--------------- SÁNG KIẾN VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP “TỔ CHỨC TƯ VẤN HƯỚNG NGHIỆP NHÓM LỚN” CHO HỌC SINH CẤP THCS TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VINH VÀ CÁC VÙNG LÂN CẬN lĩnh vực: Giáo dục thuòng xuyên skkn SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN - HƯỚNG NGHIỆP --------------- SÁNG KIẾN VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP “TỔ CHỨC TƯ VẤN HƯỚNG NGHIỆP NHÓM LỚN” CHO HỌC SINH CẤP THCS TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VINH VÀ CÁC VÙNG LÂN CẬN Lĩnh vực: Giáo dục thường xuyên Tác giả: Nguyễn Thị Thúy Nguyễn Thị Bình Nguyễn Lương Tuấn Hải Hoạt động: Tư vấn hướng nghiệp Điện thoại: 0915130977; 098946898; 0943888216 Nghệ An, tháng 3 năm 2022 skkn ĐỀ TÀI: VẬN DUNG PHƯƠNG PHÁP “TỔ CHỨC TƯ VẤN HƯỚNG NGHIỆP NHÓM LỚN” CHO HỌC SINH CẤP THCS TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VINH VÀ CÁC VÙNG LÂN CẬN MỤC LỤC PHẦN I. Lý do chọn đề tài:. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi ứng dụng của đề tài:. Mục đích nghiên cứu:.
Nội dung nghiên cứu:. Phương pháp nghiên cứu:. Tính mới của đề tài:. Tầm quan trọng của Hoạt động GDHN và TVHN nhóm lớn cho học sinh cấp THCS:.
Các lý thuyết chung về hướng nghiệp:. Quy trình tư vấn hướng nghiệp nhóm lớn cho học sinh cấp THCS:. Khung năng lực hướng nghiệp cần đạt dành cho học sinh THCS:. CƠ SỞ THỰC TIỄN:.
Chức năng và nhiệm vụ của Trung tâm GDTX-HN Nghệ An:. Thực trạng công tác TVHN cho học sinh cấp THCS trên địa bàn thành phố Vinh và các vùng lân cận:. NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH:. Quy mô của buổi tư vấn:.
Các giai đoạn thực hiện:. Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác TVHN nhóm lớn:. Chuẩn bị cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho quá trình tư vấn:28 2. Trang bị kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ giáo viên:.
Khảo sát nhu cầu của các đối tượng cần tư vấn:. Tăng cường sự phối kết hợp giữa Trung tâm GDTX - HN với các trường THCS:. Kinh nghiệm và kết quả đạt được trong hai năm áp dụng phương pháp này:. Kết quả đạt được:.
37 PHỤ LỤC I: TRẮC NGHIỆM SỞ THÍCH (PHẦN 1). 37 PHỤ LỤC II: TRẮC NGHIỆM SỞ THÍCH (PHẦN 2). 39 PHỤ LỤC III: TRẮC NGHIỆM KHẢ NĂNG. 42 PHỤ LỤC IV: PHIẾU KHẢO SÁT VÀ THĂM DÒ HƯỚNG ĐI.
45 PHỤ LỤC V: BẢN KẾ HOẠCH HỌC TẬP VÀ ĐỊNH HƯỚNG. 46 NGHỀ NGHIỆP TƯƠNG LAI. 46 TÀI LIỆU THAM KHẢO:. 47 skkn DANH MỤC VIẾT TẮT TT: Trung tâm KT-XH: Kinh tế xã hội Hs: Học sinh TVHN: Tư vấn hướng nghiệp NT: Nghệ thuật TVHH: Tư vấn hướng học KT: Kỹ thuật THCS: Trung học cơ sở NC: Nghiên cứu THPT: Trung học phổ thông XH: Xã hội GDTX: Giáo dục thường xuyên QL: Quản lý GD&ĐT: Giáo dục và đào tạo NV: Nghiệp vụ TT GDTX-HN: Trung tâm Giáo dục KHNN: Kế hoạch nghề nghiệp thường xuyên - Hướng nghiệp GVTV: Giáo viên tư vấn TT KTTH-HN: Trung tâm kỷ thuật tổng GVCN: Giáo viên chủ nhiệm hợp hướng nghiệp skkn PHẦN I.
Lý do chọn đề tài: Giáo dục hướng nghiệp là một trong những hoạt động giáo dục của Chương trình giáo dục phổ thông được ban hành theo Quyết định số 16/2006/QĐ-GDĐT ngày 5 tháng 5 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Hoạt động GDHN có mục đích chung là hình thành khả năng tự chủ trong việc lựa chọn nghề nghiệp của Hs trên cơ sở phù hợp giữa năng lực; sở thích cá nhân và nhu cầu sử dụng lao động trong xã hội. GDHN thúc đẩy quá trình phân luồng Hs, phân luồng nhân lực trong xã hội. Việc làm này giúp đất nước sử dụng hợp lý nguồn lao động trẻ, đây là ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
Hoạt động GDHN trong chương trình GDPT hiện nay được thực hiện thông qua các con đường cơ bản sau: + Hướng nghiệp qua hoạt động dạy học các môn văn hoá + Hướng nghiệp qua hoạt động dạy nghề phổ thông + Hướng nghiệp qua hoạt động GDHN + Hướng nghiệp qua các hoạt động TVHN. Thực trạng của việc phân luồng học sinh sau THCS cũng như nhận thức của các em trong việc định hướng lựa chọn hướng học, ban học (khối thi) và chọn nghề trong tương lai thực sự chưa được quan tâm đúng mức. Vì vậy đại đa số học sinh khi được khảo sát về hướng lựa chọn của mình sau khi kết thúc bậc học này đều chưa có kiến thức về việc lựa chọn ban học (khối thi) như thế nào cho phù hợp với định hướng nghề nghiệp tương lai và cũng chưa có kiến thức về việc chọn ngành nghề. Công tác tổ chức hoạt động giáo dục hướng nghiệp và tư vấn hướng nghiệp ở hầu hết các cơ sở giáo dục nói chung, đặc biệt là các trường THCS trên địa bàn thành phố Vinh và các vùng lân cận trong thời gian qua gặp không ít khó khăn bởi nhiều nguyên nhân.
Trong đó nguyên nhân chủ yếu nhất là do các trường chưa có đội ngũ giáo viên chuyên trách có kiến thức, kỹ năng về giáo dục hướng nghiệp và Tư vấn hướng học, hướng nghiệp. 1 skkn Nhận thấy được việc tổ chức hoạt động TVHN cho học sinh cuối cấp của các trường THCS hiện nay là rất cần thiết nên chúng tôi đưa ra giải pháp: “Vận dụng phương pháp “tổ chức TVHN nhóm lớn” cho học sinh cấp THCS trên địa bàn thành phố Vinh và các vùng lân cận. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi ứng dụng của đề tài: - Đối tượng nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu về việc vận dụng phương pháp “tổ chức TVHN nhóm lớn” cho đối tượng là học sinh các lớp cuối cấp THCS. - Phạm vi ứng dụng: Các trường THCS trên địa bàn thành phố Vinh và các vùng lân cận.
Mục đích nghiên cứu: - Khai thác thêm một cách tổ chức TVHN mới để áp dụng cho học sinh THCS. - Với việc nghiên cứu thành công đề tài sáng kiến kinh nghiệm này sẽ giúp cho học sinh và nhà trường có được những kết quả sau: + Trang bị và củng cố kiến thức hướng nghiệp cho học sinh trong việc khám phá sở thích cũng như khả năng nghề nghiệp của bản thân. + Giúp học sinh có được những kiến thức về tuyển sinh và biết cách tự tìm hiểu những thông tin tuyển sinh từ các nguồn đáng tin cậy. + Giúp Ban Giám hiệu nhà trường, giáo viên chủ nhiệm và các cán bộ giáo viên trong trường hiểu rõ hơn về năng lực hướng nghiệp thực tế của học sinh cũng như nguyện vọng hướng học, hướng nghề của các em.
Từ đó có kế hoạch hỗ trợ học sinh chọn hướng học, chọn nghề phù hợp. Nội dung nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu: - Cách thức vận dụng phương pháp “tổ chức tư vấn hướng nghiệp nhóm lớn” cho học sinh cấp THCS tại các trường THCS trên địa bàn Tp Vinh và các vùng lân cận. - Quy mô và phạm vi tổ chức của buổi tư vấn. - Điều kiện thực hiện tại các trường THCS trên địa bàn thành phố Vinh và các vùng lân cận.
2 skkn - Các yêu cầu cần đạt trong khi thực hiện buổi tư vấn nhóm lớn dành cho Hs cấp THCS. Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp khảo sát, thăm dò - Phương pháp nghiên cứu tài liệu - Phương pháp quan sát - Phương pháp trực quan sinh động. - Phương pháp điều tra. - Phương pháp tổng hợp, và tổng kết kinh nghiệm.
Tính mới của đề tài: Mô hình tổ chức TVHN cho nhóm lớn học sinh cấp THCS tại Trung tâm GDTX - HN Nghệ An mới được xây dựng từ năm học 2019-2020 và chưa có đề tài nào đề cập tới kinh nghiệm trong công tác “ tổ chức tư vấn hướng nghiệp nhóm lớn” như thế này. Tầm quan trọng của Hoạt động GDHN và TVHN nhóm lớn cho học sinh cấp THCS: - Hoạt động giáo dục hướng nghiệp giúp học sinh nhận thức đúng đắn về nghề nghiệp có kiến thức và kỹ năng để lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân, đồng thời đáp ứng được nhu cầu của xã hội, góp phần vào việc sử dụng hợp lý nguồn lao động, thúc đẩy sự phát triển KTXH. - Tư vấn hướng nghiệp và chọn hướng đi sau THCS góp phần vào việc phân luồng học sinh sau THCS là một việc làm hết sức quan trọng trong hệ thống giáo dục phổ thông nhằm giúp cho các em học sinh bậc THCS lựa chọn được ban học (khối thi) và có định hướng nghề nghiệp tương lai ngay từ những năm cuối cấp THCS. - Việc tổ chức tư vấn hướng nghiệp nhóm lớn dành cho học sinh THCS là điều kiện giúp các em học sinh có thể dễ dàng định hình bản thân; định hướng đưa ra lựa chọn hướng đi sau THCS và chuẩn bị cho kỳ thi chuyển cấp.
Các lý thuyết chung về hướng nghiệp: 2. Lý thuyết cây nghề nghiệp: “Lý thuyết cây nghề nghiệp” được lập ra để giải thích vai trò quan trọng trong mối tương quan chặt chẽ giữa sở thích - khả năng - cá tính - giá trị nghề nghiệp của một người với sự thành công trong nghề nghiệp sau này của họ. Mô hình “Lí thuyết cây nghề nghiệp” thuộc về phần “tìm hiểu bản thân” trong 3 bước tìm hiểu của mô hình “lập kế họach nghề nghiệp.” Theo “lí thuyết cây nghề nghiệp” ai trong chúng ta cũng muốn có một công việc ổn định, lương cao, môi trường 4 skkn làm việc tốt, được nhiều người tôn trọng, ví trị công tác cao, cơ hội thăng tiến tốt, v.v… Tất cả những mong muốn trên là mong muốn chính đáng của mỗi người và đó chính là “trái ngọt” trong lí thuyết cây nghề nghiệp. Để có được những “trái ngọt” trong nghề nghiệp, việc chọn hướng học, ngành học và chọn nghề phù hợp với sở thích, khả năng, cá tính, và giá trị nghề nghiệp của một người rất quan trọng.
Sở thích, khả năng, cá tính và giá trị nghề nghiệp chính là phần “rễ” của lí thuyết cây nghề nghiệp và cũng là những cơ sở khoa học để dựa vào đó, các em có định hướng đúng đắn trong việc ra quyết định chọn hướng học, chọn ngành học, chọn nghề tương lai cho phù hợp. Chúng ta cần nhận thức được rằng thực tế quá trình hình thành và phát triển của 4 yếu tố: sở thích, khả năng, cá tính và giá trị nghề nghiệp ở mỗi người đều có thể chịu tác động của khuôn mẫu và định kiến về giới. Chọn hướng học, chọn nghề có cơ sở khoa học là chọn hướng học, chọn nghề theo “rễ”, tức là chọn nghề dựa vào khả năng, sở thích, cá tính và giá trị nghề nghiệp và một số yếu tố khác như thể lực, sức khỏe… của bản thân.