Chương I CƠ SỞ LÝ LUẬN VA CƠ SỞ THỰC TIEN CUA ĐÈ TÀI NGHIÊN CỨU 1. LICH SỬ VAN DE 4 Hoạt động ngoại khóa có từ lâu trong lịch sử các tr ường từ phổ thông đến đại học. Hình thức ban đầu chủ yếu là tổ chức cắm trại, picnic trong những ngày lễ hội hay tham quan thắng cảnh địa phương, các di tích lịch sử. Mục đích chỉ nhằm cho HS tham quan phong cảnh, kết chặt tình th ân ái của lớp, trường.
Ở đây, có thể nói là chưa có một công trình nào nghiên cứu một cách bài bản và chỉ tiết về mục đích, vai trò, nội dung của ngoại khóa. Chỉ là những thông tin về các câu lạc bộ, các buổi tổ chức ngoại khóa đây đó như những sân chơi bỏ ích. + Ở nước ta, trước năm 1975, tình hình cũng tương tự. Chỉ có những buổi học nhóm, thảo luận ngoài trời, thuyết trình về văn học thời sự địa phương, nghe báo cáo về những phát minh, tiến bộ kĩ thuật,.
tat cả đều là “đột xuất", không có dự kiến những tiết học trải ra trên những thời điểm cụ thể. + Từ sau năm 1975, các nhà giáo dục đã bước đầu bit tay vào việc nghiên cứu cách tổ chức ngoại khóa, xác định nội dung ý nghĩa của ngoại khóa. Hiện nay, từ năm 2001, ở cắp phổ thông đã có những chương trình cụ thể về “Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp” (từ lớp 6 đến 12), dé ra nội dung, chỉ tiêu và các biện pháp đê giáo dục học sinh ngoài giờ. + Chi thị số 1960CT/CT 1983 của Bộ Giáo dục: “Hướng dẫn hoạt động giáo dục theo chủ điểm” có thé xem là văn ban đầu tiên cụ thể hóa và xá c nhận HĐNK ở nhà trường THPT.
Từ năm học 2002 — 2003, chương trình HĐNGLL chính thức được đưa vào sử dụng ở ca p phỏ thông với T Người thc hiéna e Đan. gư ời thực hiện: Đoàn Lê Quỳnh Như Trang 9 Tổ chức hoạt động ngogi khóa cho HS THPT NHDKH: TS Trinh Van Biéu quy định cụ thé chi ra nội dung hoạt động cho từng khối lớp và cắp học, gợi ra những hoạt động tự chọn và đưa ra các tiêu chí đánh giá kết quả hoạt động của HS. Điểm nóng và mới là vai trò của HS (người tham gia) sẽ đóng vai trỏ chủ thé trong toàn bộ quá trình hoạt động. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐÈ TÀI NGHIÊN CỨU 1.
Một số khái niệm 4 Ngoại khóa là gi? Extra - scolaire (tiếng Pháp), extra - curricular (tiếng Anh) là khái niệm chỉ hoạt động giáo dục ngoai giờ học chính thức dựa trên tính chất tự nguyện của người tham gia. Ở đây, có thé là một buổi thảo luận (theo chủ dé), la sinh hoạt các loại hình câu lạc bộ thé thao, ngoại ngữ, thơ, văn (chuyên biệt), là các cuộc thi đố vui, la các buổi tham quan hay các tổ chức (từ thiện, trại hè xanh,. % Theo trang web http://vietbao.vn/, trường nữ sinh cấp 3 Kasukabe ở thành phố Saitama, Nhật Bản có các môn học ngoại khóa tự chọn như: trà đạo, bắn cung, kiếm đạo, aerobic, đá cầu. , và ngay trong thời khóa biểu còn có môn nấu ăn (không tính điểm).
4 Trư ờng TH PT Ngu yễn Thư ợng Hiề n (Tp .HC M) có 14 mô n năn g khi ếu tự chọn thuộc các lĩnh vực thể thao, họa, âm nhạc, nữ công. Mỗi HS được chọn học một trong số các môn này. Mỗi chương trình là một game show, 4 Cô Tran Thị Minh Thi, hiệu trưởng trường trung học sơ sở Khanh Hội A, Quận 4, Tp.HCM, cho biết thực tế HĐNK sinh động ở trường với day đủ các nội dung: thi thuyết trình văn học, ké chuyện sách, đã ngoại nói tiếng Anh, tham quan các nhà máy, viện bảo tàng, sân khấu hóa các sự kiện lịch sử dân tộc,. Mỗi học kỳ trường tổ chức cuộc thi “Đường lên đỉnh Phanxipăng” một lần, đây là cuộc thi đó vui kiến thức thường xuyên của trường.
—_ễ—--- TT Ồ Người thực hiện: Đoàn Lê Quỳnh Như Trang 10 Tổ chức hoạt động ngogi khéa cho HS THPT NHDKH: TS Trịnh Văn Biêu + Theo ý kiến của Th§ Lê Tan Huynh Cam Giang thi “Khái miệm hoạt động ngoại khóa can được mở rộng bao gôm ca những hoạt động lao động bán thời gian và những dự án theo đuổi các quan tám cá nhân chính đảng của HS như: lập nhóm chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, bảo vệ môi trường, nghiên cứu văn hóa truyền thông, bán hàng, phát bướm quảng cao. Tầm quan trong của ngoại khóa + Tao điều kiện thuận lợi cho HS hoạt động theo sở thích, năng khiếu. Ở day, các em có thé phát huy và rèn luyện các kĩ năng: thuyết trình, sáng tạo, phân tích tổng hợp, rèn luyện nhanh trí, óc quan sắt, tư duy sáng tạo, tập làm quen với đám đông. + Giúp HS mở rộng, củng cố, đào sâu tri thức theo một lĩnh vực chuyên sâu, từ đó có định hướng cho nghé nghiệp về sau,.
4 Sau đây là ý kiến của GS.TS Đỗ Long: - Thứ nhất, ý nghĩa của hoạt động ngoại khóa là bố trợ cho việc học chính khóa. Thời gian lên lớp của học sinh chỉ có giới hạn, giáo viên khó có thé di sâu vào những chỉ tiết, cung cấp cho HS nhiều kiến thức ngoài sách giáo khoa. Trong khi đó, vấn đề này lại có thẻ giải quyết ở những buổi ngoại khóa nếu biết khéo léo lồng ghép. -_ Thứ hai, hoạt động ngoại khóa còn giúp HS hoàn thiện nhân cách và phát triển óc sáng tạo, sự hoạt bát.
Không ít trường hợp, những tài năng hội họa, âm nhạc, thé thao được phát hiện từ các hoạt động ngoại khóa. Như các bạn đã biết, HS Việt Nam ra nước ngoài thường yếu so với bạ n bè qu ốc tế ở kỳ nă ng gia o tiế p, là m việ c nh óm vả trì nh bay ý tưở ng. Sở di HS nướ c ngo ài giỏ i ky năn g đó là vi họ đượ c rèn luyện từ rất sớm. Còn chúng ta, chương trình học quá chú trọng vào lý thuyết ma "quên" mat phần kỹ năng: kỹ năng sống, kỹ năng hoạt —————————————~— Người thực hiện: Đoàn Lê Quỳnh Như Trang II Tổ chức hogt động ngogi khóa cho HS THPT NHDKH: TS Trinh Văn Biéu động xã hội, kỳ năng lam việc nhóm,.
mà cái đó cũng vô cùng can thiết. 4 Củng cô, hình thành và phát triển các năng lực giao tiếp, tổ chức quản lý hoạt động xã hội,. Không cần đợi nhà trường, nhiều trường hợp HS đã tự tô chức cho nhóm mình hoạt động. Cam Thi, một cựu HS chuyên Anh xuất sắc của Trường Hà Nội - Amsterdam “bat mi”: “Tí mình tự 16 chức lấy hoạt động cho chính mình vui chơi, vì vậy mà nó luôn mang màu sắc HS nhất, cuốn hút nhất và cũng thật sự bổ ich”.
4 Một cách giải trí lành mạnh, tăng cường khối đoàn kết trường lớp, mối giao lưu bạn bè, thay cô,. Thúy Van, một HS ở quận Thanh Xuân, Hà Nội cho biết: "Chúng em rất thích được tham gia những giờ học ngoại khóa, được di chơi, cắm trai,. vi dù sao em cũng đã học lớp 12 rồi, thời gian bên nhau không còn nhiều, dé sẽ là những kỷ niệm đẹp. Suốt ngày lo ôn thi, nhiều khi bọn em thấy mệt mỏi quá".
4 Góp phần xây dựng nhận thức của HS đối với cuộc sông: tự hoàn thiện bản thân mình, giúp người khác hướng tới chân, thiện, mỹ,. + Tao cơ hội dé nhà trường, các đoàn thể, các ngành chức năng và cộng đồng tham gia tích cực hỗ trợ lứa tuổi vị thành niên tham gia vào các hoạt động lành mạnh để nâng cao sự hiểu biết và rèn luyện kỹ năng mọi mặt. & Ngoại khóa là chia khóa can và đủ dé mở ra con người toàn diện. Phân loại ngoại khóa 4 Có nhiều hình thức tổ chức ngoại khóa.
Khóa luận nay xin khoanh ving trong hai phạm vỉ: hoạt động theo chủ điểm và hoạt động tự chọn. + Hoạt động theo chủ điểm dựa trên chuong trình của Bộ quy định cho từng cấp học và khối lớp - Tiết sinh hoạt chao cờ. Người thực hiện: Đoàn Lê Quỳnh Như Trang 12 Tổ chức hoạt động ngoại khóa cho HS THPT NHDKH: TS Trịnh Văn Biêu - Tiết sinh hoạt chủ nhiệm. ~ _ Tiết sinh hoạt lớp (HS chủ động toàn bộ quá trình hoạt động).
4 Hoạt động tự chọn ~ Tham quan. - (Câu lạc bộ. Điều kiện dé hoàn thành tốt công việc ngoại khóa 4 Nội dung của ngoại khóa thích hợp với sở nguyện, nhu cau học hỏi của HS. Tự nó, sẽ là nguồn lực để động viên HS tích cực tham gia.
Đinh Thị Thùy Dương, lớp 11 chuyên Anh trường THPT dân lập Nguyễn Binh Khiêm: “7rong các hoạt động ngoại khóa, em thích nhất dạ hội đêm trung thu vừa rồi, có gian hàng dm thực, văn nghệ, được vui chơi thoải mái. Điều đó làm tụi em giảm căng thắng và thay hào hứng hơn đối với những giờ học trên lớp”. + Có sự quan tâm chỉ đạo sâu sắc của Ban Giám hiệu và thầy cô giáo, có sự trợ giúp thiết thực về kinh phi tổ chức. Nhiệt tình của GV chủ nhiệm, quá trình năng động vả chủ động của GV phụ trách đoàn thực sự làm thay đổi hoạt động ngoại khóa của trường.
4 Xây dựng tốt đội ngũ cán bộ nòng cốt lớp (cán bộ lớp là kích thích tố thúc đẩy các mặt sinh hoạt ngoại khóa). + Nên kích thích vận động dé HS tích cực tham gia, vì mô hình lí tưởng là dé HS tự đề xuắt, nhà trường đóng vai trò tham mưu phối hợp tô chức. Các bước cơ bản của một buỗi ngoại khóa 1. Chuẩn bị a) Giáo viên (người tỗ chức ) 4 Tìm hiểu, cung cấp thông tin cơ ban, cụ thể, chính xác đến học sinh —————————c——————— Người thực hiện: Đoàn Lê Quỳnh Như Trang 13 Tô chức hoạt động ngoại khóa cho HS THPT NHDKH: TS Trinh Van Biéu (người tham gia) vẻ các mặt: kế hoạch, nội dung, các chỉ tiêu, yêu ca u cụ thé, thời gian va địa điểm tổ chức.
+ Phối hợp với ban tham mưu để phân công tổ chức công việc chuẩn bị của từng nhóm, tô. + Theo dõi, đôn đốc các bước chuẩn bị của kế hoạch. + Dé trình cấp lãnh đạo xin kinh phí, tìm kiếm nguồn tai trợ. b) Học sinh (người tham gia) + Nắm bắt các thông tin liên quan, trao đổi thảo luận trong nhóm thân quen.
+ Tìm kiếm các nguồn tư liệu để buổi ngoại khóa được đảo sâu tận gốc của chuyên dé, + Đội thi (trực tiếp tham gia) hoàn thảnh tốt các dụng cụ trực quan, cơ sở vật chất riêng để phục vụ cuộc thi.