Luận văn thạc sĩ: So sánh cơ cấu tổ chức của Quốc hội Lào và Quốc hội Việt Nam

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu so sánh cơ cấu tổ chức của quốc hội lào và cơ cấu tổ chức của quốc hội việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Souk Sanh Khamchengchanh
• Người hướng dẫn: TS. Tô Văn Hòa
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
• Đề tài: So Sánh Cơ Cấu Tổ Chức Quốc Hội Lào và Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
• 1.2. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu đề tài
• 1.5. Nhiệm vụ và mục đích của việc nghiên cứu đề tài
• 1.6. Kết cấu của luận văn
• 2. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUỐC HỘI VIỆT NAM VÀ QUỐC HỘI LÀO
• 2.1. Một số vấn đề lý luận về Quốc hội Việt Nam
• 2.1.1. Khái niệm Quốc hội Việt Nam
• 2.1.2. Vị trí, tính chất, chức năng của Quốc hội Việt Nam
• 2.1.3. Lịch sử hình thành và phát triển của Quốc hội Việt Nam
• 2.2. Một số vấn đề lý luận về Quốc hội Lào
• 2.2.1. Khái niệm Quốc hội Lào
• 2.2.2. Vị trí, tính chất, chức năng của Quốc hội Lào
• 2.2.3. Nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc hội Lào
• 2.2.4. Lịch sử hình thành và phát triển của Quốc hội Lào
• 3. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA QUỐC HỘI - SO SÁNH GIỮA PHÁP LUẬT VIỆT NAM VÀ PHÁP LUẬT LÀO
• 3.1. Các quy định về cơ cấu tổ chức của Quốc hội Lào
• 3.2. Các thành viên Quốc hội Lào
• 3.3. Chủ tịch Quốc hội Lào
• 3.4. Phó Chủ tịch Quốc hội Lào
• 3.5. Ủy ban thường vụ Quốc hội Lào
• 3.6. Các ủy ban của Quốc hội Lào
• 3.7. Ủy ban lâm thời của Quốc hội Lào
• 3.8. Văn phòng Quốc hội Lào
• 4. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA QUỐC HỘI CHDCND LÀO
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về cơ cấu tổ chức Quốc hội Lào và Việt Nam

Cơ cấu tổ chức của Quốc hội là một yếu tố quan trọng trong hệ thống chính trị của mỗi quốc gia. Cơ cấu tổ chức của Quốc hội Lào và Việt Nam đều phản ánh đặc điểm chính trị, xã hội và văn hóa của từng quốc gia. Quốc hội Lào, theo Hiến pháp, có vai trò là cơ quan đại diện cho quyền lợi của nhân dân, tương tự như Quốc hội Việt Nam. Tuy nhiên, sự khác biệt trong chức năng Quốc hội và quy trình hoạt động giữa hai nước là điểm đáng lưu ý. Quốc hội Việt Nam, với lịch sử hình thành từ năm 1946, đã trải qua nhiều lần cải cách, trong khi Quốc hội Lào, mặc dù có những điểm tương đồng, vẫn còn đang trong quá trình hoàn thiện. Điều này dẫn đến việc nghiên cứu và so sánh cơ cấu tổ chức của hai Quốc hội này là cần thiết, nhằm tìm ra những điểm mạnh và điểm yếu trong hệ thống chính trị của mỗi nước.

1.1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu

Nghiên cứu cơ cấu tổ chức của Quốc hội Lào và Việt Nam không chỉ giúp hiểu rõ hơn về vai trò của các cơ quan lập pháp trong việc quản lý nhà nước mà còn chỉ ra những vấn đề còn tồn tại trong quy định pháp luật của hai nước. Đặc điểm Quốc hội của mỗi quốc gia có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của nó. Việc so sánh này cũng có thể cung cấp những kiến thức hữu ích cho việc cải cách và hoàn thiện hệ thống chính trị của Lào, trong bối cảnh đất nước đang hướng tới phát triển bền vững.

II. So sánh cơ cấu tổ chức Quốc hội Lào và Việt Nam

Cơ cấu tổ chức của Quốc hội Lào và Quốc hội Việt Nam có nhiều điểm tương đồng nhưng cũng không ít khác biệt. Quốc hội Việt Nam có một hệ thống tổ chức phức tạp hơn với nhiều ủy ban chuyên môn, trong khi Quốc hội Lào lại đơn giản hơn. Chức năng Quốc hội của cả hai nước đều bao gồm việc lập pháp, giám sát chính phủ, và đại diện cho quyền lợi của nhân dân. Tuy nhiên, cách thức thực hiện những chức năng này có sự khác biệt rõ rệt. Quốc hội Việt Nam có quyền lực lớn hơn trong việc quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, trong khi Quốc hội Lào thường phụ thuộc nhiều vào sự chỉ đạo của Đảng Cộng sản Lào.

2.1. Các thành phần của Quốc hội

Quốc hội Việt Nam bao gồm các đại biểu được bầu từ các tỉnh, thành phố trên cả nước, trong khi Quốc hội Lào cũng có đại biểu từ các tỉnh nhưng thường có sự phân bổ theo tỷ lệ nhất định cho các nhóm dân tộc khác nhau. Điều này phản ánh sự chú trọng của Lào đối với đặc điểm đa sắc tộc trong xã hội. Việc phân bổ đại biểu trong Quốc hội Việt Nam cũng phản ánh sự đa dạng về thành phần xã hội, với sự hiện diện của đại diện từ nhiều nhóm nghề nghiệp và tầng lớp khác nhau.

2.2. Quy trình lập pháp

Quy trình lập pháp tại Quốc hội Việt Nam được quy định rõ ràng trong Hiến pháp, với các bước từ đề xuất, thảo luận đến thông qua các dự luật. Ngược lại, quy trình lập pháp tại Quốc hội Lào thường đơn giản hơn và có thể bị ảnh hưởng bởi các quyết định từ Đảng. Điều này dẫn đến sự khác biệt trong mức độ độc lập và hiệu quả của các quyết định lập pháp. Quốc hội Việt Nam có quyền quyết định các chính sách quan trọng, trong khi Quốc hội Lào thường phải tuân theo các chỉ đạo từ Đảng.

III. Đề xuất giải pháp hoàn thiện cơ cấu tổ chức Quốc hội Lào

Việc hoàn thiện cơ cấu tổ chức của Quốc hội Lào là cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan lập pháp. Một số giải pháp có thể được đề xuất bao gồm việc tăng cường tính độc lập của Quốc hội, mở rộng quyền hạn của các ủy ban trong Quốc hội, và cải cách quy trình lập pháp để nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm. Đồng thời, việc áp dụng các bài học kinh nghiệm từ Quốc hội Việt Nam có thể giúp Quốc hội Lào hoàn thiện hơn trong việc thực hiện chức năng đại diện và giám sát.

3.1. Tăng cường tính độc lập của Quốc hội

Để Quốc hội Lào có thể hoạt động hiệu quả hơn, cần phải giảm bớt sự phụ thuộc vào Đảng Cộng sản. Điều này có thể được thực hiện thông qua việc quy định rõ hơn về quyền hạn và trách nhiệm của Quốc hội trong Hiến pháp, cũng như tăng cường sự giám sát của nhân dân đối với hoạt động của Quốc hội. Việc tạo ra một môi trường làm việc độc lập sẽ giúp các đại biểu Quốc hội tự tin hơn trong việc đại diện cho quyền lợi của cử tri.

3.2. Cải cách quy trình lập pháp

Quốc hội Lào cần xem xét cải cách quy trình lập pháp để đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong việc thông qua các dự luật. Việc áp dụng các phương pháp lập pháp hiện đại, như tham vấn ý kiến công chúng và sử dụng công nghệ thông tin trong quy trình lập pháp, sẽ giúp nâng cao chất lượng và tính khả thi của các luật được ban hành. Điều này không chỉ giúp tăng cường sự tin tưởng của nhân dân vào Quốc hội mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan lập pháp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, đóng vai trò trung tâm trong hệ thống chính trị của mỗi quốc gia. Tại Việt Nam và Lào, hai quốc gia láng giềng có nhiều điểm tương đồng về điều kiện kinh tế, chính trị, cơ cấu tổ chức Quốc hội đã trải qua quá trình phát triển và hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động. Theo Hiến pháp Việt Nam năm 2013, Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, có quyền lập hiến, lập pháp và giám sát tối cao toàn bộ hoạt động của nhà nước. Tương tự, Hiến pháp Lào năm 2003 cũng xác định Quốc hội là đại diện của các quyền và lợi ích của người dân đa sắc tộc, đồng thời là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích, so sánh cơ cấu tổ chức của Quốc hội Việt Nam và Quốc hội Lào, nhằm làm rõ những điểm tương đồng, khác biệt và đề xuất giải pháp hoàn thiện cơ cấu tổ chức Quốc hội Lào dựa trên kinh nghiệm của Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn tổ chức hoạt động của Quốc hội hai nước trong giai đoạn từ năm 1975 đến năm 2014, với trọng tâm là các nhiệm kỳ Quốc hội gần đây.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội Lào, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đồng thời thúc đẩy quan hệ hợp tác nghị viện giữa hai nước. Qua đó, nghiên cứu cũng cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quốc hội, góp phần phát triển hệ thống chính trị ổn định và minh bạch.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết về quyền lực nhà nước và lý thuyết về tổ chức bộ máy nhà nước. Lý thuyết quyền lực nhà nước nhấn mạnh vai trò của Quốc hội như cơ quan quyền lực cao nhất, thực hiện quyền lập hiến, lập pháp và giám sát tối cao. Lý thuyết tổ chức bộ máy nhà nước tập trung vào cấu trúc tổ chức, chức năng và nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước, trong đó có Quốc hội, nhằm đảm bảo sự vận hành hiệu quả và phù hợp với nguyên tắc tập trung dân chủ.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm:

• Quốc hội: cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.
• Ủy ban Thường vụ Quốc hội: cơ quan thường trực của Quốc hội, thực hiện nhiệm vụ thay Quốc hội khi Quốc hội không họp.
• Đại biểu Quốc hội: người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, tham gia các hoạt động của Quốc hội.
• Cơ cấu tổ chức Quốc hội: bao gồm các thành viên, các ủy ban chuyên trách, văn phòng Quốc hội và các cơ quan giúp việc khác.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận biện chứng duy vật, kết hợp với các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: phân tích, chứng minh, diễn giải, lịch sử, thống kê, quy nạp và so sánh. Nguồn dữ liệu chính bao gồm các văn bản pháp luật như Hiến pháp, Luật tổ chức Quốc hội, các nghị quyết, báo cáo hoạt động của Quốc hội Việt Nam và Lào, cùng các tài liệu nghiên cứu khoa học và báo cáo ngành.

Cỡ mẫu nghiên cứu tập trung vào các nhiệm kỳ Quốc hội từ khóa I đến khóa XIII của Việt Nam và các khóa Quốc hội Lào từ khi thành lập đến khóa VII (2012-2017). Phương pháp chọn mẫu dựa trên tiêu chí đại diện cho các giai đoạn phát triển quan trọng của Quốc hội hai nước. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp so sánh hệ thống, đối chiếu các quy định pháp luật và thực tiễn tổ chức hoạt động nhằm rút ra các điểm mạnh, hạn chế và đề xuất giải pháp.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2013 đến 2014, tập trung thu thập, phân tích dữ liệu và hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu tổ chức Quốc hội Việt Nam và Lào có nhiều điểm tương đồng về thành phần và chức năng:

   • Quốc hội Việt Nam có 500 đại biểu khóa XIII, trong đó 24,4% là nữ, 52,6% có trình độ đại học trở lên. Quốc hội Lào khóa VI có 116 đại biểu, trong đó 25% là nữ.
   • Cả hai Quốc hội đều có Ủy ban Thường vụ Quốc hội làm cơ quan thường trực, các ủy ban chuyên trách như Ủy ban pháp luật, Ủy ban kinh tế, Ủy ban văn hóa - xã hội, Ủy ban dân tộc, Ủy ban quốc phòng - an ninh và Ủy ban đối ngoại.

2. Quyền hạn và nhiệm vụ của Quốc hội hai nước tương đồng nhưng có sự khác biệt về mức độ phân quyền:

   • Quốc hội Việt Nam có quyền lập hiến, lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước theo Hiến pháp 2013 (Điều 70).
   • Quốc hội Lào cũng thực hiện chức năng lập hiến, lập pháp và giám sát, nhưng quyền quyết định nhân sự cấp cao có phần tập trung hơn vào Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

3. Quy trình hoạt động và tổ chức kỳ họp Quốc hội Việt Nam được quy định chặt chẽ và công khai hơn:

   • Quốc hội Việt Nam họp hai kỳ mỗi năm, các phiên họp công khai, một số được truyền hình trực tiếp.
   • Quốc hội Lào cũng họp hai kỳ mỗi năm nhưng việc công khai và truyền thông chưa được thực hiện rộng rãi do hạn chế về ngân sách và cơ sở vật chất.

4. Văn phòng Quốc hội Việt Nam có cơ cấu tổ chức và chức năng rõ ràng, tương đương với Văn phòng Chủ tịch nước và Văn phòng Chính phủ, trong khi Văn phòng Quốc hội Lào đang trong quá trình củng cố và phát triển:

   • Văn phòng Quốc hội Việt Nam có nhiệm vụ quản lý cán bộ, chuẩn bị các kỳ họp, quản lý ngân sách và tài sản Quốc hội.
   • Văn phòng Quốc hội Lào mới được trang bị máy vi tính tại 6 tỉnh và đang nâng cấp hệ thống âm thanh, bỏ phiếu biểu quyết.

Thảo luận kết quả

Sự tương đồng trong cơ cấu tổ chức Quốc hội hai nước phản ánh nền tảng chính trị xã hội và truyền thống cách mạng chung của Việt Nam và Lào. Tuy nhiên, Quốc hội Việt Nam có sự phát triển và hoàn thiện hơn về mặt tổ chức, quyền hạn và công khai minh bạch, điều này xuất phát từ quá trình đổi mới và phát triển kinh tế xã hội lâu dài hơn.

Việc Quốc hội Việt Nam có tỷ lệ đại biểu nữ đạt 24,4% và đại biểu có trình độ đại học trở lên chiếm hơn 50% cho thấy sự chú trọng đến tính đại diện và chất lượng đại biểu, trong khi Quốc hội Lào vẫn đang trong giai đoạn nâng cao năng lực đại biểu và cơ quan giúp việc.

Sự khác biệt trong quyền quyết định nhân sự cấp cao giữa hai Quốc hội phản ánh mức độ phân quyền và cơ chế kiểm soát quyền lực khác nhau, phù hợp với đặc điểm chính trị từng nước. Việc Quốc hội Việt Nam trực tiếp quyết định nhân sự cấp cao thể hiện sự tăng cường vai trò của Quốc hội trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Các hạn chế về công khai, minh bạch và cơ sở vật chất của Quốc hội Lào là những thách thức cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả hoạt động. Việc học hỏi kinh nghiệm từ Quốc hội Việt Nam trong tổ chức kỳ họp, truyền thông và quản lý văn phòng Quốc hội là cần thiết.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ đại biểu nữ, trình độ học vấn đại biểu Quốc hội hai nước, bảng tổng hợp quyền hạn và nhiệm vụ của Quốc hội Việt Nam và Lào, cũng như sơ đồ tổ chức cơ cấu Quốc hội hai nước để minh họa rõ nét hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện cơ cấu tổ chức Ủy ban Thường vụ Quốc hội Lào

   • Tăng cường số lượng và chất lượng ủy viên thường vụ, phân công nhiệm vụ rõ ràng.
   • Mục tiêu: Nâng cao hiệu quả hoạt động thường trực Quốc hội trong vòng 1-2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Quốc hội Lào phối hợp với các chuyên gia pháp lý.

2. Nâng cao chất lượng đại biểu Quốc hội Lào

   • Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng lập pháp, giám sát và kỹ năng truyền thông cho đại biểu.
   • Mục tiêu: Tăng tỷ lệ đại biểu có trình độ đại học và kỹ năng chuyên môn lên khoảng 50% trong 3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ủy ban đào tạo Quốc hội Lào, các tổ chức quốc tế hỗ trợ.

3. Cải tiến quy trình tổ chức kỳ họp và công khai hoạt động Quốc hội

   • Áp dụng công nghệ thông tin để truyền hình trực tiếp các phiên họp, công bố tài liệu và nghị quyết trên website chính thức.
   • Mục tiêu: Đảm bảo ít nhất 70% phiên họp được công khai trong 2 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Văn phòng Quốc hội Lào phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông.

4. Tăng cường trang thiết bị và cơ sở vật chất cho Văn phòng Quốc hội Lào

   • Đầu tư hệ thống âm thanh, thiết bị bỏ phiếu điện tử, máy tính và cơ sở hạ tầng văn phòng.
   • Mục tiêu: Hoàn thiện trang thiết bị tại tất cả các văn phòng đại biểu trong vòng 2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Quốc hội Lào phối hợp với các nhà tài trợ quốc tế.

5. Thúc đẩy hợp tác nghị viện giữa Việt Nam và Lào

   • Tổ chức các chương trình trao đổi kinh nghiệm, đào tạo chung và hội thảo chuyên đề về tổ chức và hoạt động Quốc hội.
   • Mục tiêu: Tăng cường ít nhất 2 chương trình hợp tác mỗi năm.
   • Chủ thể thực hiện: Quốc hội hai nước, các tổ chức nghị viện khu vực.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà lập pháp và đại biểu Quốc hội

   • Lợi ích: Hiểu rõ cơ cấu tổ chức, quyền hạn và nhiệm vụ của Quốc hội để nâng cao hiệu quả hoạt động lập pháp và giám sát.
   • Use case: Áp dụng kiến thức để tham gia xây dựng luật, giám sát chính phủ và đại diện nhân dân.

2. Cán bộ, công chức làm việc tại Văn phòng Quốc hội và các ủy ban

   • Lợi ích: Nắm vững chức năng, nhiệm vụ và quy trình làm việc của các cơ quan giúp việc Quốc hội.
   • Use case: Tối ưu hóa công tác tham mưu, tổ chức kỳ họp và quản lý hành chính.

3. Chuyên gia pháp lý và nghiên cứu viên trong lĩnh vực luật hiến pháp và hành chính

   • Lợi ích: Có tài liệu tham khảo sâu sắc về cơ cấu tổ chức Quốc hội hai nước, phục vụ nghiên cứu và giảng dạy.
   • Use case: Phân tích, so sánh hệ thống chính trị và đề xuất chính sách cải cách.

4. Các tổ chức quốc tế và cơ quan hỗ trợ phát triển

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và nhu cầu cải cách tổ chức Quốc hội Lào để thiết kế chương trình hỗ trợ phù hợp.
   • Use case: Xây dựng dự án đào tạo, cung cấp trang thiết bị và thúc đẩy hợp tác nghị viện.

Câu hỏi thường gặp

1. Quốc hội Việt Nam và Lào có điểm gì giống nhau trong cơ cấu tổ chức?
   Cả hai đều có Ủy ban Thường vụ Quốc hội làm cơ quan thường trực, các ủy ban chuyên trách như Ủy ban pháp luật, kinh tế, văn hóa - xã hội, dân tộc, quốc phòng - an ninh và đối ngoại. Đại biểu Quốc hội đều do nhân dân bầu ra, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân.

2. Quyền hạn của Quốc hội Việt Nam có khác gì so với Quốc hội Lào?
   Quốc hội Việt Nam có quyền lập hiến, lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng theo Hiến pháp 2013, trong đó có quyền quyết định nhân sự cấp cao trực tiếp. Quốc hội Lào cũng có chức năng tương tự nhưng quyền quyết định nhân sự cấp cao có phần tập trung hơn vào Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

3. Tại sao việc công khai hoạt động Quốc hội lại quan trọng?
   Công khai giúp tăng tính minh bạch, nâng cao sự giám sát của nhân dân đối với hoạt động của Quốc hội, từ đó củng cố niềm tin và sự tham gia của người dân vào quá trình quản lý nhà nước.

4. Làm thế nào để nâng cao chất lượng đại biểu Quốc hội?
   Cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng lập pháp, giám sát và truyền thông, đồng thời nâng cao tiêu chuẩn tuyển chọn đại biểu, khuyến khích đại biểu có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn.

5. Vai trò của Văn phòng Quốc hội trong hoạt động của Quốc hội là gì?
   Văn phòng Quốc hội là bộ máy giúp việc, tham mưu cho Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quản lý cán bộ, chuẩn bị các kỳ họp, quản lý ngân sách và tài sản, đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan để đảm bảo hoạt động Quốc hội diễn ra hiệu quả.

Kết luận

• Quốc hội Việt Nam và Lào có cơ cấu tổ chức tương đồng nhưng khác biệt về mức độ hoàn thiện và quyền hạn.
• Quốc hội Việt Nam có sự phát triển vượt trội về tổ chức, quyền hạn và công khai minh bạch, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động.
• Quốc hội Lào cần hoàn thiện cơ cấu tổ chức, nâng cao chất lượng đại biểu và cải tiến quy trình hoạt động để đáp ứng yêu cầu phát triển.
• Việc học hỏi kinh nghiệm từ Quốc hội Việt Nam và tăng cường hợp tác nghị viện là giải pháp thiết thực cho Quốc hội Lào.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, tổ chức đào tạo và đầu tư cơ sở vật chất nhằm nâng cao năng lực hoạt động Quốc hội Lào.

Các nhà nghiên cứu, lập pháp và cơ quan quản lý nên phối hợp triển khai các đề xuất nhằm hoàn thiện cơ cấu tổ chức Quốc hội, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa vững mạnh và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Một số van dé ly luận vé Quoc hoi Viét Nam va Quoc hội Lao Chương 2. Thực trạng pháp luật về cơ cau tô chức của Quốc hội — So sảnh giữa pháp luật Việt Nam và pháp luật Lào. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về cơ cau tổ chức của Quốc hội nước CHDCND Lao.

CHUONG 1 MOT SO VAN DE LY LUAN VE QUOC HOI VIET NAM VA QUOC HOI LAO 1. Một số van dé lý luận về Quốc hội Việt Nam. Khái niệm Quốc hội Việt Nam Quốc hội xuất hiện từ khi xuất hiện Nhà nước tư sản. Trong Nhà nước tư sản, với nguyên tắc “tam quyền phân lập”, Quốc hội là co quan nắm quyền lập pháp, là cơ quan làm việc theo chế độ hội nghị và biểu quyết theo đa số, vì vậy Quốc hội còn được gọi là nghị viện (Congress).

Phần lớn Quốc hội của các nước tư bản được phân chia làm hai viện là Thượng nghị viện (viện nguyên lão) và Hạ nghị viện (viện dân biểu). Tuy nhiên cũng có một số nước theo chế độ một viện là Phần Lan, Thụy Điền, Nauy. Theo nghĩa Hán Việt thì Quốc hội là Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc hay còn gọi là Quốc dân đại hội. Quốc hội đầu tiên của Việt Nam được ra đời trên cơ sở cuộc Tổng tuyển cử ngày 06/01/1946.

Tiền thân của Quốc hội Việt Nam là Quốc dân đại hội Tân Trào. Từ năm 1946 đến nay đã trải qua 13 kỳ bầu cử, hiện nay là nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIII. Hiến pháp 2013 quy định: “Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyên lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. ” (Điều 69) Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp.

Quốc hội quyết định chính sách cơ bản về đối nội, đối ngoại, nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh của đất nước. Quốc hội thực hiện quyền giám sát tối cao đôi với toàn bộ hoạt động của nhà nước. Quốc hội vừa mang chủ quyền Nhà nước, vừa mang chủ quyên nhân dân. Vi trí, tính chất, chức năng của Quốc hội Việt Nam Trong bộ máy nhà nước Việt Nam, Quốc hội chiếm vị trí đặc biệt quan trọng.

Theo Hiến pháp 2013, ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tat cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân (Điều 2). Tuy nhiên, nhân dân không thé trực tiếp sử dụng quyền lực Nhà nước mà phải thông qua các cơ quan đại biểu dé thay mặt mình sử dụng quyền lực Nhà nước. Ở Việt Nam, các cơ quan này được gọi là Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp. * Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, tính đại diện cao nhất của Quốc hội Việt Nam.

Điều này được thể hiện ở những điểm sau: - Quốc hội là cơ quan duy nhất trong Bộ máy nhà nước Việt Nam do nhân dân cả nước trực tiếp bầu, miễn nhiệm và bãi nhiệm theo các nguyên tắc: phổ thông, bình đăng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. - Quốc hội đại diện cho y chí và nguyện vọng của nhân dân cả nước. - Quốc hội được câu thành từ những đại biểu ưu tú đại diện cho công nhân, nông dân, trí thức, những người lao động khác, các dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng và thành phần xã hội trong cả nước. Quốc hội do nhân dân cả nước bầu ra có cơ cau thành phan phản ánh sự đoàn kết rộng rãi các giai cấp, tang lớp, dân tộc.

Hồ Chí Minh đã từng nói: “Các đại biểu trong Quốc hội này không phải đại điện cho một dang phải nào mà là đại điện cho toàn thể quốc dan Việt Nam `; “Quốc hội là tiêu biểu cho ỷ chi thông nhất của dân tộc ta, một ÿ chi sắt đá không gì lay chuyển nổi ”. - Quốc hội thay mặt nhân dân cả nước để quyết định những vấn đề quan trọng nhất của đất nước và của nhân dân. Quốc hội thực hiện các nhiệm vụ, quyên hạn của mình dựa vào sự tín nhiệm của nhân dân, do nhân dân ủy quyên. - Quốc hội tồn tại và hoạt động là vì lợi ích của nhân dân.

Vì vậy, mọi quyết định của Quốc hội phải xuất phát từ lợi ích của nhân dân cả nước. - Quốc hội chịu trách nhiệm trước nhân dân cả nước về mọi hoạt động của minh và luôn luôn chịu sự giám sát của nhân dân cả nước. Quốc hội và các đại biểu Quốc hội chịu sự giám sát của nhân dân thông qua việc bảo đảm cho nhân dân theo dõi quá trình làm việc của Quốc hội (Như: Tham dự các phiên họp; nghe chất van và tra lời chất van.), thông qua việc Đại biéu Quốc hội phải báo cáo hoạt động tai đơn vị bầu cử đã bầu ra mình. Tinh đại diện của Quốc hội còn thê hiện ở việc Quốc hội chiu sự giám sát và chịu trách nhiệm trước nhân dân.

Đây là mối quan hệ ràng buộc hai chiều giữa Đại biéu Quốc hội với nhân dân. Bắt nguồn từ nhân dân và được sự tín nhiệm của nhân dân, các Đại biéu Quốc hội có trách nhiệm phải gan gũI, lắng nghe ý kiến của nhân dân, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân; phải xuất phát từ lợi ich của đông đảo nhân dân dé quyết định các vấn đề thuộc chức năng, nhiệm vụ của Quốc hội. * Quốc hội là cơ quan quyên lực nhà nước cao nhất: Là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, Quốc hội thay mặt nhân dân thực hiện quyền lực Nhà nước thống nhất. Tính quyền lực Nhà nước của Quốc hội thé hiện ở thâm quyền của Quốc hội và được cụ thê hóa thành các chức năng và nhiệm vụ, quyên hạn cụ thê.

Quốc hội có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây: (Điều 70 Hiến pháp 2013) “1. Làm Hiên pháp và sửa đôi Hiên pháp; làm luật và sửa đôi luật; 2. Thực hiện quyền giám sát tối cao việc tuân theo Hiến pháp, luật và nghị quyết của Quốc hội; xét báo cáo công tác của Chủ tịch nước, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Hội đồng bầu cử quốc gia, Kiểm toán nhà nước và cơ quan khác do Quốc hội thành lập; 3. Quyết định mục tiêu, chỉ tiêu, chính sách, nhiệm vụ cơ bản phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; 4.

Quyết định chính sách cơ bản về tài chính, tiền tệ quốc gia; quy định, sửa đôi hoặc bãi bỏ các thứ thuế; quyết định phân chia các khoản thu và nhiệm vụ chi giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương: quyết định mức giới hạn an toàn nợ quốc gia, nợ công, nợ chính phủ; quyết định dự toán ngân sách nhà nước và phân bổ ngân sách trung ương, phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước; 5. Quyết định chính sách dân tộc, chính sách tôn giáo của Nhà nước; 6. Quy định tô chức và hoạt động của Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Hội đồng bau cử quốc gia, Kiểm toán nhà nước, chính quyền địa phương và cơ quan khác do Quốc hội thành lập; 7. Bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng dân tộc, Chủ nhiệm Ủy ban của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Chủ tịch Hội đồng bầu cử quốc gia, Tổng Kiểm toán nhà nước, người đứng đầu cơ quan khác do Quốc hội thành lập; phê chuẩn đề nghị bồ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng và thành viên khác của Chính phủ, Tham phán Tòa án nhân dân tối cao; phê chuân danh sách thành viên Hội đông quôc phòng và an ninh, Hội đông bâu cử quôc gia.

Sau khi được bầu, Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao phải tuyên thệ trung thành với Tổ quốc, Nhân dân và Hiến pháp; 8. Bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn; 9. Quyét định thành lập, bãi bỏ bộ, co quan ngang bộ cua Chính phủ; thành lập, giải thé, nhập, chia, điều chỉnh địa giới hành chính tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt; thành lập, bãi bỏ cơ quan khác theo quy định của Hiến pháp và luật; 10. Bãi bỏ văn bản của Chủ tịch nước, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trái với Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội; 11.

Quyết định đại xá; 12. Quy định hàm, cấp trong lực lượng vũ trang nhân dân, hàm, cấp ngoại giao và những hàm, cấp nhà nước khác; quy định huân chương, huy chương và danh hiệu vinh dự nhà nước; 13. Quyết định vấn đề chiến tranh và hòa bình; quy định về tình trạng khẩn cấp, các biện pháp đặc biệt khác bảo đảm quốc phòng và an ninh quốc gia; 14. Quyết định chính sách cơ bản về đối ngoại; phê chuẩn, quyết định gia nhập hoặc chấm dứt hiệu lực của điều ước quốc tế liên quan đến chiến tranh, hòa bình, chủ quyền quốc gia, tư cách thành viên của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại các tô chức quôc tê và khu vực quan trọng, các điêu ước quôc tê vê quyên con người, quyên và nghĩa vụ cơ bản của công dân và điêu ước quôc tê khác trái với luật, nghị quyết của Quốc hội; 15.

Quyết định trưng cầu ý dân.” Tương ứng với vị trí, tính chất của mình, Quốc hội Việt Nam được Hiến pháp quy định có 3 chức năng là: Quốc hội thực hiện quyền lập hiến, quyên lập pháp Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền thông qua Hiến pháp và sửa đổi Hiến pháp, thông qua Luật và sửa đổi Luật. Hiến pháp là đạo luật cơ bản của Nhà nước, quy định các vấn đề quan trọng nhất về quyền lực Nhà nước và cách thức tô chức quyền lực Nhà nước, về chế độ chính trị, chế độ kinh tế, chế độ văn hóa — xã hội, về cơ cau tổ chức bộ máy Nhà nước, về quan hệ giữa Nhà nước và cá nhân, quyên và nghĩa vụ cơ ban của công dân. Hiến pháp và luật thé hiện đường lối cơ ban và những chủ trương lớn của Dang đã được Nhà nước thé chế hóa và có hiệu lực thi hành trên toàn lãnh thổ Việt Nam. Luật là văn bản có hiệu lực pháp lý cao sau Hiến pháp.