Quản lý hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp cho học sinh các trường trung học phổ thông huyện An Dương thành phố Hải Phòng theo chương trình giáo dục phổ thông 2018

Luận văn quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp THPT huyện An Dương, Hải Phòng theo CT GDPT 2018

• Tác giả: Mạc Thành Trung
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Thị Tính
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Sư phạm
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp cho học sinh các trường trung học phổ thông huyện An Dương thành phố Hải Phòng theo chương trình giáo dục phổ thông 2018
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tại THPT An Dương

Hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp giữ vai trò cốt lõi trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Tại cấp trung học phổ thông, hoạt động này thực hiện bắt buộc với thời lượng ba tiết mỗi tuần. Chương trình tạo môi trường rèn luyện thực tế. Học sinh chuyển hóa kiến thức sách vở thành kỹ năng sống và năng lực nghề nghiệp cụ thể. Địa bàn huyện An Dương, thành phố Hải Phòng có tốc độ phát triển công nghiệp nhanh chóng. Nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao tại địa phương gia tăng rõ rệt. Các trường trung học phổ thông trên địa bàn phải đổi mới công tác quản lý giáo dục. Ban giám hiệu các trường cần xác định rõ mục tiêu bồi dưỡng nhân cách toàn diện. Hoạt động trải nghiệm không còn mang tính chất phong trào bề nổi. Quản lý hoạt động này đòi hỏi tính hệ thống, khoa học và thực tiễn cao. Nhà trường liên kết chặt chẽ với gia đình, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội. Sự phối hợp đồng bộ giúp học sinh thấu hiểu bản thân, khám phá thế giới nghề nghiệp và xây dựng kế hoạch tương lai vững chắc.

1.1. Mục tiêu và vị trí trong Chương trình GDPT 2018

Hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp ở cấp THPT có vị trí đặc biệt quan trọng. Chương trình quy định thời lượng cố định nhằm phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực cho học sinh. Nội dung hoạt động tập trung vào bốn mạch kiến thức chính. Bốn mạch gồm hoạt động hướng vào bản thân, hoạt động hướng đến xã hội, hoạt động hướng đến tự nhiên và hoạt động hướng nghiệp. Mục tiêu then chốt là bồi dưỡng khả năng thích ứng môi trường sống và làm việc hiện đại. Học sinh hình thành thói quen tư duy độc lập và giải quyết vấn đề sáng tạo. Thông qua thực hành, học sinh nhận diện sở thích, sở trường và giá trị bản thân để xây dựng kế hoạch nghề nghiệp tương lai.

1.2. Vai trò của công tác quản lý giáo dục ở nhà trường

Công tác quản lý quyết định chất lượng thực hiện chương trình trải nghiệm. Người hiệu trưởng đóng vai trò thiết kế, chỉ đạo và giám sát toàn bộ quy trình vận hành. Quản lý hiệu quả giúp tối ưu hóa nguồn lực nhân sự, cơ sở vật chất và tài chính. Nhà quản lý phân công nhiệm vụ cụ thể cho giáo viên chủ nhiệm, đoàn thanh niên và ban cố vấn. Việc lập kế hoạch khoa học bảo đảm tính liên tục và tính tích hợp của các chủ đề giáo dục. Quản lý chủ động tạo hành lang kết nối giữa nhà trường và cộng đồng. Học sinh tiếp cận môi trường doanh nghiệp thực tế. Sự kiểm tra thường xuyên giúp điều chỉnh kịp thời các khâu tổ chức.

II. Thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp ở An Dương

Khảo sát tại các trường THPT huyện An Dương phản ánh bức tranh đa chiều về hoạt động trải nghiệm. Đa số học sinh có ý thức rèn luyện đạo đức tốt. Tỷ lệ học sinh đạt hạnh kiểm tốt và khá chiếm trên 98%. Học sinh năng động, hào hứng tham gia các phong trào tình nguyện và ngoại khóa. Tuy nhiên, công tác quản lý hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn. Nhiều cán bộ quản lý và giáo viên còn lúng túng khi chuyển đổi từ hoạt động ngoài giờ lên lớp truyền thống sang chương trình mới. Kế hoạch giáo dục đôi khi còn mang tính hình thức, thiếu chiều sâu học thuật. Hình thức tổ chức chưa thực sự phong phú. Các buổi sinh hoạt chuyên đề chủ yếu diễn ra trong khuôn viên lớp học hoặc sân trường. Sự phối hợp giữa nhà trường với các khu công nghiệp trên địa bàn huyện An Dương chưa đạt hiệu quả cao. Nguồn kinh phí và cơ sở vật chất dành cho hoạt động trải nghiệm thực tế còn hạn chế. Năng lực tư vấn hướng nghiệp của đội ngũ giáo viên chưa đáp ứng kịp thời xu hướng phân luồng nghề nghiệp hiện đại.

2.1. Ưu điểm và kết quả đạt được trong giáo dục

Các trường THPT huyện An Dương ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong nề nếp kỷ cương. Cán bộ quản lý đã chủ động ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện chương trình. Giáo viên tích cực tham gia các lớp tập huấn chuyên môn do Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng tổ chức. Học sinh thể hiện tinh thần nhiệt huyết, hăng hái trong các buổi sinh hoạt tập thể. Kỹ năng giao tiếp và khả năng làm việc nhóm của học sinh từng bước cải thiện. Hoạt động đền ơn đáp nghĩa, thiện nguyện tại địa phương thu hút đông đảo đoàn viên tham gia. Môi trường sư phạm giữ vững sự thân thiện, an toàn và lành mạnh.

2.2. Những tồn tại và rào cản trong khâu triển khai

Nhiều rào cản đang ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng hoạt động trải nghiệm. Một bộ phận giáo viên coi hoạt động này là nhiệm vụ kiêm nhiệm ngoài giờ giảng dạy. Nhận thức chưa đầy đủ dẫn đến việc thiết kế nội dung sơ sài, thiếu tính sáng tạo. Công tác kiểm tra, đánh giá kết quả rèn luyện của học sinh còn mang tính định tính, chưa có bộ tiêu chí chuẩn xác. Sự gắn kết giữa nhà trường và cha mẹ học sinh trong định hướng nghề nghiệp chưa thực sự khăng khít. Nhiều gia đình vẫn áp đặt nguyện vọng lên con em. Ngoài ra, việc thiếu hụt sân bãi và trang thiết bị chuyên dụng làm giảm hứng thú của học sinh.

III. Giải pháp quản lý hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp ở An Dương

Để nâng cao hiệu quả giáo dục, các trường THPT huyện An Dương cần thực thi đồng bộ hệ thống giải pháp quản lý. Trước hết, cán bộ quản lý phải đổi mới tư duy lập kế hoạch hoạt động. Kế hoạch năm học cần bám sát điều kiện thực tế của từng nhà trường và đặc điểm kinh tế địa phương. Thứ hai, việc bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên là yêu cầu cấp thiết. Giáo viên cần nắm vững phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm mang tính tương tác cao. Kỹ năng tư vấn hướng nghiệp cá nhân hóa cần được trang bị bài bản. Thứ ba, nhà trường phải đa dạng hóa các hình thức tổ chức. Hoạt động trải nghiệm cần mở rộng không gian ra ngoài lớp học. Các chuyến tham quan nhà máy, khu công nghiệp và làng nghề truyền thống tại Hải Phòng mang lại giá trị thực tiễn lớn. Thứ tư, ban giám hiệu cần hoàn thiện công tác kiểm tra, đánh giá kết quả rèn luyện. Việc xây dựng thang đo năng lực rõ ràng giúp học sinh tự nhận thức tiến bộ bản thân.

3.1. Đổi mới phương thức chỉ đạo và bồi dưỡng giáo viên

Ban giám hiệu cần đổi mới phương thức quản lý theo hướng phân cấp và trao quyền chủ động. Tổ chuyên môn cần tăng cường sinh hoạt chuyên đề về phương pháp giáo dục trải nghiệm. Nhà trường tổ chức các buổi thao giảng, hội thảo chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy thực tế. Việc bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý hồ sơ học tập rất cần thiết. Cán bộ quản lý khuyến khích giáo viên sáng tạo các chủ đề dạy học gắn với đời sống. Đội ngũ giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò cố vấn, dẫn dắt học sinh tự lên kế hoạch trải nghiệm. Môi trường làm việc cởi mở thúc đẩy giáo viên cống hiến năng lực sư phạm.

3.2. Đẩy mạnh xã hội hóa và gắn kết với doanh nghiệp địa phương

Huyện An Dương có lợi thế lớn với nhiều khu công nghiệp tập trung như Nomura và An Dương. Nhà trường cần chủ động ký kết hợp tác với các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trên địa bàn. Mối liên kết này tạo điều kiện cho học sinh tham quan dây chuyền sản xuất và tìm hiểu văn hóa doanh nghiệp. Học sinh được quan sát môi trường lao động thực tế, nắm bắt yêu cầu tuyển dụng trong tương lai. Ban đại diện cha mẹ học sinh cũng là nguồn lực xã hội hóa quan trọng. Nhà trường phối hợp với phụ huynh để bảo đảm kinh phí và an toàn cho các chuyến trải nghiệm. Sự đồng hành này nâng cao tính thực tế của chương trình.

IV. Kết luận về quản lý hoạt động trải nghiệm THPT huyện An Dương

Quản lý hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp là nhiệm vụ trọng tâm nhằm hiện thực hóa mục tiêu giáo dục toàn diện. Tại các trường THPT huyện An Dương, việc đổi mới công tác quản lý mang tính tất yếu và cấp bách. Sự chuyển dịch phương thức giáo dục từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực đòi hỏi nỗ lực kiên trì từ các nhà quản lý. Khi quy trình quản lý vận hành khoa học, chất lượng giáo dục nhà trường tăng trưởng rõ rệt. Học sinh không chỉ đạt thành tích học tập tốt mà còn có kỹ năng xã hội vững vàng. Năng lực tự định hướng nghề nghiệp giúp học sinh tránh lãng phí thời gian và nguồn lực khi chọn ngành nghề đại học hoặc học nghề. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để các cấp quản lý tham khảo. Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng có thể nhân rộng mô hình quản lý hiệu quả cho các địa bàn lân cận. Đầu tư đúng mức cho hoạt động trải nghiệm là bước đi chiến lược xây dựng nguồn nhân lực tương lai.

4.1. Khuyến nghị đối với cơ quan quản lý giáo dục

Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng cần tiếp tục hoàn thiện khung hướng dẫn chi tiết về hoạt động trải nghiệm. Cơ quan quản lý nên cấp phát kinh phí chuyên biệt và đầu tư cơ sở vật chất đồng bộ cho các trường THPT vùng ven. Công tác tập huấn chuyên sâu cho cán bộ quản lý và giáo viên cần tổ chức định kỳ hàng năm. Sở cũng cần đóng vai trò cầu nối, ký kết thỏa thuận hợp tác cấp thành phố với các hiệp hội doanh nghiệp. Ngoài ra, việc tổ chức các cuộc thi sáng tạo khoa học kỹ thuật và ngày hội hướng nghiệp quy mô huyện tạo sân chơi bổ ích cho học sinh.

4.2. Khuyến nghị đối với các trường THPT huyện An Dương

Ban giám hiệu các trường THPT tại huyện An Dương cần chủ động rà soát và kiện toàn ban chỉ đạo hoạt động giáo dục. Nhà trường cần xây dựng kế hoạch phân bổ thời lượng hợp lý giữa hoạt động trong trường và ngoài trời. Việc ứng dụng chuyển đổi số vào quản lý điểm số và đánh giá rèn luyện học sinh cần đẩy mạnh. Cần phát huy vai trò nòng cốt của Đoàn Thanh niên trong việc thiết kế các sân chơi kỹ năng sống. Bên cạnh đó, việc thường xuyên khảo sát nguyện vọng nghề nghiệp của học sinh giúp nhà trường tư vấn sát thực và kịp thời hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc hội và Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT đã xác lập bước ngoặt căn bản cho giáo dục phổ thông Việt Nam khi chuyển mạnh từ truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất và năng lực người học. Trong mô hình mới, Hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp được định vị là hoạt động giáo dục bắt buộc với thời lượng chuẩn hóa 3 tiết/tuần, tương đương 105 tiết/năm học từ lớp 1 đến lớp 12. Ở cấp trung học phổ thông, hoạt động này giữ vai trò then chốt trong việc hình thành năng lực thích ứng và định hình kế hoạch nghề nghiệp tương lai, giúp học sinh gắn kết tri thức học thuật với thực tế sản xuất kinh doanh.

Trên địa bàn huyện An Dương, thành phố Hải Phòng, mạng lưới giáo dục trung học phổ thông gồm 4 trường với quy mô phát triển liên tục, đạt 6.220 học sinh trong học kỳ I năm học 2020-2021 (tăng 380 em so với năm học 2018-2019 với 5.840 học sinh). Mặc dù có 50% số trường (2/4 trường) đã được công nhận đạt chuẩn quốc gia, công tác quản lý của hiệu trưởng vẫn còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn bất cập. Quá trình chỉ đạo nhìn chung vẫn mang nặng tính kinh nghiệm sự vụ, thiếu tính hệ thống và chưa đáp ứng yêu cầu phân hóa nghề nghiệp trong bối cảnh công nghiệp hóa địa phương.

Luận văn thạc sĩ của tác giả Mạc Thành Trung (2021) hướng đến mục tiêu phân tích toàn diện cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp tại 4 trường trung học phổ thông huyện An Dương giai đoạn 2018-2021. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất hệ thống giải pháp quản lý khoa học, nâng cao hiệu quả giáo dục cho hơn 6.200 học sinh, góp phần tháo gỡ thực trạng khoảng 67,4% thanh niên thiếu định hướng nghề nghiệp trước ngưỡng cửa thị trường lao động.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết học tập trải nghiệm của John Dewey (1938) kết hợp cùng thuyết quản lý hành chính của Henri Fayol. Luận điểm cốt lõi của John Dewey khẳng định học tập chỉ thực sự diễn ra khi người học chủ động tham gia vào chu trình hành động thực tế, quan sát phản tư và khái quát hóa thành tri thức mới. Tiếp cận này kết hợp hài hòa với 4 chức năng quản lý kinh điển của Henri Fayol gồm: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra, đánh giá. Khi đưa vào bối cảnh nhà trường, người hiệu trưởng đóng vai trò điều phối tổng thể nhằm chuyển hóa các nguồn lực sư phạm thành kết quả giáo dục cụ thể.

Khung lý thuyết của luận văn làm sáng tỏ 3 khái niệm trọng tâm: Thứ nhất, quản lý giáo dục là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch và hợp quy luật của chủ thể quản lý đến các thành tố của quá trình sư phạm nhằm đưa tổ chức đạt tới các chuẩn mực chất lượng mong muốn. Thứ hai, hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp ở cấp trung học phổ thông là hoạt động giáo dục bắt buộc với thời lượng 105 tiết/năm, được cơ cấu đồng bộ qua 4 mạch nội dung: hoạt động hướng vào bản thân (chiếm 30% thời lượng), hoạt động hướng nghiệp (chiếm 30% thời lượng), hoạt động hướng đến xã hội (chiếm 25% thời lượng), và hoạt động hướng đến tự nhiên (chiếm 15% thời lượng). Thứ ba, giáo dục hướng nghiệp là chuỗi hoạt động phối hợp giữa nhà trường, gia đình và doanh nghiệp nhằm trang bị thông tin thị trường lao động, rèn luyện kỹ năng tự đánh giá năng lực cá nhân và lựa chọn ngành nghề phù hợp với xu thế phát triển kinh tế - xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thực chứng của công trình được thu thập tại 4 trường trung học phổ thông trên địa bàn huyện An Dương gồm: THPT An Dương, THPT Nguyễn Trãi, THPT Tân An và THPT An Hải trong năm học 2020-2021. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 291 khách thể khảo sát trực tiếp, bao gồm 10 cán bộ quản lý (100% Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng của 4 trường), 41 giáo viên chủ nhiệm và 240 học sinh thuộc các khối lớp 10, 11 và 12.

Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu thuận tiện. Việc khảo sát toàn bộ 10 cán bộ quản lý và 41 giáo viên chủ nhiệm cốt cán bảo đảm tính bao quát từ cấp ban hành chủ trương đến lực lượng trực tiếp thực thi. Đồng thời, dung lượng 240 học sinh được phân bổ cân đối theo từng khối lớp nhằm phản ánh khách quan mức độ thụ hưởng và phản hồi thực tế của đối tượng trung tâm.

Phương pháp xử lý dữ liệu tích hợp điều tra bằng bảng hỏi định lượng, phỏng vấn sâu cá nhân, nghiên cứu sản phẩm quản lý giáo dục và phân tích thống kê toán học (tính điểm trung bình, độ lệch chuẩn và kiểm định tỷ lệ phần trăm). Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm bảo đảm tính xác thực và độ tin cậy khoa học cao: phương pháp định lượng giúp đo lường chuẩn xác mức độ nhận thức cùng thực trạng quản lý các khâu sư phạm, trong khi dữ liệu định tính từ phỏng vấn sâu làm sáng tỏ những rào cản tài chính và áp lực hành chính mà số liệu thô chưa thể hiện hết.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn tại các trường trung học phổ thông huyện An Dương đã mang lại những kết quả đo lường cụ thể: Thứ nhất, về mặt nhận thức, 100% cán bộ quản lý và giáo viên đều khẳng định vai trò cấp thiết của hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp đối với việc phát triển nhân cách học sinh. Dù vậy, khâu lập kế hoạch vẫn còn tính hình thức khi có tới 45% kế hoạch năm học của các trường chỉ sao chép cơ học khung chương trình chung mà chưa gắn với điều kiện kinh tế công nghiệp thực tế tại địa phương. Thứ hai, về hình thức tổ chức, có sự mất cân đối nghiêm trọng giữa các loại hình hoạt động. Sinh hoạt dưới cờ và sinh hoạt lớp chiếm tới hơn 70% tổng thời lượng tổ chức thực tế. Ngược lại, các hình thức trải nghiệm thực địa tại cơ sở sản xuất chỉ chiếm dưới 15% tổng số hoạt động do thiếu thốn kinh phí tổ chức và phương tiện di chuyển. Thứ ba, về sự tham gia của các lực lượng phối hợp, hoạt động chủ yếu phụ thuộc vào giáo viên chủ nhiệm và Đoàn Thanh niên với tỷ lệ tham gia đạt trên 85%. Tỷ lệ tham gia của các doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh trên địa bàn huyện chỉ đạt mức rất khiêm tốn là 22,5%, cho thấy nhà trường chưa khai thác được tiềm năng từ mạng lưới công nghiệp địa phương. Thứ tư, về khâu kiểm tra và đánh giá, hơn 60% giáo viên thừa nhận gặp khó khăn khi xây dựng bộ tiêu chí đánh giá năng lực đặc thù của học sinh, dẫn đến việc xếp loại phần lớn dựa trên cảm tính chủ quan thay vì chuẩn đầu ra theo Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân sâu xa của những bất cập trên bắt nguồn từ áp lực chuyên môn của đội ngũ nhà giáo khi tỷ lệ bình quân đạt 39,8 học sinh/lớp tại các trường có quy mô từ 35 đến 41 lớp học. Bên cạnh đó, các trường thiếu hành lang cơ chế tài chính linh hoạt để huy động kinh phí xã hội hóa từ các khu công nghiệp Nomura hay Bến Kiền đóng trên địa bàn huyện.

Kết quả này tương đồng với nghiên cứu của Mai Đức Thắng (2020) và Lê Tiến Sĩ (2019), khẳng định rằng tình trạng quản lý theo lối mòn hành chính và thiếu vắng sự kết nối doanh nghiệp là rào cản phổ biến trong giáo dục phổ thông. Để hỗ trợ công tác quản trị, các nhà trường nên trình bày dữ liệu khảo sát thông qua biểu đồ cột kép so sánh chỉ số giữa mức độ cần thiết và tính khả thi của 7 nhóm giải pháp quản lý, kết hợp cùng bảng ma trận đối chiếu mức độ tham gia của 4 lực lượng giáo dục. Cách trực quan hóa này giúp lãnh đạo nhà trường nhanh chóng nhận diện điểm nghẽn và đưa ra quyết định điều chỉnh kế hoạch kịp thời.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm chuẩn hóa công tác quản trị trường học theo định hướng đổi mới, luận văn đề xuất hệ thống 5 giải pháp trọng tâm: Thứ nhất, tổ chức nâng cao nhận thức và chuẩn hóa văn bản quản lý: Hiệu trưởng chỉ đạo tổ chức 100% các buổi sinh hoạt chuyên đề về Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 vào tháng 8 và tháng 9 hàng năm, bảo đảm 100% cán bộ, giáo viên nắm vững cấu trúc 105 tiết quy chuẩn. Thứ hai, tập huấn bồi dưỡng năng lực thiết kế hoạt động: Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn chủ trì tổ chức tối thiểu 02 đợt tập huấn chuyên sâu trong mỗi học kỳ cho 41 giáo viên chủ nhiệm, tập trung trang bị kỹ năng thiết kế ma trận đánh giá năng lực và biên soạn kịch bản trải nghiệm tương tác. Thứ ba, đa dạng hóa phương pháp và cân đối thời lượng chương trình: Hiệu trưởng chỉ đạo phân bổ nghiêm ngặt 105 tiết theo tỷ lệ chuẩn: 30% hướng vào bản thân, 30% hướng nghiệp, 25% hướng đến xã hội và 15% hướng đến tự nhiên. Mỗi năm học, nhà trường cam kết tổ chức tối thiểu 03 đợt trải nghiệm thực tế tại các khu công nghiệp hoặc hợp tác xã dịch vụ trên địa bàn huyện An Dương. Thứ tư, thiết lập cơ chế hợp tác ba bên giữa Nhà trường - Doanh nghiệp - Phụ huynh: Ban Giám hiệu chủ động ký kết thỏa thuận hợp tác giáo dục với tối thiểu 05 doanh nghiệp địa phương, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ tham gia của khối sản xuất từ 22,5% lên mức trên 60% trong giai đoạn 2021-2023. Thứ năm, hoàn thiện quy trình kiểm tra và đánh giá định kỳ: Hiệu trưởng ban hành quy chế kiểm tra nội bộ với 100% các chủ đề hoạt động được thẩm định theo tiêu chí rõ ràng, đồng thời xây dựng hệ thống quản lý hồ sơ trải nghiệm cá nhân hóa cho toàn bộ 6.220 học sinh trước năm học 2022-2023.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng điểm: Thứ nhất, cán bộ quản lý trường trung học phổ thông (Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng): Luận văn cung cấp khung cẩm nang điều hành sư phạm giúp tái cấu trúc kế hoạch giáo dục 105 tiết/năm, tối ưu hóa các nguồn lực cơ sở vật chất cho quy mô từ 35 đến 41 lớp học tại mỗi đơn vị. Thứ hai, giáo viên chủ nhiệm và cán bộ Đoàn Thanh niên: Tài liệu là cẩm nang hướng dẫn thực hành giúp thiết kế sinh động các tiết sinh hoạt dưới cờ và sinh hoạt lớp theo 4 nhóm hình thức khám phá, thể nghiệm, cống hiến và nghiên cứu, nâng tỷ lệ tham gia tích cực của học sinh lên trên 80%. Thứ ba, chuyên viên phụ trách chuyên môn tại Sở Giáo dục và Đào tạo: Cơ sở dữ liệu thực nghiệm tại 4 trường THPT huyện An Dương là căn cứ khoa học giúp tham mưu ban hành các văn bản chỉ đạo, cũng như đề xuất cơ chế phân bổ ngân sách hỗ trợ hoạt động trải nghiệm ngoài nhà trường. Thứ tư, học viên cao học và nhà nghiên cứu giáo dục: Đề tài cung cấp tài liệu tham khảo giá trị thông qua việc kết hợp mô hình lý thuyết của John Dewey và Henri Fayol, cùng bộ công cụ khảo sát 291 mẫu chuẩn hóa làm nền tảng phát triển các hướng nghiên cứu quản trị trường học tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 quy định thời lượng hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp ở cấp THPT như thế nào? Theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT, hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp là nội dung giáo dục bắt buộc với thời lượng 3 tiết/tuần, tương đương 105 tiết trong một năm học. Thời lượng này được phân bổ cho 4 mạch nội dung chính gồm bản thân chiếm 30%, hướng nghiệp chiếm 30%, xã hội chiếm 25% và tự nhiên chiếm 15%.

Điểm khác biệt cốt lõi giữa hoạt động mới và hoạt động ngoài giờ lên lớp trước đây là gì? Khác với hoạt động ngoài giờ lên lớp mang tính phong trào sự vụ trước đây, hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp mới được thiết kế chuẩn hóa thành chương trình giáo dục bắt buộc. Chương trình tập trung hình thành 3 năng lực cốt lõi gồm thích ứng cuộc sống, thiết kế tổ chức hoạt động và định hướng nghề nghiệp thông qua các chuỗi nhiệm vụ thực hành có chuẩn đầu ra rõ ràng.

Làm thế nào để tháo gỡ khó khăn về kinh phí khi tổ chức hoạt động trải nghiệm ngoài nhà trường? Nhà trường cần chủ động vận dụng cơ chế xã hội hóa theo Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT để phối hợp cùng Ban đại diện cha mẹ học sinh. Đồng thời, Ban Giám hiệu cần ký kết hợp tác với các doanh nghiệp tại các khu công nghiệp địa phương nhằm huy động nguồn tài trợ về mặt bằng thực tập, phương tiện di chuyển và chuyên gia hướng dẫn.

Việc kiểm tra và đánh giá kết quả của học sinh được thực hiện bằng những hình thức nào? Công tác đánh giá kết hợp giữa nhận xét thường xuyên và định kỳ thông qua phiếu quan sát, hồ sơ học tập và sản phẩm dự án của học sinh. Quy trình đánh giá huy động 4 lực lượng tham gia gồm giáo viên chủ nhiệm, học sinh tự đánh giá, đánh giá chéo giữa các bạn trong lớp và phản hồi từ phụ huynh nhằm bảo đảm tính công bằng.

Cán bộ quản lý cần làm gì để gắn kết hoạt động giáo dục với các khu công nghiệp tại địa phương? Hiệu trưởng cần chủ động ký kết thỏa thuận hợp tác với Ban quản lý các khu công nghiệp Nomura hay Bến Kiền để tổ chức tham quan dây chuyền sản xuất thực tế. Nhà trường nên định kỳ mời các chuyên gia nhân sự và kỹ sư tham gia nói chuyện chuyên đề, giúp 100% học sinh khối 12 tiếp cận thông tin tuyển dụng sát thực tế.

Kết luận

Công trình nghiên cứu luận văn thạc sĩ của tác giả Mạc Thành Trung đã mang lại những đóng góp khoa học và thực tiễn sâu sắc:

• Hệ thống hóa nền tảng lý luận vững chắc về quản lý hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 dựa trên nguyên lý giáo dục tiến bộ.
• Phản ánh trung thực thực trạng quản lý tại 4 trường THPT huyện An Dương qua khảo sát thực tế trên 291 cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh.
• Chỉ rõ những nút thắt căn bản về sự thiếu hụt liên kết doanh nghiệp (chỉ đạt 22,5%) và phương pháp kiểm tra đánh giá năng lực còn nặng tính định tính cảm tính.
• Đề xuất hệ thống 7 biện pháp quản lý đồng bộ với các mục tiêu và lộ trình cụ thể cho giai đoạn 2021-2025.
• Xác lập vai trò trung tâm của hiệu trưởng trong việc chuyển hóa phương thức quản lý hành chính sang quản trị năng lực người học hiện đại.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là thiết lập giải pháp khả thi giúp gắn kết kế hoạch 105 tiết/năm với thị trường tuyển dụng tại các khu công nghiệp địa phương, mở ra hướng đi bền vững cho hơn 6.200 học sinh trung học phổ thông huyện An Dương. Trong lộ trình đổi mới giáo dục giai đoạn tới, các cơ sở giáo dục cần số hóa toàn diện hồ sơ học tập và đẩy mạnh liên kết đa lực lượng xã hội. Cán bộ quản lý nhà trường hãy chủ động đón đầu xu thế, biến hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp thành bệ phóng vững chắc cho sự nghiệp tương lai của thế hệ trẻ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp ở trường THPT theo chương trình giáo dục phổ thông 2018. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp ở các trường THPT huyện An Dương, thành phố Hải Phòng theo chương trình giáo dục phổ thông 2018. Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp ở các trường THPT Huyện An Dương, thành phố Hải Phòng theo chương trình giáo dục phổ thông 2018. 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM - HƢỚNG NGHIỆP Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu về hoạt động trải nghiệm và quản lý hoạt động trải nghiệm Những nghiên cứu ở nước ngoài Tác giả John Dewey trong công trình “Experience and Education” (1938) đã đề cao về giáo dục trải nghiệm trong nhà trường. Theo John Dewey học tập qua trải nghiệm được thừa nhận là phương pháp cốt lõi của giáo dục trải nghiệm. Học tập qua trải nghiệm xảy ra khi một người sau khi tham gia trải nghiệm nhìn lại và đánh giá, xác định cái gì là hữu ích hoặc quan trọng cần nhớ và sử dụng những điều này để thực hiện các hoạt động khác trong tương lai.

Dewey cho rằng phương pháp tiếp cận tri thức của nền giáo dục truyền thống là đã quá quan tâm đến việc cung cấp tri thức mà không chú ý đến trải nghiệm của học sinh [35]. Trong cuốn “The exploration of the Outward Bound process” (1976), nhóm tác giả V.Golins đã cho rằng giáo dục trải nghiệm sẽ có tác dụng phát triển, rèn luyện các hoạt động có tổ chức [38].Linbergh trong công trình “Trải nghiệm sáng tạo và khát vọng cuộc sống” (2012), cho rằng trong chu kỳ học tập, giáo dục dựa vào trải nghiệm, các giai đoạn được liên kết thành một không gian kinh nghiệm để tạo ra một chu kỳ học tập xoắn ốc nhằm thu nhận được kiến thức mới và phát triển học tập suốt đời. Học tập suốt đời cũng được định hình bởi bản sắc của cá nhân người học có thể tìm hiểu các mối quan hệ trong học tập, kết nối với nhau nhằm thúc đẩy quá trình học tập suốt đời [Dẫn theo 18]. Ngoài ra, còn có những công trình, bài viết nghiên cứu về quản lý hoạt động trải nghiệm như bài viết “Innovative Approaches to Event Management Education in Career Development: A Study of Student Experiences, The University of Queensland” [Dẫn theo 34] của tác giả Richard N.

Robinson nghiên cứu những trải nghiệm thực tiễn về quản lý các sự kiện của sinh viên ngành du lịch. Qua nghiên cứu, tác giả đã khẳng định rằng việc cho sinh viên trải nghiệm sẽ chuẩn bị tốt hơn những kiến thức, kỹ 6 năng, năng lực làm việc sau khi ra trường. Tác giả Steven Wesley Craft, (2012), qua nghiên cứu đề tài “The impact of extracurricular activities on student achievement at the high school level” đã chỉ ra rằng, những hoạt động giáo dục trải nghiệm ngoại khóa sẽ có tác động tích cực đến sự phát triển các năng lực của học sinh trung học phổ thông, do đó sự cần thiết phải tổ chức và quản lý chặt chẽ hoạt động này một cách có hệ thống, khoa học theo lý thuyết của giáo dục hiện đại [dẫn theo 25]. Với đề tài nghiên cứu “The Experience of Education: The impacts of high stakes testing on school students and their families Literature Review” tác giả John Polesel (2012), cho thấy rằng việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm giáo dục cần phải có cơ chế quản lý tác động tích cực trong việc gắn kết nhà trường và gia đình để giáo dục học sinh, điều này là hết sức cần thiết trong giáo dục.