phần mở đầu và kết luận, chuyên đề được chia làm ba phần Phần 1: lý luận chung về công tác kế toán nguyên vật liệu,công cụ dụng cụ trong doanh nghiệp. Phần 2: thực trạng hạch toán nguyên vật liệu , công cụ dụng cụ ở công ty cổ phần Hoa Việt. Phần 3: một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tổ chức kế toán vật liệu ,công cụ dụng cụ ở công ty cổ phần Hoa Việt. 2 Luan van PHẦN I.
LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN VẬT LIỆU - CÔNG CỤ DỤNG CỤ TRONG DOANH NGHIỆP I. SỰ CẦN THIẾT PHẢI TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU, CÔNG CỤ DỤNG CỤ TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT. Khái niệm đặc điểm và ý nghĩa của công tác tổ chức kế toán nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ trong doanh nghiệp sản xuất. Nguyên vật liệu là đối tượng lao động được biểu hiện dưới dạng vật hóa là một trong ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất là cơ sở vật chất để tạo nên thực thể như: sắt, thép trong doanh nghiệp cơ khí , vải chỉ trong xí nghiệp may.
Khác với tư liệu lao động , nguyên vật liệu chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất nhất định và toàn bộ giá trị nguyên vật liệu được chuyển hết một lần vào chi phí sản xuất kinh doanh. Khi tham gia vào quá trình sản xuất dưới tác động của lao động nguyên vật liệu bị tiêu hao toàn bộ hoặc bị thay đổi hình thái vật chất ban đầu để tạo ra hình thái vật chất sản phẩm về mặt giá trị. Công cụ dụng cụ là những tư liệu lao động nhưng không đủ tiêu chuẩn về tài sản cố định vì giá trị thấp , thời gian sử dụng ngắn. Vì vậy mặc dù công cụ dụng cụ thường xuyên biến động vì nó được thu mua từ nhiều nguồn, nhiều nơi khác nhau và xuất dùng cho nhiều đối tượng nên việc tổ chức kế toán vật liệu, công cụ dụng cụ một cách khoa học hợp lý là rất cần thiết.
2- Nhiệm vụ của kế toán vật liệu, công cụ dụng cụ. Xuất phát từ vai trò quan trọng của kế toán đối với công tác quản lý kinh tế, tài chính và từ yêu cầu của doanh nghiệp nhiệm vụ của doanh nghiệp vật liệu là Tổ chức ghi chép phương án chính xác, kịp thời số lượng và chất lượng giá thành, giá trị kinh tế của từng loại vật liệu, công cụ dụng cụ nhập- xuất- tồn kho vật liệu công cụ dụng cụ tiêu hao sử dụng cho sản xuất. 3 Luan van Tổ chức hạch toán ban đầu vật liệu , xác định chứng từ, vật từ sử dụng ở doanh nghiệp, quy định và phân công bộ phận lập chứng từ vật tư , tổ chức luôn chuyển chứng từ vật tư đến các bộ phận liên quan. Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch thu mua tình hình dự trữ và tiêu hao vật liệu , công cụ dụng cụ , phát hiện và sử lý kịp thời vật liệu, công cụ dụng cụ thừa thiếu ,ứ đọng kém phẩm chất ngăn ngừa sử dụng vật liệu công cụ dụng cụ lãng phí và có thể tránh được tình trạng ứ đọng hoặc khan hiếm vật liệu ảnh hưởng đến tiến độ kinh doanh.
Tổ chức hệ thống sổ kế toán tổng hợp (kế toán tài chính), sổ kế toán chi tiết, kế toán quản trị về vật liệu. Tuỳ theo doanh nghiệp mà lựa chọn áp dụng hình thức kế toán. Tham gia kiểm tra đánh giá lại vật liệu công cụ dụng cụ theo chế độ quy định của nhà nước, lập báo cáo kiểm tra về vật liệu, công cụ dụng cụ phục vụ công tác lãnh đạo và quản lý điều hành phân tích kinh tế. Lựa chọn phương pháp hoạch toán chi tiết tổng hợp và thiết kế hệ thống sổ, tổng hợp cho nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ.
Lựa chọn phương pháp đánh giá hòng nhận xét một cách hợp lý để lấy căn cứ và giá trị vật tư báo cáo kho nguyên vật liệu,công cụ dụng cụ. II- PHÂN LOẠI VÀ ĐÁNH GIÁ NGUYÊN VẬT LIỆU , CÔNG CỤ DỤNG CỤ 1. Phân loại vật liệu, công cụ dụng cụ Trong các doanh nghiệp sản xuất, nguyên vật liệu , công cụ dụng cụ , gồm nhiều loại, nhiều thứ có vai trò công dụng, tính chất lý hoá khác nhau và biến động thường xuyên liên tục. Muốn quản lý tốt vật liệu , công cụ dụng cụ bảo đảm cung cấp đầy đủ cho sản xuất kinh doanh đòi hỏi phải nhận biết được từng loại , từng thứ vật liệu Phân loại vật liệu ,công cụ dụng cụ là việc sắp xếp vật liệu , công cụ dụng cụ thành từng loại, từng nhóm cả về mắ hiện tượng và mặt giá trị.
Trên cơ sở đó xây 4 Luan van dựng danh điểm vật liệu nhằm thống nhất tên gọi, ký mã hiệu, quy cách, đơn vị tính và giá hoạch toán của tùng loại vật liệu. Do đó cần phải tiến hành phân loại vật liệu , công cụ dụng cụ nhằm tạo điều kiện cho việc hoạch tón và quản lý vật liệu được tốt hơn. Phân loại nguyên vật liệu Tuỳ theo loại hình sản xuất của từng ngành và tuỳ theo vai trò công dụng của vật liệu trong sản xuất kinh doanh mà có sự phân chia khác nhau song nhìn chung được chia thành các loại sau: a. Căn cứ vào nội dung kinh tế và yêu cầu kế toán quản trị trong doanh nghiệp sản xuất vật liệu được chia thành: - Nguyên vật liệu chính: Là đối tượng lao đọng chính của doanh nghiệp mà sau quá trình gia công chế biến sẽ cấu thành lên thực thể vật chất chủ yếu của sant phẩm (kể cả thành phần mua vào).
- Vật liệu phụ: Là những loại vật liệu chỉ có tác dụng phụ trong sản xuất được dùng kết hợp với vật liệu chính để hoàn thiện và nâng cao tính năng, chất lượng sản phẩm… - Nguyên liệu: Là những thứ dùng để cung cấp nhiệt lượng cho quá trình sản xuất kinh doanh như than, củi, xăng, dầu… Thực chất nhiên liệu là một loại vật liệu phụ nhưng do giá trị và vị trí quan trọng của nó trong nền kinh tế quốc dân cũng như đặc điểm bảo quản nhiên liệu khác với vật liệu khác lên nó được xếp ở một nhóm hàng riêng. - Phụ tùng thay thế: Là các chi tiết phụ tuỳ dùng để sửa chữa và thay thế cho máy móc thiết bị phương tiện vận tải. - Vật liệu và thiết bị xây dựng cơ bản: Bao gồm các loại Vật liệu và thiết bị mà doanh nghiệp mua vào nhằm mục đích đầu tư cho xây dựng cơ bản. - Phế liệu: Là các loại vật liệu thu được trong quá trình sản xuất hay thanh lý tài sản có thể sử dụng hay bán ra nước ngoài.
5 Luan van - Vật liệu khác: Bao gồm các loại vật liệu còn lại như bao bì, vật đóng gói các loại vật tư đặc trưng. Căn cứ vào mục đích , công dụng của từng loại vật liệu cũng như nội dung quy định phương án chi phí vật liệu trên các tài khoản thì vật liệu của doanh nghiệp được chia thành: Nguyên liệu, vật liệu trực tiếp dùng cho sản xuất chế tạo sản phẩm Vật liệu dùng cho các nhu cầu khác như phục vụ quản lý ở cá phân xưởng tổ đội sản xuất , bộ phận bán hàng, quản lý doanh nghiệp. Căn cứ vào nguồn nhập vật liệu chia thành: vật liệu nhập kho do mua ngoài, tự gia công chế biến, nhập vốn góp liên doanh, vật liệu thu nhặt. Phân loại công cụ dụng cụ Cũng như Nguyên vật liệu , công cụ dụng cụ trong các doanh nghiệp sản xuất khác nhau cũựng có sự phân chia khác nhau song nhìn chung được phân chia thành các loại sau: - Dụng cụ gá lắp chuyên dùng cho sản xuất - Dụng cụ đồ nghề - Dụng cụ quản lý - Dụng cụ quần áo bảo hộ lao động - Khuôn mâuc đúc các loại - Lán trại tạm thời - Các loại bao bì đựng hàng hoá vật liệu - Trong công tác quản lý công cụ dụng cụ được chia thành 3 loại: + Công cụ dụng cụ lao động + Bao bì luôn chuyển + Đồ dùng cho thuê Ngoài ra có thể chia thành công cụ dụng cụ đang dùng và công cụ dụng cụ trong kho 6 Luan van 2.
Đánh giá nguyên vật liệu công cụ dụng cụ Việc đánh giá nguyên vật liệu công cụ dụng cụ là một vấn đề quaan trọng hòng tổ chức kế toán nguyên vật liệu. Tính giá vật liệu công cụ dụng cụ là dùng tiền để biểu hiện giá trị của chúng. Đành giá nguyên vật liệu công cụ dụng cụ là xác định giá trị ghi sổ kế toán nguyên vật liệu. Nguyên tắc cơ bản kế toán nguyên vật liệu công cụ dụng cụ là hoạch toán theo giá thực tế tức là giá trị nguyên vật liệu phản ánh trên sổ kế toán tổng hợp , trên bảng cân đối kế toán và báo cáo kế toán khác phải theo giá cụ thể.
Giá thực tế của vật liệu công cụ dụng cụ nhập kho Tuỳ theo từng nguồn nhập mà giá thực tế của vật liệu , công cụ dụng cụ bao gồm các khoản cấp phép khác nhau. + Với vật liệu mua ngoài: Giá thực tế gồm giá mau vào ghi trên hoá đơn+ chi phí thu mua+thuế nhập khẩu (nếu có)- các khoản giảm trừ. Chi phí thu mua gồm chi phí vận chuyển bốc dỡ kho tàng, bến bãi… Như vậy đối với doanh nghiệp tính thuế VAT theo phương pháp klhấu trừ trong giá thực tế của vật liệu sẽ không bao gồm thuế VAT đưa vào được khấu trừ. Ngược lại đối với các doanh nghiệp tính thuế VAT theo phương pháp trực tiếp trong giá thực tế còn bao gồm cả thuế VAT đưa vào.
Các khoản thuế không được hoàn lai như thuế nhập khẩu, thế TTĐB (nếu có) cũng được tính vào giá thực tế cuat vật liệu mua ngoài (thu mua trong nước và nhập khẩu) + Với vật liệu thuê ngoài gia công chế biến: Giá thực tế gồm giá thực tế nguyên vật liệu công cụ dụng cụ xuất ra gia công+chi phí tra cho gia công+chi phí liên quan khác + Với vật liệu tự sản xuất chế biến: Tính theo giá thành sản xuất thực tế + Với vật liệu, công cụ dụng cụ góp vốn liên doanh: giá thực tế là giá do hội đồng góp vốn đánh giá 7 Luan van + Với Vật liệu công cụ dụng cụ thu nhặt được, phế liệu thu hồi giá thực tế là giá thực tế ước tính. Giá thực tế của nguyên vật liệu công cụ dụng cụ xuất dùng Tuỳ theo đặc điểm hoạt động của từng doanh nghiệp mà xác định giá thực tế xuất dùng nguyên vật liệu , công cụ dụng cụ .