Kho¸ LuËn Tèt NghiÖp H¹ch To¸n TiÒn L- ¬ng lêi më ®Çu Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, lîi nhuËn võa lµ môc tiªu võa lµ ®éng lùc cña c¸c doanh nghiÖp khi tiÕn hµnh s¶n xuÊt kinh doanh. §Ó ®¶m b¶o cho doanh nghiÖp cã lîi nhuËn vµ ph¸t triÓn kh«ng ngõng, tõ ®ã n©ng cao lîi Ých cña ngêi lao ®éng th× trong chÝnh s¸ch qu¶n lý, c¸c doanh nghiÖp ph¶i t×m mäi c¸ch tiÕt kiÖm chi phÝ, trong ®ã cã chi phÝ tiÒn l¬ng trªn mét ®¬n vÞ s¶n phÈm. TiÒn l¬ng võa lµ chi phÝ ®èi víi doanh nghiÖp nh- ng ®ång thêi lµ thu nhËp chÝnh cña ngêi lao ®éng. Doanh nghiÖp ph¶i lu«n t×m c¸ch ®¶m b¶o møc thï lao t¬ng xøng víi kÕt qu¶ cña ngêi lao ®éng ®Ó lµm ®éng lùc thóc ®Èy hä n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, g¾n bã phÊn ®Êu v× doanh nghiÖp, nhng còng ®¶m b¶o tèi thiÓu ho¸ chi phÝ tiÒn l¬ng trong gi¸ thµnh ®Ó t¹o thÕ c¹nh tranh cho s¶n phÈm trong thÞ trêng.
§Ó lµm ®îc ®iÒu ®ã th× tæ chøc c«ng t¸c h¹ch to¸n tiÒn l¬ng lµ c«ng cô qu¶n lý h÷u hiÖu cña doanh nghiÖp mµ th«ng qua viÖc cung cÊp chÝnh x¸c sè lîng, thêi gian vµ kÕt qu¶ lao ®éng cho c¸c nhµ qu¶n trÞ ®Ó cã thÓ qu¶n lý ®îc chi phÝ tiÒn l¬ng trong gi¸ thµnh s¶n phÈm. Mçi doanh nghiÖp dùa vµo c¸c chÕ ®é vÒ tiÒn l- ¬ng do nhµ níc ban hµnh ®Ó ¸p dung khÐo lÐo vµo thùc tr¹ng doanh nghiÖp m×nh. §ã lµ c«ng viÖc kh«ng ®¬n gi¶n ®ßi hái kÕ to¸n lu«n ph¶i t×m tßi ®Ó hoµn thiÖn h¬n c«ng t¸c kÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng ®¶m b¶o cung cÊp th«ng tin chÝnh x¸c, nhanh chãng nhÊt cho nhµ qu¶n trÞ ®ång thêi lµ chç dùa ®¸ng tin cËy cña ngêi lao ®éng ®Æc biÖt lµ nh÷ng doanh nghiÖp lín nhiÒu ho¹t Lu TiÕn Hu©n – KÕ To¸nB 1 §¹i Häc DL §«ng §« Kho¸ LuËn Tèt NghiÖp H¹ch To¸n TiÒn L- ¬ng ®éng s¶n xuÊt phøc t¹p, lao ®éng nhiÒu nh c«ng ty §iÖn Lùc Ba §×nh th× c«ng t¸c kÕ to¸n tiÒn l¬ng cµng trë nªn quan träng. Qua qu¸ tr×nh häc tËp vµ nghiªn cøu t¹i tr êng ®¹i häc, t¸c gi¶ ®· cã nhËn thøc c¬ b¶n vÒ tiÒn l¬ng ®èi víi ®êi sèng ngêi lao ®éng nãi riªng còng nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp nãi chung.
NhËn thÊy vai trß to lín cña c«ng t¸c h¹ch to¸n tiÒn l¬ng trong doanh nghiÖp vµ ®îc sù híng dÉn gióp ®ì cña Th¹c sÜ Ph¹m V¨n ChiÕn vµ c¸c c« chó phßng kÕ to¸n tµi vô c«ng ty §iÖn Lùc Ba §×nh, T¸c gi¶ ®· chän ®Ò tµi "T æ chøc h¹ch to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng t¹i c«ng ty §iÖn Lùc Ba §×nh Hµ Néi” cho kho¸ luËn tèt nghiÖp cña m×nh víi mong muèn hiÓu s©u h¬n vÒ kÕ to¸n tiÒn l¬ng trong doanh nghiÖp. Kho¸ luËn ®îc chia lµm 3 ch¬ng, víi c¸c néi dung sau: Ch¬ng 1: Lý luËn chung vÒ h¹ch to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng trong doanh nghiÖp. Ch¬ng 2: Thùc tr¹ng h¹ch to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng t¹i c«ng ty ®iÖn lùc Ba §×nh. Ch¬ng 3: §Þnh híng vµ nh÷ng kiÕn nghÞ nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c h¹ch to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng t¹i c«ng ty.
Lu TiÕn Hu©n – KÕ To¸nB 2 §¹i Häc DL §«ng §« Kho¸ LuËn Tèt NghiÖp H¹ch To¸n TiÒn L- ¬ng Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n sù híng dÉn tËn t×nh cña Th¹c sü Ph¹m V¨n ChiÕn cïng c¸c c« chó phßng kÕ to¸n tµi vô c«ng ty §iÖn Lùc Ba §×nh ®Ó em cã thÓ hoµn thiÖn bµi viÕt nµy. Lý luËn chung vÒ h¹ch to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng trong doanh nghiÖp.1) B¶n chÊt tiÒn l¬ng trong doanh nghiÖp.1) Kh¸i niÖm vµ b¶n chÊt kinh tÕ cña tiÒn l¬ng. Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt lµ qu¸ tr×nh kÕt hîp ®ång thêi còng lµ qu¸ tr×nh tiªu hao c¸c yÕu tè c¬ b¶n( lao ®éng, ®èi tîng lao ®éng vµ t liÖu lao ®éng) Trong ®ã, lao ®éng víi t c¸ch lµ ho¹t ®éng ch©n tay vµ trÝ ãc cña con ngêi sö dông c¸c t liÖu lao ®éng nh»m t¸c ®éng, biÕn ®æi c¸c ®èi tîng lao ®éng thµnh c¸c vËt phÈm cã Ých phôc vô cho nhu cÇu sinh ho¹t cña m×nh. §Ó ®¶m b¶o tiÕn hµnh liªn tôc qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt tríc hÕt cÇn ph¶i ®¶m b¶o t¸i s¶n xuÊt søc lao ®éng, Lu TiÕn Hu©n – KÕ To¸nB 3 §¹i Häc DL §«ng §« Kho¸ LuËn Tèt NghiÖp H¹ch To¸n TiÒn L- ¬ng nghÜa lµ søc lao ®éng mµ con ngêi bá ra ph¶i ®ù¬c båi hoµn díi d¹ng thï lao lao ®éng.
TiÒn l¬ng ( tiÒn c«ng) chÝnh lµ phÇn thï lao lao ®éng ®îc bØÓu hiÖn b»ng tiÒn mµ doanh nghiÖp tr¶ cho ngêi lao ®éng c¨n cø vµo thêi gian, khèi lîng vµ chÊt lîng c«ng viÖc mµ hä hoµn thµnh. VÒ b¶n chÊt, tiÒn l¬ng lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña gi¸ trÞ søc lao ®éng, gi¸ cña yÕu tè søc lao ®éng mµ ngêi sö dông ph¶i tr¶ cho ngêi cung øng søc lao ®éng. TiÒn l¬ng tu©n theo c¸c quy luËt cung cÇu, gi¸ c¶ thÞ trêng vµ ph¸p luËt hiÖn hµnh cña nhµ níc. §èi víi ngêi lao ®éng, tiÒn l¬ng lµ nguån thu nhËp chñ yÕu, c¸c doanh nghiÖp sö dông tiÒn l¬ng lµm ®ßn bÈy kinh tÕ ®Ó khuyÕn khÝch tinh thÇn tÝch cùc lao ®éng, lµ nh©n tè thóc ®Èy ®Ó t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, ®èi víi c¸c doanh nghiÖp tiÒn l¬ng ph¶i tr¶ cho ngêi lao ®éng lµ mét bé phËn chi phÝ cÊu thµnh nªn gi¸ trÞ s¶n phÈm, dÞch vô cña doanh nghiÖp.
Do vËy c¸c doanh nghiÖp ph¶i sö dông søc lao ®éng cã hiÖu qu¶ ®Ó tiÕt kiÖm chi phÝ tiÒn l¬ng trong gi¸ thµnh s¶n phÈm lµm t¨ng lîi nhuËn nhng vÉn ®¶m b¶o tiÒn l¬ng cho ngêi lao ®éng tho¶ ®¸ng, t¨ng lîi nhuËn ph¶i t¨ng tiÒn l¬ng vµ phóc lîi, ®iÒu ®ã míi ®¶m b¶o sù g¾n kÕt ngêi lao ®éng víi doanh nghiÖp. Vµ trong mäi hoµn c¶nh doanh nghiÖp lu«n ph¶i tr¶ l¬ng cho ngêi lao ®éng kh«ng thÊp h¬n møc l¬ng tèi thiÓu do nhµ níc quy ®Þnh (lµ møc l¬ng ®o lêng gi¸ trÞ søc lao ®éng th«ng thêng trong ®iÒu kiÖn lµm viÖc b×nh thêng, yªu cÇu mét kü n¨ng ®¬n gi¶n víi mét khung gi¸ c¸c t liÖu sinh ho¹t hîp lý) hiÖn nay ( tõ 1/1 /2001) møc l¬ng tèi thiÓu lµ 210.000 ®ång/th¸ng. Lu TiÕn Hu©n – KÕ To¸nB 4 §¹i Häc DL §«ng §« Kho¸ LuËn Tèt NghiÖp H¹ch To¸n TiÒn L- ¬ng 1.2) Chøc n¨ng cña tiÒn l¬ng: Chøc n¨ng t¸i s¶n xuÊt søc lao ®éng. Nh ®· ph©n tÝch qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt søc lao ®éng ®îc thùc hiÖn bëi viÖc tr¶ c«ng cho ngêi lao ®éng th«ng qua l¬ng.
Søc lao ®éng lµ s¶n phÈm lÞch sö lu«n ®- îc hoµn thiÖn vµ n©ng cao nhê thêng xuyªn kh«i phôc vµ ph¸t triÓn, cßn t¸i s¶n xuÊt søc lao ®éng lµ cã lîng tiÒn l- ¬ng cung cÊp vËt phÈm tiªu dïng nhÊt ®Þnh ®Ó ngêi lao ®éng cã thÓ duy tr× vµ ph¸t triÓn søc lao ®éng, tÝch luü kinh nghiÖm, n©ng cao tr×nh ®é hoµn thiÖn kü n¨ng lao ®éng. Chøc n¨ng lµ c«ng cô qu¶n lý cña doanh nghiÖp. Th«ng qua viÖc tr¶ l¬ng cho ngêi lao ®éng, ngêi sö dông lao ®éng cã thÓ tiÕn hµnh kiÓm tra, theo dâi, quan s¸t ngêi lao ®éng lµm viÖc theo kÕ ho¹ch tæ chøc cña m×nh ®Ó ®¶m b¶o tiÒn l¬ng bá ra ®em l¹i kÕt qu¶ vµ hiÖu qu¶ cao. Nhê ®ã mµ ngêi sö dông lao ®éng qu¶n lý mét c¸ch chÆt chÏ vÒ sè lîng vµ chÊt lîng lao ®éng ®Ó tr¶ c«ng xøng ®¸ng cho ngêi lao ®éng, thóc ®Èy n©ng cao n¨ng xuÊt lao ®éng.
Chøc n¨ng kÝch thÝch ngêi lao ®éng. Møc tiÒn l¬ng tho¶ ®¸ng víi c«ng viÖc vµ kÕt qu¶ la ®éng sÏ kÝch thÝch ®îc tinh thÇn h¨ng say vµ s¸ng t¹o cña ngêi lao ®éng, tiÒn l¬ng ®îc sö dông lµm ®ßn bÈy kinh tÕ kÝch thÝch lao ®éng lµm viÖc tÝch cùc h¬n, g¾n bã lîi Ých cña doanh nghiÖp lµm t¨ng n¨ng xuÊt vµ chÊt lîng c«ng viÖc. Chøc n¨ng ®iÒu tiÕt lao ®éng. Lu TiÕn Hu©n – KÕ To¸nB 5 §¹i Häc DL §«ng §« Kho¸ LuËn Tèt NghiÖp H¹ch To¸n TiÒn L- ¬ng Th«ng qua hÖ thèng thang l¬ng, b¶ng l¬ng vµ c¸c chÕ ®é phô cÊp ®îc x¸c ®Þnh cho tõng vïng, tõng ngµnh, nh nh÷ng ngêi lµm viÖc trong ®iÒu kiÖn nÆng nhäc tèn hao nhiÒu n¨ng lîng ®îc tr¶ l¬ng cao h¬n so víi nh÷ng lao ®éng lµm viÖc trong ®iÒu kiÖn b×nh thêng ®Ó bï ®¾p søc lao ®éng ®· hao phÝ.
C¸c ngµnh s¶n xuÊt ph©n bè ë khu vùc kh¸c nhau ¶nh hëng tíi møc l¬ng b×nh qu©n cña mçi nghµnh. cã nh vËy míi thu hót, khuyÕn khÝch ngêi lao ®éng ®Õn lµm viÖc ë c¸c khu vùc kinh tÕ míi, giµu tµi nguyªn nhng thiÕu nh©n lùc.2) C¸c h×nh thøc tr¶ l¬ng, néi dung quü l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng.1) C¸c h×nh thøc tr¶ l¬ng. ViÖc tÝnh vµ tr¶ chi phÝ lao ®éng cã thÓ thùc hiÖn theo nhiÒu h×nh thøc kh¸ch nhau, tuú theo ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh, tÝnh chÊt c«ng viÖc vµ tr×nh ®é qu¶n lý cña doanh nghiÖp. Môc ®Ých cña chÕ ®é tiÒn l¬ng lµ qu¸n triÖt nguyªn t¾c ph©n phèi theo lao ®éng.
Trªn thùc tÕ thêng ¸p dông c¸c h×nh thøc tiÒn l¬ng theo thêi gian, tiÒn l¬ng theo s¶n phÈm vµ tiÒn l¬ng kho¸n.1) TiÒn l¬ng theo thêi gian. Thêng ¸p dông cho lao ®éng lµm c«ng t¸c v¨n phßng nh hµnh chÝnh qu¶n trÞ, tæ chøc lao ®éng, tµi vô kÕ to¸n, ¸p dông chñ yÕu cho lao ®éng gi¸n tiÕp, cßn víi lao ®éng trùc tiÕp chØ ¸p dông ®èi víi bé phËn kh«ng ®Þnh møc ®îc s¶n phÈm. Tr¶ l¬ng theo thêi gian lµ h×nh Lu TiÕn Hu©n – KÕ To¸nB 6 §¹i Häc DL §«ng §« Kho¸ LuËn Tèt NghiÖp H¹ch To¸n TiÒn L- ¬ng thøc tr¶ l¬ng theo thêi gian lµm viÖc thùc tÕ, theo ngµnh nghÒ vµ theo tr×nh ®é thµnh thao nghiÖp vô, kü thuËt chuyªn m«n cña ngêi lao ®éng. §iÒu kiÖn tr¶ l¬ng theo thêi gian lµ ph¶i x¸c ®Þnh chÝnh x¸c thêi gian lµm viÖc thùc tÕ cña ngêi lao ®éng.
Tuú theo tÝnh chÊt lao ®éng kh¸c nhau mµ mçi ngµnh nghÒ cô thÓ cã mét thang l¬ng riªng: thang l¬ng c«ng nh©n c¬ khÝ, c«ng nh©n l¸i xe, nh©n viªn v¨n phßng… Trong mçi thang l- ¬ng l¹i tuú theo nghiÖp vô chuyªn m«n mµ chia ra nhiÒu bËc l¬ng, mçi bËc l¬ng cã mét møc tiÒn l¬ng nhÊt ®Þnh. TiÒn l¬ng thêi gian ®ù¬c chia ra: TiÒn l¬ng th¸ng: Lµ tiÒn l¬ng tr¶ cè ®Þnh hµng th¸ng trªn c¬ së hîp ®ång lao ®éng. Th«ng thêng l¬ng th¸ng ®îc quy ®Þnh s½n ®èi víi tõng bËc l¬ng trong thanh l¬ng. L¬ng th¸ng thêng ®îc ¸p dông ®Ó tr¶ l¬ng cho nh©n viªn lµm c«ng t¸c qu¶n lý hµnh chÝnh, qu¶n lý kinh tÕ vµ c¸c nh©n viªn thuéc c¸c ngµnh ho¹t ®éng kh«ng cã tÝnh chÊt x· héi.