CHƯƠNG 1: Lí luận chung về hạch toán kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng ở các doanh nghiệp sản xuất.Sự cần thiết của quản lý hạch toán kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng ở các doanh nghiệp sản xuất. Khái niệm về bán hàng và đặc điểm bán hàng: Trong cơ chế thị trường, các doanh nghiệp cùng sản xuất, tồn tại, cạnh tranh và bình đẳng trước pháp luật. Vì vậy, nếu trước kia các doanh nghiệp chỉ lo sản xuất đủ về kế hoạch để giao nộp cho nhà nước, thì nay không đơn thuần chỉ là sản xuất mà còn phải đưa công tác tiêu thụ lên hàng đầu. Bán hàng là một trong những chiến lược hết sức quan trọng quyết định sự thành bại của các doanh nghiệp.
Đứng trên góc độ luân chuyển vốn, bán hàng là quá trình chuyển hóa vốn kinh doanh từ hình thái vật chất sang hình thái tiền tệ (H - T), làm cho vốn trở lại hình thái ban đầu khi nó bước vào mỗi chu kì sản xuất. Thông qua quá trình này, nhu cầu người tiêu dùng về mặt giá trị sử dụng được thỏa mãn và giá trị hàng hóa được thực hiện. Quá trình tái sản xuất được bắt đầu khi vốn bằng tiền được chuyển hóa thành vốn dưới dạng hình thái vật chất, vốn dưới hình thái vật chất được đưa vào quá trình sản xuất để tạo ra sản phẩm, hàng hóa được tạo ra đem đi tiêu thụ và kết quả của tiêu thụ là doanh thu tiêu thụ, sẽ thu được tiền về. Khi đó đồng vốn của doanh nghiệp lại từ hình thái ban đầu của nó là hình thái tiền tệ, đây là một chu kì kinh doanh, vốn tiền tệ lại sử dụng lặp lại theo đúng chu kỳ mà nó đã trải qua.
Như vậy bán hàng là khâu cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh, thực hiện giá trị và giá trị sử dụng của sản phẩm hàng hóa thông qua 2 giai đoạn: doanh nghiệp cung cấp sản phẩm cho khách hàng và được khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. SV: T¹ ThÞ §«ng 3 Líp: CQ43/21.04 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Häc viÖn Tµi chÝnh LuËn v¨n cuèi kho¸ + Giai đoạn 1: Doanh nghiệp xuất sản phẩm giao cho khách hàng, căn cứ vào hợp đồng kinh tế đã kí kết. Trong giai đoạn này chỉ phản ánh một mặt của quá trình vận động của hàng hóa, thành phẩm, chưa phản ánh kết quả của việc bán hàng, vì số hàng đã mua chưa đảm bảo chắc chắn đã thu được tiền hay chấp nhận thanh toán tiền. + Giai đoạn 2: Khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán tiền hàng.
Đây là giai đoạn hoàn tất quá trình bán hàng. Doanh nghiệp thu được tiền hoặc sẽ thu được tiền, doanh thu bán hàng được xác định và khi đó doanh nghiệp có thu nhập để bù đắp những chi phí đã bỏ ra và hình thành nên kết quả tiêu thụ. Xét về mặt hành vi, quá trình bán hàng phải có sự thỏa thuận trao đổi giữa người mua và người bán. Người bán đồng ý bán và người mua đồng ý mua và thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán.
Xét về mặt bản chất kinh tế, bán hàng là có sự thay đổi quyền sở hữu hàng hóa, thành phẩm, sau đó người bán thu được tiền nhưng mất quyền sở hữu hàng hóa, còn người mua phải trả tiền để có được sự sở hữu hàng hóa đó. Trong quá trình sản xuất và tiêu thụ, doanh nghiệp sản xuất thành phẩm giao cho khách hàng và nhận lại một khoản tiền tương ứng với giá bán của số hàng đó gọi là doanh thu bán hàng, với giá bán của số hàng đó gọi là doanh thu bán hàng, với chức năng trên có thể thấy bán hàng có ý nghĩa rất quan trọng trong mỗi doanh nghiệp. Theo quy định hiện nay, hàng hóa, thành phẩm được coi là tiêu thụ khi: Trường hợp 1: doanh nghiệp bán hàng cho khách hàng và được thanh toán ngay, khi đó lượng hàng hóa được xác định là tiêu thụ, đồng thời doanh thu tiêu thụ và tiền bán hàng cũng được xác định là trùng nhau về thời điểm thực hiện. Trường hợp 2: doanh nghiệp sản xuất giao hàng và được khách hàng chấp nhận thanh toán nhưng chưa trả tiền ngay, lúc này doanh thu tiêu thụ đã được xác định nhưng tiền hàng chưa thu được về Trường hợp 3: doanh nghiệp xuất giao đủ hàng cho khách hàng theo số tiền mà khách hàng đã trả trước, đồng thời với việc xuất giao hàng cho khách hàng tiền ứng trước trở thành tiền thu bán hàng của doanh nghiệp, do đó doanh thu tiêu thụ cũng được xác định tại thời điểm này.
SV: T¹ ThÞ §«ng 4 Líp: CQ43/21.04 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Häc viÖn Tµi chÝnh LuËn v¨n cuèi kho¸ Trường hợp 4: doanh nghiệp và khách hàng áp dụng phương thức nhờ thu theo kế hoạch khi gửi số sản phẩm này cho khách hàng thì số sản phẩm này cũng được coi là tiêu thụ.Vai trò của bán hàng xác định kết quả bán hàng: Nền kinh tế thị trường là một nền kinh tế mở, mọi doanh nghiệp tham gia vào thị trường đều phải có trách nhiệm về sản phẩm mình làm ra, tức là doanh nghiệp vừa sản xuất vừa phải tìm kiếm thị trường tiêu thụ cho sản phẩm của mình. Bán hàng là cơ sở để bảo toàn và phát triển vốn kinh doanh tạo nên kết quả kinh doanh, quyết định sự thành bại của doanh nghiệp.trong doanh nghiệp sản xuất, bán hàng là giai đoạn cuối cùng của quá trình tuần hoàn và luân chuyển vốn đồng thời kết thúc vòng chu chuyển vốn của doanh nghiệp. Chỉ thông qua quá trình bán hàng thì tính hữu ích của hàng hóa, thành phẩm mới được xã hội thừa nhận, sự phù hợp với quy cách phẩm chất đối với thị hiếu của người tiêu dùng mới được xác định rõ ràng. Việc bán hàng không chỉ có ý nghĩa quan trọng đối với bản thân doanh nghiệp mà nó còn có ý nghĩa đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân.
Đối với bản thân doanh nghiệp, việc bán hàng là vấn đề sống còn, quyết định đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Thông qua bán hàng thì tính chất giá trị và giá trị sử dụng của sản phẩm, hàng hóa mới được thể hiện. Có bán được sản phẩm mới có thu nhập để bù đắp chi phí bỏ ra (gồm chi phí sản xuất(chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung), chi phí ngoài sản xuất(chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp)), hình thành nên kết quả kinh doanh, có điều kiện quay vòng vốn để tiếp tục sản xuất; ngược lại nếu sản phẩm không tiêu thụ được sẽ dẫn đến ứ đọng, ế thừa sản phẩm, vốn bỏ ra không thu hồi được, thu nhập không đủ bù đắp chi phí…và sẽ dẫn tới phá sản. Việc tăng nhanh quá trình bán hàng (tăng về số lượng và rút ngắn thời gian), đồng nghĩa với việc tăng nhanh vòng quay của vốn, tiết kiệm vốn cho doanh nghiệp, đảm bảo thu hồi vốn nhanh chóng để thực hiện tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng, là tiền đề vật chất tăng thu nhập cho doanh nghiệp, nâng cao đời sống vật chất cho cán bộ công nhân viên.
Do đó việc tổ chức tốt công tác bán hàng, mở rộng thị trường tiêu thụ sẽ làm tăng doanh thu, khẳng định vị trí của doanh nghiệp trên thương trường. SV: T¹ ThÞ §«ng 5 Líp: CQ43/21.04 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Häc viÖn Tµi chÝnh LuËn v¨n cuèi kho¸ Đối với người tiêu dùng, bán hàng ngoài việc cung cấp hàng hóa cần thiết một cách kịp thời đầy đủ về số lượng, chất lượng, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, còn góp phần hướng dẫn nhu cầu tiêu dùng của khách hàng. Chỉ thông qua quá trình bán hàng thì giá trị sử dụng của hàng hóa mới được thực hiện. Đối với các đơn vị có quan hệ trực tiếp với doanh nghiệp, việc cung cấp sản phẩm kịp thời, đúng thời hạn, đúng quy cách phẩm chất, đúng yêu cầu số lượng sẽ giúp cho các đơn vị hoàn thành tốt kế hoạch sản xuất đã đề ra, trên cơ sở đó tăng lợi nhuận cho các đơn vị này.
Xét trên phạm vi toàn bộ nền kinh tế quốc dân,bán hàng là điều kiện để tiến hành tái sản xuất xã hội. Quá trình tái sản xuất xã hội bao gồm các khâu sản xuất, phân phối, trao đổi và tiêu dùng. Giữa các khâu này có mối quan hệ mật thiết lẫn nhau, tạo điều kiện để bổ sung cho nhau, nếu thiếu dù chỉ một khâu thì quá trình tái sản xuất sẽ không được thực hiện. Trong mối quan hệ đó thì sản xuất giữ vai trò quyết định, tiêu dùng là mục đích, là động cơ thúc đẩy sản xuất phát triển, còn khâu phân phối và trao đổi có vai trò là cầu nối giữa quan hệ sản xuất và tiêu dùng, từ đó kích thích tiêu dùng và đẩy mạnh sản xuất phát triển.
Tiêu thụ là cầu nối giữa nhà sản xuất với người tiêu dùng, giữa hàng hóa và tiền tệ, giữa nhu cầu tiêu dùng và khả năng thanh toán. Đồng thời nó là điều kiện để đảm bảo cho sự phát triển cân đối của toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Thông qua quá trình tiêu thụ sản phẩm, doanh nghiệp có căn cứ để xác định kết quả tiêu thụ, từ đó có cơ sở để đánh giá, hạch toán lãi lỗ và tình hình phát triển sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Kết quả tiêu thụ chiếm trên 80% trong hoạt động sản xuất kinh doanh của hầu hết các doanh nghiệp.
Xác định kết quả tiêu thụ là khâu cuối cùng của quá trình tiêu thụ sản phẩm, thông qua đó nhà quản lý có thể nắm bắt được tình hình của doanh nghiệp để đề ra các chiến lược sản xuất, tiêu thụ trong kinh doanh kế tiếp. Nói tóm lại, bán hàng và xác định kết quả bán hàng là một trong những nghiệp vụ rất quan trọng đối với hoạt động của mỗi doanh nghiệp, mà chủ yếu là doanh nghiệp sản xuất. Trong cơ chế thị trường đó còn là một nghệ thuật, lượng sản phẩm tiêu thụ là nhân tố trực tiếp làm thay đổi lợi nhuận của doanh nghiệp. Thông qua xác định kết quả tiêu thụ doanh nghiệp có thể biết được chiến lược tiêu thụ sản phẩm của mình có phù hợp và thành công hay không? SV: T¹ ThÞ §«ng 6 Líp: CQ43/21.04 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Häc viÖn Tµi chÝnh LuËn v¨n cuèi kho¸ 1.
Yêu cầu quản lý bán hàng và xác định kết quả bán hàng: Do việc bán hàng có vai trò hết sức quan trọng như vậy, cho nên việc quản lý chặt chẽ về công tác bán hàng là rất cần thiết.