Hình 1.2: Các đơn vị cấu trúc thứ cấp của zeolit Hình 1.3: Sự hình thành cấu trúc zeolit A, X, Y từ các kiều ghép nối khác nhau Hình 1.5: Cấu trúc khung mạng faujasit và vòng 12 oxi nhìn theo hướng <111> Hình 1.6: Hệ thống mao quản của zeolit ZSM-5 và mặt cắt nhìn từ mặt [010] Hình 1.7: Giản đồ bão hòa – quá bão hòa của dung dịch tổng hợp zeolit Hình 1.8: Mô tả sự chuyển pha faujusite thành pha ZSM-4 theo thời gian Hình 2.1: Nguyên lí của phép phân tích EDX Hình 2.2: Sơ đồ nguyên lí bộ ghi nhận phổ EDX Hình 2.3: Sơ đồ làm việc của kính hiển vi điện tử quét Hình 3.1: Phổ EDX của mẫu A-Tro1 Hình 3.2: Phổ EDX của mẫu A-48 Hình 3.3: Phổ EDX của mẫu A-0 Hình 3.4: Phổ EDX của mẫu A-Tro 2 Hình 3.5: Phổ EDX của mẫu Y-1 Hình 3.6: Phổ EDX của mẫu Y-2 Hình 3.7: Phổ EDX của mẫu Y-2N Hình 3.8: Phổ EDX của mẫu ZSM-5 Hình 3.9: Giản đồ nhiễu xạ tia X của mẫu A-Tro 1 Hình 3.10: Giản đồ nhiễu xạ tia X của mẫu A-48 Hình 3.11: Giản đồ nhiễu xạ tia X của mẫu A-0 Hình 3.12: Giản đồ nhiễu xạ tia X của mẫu A-Tro 2 Hình 3.13: Giản đồ nhiễu xạ tia X của mẫu Y-1 Hình 3.14: Giản đồ nhiễu xạ tia X của mẫu Y-2 Hình 3.15: Giản đồ nhiễu xạ tia X của mẫu Y-2N LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.16: Giản đồ nhiễu xạ tia X của mẫu ZSM-5 Hình 3.17: Giản đồ nhiễu xạ tia X của mẫu ZSM-5 chuẩn Hình 3.18: Phổ IR của mẫu A-Tro 1 Hình 3.19: Phổ IR của mẫu A-48 Hình 3.20: Phổ IR của mẫu A-0 Hình 3.21: Phổ IR của mẫu Y-1 Hình 3.22: Phổ IR của mẫu ZSM-5 Hình 3.23: Ảnh SEM của các mẫu zeolit A Hình 3.24: Ảnh SEM của mẫu Y-1 Hình 3.25: Ảnh SEM của mẫu ZSM-5 Hình 3.26: Ảnh SEM các mẫu zeolit của các tác giả [3] và [10] LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN AAS: Atomic Absorption Spectrometry (Phổ hấp thụ nguyên tử) CEC: Cation Exchange Capacity (Dung lượng trao đổi ion) D4R: Double 4-rings (Vòng kép 4 cạnh) EDX: Energy-Dispersive X-ray Spectroscopy (Phổ tán xạ năng lượng tia X) IR: Infrared (Hồng ngoại) PDF: Powder Diffraction File (Thư viện phổ XRD) SBU: Secondary Building Unit (Đơn vị cấu trúc thứ cấp) SEM: Scanning Electron Microscopy (Hiển vi điện tử quét) TPABr: Tetra Propyl Amoni Bromua XRD: X-Ray diffraction (Nhiễu xạ tia X). LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] M ĐẦU Zeolit thuộc nhóm vật liệu vi xốp được phát hiện vào năm 1756 bởi Cronstedt, một nhà khoa học người Thụy Điển. Thuật ngữ rây phân tử được McBain đề xuất năm 1932 khi ông nhận thấy chabazit, một loại zeolit, có tính chất hấp phụ chọn lọc các phân tử nhỏ có kích thước dưới 5Å.Với tính chất đặc biệt này nên sau đó các zeolit được nghiên cứu, phát triển và ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau, đặc biệt là trong công nghiệp hoá dầu.

Hiện nay, zeolit còn được ứng dụng trong nông nghiệp để giải quyết vấn đề gây ô nhiễm do rác thải trong nông nghiệp, cụ thể là rác thải do rơm rạ và trấu. Mỗi năm Việt Nam sản xuất trên 40 triệu tấn lúa. Nông dân có tập quán canh tác lúa hai đến ba vụ trong năm vì vậy nếu trung bình một tấn lúa cho ra 1 - 1,2 tấn rơm rạ thì với sản lượng lúa hiện nay, ước tính lượng rơm rạ thải ra có thể lên đến 40 - 46 triệu tấn/năm. Tuy nhiên, vấn đề xử lý rơm rạ sau mỗi vụ thu hoạch lúa trên thực tế lại chưa có cách làm hiệu quả.

Hiện nay các hộ dân thường đốt rơm rạ ngoài đồng ruộng. Kết quả nghiên cứu cho thấy lượng khí thải CO2 phát thải vào môi trường do đốt rơm rạ ngoài đồng ruộng là lớn nhất, từ 1,2 đến 4,7 triệu tấn/năm nếu tỷ lệ rơm rạ đốt trong khoảng từ 20-80%. Lượng phát thải các loại khí thải khác như CH4 sẽ là 1,0-3,9 ngàn tấn/năm, CO là 28,3-113,2 ngàn tấn/năm. Lượng khí nhà kính phát thải vào môi trường do đốt rơm rạ vùng đồng bằng sông Hồng có thể gây thiệt hại về môi trường tương đương từ 19,05-200,3 triệu USD/năm, tùy thuộc vào tỷ lệ đốt rơm rạ (20-80%) và tùy thuộc vào sự biến động giá mua bán quyền phát thải CO2 trên thị trường thế giới.

Với mục đích hướng nghiên cứu vào lĩnh vực tổng hợp và khảo sát tính chất của zeolit từ nguyên liệu tự nhiên và giảm thiểu ô nhiễm môi trường do rơm rạ, trong đề tài này chúng tôi đã tiến hành tổng hợp zeolit từ tro rơm rạ và nghiên cứu tính chất của chúng. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1: TỔNG QUAN 1. Sơ lƣợc lịch sử và sự phát triển của Zeolit. Zeolit được phát hiện vào năm 1756 bởi Le Bron Bronstedt, một nhà khoáng học người Thụy Điển.

Ông đã phát hiện được zeolit nhờ hơi nước thoát ra khi nung khoáng này. Tuy nhiên mãi đến thế kỷ sau zeolit mới bắt đầu được nghiên cứu kĩ trong các phòng thí nghiệm.