Chương 1 Các tội xâm phạm an ninh quốc gia: Điều 94. Tội phá huỷ công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia. 1- Người nào phá huỷ công trình hoặc phương tiện giao thông vận tải, thông tin - liên lạc, hệ thống tải điện, dẫn chất đốt, công trình thuỷ lợi hoặc công trình quan trọng khác về an ninh, quốc phòng, kinh tế, khoa học - kỹ thuật, văn hoá xã hội, nếu không thuộc trường hợp quy định ở Điều 79, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười hai năm. 2- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây thì bị phạt tù từ mười năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình: a) Có tổ chức; b) Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng; c) Tái phạm nguy hiểm 21.
tội phạm này cũng được phân biệt rõ ràng với tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội (Điều 79) và tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản XHCN (Điều 138) của BLHS năm 1985: Điều 79. Tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội. Người nào nhằm chống chính quyền nhân dân mà phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội thuộc các lĩnh vực chính trị, an ninh, quốc phòng, kinh tế, khoa học - kỹ thuật, văn hoá 15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com và xã hội thì bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình. 2- Phạm tội trong trường hợp ít nghiêm trọng thì bị phạt tù từ năm năm đến mười lăm năm 21.
Tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản XHCN. 1- Người nào huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản XHCN, nếu không thuộc trường hợp quy định ở Điều 79 và Điều 94, thì bị phạt tù từ một năm đến bảy năm. 2- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây thì bị phạt tù từ năm năm đến mười lăm năm: a) Dùng chất nổ, chất cháy hoặc thủ đoạn nguy hiểm khác; b) Huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản có giá trị lớn; c) Gây hậu quả nghiêm trọng; d) Để che giấu tội phạm khác. 3- Phạm tội trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình 21.
Có thể thấy, tại BLHS năm 1985, tội phá hủy công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia được quy định độc lập so với tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội – Điều 79 Mục A Các tội đặc biệt nguy hiểm xâm phạm an ninh quốc gia thuộc Chương 1 Các tội xâm phạm an ninh quốc gia; và tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản XHCN - Điều 138 Chương 4 Các tội phạm về xâm phạm sở hữu XHCN của Bộ luật này. So với Pháp lệnh số 49-LCT trừng trị các tội xâm phạm tài sản XHCN thì tại BLHS năm 1985 đã phân định tội phá hủy công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia và tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội ở cùng Chương 1 Các tội Xâm phạm an ninh quốc gia. Tuy nhiên, tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội được quy 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com định tại Điều 79 Mục A Các tội đặc biệt nguy hiểm xâm phạm an ninh quốc gia, còn tội phá hủy công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia được quy định tại Điều 94 Mục B và có sự phân biệt về mặt chủ quan của tội phạm. Nếu như ở tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội thì mặt chủ quan của tội phạm là nhằm mục đích “chống chính quyền nhân dân mà phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội thuộc các lĩnh vực chính trị, an ninh, quốc phòng, kinh tế, khoa học - kỹ thuật, văn hoá và xã hội” thì mặt chủ quan của tội phá hủy công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia là “không thuộc trường hợp quy định ở Điều 79” tức là không có mục đích chống chính quyền nhân dân.
Cũng theo quy định của BLHS năm 1985, tội phá hủy công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia được quy định rõ ràng, cụ thể, không nằm trong quy định của tội cố ý hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản XHCN như theo quy định của Pháp lệnh số 49-LCT trừng trị các tội xâm phạm tài sản XHCN mà các nhà lập pháp đã tách ra thành một điều luật cụ thể, và để tránh gây nhầm lẫn, các nhà làm luật cũng đã quy định rõ “nếu không thuộc trường hợp quy định ở Điều 79” thì được xác định tội phá hủy công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia và “nếu không thuộc trường hợp quy định ở Điều 79 và Điều 94” thì được xác định tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản XHCN. Trong hai điều luật này có sự phân hóa về khách thể và đối tượng tác động của tội phạm. Nếu như cả 2 tội đều quy định khác thể của tội phạm là quan hệ sở hữu XHCN thì tội phá hủy công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia cụ thể hóa đối tượng tác động đó là “công trình hoặc phương tiện giao thông vận tải, thông tin - liên lạc, hệ thống tải điện, dẫn chất đốt, công trình thuỷ lợi hoặc công trình quan trọng khác về an ninh, quốc phòng, kinh tế, khoa học - kỹ thuật, văn hoá xã hội”. Các trường hợp không thuộc đối tượng tác động trên thì được quy định là tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản XHCN.
17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Tuy nhiên, việc phân hóa trách nhiệm hình sự ở đây vẫn còn mang tính đơn giản, đó là quy định về việc định lượng giá trị tài sản trong các định khung tăng nặng còn thụ động vì phải thông qua một số mặt hàng thiết yếu khác mà chưa được định giá trực tiếp gây khó khăn cho việc xác định giá trị tài sản và như thế nào là tình tiết tăng nặng đặc biệt nghiêm trọng. Tại Nghị quyết số 01-HĐTP/NQ của Hội đồng Thẩm phán TANDTC ngày 19/04/1989 hướng dẫn bổ sung việc áp dụng một số quy định của BLHS quy định: Khoảng 5 tấn gạo, 5 tấn xăng, dầu lửa, phân đạm, 10 kg thuốc phiện, 5 tạ mì chính, 2 tấn đường trắng loại 1, 2 lượng vàng, đối với tiền và các loại tài sản, hàng hóa, vật tư khác thì quy ra trị giá tương đương 5 tấn gạo - được coi là số lượng tài sản, hàng hóa, vật tư có giá trị lớn hoặc số lượng lớn, khi trị giá gấp 3 lần các mức nêu trên thì được coi là có giá trị lớn hoặc có số lượng rất lớn, nghĩa là thuộc trường hợp đặc biệt nghiêm trọng 16. Hình phạt đối với các tội này đều là hình phạt tù có thời hạn, trong trường hợp đặc biệt có thể bị xử chung thân hoặc tử hình, cho thấy tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của các tội phạm này, đồng thời thể hiện tính nghiêm khắc của pháp luật đối với các tội phạm này. Giai đoạn từ khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1999 Với Hiến pháp năm 1992, thay đổi cơ bản và lớn nhất đó là Nhà nước ta đã chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế hàng hóa thị trường, có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng XHCN, với nhiều thành phần kinh tế: Nhà nước, tập thế, cá thể, tư bản tư nhân, tư bản nhà nước và đảm bảo sự bình đẳng giữa các thành phần kinh tế, các hình thức sở hữu.
Xuất phát từ sự thay đổi này đã kéo theo sự thay đổi lớn về đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về nhiều mặt, trong đó có sự thay đổi về đường lối và chính sách pháp luật nói chung và chính sách pháp luật hình sự nói riêng. 18 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Điều chỉnh lớn nhất của BLHS năm 1999 về tội phá huỷ công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia là tội phạm thuộc các tội xâm phạm an ninh quốc gia quy định tại Điều 94 BLHS năm 1985, nay được quy định tại chương các tội xâm phạm trật tự công cộng, an toàn công cộng nhưng tên gọi của tội phạm vẫn là “về an ninh quốc gia”. Đây cũng là trường hợp hy hữu về kỹ thuật lập pháp khi nhà làm luật quy định tội phạm này trong chương các tội xâm phạm trật tự công cộng, an toàn công cộng. Việc quy định tội phạm này trong chương các tội xâm phạm trật tự công cộng, an toàn công cộng không có nghĩa là làm giảm đi tính chất quan trọng của khách thể cần phải bảo vệ; các đối tượng bị xâm phạm vẫn là những công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia, nhưng đó chỉ là tên gọi của các công trình, phương tiện chứ không phải là độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ; là sự an nguy của chế độ hay đến sự tồn tại, vững mạnh của chính quyền nhân dân.
Nội dung của Điều 231 BLHS năm 1999: Điều 231. Tội phá huỷ công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia 1. Người nào phá huỷ công trình hoặc phương tiện giao thông vận tải, thông tin - liên lạc, công trình điện, dẫn chất đốt, công trình thuỷ lợi hoặc công trình quan trọng khác về an ninh, quốc phòng, kinh tế, khoa học - kỹ thuật, văn hoá và xã hội, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 85 của Bộ luật này, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười hai năm. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình: a) Có tổ chức; b) Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng; 19 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com c) Tái phạm nguy hiểm.
Người phạm tội còn có thể bị phạt quản chế từ một năm đến năm năm 22. So với Điều 94 BLHS năm1985 thì Điều 231 BLHS năm 1999 về cơ bản không có gì sửa đổi, bổ sung lớn mà chỉ sửa đổi, bổ sung có tính chất học thuật như: sửa đổi “hệ thống tải điện” bằng “công trình điện” và quy định hình phạt bổ sung ngay trong cùng điều luật; các tình tiết là yếu tố định khung hình phạt cũng như mức hình phạt trong từng khung hình phạt vẫn như Điều 94 BLHS năm 1985.