lời mở đầu và kết luận, nội dung được thể hiện ở 3 chương như sau : Chƣơng 1: Lý luận chung về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất. Chƣơng 2: Thực trạng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Thương mại – Bao bì Tuấn Thịnh. Chƣơng 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Thương mại – Bao bì Tuấn Thịnh. SV: PHẠM THỊ HẢI YẾN_QT1201K Page 3 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1.
Bản chất và nội dung kinh tế của chi phí sản xuất 1. Khái niệm chi phí sản xuất Để tiến hành sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp cần có đầy đủ các yếu tố: lao động, đối tượng lao động và tư liệu lao động. Sự tham gia của các yếu tố vào quá trình sản xuất ( các yếu tố đầu vào ) hình thành các khoản chi phí tương ứng. Giá trị sản phẩm, lao vụ, dịch vụ bao gồm 3 bộ phận C, V, m.
C : là toàn bộ giá trị tư liệu đã tiêu hao trong quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, lao vụ, dịch vụ như : khấu hao TSCĐ, chi phí nguyên vật liệu,…Bộ phận này gọi là lao động quá khứ ( lao động vật hóa ). V : là chi phí tiền lương, tiền công phải trả cho người lao động tham gia vào quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, lao vụ, dịch vụ. Bộ phận này gọi là lao động sống. m : là giá trị lao động sống tạo ra trong quá trình sản xuất các sản phẩm, lao vụ, dịch vụ.
Ở góc độ doanh nghiệp, để sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thì doanh nghiệp phải bỏ ra hai bộ phận chi phí là C và V. Như vậy, chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp phải chi ra có liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định. Bản chất và nội dung kinh tế của chi phí sản xuất Về bản chất chi phí sản xuất dưới từng góc độ nghiên cứu như sau : - Đối với các nhà kinh tế học : chi phí sản xuất là các phí tổn phải chịu khi sản xuất sản phẩm trong kì. SV: PHẠM THỊ HẢI YẾN_QT1201K Page 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP - Đối với các nhà quản lí tài chính, thuế, ngân hàng : chi phí sản xuất là các khoản chi liên quan tới quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
- Đối với nhà quản trị doanh nghiệp : chi phí sản xuất là khoản phải bỏ ra để mua các yếu tố cần thiết phục vụ quá trình sản xuất và mang lại lợi nhuận cao nhất cho doanh nghiệp trong giới hạn đầu tư không đổi. - Đối với các nhà kế toán : chi phí sản xuất là khoản phải hi sinh hay trừ ra để đạt được mục đích nhất định, nó được xem như một lượng tiền phải trả cho các hoạt động của doanh nghiệp trong việc tạo ra sản phẩm. Chi tiêu là cơ sở phát sinh của chi phí, không có chi tiêu thì không có chi phí. Tuy nhiên, chi phí và chi tiêu là hai khái niệm khác nhau.
Các khoản chi chỉ được coi là chi phí của kì hạch toán khi chúng là những hao phí về tài sản và lao động liên quan đến khối lượng sản phẩm sản xuất trong kì. Ngược lại, chi tiêu là sự giảm đi đơn thuần các loại tài sản, vật tư, tiền vốn của doanh nghiệp, bất kể nó được dùng vào mục đích gì. Chính vì vậy, trong các doanh nghiệp cần phân biệt được khái niệm giữa chi phí và chi tiêu, bởi nó là cơ sở để tính đúng, tính đủ các loại chi phí và phân bổ nó đúng đối tượng và tính đúng giá thành sản phẩm. Bản chất và chức năng của giá thành sản phẩm 1.
Khái niệm giá thành sản phẩm Trong sản xuất, chi phí sản xuất chỉ là một mặt thể hiện sự hao phí. Để đánh giá chất lượng kinh doanh của các tổ chức kinh tế, chi phí sản xuất phải được xem xét trong mối quan hệ với mặt thứ hai cũng là mặt cơ bản của quá trình sản xuất kinh doanh đó là kết quả sản xuất thu được. Quan hệ so sánh đó hình thành nên khái niệm giá thành sản phẩm. Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp phải chi ra có liên quan đến khối lượng công việc, sản phẩm, dịch vụ đã hoàn thành trong kỳ ( bất kể chi phí đó phát sinh ở kỳ nào, có thể là chi phí phát sinh trong kỳ, phát sinh kỳ trước chuyển snag hoặc phát sinh ở kỳ sau nhưng được trích trước vào kỳ này).
SV: PHẠM THỊ HẢI YẾN_QT1201K Page 5 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Giá thành sản phẩm là một phạm trù của sản xuất hàng hóa. Những chi phí đưa vào giá thành sản phẩm phải phản ánh được giá trị thực của các tư liệu sản xuất đã tiêu dùng và các chi phí khác có liên quan đến việc bù đắp giản đơn hay hao phí lao động sống. Mọi cách tính toán chủ quan, không phản ánh đúng các yếu tố giá trị trong giá thành đều có thể dẫn đến việc phá vỡ các quan hệ hàng hóa và tiền tệ, không xác định được hiệu quả kinh doanh và không thực hiện được tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng. Về khách quan: Giá thành sản phẩm là sự biểu hiện bằng tiền của giá trị tư liệu sản xuất và sức lao động kết tinh trong một đơn vị sản phẩm.
Về chủ quan: Trên cơ sở chi phí sản xuất tính ra giá thành sản phẩm trong kì nên giá thành sản phẩm phụ thuộc vào phương pháp hạch toán và các biện pháp đánh giá khác nhau về tư liệu sản xuất và sức lao động. Chức năng của giá thành sản phẩm Chỉ tiêu giá thành sản phẩm luôn chứa đựng hai mặt khác nhau vốn có bên trong nó : chi phí sản xuất đã chi ra và lượng giá trị thu được cấu thành trong khối lượng sản phẩm, công việc, lao vụ đã hoàn thành. Như vậy, bản chất của giá thành sản phẩm là sự chuyển dịch các yếu tố chi phí vào những sản phẩm, công việc, lao vụ đã hoàn thành. Chính vì vậy, giá thành sản phẩm có những chức năng sau : 1.
Chức năng thƣớc đo bù đắp chi phí Giá thành sản phẩm biểu hiện những hao phí vật chất mà các doanh nghiệp đã bỏ ra để sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Những hao phí vật chất này cần được bù đắp một cách đầy đủ, kịp thời để đảm bảo yêu cầu tái sản xuất. Hiệu quả kinh tế được biểu hiện ra trước hết ở khả năng bù đắp lại những gì đã bỏ ra hay không. Đây là yếu tố đầu tiên để xem xét hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
Chức năng lập giá Giá thành sản phẩm đóng vai trò quan trọng trong việc xác định giá bán của sản phẩm trên thị trường. Định giá sản phẩm bán ra phải làm sao bù đắp được chi phí sản xuất và có lãi nên cần phải hạch toán và tính giá thành một cách đầy đủ, chính SV: PHẠM THỊ HẢI YẾN_QT1201K Page 6 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP xác, hợp lý, loại bỏ các chi phí không hợp lý để tạo chênh lệch với giá thành của sản phẩm đó. Chức năng đòn bẩy kinh tế Hạ thấp giá thành sản phẩm là biện pháp cơ bản để tăng cường lợi nhuận, tạo lên tích luỹ để tái sản xuất mở rộng. Phấn đấu hạ thấp giá thành sản phẩm bằng các phương pháp cải tiến tổ chức sản xuất và quản lý, hoàn thiện công nghệ sản xuất, tổ chức lao động khoa học, tiết kiệm là hướng cơ bản để doanh nghiệp đứng vững và phát triển trong điều kiện nền kinh tế thị trường có sự cạnh tranh gay gắt.
Phân loại chi phí sản xuất Phân loại chi phí sản xuất là việc sắp xếp chi phí sản xuất vào từng loại, từng nhóm theo những đặc điểm đặc trưng nhất định. Người ta thường sử dụng những tiêu thức sau : 1. Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí Theo cách phân loại này, chi phí được chia thành các yếu tố khác nhau mà mỗi yếu tố chỉ bao gồm những chi phí có cùng một nội dung kinh tế, không phân biệt chi phí đó phát sinh ở đâu và mục đích, công dụng của chi phí đó như thế nào. Toàn bộ các chi phí được chia thành các yếu tố sau : 1.
Chi phí nguyên vật liệu Gồm các chi phí về nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, công cụ, dụng cụ,… mà doanh nghiệp đã sử dụng cho các hoạt động sản xuất kinh doanh trong kì ( loại trừ giá trị dùng không hết nhập lại kho và phế liệu thu hồi cùng với nhiên liệu, động lực ). Chi phí nhân công Bao gồm toàn bộ số tiền công phải trả, tiền trích BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN mà doanh nghiệp phải trả. Chi phí khấu hao TSCĐ Gồm toàn bộ số khấu hao TSCĐ phải trích của tất cả các tài sản sử dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kì. SV: PHẠM THỊ HẢI YẾN_QT1201K Page 7 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP 1.
Chi phí dịch vụ mua ngoài Gồm toàn bộ số tiền mà doanh nghiệp đã chi trả cho các loại dịch vụ mua ngoài như tiền điện, tiền nước, tiền điện thoại,… phục vụ cho sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong kì. Chi phí bằng tiền khác Là những khoản chi phí khác dùng cho sản xuất, ngoài bốn loại trên. Cách phân loại này cho biết kết cấu, tỷ trọng của từng yếu tố chi phí để phân tích, đánh giá tình hình thực hiện dự toán chi phí sản xuất. Ngoài ra, nó còn giúp cho việc lập báo cáo chi phí sản xuất theo yếu tơ ở Bảng thuyết minh Báo cáo tài chính, cung cấp tài liệu tham khảo để lập dự toán chi phí sản xuất, kế hoạch cung ứng vật liệu, kế hoạch quỹ lương và tính toán nhu cầu vốn lưu động cho kì sau ; đồng thời cung cấp tài liệu tính toán thu nhập quốc dân.
Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích và công dụng của chi phí.
