Chương 1 LÝ LUẬN VẺ TỎ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA. HỘI ĐỎNG NHÂN DÂN VÀ ỦY BAN NHÂN DÂN PHUGNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY lệm Hội đông nhân dan và Ủy ban nhân dan phường. ộ nân din plưường Ở Việt Nam, Hội đẳng nhân dân xuất hiện lẫn đâu tiên vao năm 1946, cing với sư ra đời của Quốc hội khoá I. Héi đồng nhân dân được câu thảnh từ những đại biểu wu tú đại điện cho giai cấp công nhân, giai cấp nông dân, đi ngũ trí thức, các dân tộc, tôn giáo, thành phân xã hội.
ở địa phương được cử trị địa phương tin nhiệm bau ra theo các nguyên tắc phỏ thông, bình đẳng, trực. tiếp vả bỏ phiêu kín. Đại biểu Hội đông nhân dân có thể bị cử trì hoặc Hội đông. nhân dân bãi nhiệm nếu không còn xửng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân.
địa phương. Hôi đồng nhân dân đại biểu cho ý chí vả nguyện vọng của nhân dân địa phương Hội đồng nhân dân quyết đình các vẫn để quan trong 6 dia phương vé kinh tế, văn hoá, xã hội Hiển pháp năm 2013 khẳng định: * Hội đồng nhân dân là cơ quan quyên lực nhà nước 6 dia phương đại điên cho ý chi, nguyên vong và quyển làm chai của Nhân dân địa phương, do Nhân dân dia phương bằu ra. chiu trách nhiệm trước Nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước aye đmh các vẫn đề của địa phương do luật dinh; giám sát việc huân theo Hién pháp và pháp luật 6 địa phương và việc thực hiện nghi quyết của Hội đồng nhân dân" (Điều 113) Để cụ thể hóa dia vị pháp lý của Hội đồng nhân dân, tại Luật sé: T1I2015/QH13 - Luật tổ chức chính quyển địa phương quy định: “Hoi đẳng nhân dân gém các đại biểu Hội đồng nhân dân do cử tri ở dia phương bằu va, ” là cơ quan quyền lực nhà nước 6 dha phương, đại diện cho ÿ chi, nguyên vong và quyền lầm chủ của Nhân đân, chị trách nhiệm trước Nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên" (Điễu 6). Nhu vậy, có thể hiểu: Hội dong nhân dân phường là cơ quan quyên lực Nha nước ở phường, đai dién cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân trên địa bản phường, do nhân ân phường bau ra, chịu trách nhiêm.
trước nhân dân phường vả cơ quan Nhà nước cấp trên. Khái niệm Ủy ban nhân dan phường. ‘Theo từ điển Luật học: “UBND ià tên gọi của các cơ quan chấp hành của co quan quyên lực nhà nước 6 địa phương ”® Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam: “UEND phường là cơ quan chính qnyén nhân dân của nước Công hoà xã lội chi nghĩa Việt Nam, được lập ra ö các phường thuộc quận, thi xã thành phd trực thuộc tinh; thành phổ trực thuộc. Thông ương "5 Điều 114 Hiển pháp 2013 quy định: “Uf ban nhân dân ở cấp chính quyén dia phương do Hội đằng nhân dân cig cấp bầu là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà rước 6 địa phueomg, chin trách nhiệm trước Hội đẳng nhân dân và cơ quan hành chính nhà nước cấp trên Up ban nhân dân tổ chức việc thi hành Hiễn pháp và pháp iuậtở địa phương; tổ chức.
thực hiện nght quyết của Hội đồng nhân dân và thực hiện các nhiệm vụ đo cơ quan nhà nước cắp trên giao”. Điều 2 Luật tổ chức của HĐND và UBND năm 2003 quy định: “ UBND là cơ quan HƠNN 6 dia phương. do HĐND bầu là cơ quan chấp hàmh của: “HĐND, chịu trách nhiệm trước HĐND cùng cấp và cơ quan nhà nước cấp ` Hội đồng guốc ga đã co bồn son đến Bích oi Việt ơn G009), điẫn ch Broa Việt Nam, BOG Thiên Bich Hn, Hà NEL sad; tr 2 trên"®. Theo đó, UBND phường là cơ quan HCNN ở dia phương, do HĐND.
phường bau ra, chịu trách nhiệm trước HĐND phường và cơ quan nha nước cấp trên về việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyên hạn của mình [18] Điều 8. Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 quy định “Op ban nhân dân do Hội đồng nhân dân cùng cắp bằu, là cơ quan chấp hành cia Hội đồng nhẫn dân, cơ quam hành chỉnh nhà nước ở địa phương, chin trách nhiệm trước Nhân dân địa phương, Hội đông nhân dân cùng cấp và cơ quan "ảnh chinh nhà nước cấp trên". [19] Nhu vậy, UBND phường là cơ quan HCNN ở dia phương có thẩm quyên chung, hoạt động với tư cách là cơ quan chép hành của HĐND cùng cấp, chịu sự giám sát của HĐND phường, chịu trách nhiêm va báo cáo các hoạt động của mình trước HĐND phường, 1. Tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân.
dân phường. Vị trí của Hội đồng nhân dan và Ủy ban nhân đầu phường. Hồi đồng nhân dan và Ủy ban nhân dân phường được xc định là cơ quan công quyển ở phường, Do đó việc xác định vị trí của 2 cơ quan này cần được xem sét trong mỗi quan hệ với cơ quan nhà nước trung wong va các cắp chính. quyền địa phương khác.
Từ khái niêm HĐND và UBND như đã phân tích ở trên cho thấy vi trí của 2 cơ quan này vừa có vi trí phu thuộc vừa có vi trí độc lập trong cơ cầu td chức bộ máy nha nước. Trước hit về vi trí piu thuộc, HĐND và UBND phường phụ thuộc vào. chính quyên trung wong và chính quyền địa phương cấp trên. sự tôn tại của HĐND va UBND phường được nha nước công nhận thông qua việc ghi nhận vị trí của cấp chính quyển nay tại Hiển pháp va các đạo luật.
Hoạt đông của các cấp chính quyên địa phương luôn là đối tượng kiểm tra, giám sát của. ˆ Quốc kộinuớc CHOXHCN Việt Nema 2003), Le TỔ ức H đổng nhận đânvà Š ban nhữn dân 2008 1 trung ương, Những nội dung mã các cơ quan này bản bạc, quyết nghị không nằm ngoài pham vi đã được xác định và không thé trái với pháp luật, chính sich của nha nước trung ương, Đó van la hoat đông chap hành pháp luật, tổ chức thực hiến những quy đính, những chính sách đã đính của chính quyển trung wong UBND lả cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương vả là một bộ phân. trong hệ thông hảnh chính thông nhất do Chính phủ lãnh đạo. Với vị trí này, 'ƯBND phường là cấp đưới chịu sự lãnh dao cia cơ quan hành chính nha nước cấp trên và chiu trách nhiệm trước cơ quan hành chính nha nước cấp trên là 'UBND quận, thị xã trong pham vi mức độ phân cấp, phân quyển theo luật định Tiếp theo về vị trí độc lập tương đối, Tinh độc lập tương đôi được xem xét trên hai mỗi quan hệ với cơ quan trung ương va với cơ quan chính quyền.
dia phương cấp trên Vị trí độc lập tương đổi của HĐND va UBND phường với nha nước trung ương được phản ánh qua địa vi pháp lý của các cơ quan đại điên làHĐND. phường với những phạm vi quyển tự chủ đã được phên cấp quan ly. phường không chỉ là cơ quan quyền lực nha nước ở phường ma còn là cơ quan đại diện cho ý chí, nguyên vọng và quyên lợi của nhân dân trên địa bản phường. Do vậy, có thể nói HĐND phường có thể độc lập quyết định các van dé của.
phường theo các mức độ khác nhau 1a thể hiện rõ quyền tự chủ ở mỗi cấp chính. quyền 'Việt Nam là một trong những quốc gia từ Quốc hội đền HĐND các cấp 1a những cơ quan vé cơ bản độc lập với nhau, mỗi cap CQPP đền được than lập bởi hoạt đông bau cử (UBND được thành lập trên cơ sỡ HĐND). đã tao nên tính độc lập tương đôi cho các cấp chính quyên địa phương trong bộ may nhả nước ta Tinh độc lêp tương đổi cũa HĐND va UBND phường còn được xem xét trong môi quan hệ giữa các phường với nhau. Sự độc lập nay chỉ đơn thuần về “ quản ly hảnh chính nhả nước.
Vi vay, mỗi quan hệ giữa các dia phương là mối quan hệ phối hợp, hợp tác. Cluức năng của Hội đồng nhân dan và Ủy ban nhin din Phường. * Chức năng của Hội đồng nhân dân phường, la cơ quan đại điện- quyết nghị của phường. + Chức năng quyết nght, Hoat động của HĐND phường có thể khái quát bằng việc đưa ra quyết đính quản lý và tổ chức thực hiện quyết định quản lý đó.
Đó là việc hoạch định các chính sách, ban hành các quy định để công đồng người dân địa phương phải thực hiến. Với tư cách lả một cơ quan đại diện - quyết nghỉ, chức năng quyết nghĩ là chức năng chủ yếu. + Chức năng xây dung bộ máy chính quyén dia phương: La cơ quan được "hình thanh do bau cử, cơ quan đại dién- quyết nghỉ nhân trực tiếp quyên lực từ nhân dân địa phương va cơ quan trung wong (qua Hiển pháp và pháp luật) nên cơ quan đại diện - quyết nghĩ có thể được giao đảm nhiêm một chức năng quan trong là xây dựng nên bộ máy nhân sự cụ thể của địa phương Đây là chức năng quan trọng thể hiện vai trò của cơ quan đại diện - quyết nghỉ trong bộ máy chính quyền phường, + Clute năng giám sát cơ quan hành chính - chấp hành và các cơ quan, 16 chức xã hội khác Đôi với moi nhà nước, trong tất các thời đại lich sit, giám sắt ludn là 'hoạt động tat yêu phải thực hiện. Có thực hiện tốt việc giám sát tuân theo pháp uất thì mới bao đảm quyền lực thực sự của nhả nước.
Và khi đã zác định quyền. lực nhà nước thuộc về nhân dân thi hoạt động giám sát chính là đảm bao cho nhân dân thực sự có quyển đó. Nhân dân ủy quyền cho cơ quan đại diện - quyết nghỉ và do vậy, giám sắt la chức năng trong yếu của các cơ quan đại diện - quyết nghỉ. 1s + Về đối tượng giám sat, trước hết lả các cơ quan hành chính- chap hảnh.
Đây là đổi tượng giám sát thường xuyến, quan trong nhất của cơ quan đại dién -quyết nghỉ. Đôi tương tiếp theo mà cơ quan đại điện cần phải giém sat, đó là các cơ quan nha nước trung ương đóng trên dia bản địa phương (quan thuế, hai quan, an sinh xã hội. + Nội dung giám sát: Nội dung giảm sát khá phong phú nhưng có thé khái quát vảo bai nội dung chính: giám sát việc tổ chức, thực thí pháp luật và giám sát việc thực thí các quyết định, chính sách của chính cơ quan dai diện - quyết ngh ban hành, quyết nghỉ trên tt cã các Hinh vực kinh tế, zã hội, an ninh quốc phòng, + Hinh thức giám sát: Hoạt đông của các cơ quan đại diện - quyết nghỉ thường được thực hiên bởi các hình thức.