Luận án tiến sĩ: Tổ chức chính quyền địa phương theo hướng tự quản ở Việt Nam

• Tác giả: Phạm Thị Giang
• Người hướng dẫn: Phạm Hồng Thái
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Tổ chức chính quyền địa phương theo hướng tự quản ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Những công trình nghiên cứu về tổ chức chính quyền địa phương
• 1.2. Những công trình nghiên cứu về tổ chức chính quyền địa phương tự quản
• 1.3. Những nghiên cứu về phân quyền, phân cấp – cơ sở để tổ chức chính quyền địa phương tự quản
• 1.4. Đánh giá về kết quả các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
• 1.4.1. Những kết quả đạt được
• 1.4.2. Những vấn đề chưa được nghiên cứu, giải quyết
• 1.4.3. Những kết quả có thể kế thừa
• 1.4.4. Những vấn đề mà luận án cần nghiên cứu
• 1.5. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA TỔ CHỨC CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG THEO HƯỚNG TỰ QUẢN
• 2.1. Tổ chức chính quyền địa phương
• 2.2. Tổ chức chính quyền địa phương tự quản
• 2.3. Khái niệm, bản chất, đặc điểm, nguyên tắc của tổ chức chính quyền địa phương tự quản
• 2.4. Nội dung tổ chức chính quyền địa phương tự quản
• 2.5. Một số những ưu điểm và hạn chế của tổ chức chính quyền địa phương tự quản
• 2.6. Các điều kiện bảo đảm cho tổ chức chính quyền địa phương theo hướng tự quản
• 2.7. Bản chất chế độ chính trị của Nhà nước
• 2.8. Yếu tố dân chủ trong xây dựng và tổ chức bộ máy chính quyền địa phương theo hướng tự quản
• 2.9. Yếu tố kỹ thuật
• 2.10. Yếu tố thuộc về chính quyền trung ương
• 2.11. Yếu tố thuộc về điều kiện môi trường
• 2.12. Chính quyền địa phương của Pháp
• 2.13. Chính quyền địa phương của Đức
• 2.14. Chính quyền địa phương của Nga
• 2.15. Chính quyền địa phương của Nhật Bản
• 2.16. Những giá trị có thể tham khảo cho Việt Nam
• 2.17. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN TỔ CHỨC CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG THEO HƯỚNG TỰ QUẢN Ở VIỆT NAM
• 3.1. Hiến pháp 1946, 1959, 1980 và 1992 với quy định về tính tự quản của chính quyền địa phương
• 3.2. Hiến pháp năm 2013 và Luật tổ chức chính quyền địa phương với quy định về tính tự quản của chính quyền địa phương
• 3.3. Về hình thức tổ chức chính quyền địa phương
• 3.4. Về hình thức thực hiện quyền mang tính tự quản của chính quyền địa phương (vị trí, tính chất của CQĐP – HĐND và UBND)
• 3.5. Về thẩm quyền của chính quyền địa phương
• 3.6. Mối quan hệ giữa trung ương với địa phương
• 3.7. Nhận xét ưu điểm, hạn chế của pháp luật và thực tiễn về tính tự quản, tự quyết của chính quyền địa phương
• 3.7.1. Những hạn chế
• 3.7.2. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3.8. Tiểu kết chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TỔ CHỨC CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG THEO HƯỚNG TỰ QUẢN Ở VIỆT NAM
• 4.1. Quan điểm về tổ chức chính quyền địa phương tự quản ở Việt Nam
• 4.2. Tổ chức chính quyền địa phương theo hướng tự quản phải quán triệt từ quan điểm của Đảng về đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương
• 4.3. Tổ chức chính quyền địa phương theo hướng tự quản phải dựa trên cơ sở của Hiến pháp, pháp luật
• 4.4. Chính quyền địa phương theo hướng tự quản phải phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam và xu hướng hội nhập quốc tế
• 4.5. Giải pháp về tổ chức chính quyền địa phương theo hướng tự quản ở Việt Nam
• 4.5.1. Đổi mới nhận thức về tổ chức chính quyền địa phương
• 4.5.2. Tiếp tục hoàn thiện pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương theo hướng tự quản
• 4.5.3. Tăng cường phân quyền, phân cấp giữa trung ương và địa phương
• 4.6. Đề xuất các điều kiện đảm bảo tổ chức chính quyền địa phương theo hướng tự quản ở Việt Nam
• 4.7. Bảo đảm về chính trị cho tổ chức chính quyền địa phương theo hướng tự quản ở Việt Nam
• 4.8. Tăng cường mở rộng sự tham gia của người dân một cách dân chủ, cơ sở cho tổ chức chính quyền địa phương theo hướng tự quản
• 4.9. Cơ chế kiểm soát giữa trung ương với địa phương
• 4.10. Các yếu tố thuộc về điều kiện môi trường
• 4.11. Tiểu kết chương 4
• PHẦN KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về luận án tiến sĩ

Luận án tiến sĩ về tổ chức chính quyền địa phương tự quản tại Việt Nam của tác giả Phạm Thị Giang là một công trình nghiên cứu chuyên sâu trong lĩnh vực quản lý công. Luận án tập trung vào việc phân tích và đánh giá các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến tự quản địa phương, đặc biệt là trong bối cảnh cải cách hành chính và phân cấp quản lý tại Việt Nam. Mục tiêu chính của luận án là làm rõ các khái niệm, nguyên tắc, và điều kiện cần thiết để xây dựng một hệ thống chính quyền địa phương hiệu quả, phù hợp với xu hướng phân quyền địa phương và quản trị địa phương hiện đại.

1.1. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Luận án nhằm mục đích làm rõ các vấn đề lý luận về tổ chức chính quyền địa phương tự quản, đánh giá thực tiễn pháp luật Việt Nam và chính sách địa phương liên quan đến quyền tự quản địa phương. Nhiệm vụ chính của nghiên cứu bao gồm tổng hợp các công trình nghiên cứu trước đây, xác định các khái niệm và nguyên tắc cơ bản của chính quyền địa phương tự quản, và đề xuất các giải pháp để cải thiện hiệu quả quản lý địa phương tại Việt Nam.

1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận án là các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến tổ chức chính quyền địa phương tự quản tại Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các quy định của Hiến pháp 2013 và Luật tổ chức chính quyền địa phương, cũng như thực tiễn phân quyền và phân cấp quản lý trên các lĩnh vực như tổ chức bộ máy, nhân sự, và tài chính địa phương.

II. Cơ sở khoa học của tổ chức chính quyền địa phương tự quản

Luận án đã xây dựng một khung lý thuyết vững chắc về tổ chức chính quyền địa phương tự quản, bao gồm các khái niệm, bản chất, và nguyên tắc cơ bản. Tác giả nhấn mạnh rằng tự quản địa phương là một xu hướng tất yếu trong quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền và mở rộng dân chủ xã hội. Luận án cũng phân tích các điều kiện cần thiết để đảm bảo sự thành công của mô hình chính quyền địa phương tự quản, bao gồm các yếu tố chính trị, kỹ thuật, và môi trường.

2.1. Khái niệm và bản chất của tự quản địa phương

Luận án định nghĩa tự quản địa phương là khả năng của chính quyền địa phương trong việc tự quyết định và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật và người dân. Bản chất của tự quản địa phương là sự phân quyền và phân cấp quản lý, giúp chính quyền địa phương chủ động hơn trong việc giải quyết các vấn đề địa phương.

2.2. Điều kiện đảm bảo cho tự quản địa phương

Luận án chỉ ra rằng để tự quản địa phương thành công, cần có sự đảm bảo về chính trị, kỹ thuật, và môi trường. Các yếu tố chính trị bao gồm sự ủng hộ từ chính quyền trung ương, trong khi các yếu tố kỹ thuật liên quan đến việc xây dựng cơ cấu tổ chức chính quyền hiệu quả. Yếu tố môi trường bao gồm sự tham gia của người dân và sự minh bạch trong quản lý.

III. Thực tiễn tổ chức chính quyền địa phương tự quản tại Việt Nam

Luận án phân tích thực tiễn tổ chức chính quyền địa phương tự quản tại Việt Nam qua các giai đoạn lịch sử, từ Hiến pháp 1946 đến Hiến pháp 2013. Tác giả chỉ ra rằng mặc dù pháp luật Việt Nam đã có những quy định về quyền tự quản địa phương, nhưng thực tế vẫn còn nhiều hạn chế trong việc thực hiện phân quyền và phân cấp quản lý. Luận án cũng đánh giá các ưu điểm và hạn chế của hệ thống chính quyền địa phương hiện tại, đồng thời đề xuất các giải pháp để cải thiện hiệu quả quản lý địa phương.

3.1. Phân tích pháp luật và thực tiễn

Luận án phân tích các quy định của Hiến pháp 2013 và Luật tổ chức chính quyền địa phương, chỉ ra rằng mặc dù đã có những tiến bộ trong việc thừa nhận quyền tự quản địa phương, nhưng việc thực hiện vẫn còn nhiều bất cập. Các vấn đề như phân quyền không đầy đủ và sự can thiệp từ chính quyền trung ương vẫn là những rào cản chính.

3.2. Đánh giá ưu điểm và hạn chế

Luận án đánh giá rằng hệ thống chính quyền địa phương tại Việt Nam đã có những bước tiến trong việc thực hiện tự quản địa phương, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong việc phân quyền và phân cấp quản lý. Các giải pháp được đề xuất bao gồm hoàn thiện pháp luật và tăng cường sự tham gia của người dân.

IV. Quan điểm và giải pháp tổ chức chính quyền địa phương tự quản

Luận án đề xuất các quan điểm và giải pháp để cải thiện tổ chức chính quyền địa phương tự quản tại Việt Nam. Tác giả nhấn mạnh rằng việc tổ chức chính quyền địa phương cần dựa trên cơ sở Hiến pháp và pháp luật, đồng thời phải phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam. Các giải pháp cụ thể bao gồm đổi mới nhận thức, hoàn thiện pháp luật, và tăng cường phân quyền địa phương.

4.1. Quan điểm tổ chức chính quyền địa phương tự quản

Luận án đề xuất rằng việc tổ chức chính quyền địa phương tự quản cần quán triệt quan điểm của Đảng về đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương. Đồng thời, cần dựa trên cơ sở Hiến pháp và pháp luật, phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam và xu hướng hội nhập quốc tế.

4.2. Giải pháp cải thiện tự quản địa phương

Các giải pháp được đề xuất bao gồm đổi mới nhận thức về tổ chức chính quyền địa phương, hoàn thiện pháp luật về phân quyền địa phương, và tăng cường sự tham gia của người dân. Luận án cũng đề xuất các điều kiện đảm bảo cho việc thực hiện tự quản địa phương, bao gồm cơ chế kiểm soát giữa chính quyền trung ương và chính quyền địa phương.