CHƯƠNG 1: TONG QUAN VE TO CHUC KHONG GIAN KIEN TRUC KHOA KIEM SOAT NHIEM KHUAN TRONG BENH VIEN DA KHOA TRUNG UONG TAI HA NOL 1. Những khái niệm khoa học về tổ chức không gian Kiến trúc khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn trong Bệnh viện đa khoa Trung ương tại Hà Nội: 1. Khái niệm tổ chức không gian kiến trúc: - Tổ chức không gian kiến trúc: là sắp xếp bố cục những chức năng hoạt động thành một không gian hay một tổ hợp không gian có những hình dạng công trình với quy mô, kích thước phù hợp, thể hiện được những yêu cầu chức năng sử dụng. Tác động của không gian kiến trúc: Không gian kiến trúc bao gồm không, gian kín và thoáng hay ngoài trời.
Xử lý không gian kiến trúc là sự nhắn mạnh vai trò sáng tạo của con người tác động vào không gian tự nhiên để những không gian đó phục vụ con người có mục đích. - Khái niệm về tổ chức không gian Kiến trúc khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn trong Bệnh viện đa khoa Trung ương tại Hà Nội: Tổ chức không gian kiến trúc cho khoa KSNK trong BV đa khoa là việc tổ chức, hoặc định các không gian chức năng KSNK trong cơ cấu tổng thể của một BV đa khoa một cách hợp lý, tiện dụng cho hoạt động của BV về mặt công năng cũng như về mặt thâm mỹ và kinh tế Các không gian được sử dụng cho mục đích khử khuẩn này phải đáp ứng. được một số yêu cầu cho đặc thù của chức năng mà nó đảm nhiệm. Đối với những BV đa khoa được bố trí theo dạng phân tán thì các không gian KSNK đó có thể được tô chức thành một hạng mục riêng biệt trong tông thể BV.
Còn đối với các BV đa khoa có bố cục tập trung trong khối nhà cao tầng thì không gian khử khuẩn đó có thể được tổ chức ở một số khu vực hoặc một tầng thích hợp trong dây chuyển công năng của BV. Các không gian khử khuẩn trong BV đa khoa được phân loại theo đặc điểm của từng loại hình khử khuẩn (như khử khuẩn cho đồ vải, hay tiệt trùng, cho dụng cụ. Mỗi loại hình khử khuẩn sẽ được tô chức một không gian phù hợp với tính chất khử khuẩn của nó. Quy mô dành cho các không gian kiến trúc khoa KSNK trong BV đa khoa phụ thuộc vào quy mô của từng BV, Cần định lượng phù hợp quy mô của các không gian kiến trúc khoa KSNK theo nhu cầu của từng BV cụ thể (theo số giường bệnh, vị trí địa lý, sự phát triển của từng địa phương.
Đối với các BV đa khoa tại Hà Nội, việc tô chức không gian kiến trúc khoa KSNK là điều cần thiết bởi Hà Nội là nơi tập trung. các BV đa khoa có chất lượng nên số lượng BN luôn luôn quá tải, dẫn đến nhiễm khuẩn trong bệnh viện cũng theo đó tăng cao. Do đó, việc tổ chức không gian kiến trúc khoa KSNK trong BV đa khoa tại Hà Nội cần được quan tâm đúng mức và có sự nghiên cứu kỹ càng. Mỗi loại hình khử khuẩn cần được xem xét về mức độ phù hợp và hiệu quả đối với các BV đa khoa để từ đó phân loại, xác định được đúng mức không gian cần thiết dành cho chúng.
Khái niệm Kiểm soát nhiễm khuẩn và khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn trong Bệnh viện: a. Khai niệm về nhiễm khuẩn bệnh viện: Theo Tổ chức Y tế thế giới [21], NKBV (nosocomial infection) là “những nhiễm khuẩn người bệnh mắc phải trong thời gian điều trị tại BV mà thời điểm nhập viện không thấy có yếu tố NK hay ủ bệnh nào. NKBV thường, xuất hiện sau 48 giờ kề từ khi người bệnh nhập viện”. Be “Thời điểm nhập viện | | Thời gan nằm viện | [Thai didm ra wien] Hình 1.
Thời gian xuất hiện NKBV [21] Để chân đoán NKBV, người ta thường dựa vào định nghĩa và tiêu chuẩn chan don cho từng vị trí NKBV. Ví dụ: nhiễm khuẩn vết mô sau phẫu thuật, nhiễm khuẩn máu có liên quan đến dụng cụ đặt trong lòng mạch, nhiễm khuẩn đường tiết niệu. Hiện nay, theo hướng dẫn từ Trung tâm Giám sát và Phòng bệnh Hoa Kỳ (CDC) và các hội nghị quốc tế đã mở rộng định nghĩa ca bệnh cho các vị trí nhiễm khuẩn khác nhau và đang được áp dụng để giám sát NKBV trên toàn cầu. Dựa trên các tiêu chuẩn lâm sàng và sinh học, các nhà khoa học đã xác định có khoảng 50 loại NKBV khác nhau có thể xây ra tại BV.
Giới thiệu về khoa KSNK trong các bệnh viện đa khoa: Khoa KSNK là bộ phận quan trọng trong BV, đặt ở vị trí an toàn, thuận lợi cho việc nhận đỗ bân và trả đồ sạch. Mặt bằng phải tuyệt đối tuân thủ dây chuyền sạch bẫn một chiều. ee » DUONG KHONG SACH dl pT I KH10 PHAN LOAI —} ovens sac [] 8uaÄv quốc |e GIẶT TẨY,VẮT SAYLA cy KHU TIỆT KHUẨN BAN tÝ » > II tu sách LAURUATAY HA HÀMHLANG Hình 1. Sơ đô công năng khoa KSNK trong BW đa khoa [7] ~ Quá trình hình thành và phát triển: Ở các nước phát triển, công tác KSNK đã được quan tâm từ rất lâu.
Tại Việt Nam trước đây thực hành KSNK cũng đã có nhưng chưa thực sự hệ thống hóa lại thành một lĩnh vực có tính chất chuyên môn, mà nằm tản mát trong một số qui chế chuyên môn. Cho đến năm 1997, BYT chính thức đưa qui chế chống nhiễm khuẩn vào trong qui chế BV và xây dựng khoa Chống nhiễm khuẩn trong hệ thống tổ chức của BV, từ đó thực hành chống nhiễm khuẩn bệnh viện mới thực sự được các bệnh viện quan tâm. [1] Theo thông tư số 18/2009/TT-BYT ngày 14/10/2009 hướng dẫn tổ chức thực hiện công tác KSNK tại các cơ sở khám, chữa bệnh. Khoa Chống nhiễm khuẩn được đổi tên thành khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn.
Trong quá trình hoạt động và phát triển qua nhiều năm đã có nhiều bước tiến tích cực: « _ Cơ sở hạ tầng từ chỗ trung tâm tiệt khuân chung với nhà giặt đến nay đã tách riêng và đạt chuẩn quốc gia. Cơ sở hạ tầng phục vụ công tác KSNK tại các khoa ngày càng được chuẩn hóa, đạt yêu cầu. + Trang thiết bị, máy móc phục vụ công tác khử khuẩn, tiệt khuẩn đến nay được đa dạng hóa, hiện đại, đạt quy chuẩn quốc tế. « _ Số lượng nhân lực KSNK tăng, trình độ nhân lực được cải thiện, tất cả đã được đào tạo về KSNK bằng nhiều hình thức.
+ Về chuyên môn đã triển khai hầu hết các hoạt động theo thông tư 18/2009/TT-BYT - Tổ chức nhân sự: Khoa KSNK đến nay được phân thành các tổ: Tổ Giặt là, Tổ hấp, Tổ vệ sinh môi trường và Tô giám sát BẠN LÃNH ĐẠO KHOA mem.[~TOGIATEA TÔ GIÁM SÁT | =m=—=TÔ TIỆT KHUÂN | [ TÔMOITRƯỜNG Hình 1. Sơ đồ tổ chức nhân sự khoa KSNK trong BV da khoa [1] - Chức năng, nhiệm vụ: + Khoa KSNK có nhiệm vụ giặt là và cung cấp đồ vải sạch phục vụ BN và công tác chuyên môn, tiệt trùng dụng cụ, vệ sinh ngoại cảnh và xử lý chất thải toàn viện. Tổ Giám sát chịu trách nhiệm kiểm tra đánh giá kĩ năng thực hành KSNK, công tác KSNK trong toàn BV. + Khoa KSNK chịu trách nhiệm triển khai áp dụng những chương trình KSNK, truyền đạt các thông tin từ hội đồng KSNK đến các khoa phòng, huấn luyện nhân viên và theo dõi việc thực hiện các hoạt động và chính sách KSNK + Phát giám sát và báo cáo bệnh truyền nhiễm theo quy định của pháp luật về phòng chống bệnh truyền nhiễm.
+ Phát hiện, nhận báo cáo các trường hợp nhiễm khuẩn liên quan đến chăm sóc y tế từ các khoa lâm sàng và kết quả nuôi cấy vi sinh và đề xuất các giải pháp can thiệp kịp thời + Theo đõi và báo cáo các vi khuẩn kháng thuốc. + Quản lý, giám sát các hoạt động khử khuân, tiệt khuẩn, giặt là, cung cấp dụng cụ vô khuẩn, hóa chất sát khuẩn, khử khuẩn, đồ vải và vật tư tiêu. hao phục vụ công tác KSNK cho toàn viện + Phối hợp với các khoa phòng, các thành viên trong mạng lưới KSNK phát hiện, giải quyết các vấn để liên quan tới công tác KSNK. - Cơ sở hạ tầng và trang thiết bị: Khoa KSNK gồm có 03 Đơn nguyên: + Đơn nguyên tiệt trùng: gồm có: Phòng giao ban; phòng nhận dụng cụ ban; phòng đóng gói đồ sạch; phòng lưu giữ dụng cụ vô khuẩn; hệ thống xử lý dụng cụ tập trung; lồi há ay móc: máy sấy găng, máy hấp dụng cụ, may tiệt khuẩn nhiệt độ thấp.
+ Xưởng giặt là: gồm có: Phòng nhận đồ vải ban; phòng nhận đồ vải sạch; khu giặt là: máy giặt, máy sấy, máy vắt, máy khâu vá. + Tổ môi trường và lò thiêu: Phòng sinh hoạt và đựng dụng cụ, lò đốt chất thải y tế. - Hoạt động chuyên môn: + Các hoạt động kiểm soát nhiễm khuẩn: «Giám sát tình hình nhiễm khuân BV : Điều tra nhiễm khuẩn BV toàn viện , điều tra nhiễm khuẩn BV tại các khoa trọng điểm, điều tra nhiễm khuẩn BV theo co quan nhu viêm phôi bệnh viện, nhiễm trùng vết mỏ. «_ Giám sát việc thực hiện các biện pháp KSNK ở những nơi có nguy cơ cao.
«_ Tư vấn cho các khoa những vấn dé về KSNK. «Kết hợp với khoa vi sinh đánh gia tình hình kháng kháng sinh trong bệnh viện e_ Giám sát khử khuẩn, tiệt khuẩn. © Gidm sat vi khuẩn không khí ở các phòng trọng điểm: phòng mổ, phòng thủ thuật 10 e Giám sát chất lượng nước: phòng mỏ,nước thận nhân tạo, nước vô trùng, nước muối, nước uống đóng chai, nước giếng khoan. © Tư vấn cho các khoa thực hiện các biện pháp can thiệp vào các tác nhân gây nhiễm khuan BV.
« ˆ Quản lý nhân viên bị phơi nhiễm nghề nghiệp. «_ Xây dựng các qui trình KSNK trong BV «ˆ Giám sát hoạt động quản lý chất thải và vệ sinh môi trường. «_ Giám sát vệ sinh người bệnh. © Gidm sat vé sinh an toàn thực phẩm.
© Quan ly chat luong dé vai © Nghién ctru khoa hoc va dao tao tap huan : Tap huấn các vấn đề KSNK cho nhân viên BV, các BV trong thành phố + Các hoạt động của trung tâm tiệt trùng: «_ Tiệt trùng tập trung toàn bộ dụng cụ chịu nhiệt, đồ vải.cho toàn BV ©_ Khử khuẩn mức độ cao các dung cụ hô hấp toàn viện. © Cung cấp các bộ dụng cụ chuẩn trong các qui trình chăm sóc: thay băng, sonde tiểu, vệ sinh răng miệng, chọc dò tủy sống © Dua hang tiét tring đến 1 số khoa phòng. © Gia céng béng gạc cho I số khoa. - Hướng phát triển: + Thực hiện nghiêm túc thông tư 18/2009/TT-BYT ngày 14/10/2009 của BYT.