Tổ chức và hoạt động của HĐND cấp xã tại huyện Thăng Bình, Quảng Nam

Nghiên cứu thực trạng tổ chức, hoạt động của HĐND cấp xã tại huyện Thăng Bình, Quảng Nam. Đánh giá ưu, nhược điểm và đề xuất giải pháp hoàn thiện.

• Tác giả: Nguyễn Duy Thịnh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Minh Phú
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
• Đề tài: Tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân cấp xã từ thực tiễn huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan vai trò nhiệm vụ của HĐND cấp xã theo luật

Hội đồng nhân dân (HĐND) cấp xã là một bộ phận cấu thành nền tảng của hệ thống chính quyền địa phương tại Việt Nam. Theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, HĐND cấp xã được xác định là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân. Cơ quan này do cử tri địa phương trực tiếp bầu ra, chịu trách nhiệm trước Nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên. Vị trí này khẳng định vai trò của HĐND cấp xã không chỉ là một thiết chế pháp lý mà còn là cầu nối trực tiếp giữa Đảng, Nhà nước và người dân tại cơ sở. Hoạt động của HĐND cấp xã có ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực thi chủ trương, chính sách, pháp luật và góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Cấu trúc và hoạt động của HĐND cấp xã được quy định rõ ràng, nhằm đảm bảo tính hiệu lực, hiệu quả và dân chủ. Hoạt động cốt lõi diễn ra thông qua các kỳ họp HĐND xã, nơi các đại biểu HĐND xã thảo luận, chất vấn và ban hành nghị quyết về những vấn đề quan trọng. Việc đảm bảo các điều kiện cần thiết về nguồn lực, cơ sở vật chất và sự đồng thuận xã hội là yếu tố tiên quyết để HĐND cấp xã hoàn thành tốt sứ mệnh của mình.

1.1. Cơ cấu tổ chức HĐND xã theo luật định mới nhất

Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 và các văn bản sửa đổi, bổ sung, cơ cấu tổ chức của HĐND cấp xã được hoàn thiện để nâng cao hiệu quả hoạt động. HĐND cấp xã bao gồm các đại biểu HĐND xã do cử tri bầu ra. Thường trực HĐND xã gồm Chủ tịch, một Phó Chủ tịch và các Ủy viên là Trưởng ban của HĐND. Đáng chú ý, Phó Chủ tịch HĐND xã là đại biểu hoạt động chuyên trách. Một điểm mới quan trọng là việc thành lập hai Ban chuyên trách: Ban Kinh tế - Xã hội và Ban Pháp chế. Mỗi ban có Trưởng ban, Phó Trưởng ban và các ủy viên hoạt động kiêm nhiệm. Cơ cấu này giúp chuyên môn hóa các hoạt động thẩm tra, giám sát, chuẩn bị nội dung cho các kỳ họp HĐND xã, khắc phục tình trạng hoạt động mang tính hình thức trước đây. Tại huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam, việc triển khai mô hình này đã góp phần nâng cao chất lượng các nghị quyết được ban hành.

1.2. Nhiệm vụ và quyền hạn cốt lõi của HĐND cấp xã

Nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cấp xã được quy định chi tiết, tập trung vào hai chức năng chính: quyết định và giám sát. Về chức năng quyết định, HĐND cấp xã quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương như dự toán thu chi ngân sách xã, chủ trương đầu tư các chương trình, dự án trên địa bàn, các biện pháp phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh. Về chức năng giám sát, HĐND thực hiện hoạt động giám sát của HĐND đối với việc tuân theo Hiến pháp và pháp luật, việc thực hiện nghị quyết của chính HĐND, và hoạt động của Thường trực HĐND, UBND cùng cấp. Hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn tại các kỳ họp là công cụ giám sát trực tiếp, hiệu quả. Việc thực thi đầy đủ các nhiệm vụ này giúp đảm bảo tính pháp quyền và phát huy dân chủ ở cơ sở.

II. Điểm danh khó khăn trong hoạt động HĐND cấp xã Thăng Bình

Mặc dù đã có nhiều cải tiến sau khi Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 có hiệu lực, thực tiễn tổ chức và hoạt động của HĐND cấp xã tại huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam vẫn còn đối mặt với không ít khó khăn, vướng mắc trong hoạt động. Một trong những thách thức lớn nhất là chất lượng và năng lực của một bộ phận đại biểu HĐND xã chưa đồng đều, còn hạn chế về trình độ chuyên môn và kỹ năng hoạt động. Tài liệu nghiên cứu của Nguyễn Duy Thịnh (2021) chỉ ra rằng, “trình độ dưới đại học của đại biểu dân cử cấp xã đang chiếm hơn 50%”. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thảo luận, chất vấn và thẩm tra các văn bản. Bên cạnh đó, hoạt động giám sát của HĐND đôi khi còn mang tính hình thức, chưa đi vào chiều sâu và việc theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận sau giám sát chưa quyết liệt. Công tác tiếp xúc cử tri tuy được duy trì nhưng số lượng cử tri tham gia còn ít, hình thức tổ chức chưa thực sự đổi mới để thu hút người dân. Sự phối hợp trong mối quan hệ giữa HĐND và UBND đôi lúc chưa chặt chẽ, dẫn đến sự chậm trễ trong việc triển khai nghị quyết.

2.1. Hạn chế về năng lực và trình độ của đại biểu HĐND xã

Chất lượng đội ngũ đại biểu HĐND xã là yếu tố quyết định hiệu quả hoạt động của HĐND. Tuy nhiên, tại Thăng Bình, một bộ phận đại biểu còn hạn chế về trình độ học vấn, lý luận chính trị và kiến thức pháp luật. Nhiều đại biểu hoạt động kiêm nhiệm, quỹ thời gian dành cho nhiệm vụ dân cử còn ít, chưa đầu tư nghiên cứu sâu tài liệu kỳ họp. Kỹ năng phát biểu, tranh luận, chất vấn còn yếu, dẫn đến không khí các phiên thảo luận tại kỳ họp HĐND xã đôi khi trầm lắng. Điều này làm giảm vai trò đại diện cho ý chí, nguyện vọng của cử tri và ảnh hưởng đến chất lượng các quyết sách được thông qua. Đây là một trong những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động cần có giải pháp khắc phục triệt để.

2.2. Vướng mắc trong hoạt động giám sát và tiếp xúc cử tri

Hoạt động giám sát của HĐND và công tác tiếp xúc cử tri là hai mặt quan trọng thể hiện quyền lực của cơ quan dân cử. Tuy nhiên, thực tiễn tại Thăng Bình cho thấy các hoạt động này còn tồn tại vướng mắc. Giám sát đôi khi chưa bao quát hết các lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực. Việc theo dõi thực hiện các kiến nghị sau giám sát chưa thường xuyên, làm giảm hiệu lực của hoạt động này. Về tiếp xúc cử tri, hình thức tổ chức còn rập khuôn, chưa đa dạng hóa các kênh tiếp nhận ý kiến. Số lượng cử tri tham dự các buổi tiếp xúc còn thấp, các ý kiến phản ánh đôi khi chưa mang tính xây dựng cao. Việc tổng hợp và theo dõi giải quyết kiến nghị của cử tri chưa được thực hiện triệt để, dẫn đến tình trạng kiến nghị lặp lại qua nhiều kỳ họp.

III. Phương pháp nâng cao chất lượng hoạt động HĐND cấp xã

Để khắc phục những hạn chế và nâng cao hiệu quả, cần triển khai đồng bộ các giải pháp đổi mới hoạt động HĐND. Trọng tâm là nâng cao chất lượng hoạt động HĐND thông qua việc cải thiện năng lực của từng đại biểu HĐND xã và đổi mới phương thức hoạt động của cả tập thể. Yếu tố con người luôn mang tính quyết định. Do đó, cần chú trọng công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng giám sát, kỹ năng tiếp xúc cử tri cho đại biểu. Bên cạnh đó, cần hoàn thiện quy chế hoạt động HĐND để xác định rõ trách nhiệm, quyền hạn của Thường trực, các Ban và từng đại biểu. Cần đổi mới cách thức tổ chức kỳ họp HĐND xã, tăng thời gian thảo luận, chất vấn, giảm thời gian đọc báo cáo. Hoạt động giám sát phải được lên kế hoạch cụ thể, có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những vấn đề dân sinh bức xúc. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động của HĐND cũng là một giải pháp cần thiết để nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong giai đoạn hiện nay.

3.1. Tăng cường đào tạo bồi dưỡng kỹ năng cho đại biểu

Giải pháp nền tảng để nâng cao chất lượng hoạt động HĐND là đầu tư vào con người. Cần xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên cho các đại biểu HĐND xã. Nội dung bồi dưỡng cần tập trung vào các quy định mới của Luật Tổ chức chính quyền địa phương, kiến thức quản lý nhà nước, quản lý kinh tế, ngân sách. Đặc biệt, cần tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu về kỹ năng giám sát, kỹ năng phân tích chính sách, kỹ năng thu thập và xử lý thông tin, kỹ năng chất vấn và tranh luận. Việc này giúp đại biểu tự tin hơn khi tham gia các hoạt động tại nghị trường, đưa ra những ý kiến sắc sảo, có cơ sở khoa học và thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng các quyết định của HĐND.

3.2. Cải tiến nội dung và cách thức tổ chức kỳ họp HĐND

Kỳ họp HĐND xã là hình thức hoạt động quan trọng nhất. Để nâng cao chất lượng kỳ họp, cần cải tiến cả về nội dung và cách thức tổ chức. Tài liệu kỳ họp phải được gửi sớm cho đại biểu nghiên cứu. Thay vì trình bày các báo cáo dài, nên tập trung vào tóm tắt những vấn đề cốt lõi, những con số biết nói và các vấn đề cần xin ý kiến. Tăng cường thảo luận tại tổ và hội trường, khuyến khích tranh luận để làm rõ vấn đề. Hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn cần được thực hiện nghiêm túc, đi đến cùng vấn đề, có kết luận rõ ràng về trách nhiệm và giải pháp khắc phục. Đây là giải pháp đổi mới hoạt động HĐND mang lại hiệu quả trực tiếp và rõ rệt.

IV. Thực tiễn Thăng Bình Hiệu quả từ các giải pháp đổi mới

Tại huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam, việc áp dụng các giải pháp đổi mới hoạt động HĐND đã mang lại những kết quả tích cực, thể hiện rõ hiệu quả hoạt động của HĐND. Vai trò và vị thế của HĐND cấp xã ngày càng được khẳng định, thực sự là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương. Một trong những thành công nổi bật là việc ban hành nghị quyết sát với thực tiễn, có tính khả thi cao. Nhiều nghị quyết về xây dựng nông thôn mới, phát triển hạ tầng, quản lý đất đai, môi trường đã đi vào cuộc sống, được nhân dân đồng tình ủng hộ. Điển hình, nhờ các quyết sách đúng đắn của HĐND, đến nay huyện đã có 18/22 xã đạt chuẩn nông thôn mới. Hoạt động giám sát của HĐND cũng được tăng cường, tập trung vào các lĩnh vực nóng như thu chi ngân sách xã, xây dựng cơ bản. Qua giám sát, nhiều tồn tại, hạn chế đã được phát hiện và kiến nghị khắc phục kịp thời. Công tác tiếp xúc cử tri được chú trọng hơn, giúp củng cố mối liên hệ giữa đại biểu với nhân dân, tạo sự đồng thuận xã hội cao.

4.1. Tác động tích cực đến phát triển kinh tế xã hội

Hiệu quả hoạt động của HĐND được đo lường rõ nhất qua những đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Tại Thăng Bình, các nghị quyết của HĐND cấp xã đã tạo ra hành lang pháp lý và nguồn lực quan trọng để UBND cùng cấp triển khai các chương trình, dự án. Các quyết sách về chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, hỗ trợ sản xuất, xây dựng hạ tầng giao thông, thủy lợi đã góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân. Việc giám sát chặt chẽ việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội đã đảm bảo quyền lợi cho các đối tượng chính sách, người có công, góp phần ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.

4.2. Kết quả từ việc ban hành nghị quyết sát thực tiễn

Việc đổi mới quy trình xây dựng và ban hành nghị quyết là một thành công lớn. Trước khi đưa ra quyết định, các Ban của HĐND đã tổ chức khảo sát, thẩm tra kỹ lưỡng, lấy ý kiến rộng rãi từ cử tri và các đối tượng chịu tác động. Nhờ vậy, các nghị quyết được ban hành không chỉ đúng pháp luật mà còn phù hợp với điều kiện thực tế và nguyện vọng của nhân dân. Luận văn của Nguyễn Duy Thịnh (2021) ghi nhận, nhiệm kỳ 2016-2021, HĐND các xã, thị trấn tại Thăng Bình đã ban hành 495 nghị quyết, tập trung vào các lĩnh vực kinh tế - xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu đề ra.

4.3. Nâng cao vai trò giám sát củng cố lòng tin của nhân dân

Thông qua các giải pháp đổi mới hoạt động HĐND, vai trò giám sát đã được nâng lên một tầm cao mới. Các cuộc giám sát chuyên đề được tổ chức thường xuyên, có chất lượng. Hoạt động chất vấn tại kỳ họp ngày càng thẳng thắn, thực chất. Việc công khai kết luận giám sát và theo dõi việc khắc phục của các cơ quan, đơn vị đã tạo ra áp lực cần thiết, buộc các cơ quan hành chính phải nâng cao trách nhiệm. Điều này không chỉ giúp phòng ngừa tiêu cực, lãng phí mà còn củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước, thể hiện rõ bản chất chính quyền của dân, do dân và vì dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN CẤP XÃ 1. Hội đồng nhân dân cấp xã trong cơ cấu bộ máy nhà nước Việt Nam 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của Hội đồng nhân dân cấp xã 1. Khái niệm Hội đồng nhân dân cấp xã Hiện nay trong hệ thống tổ chức bộ máy chính quyền nhà nước ta, chính quyền cấp xã đóng vai trò quan trọng của cầu nối giữa Đảng và nhà nước với nhân dân; chính quyền cấp xã trực tiếp tổ chức thi hành chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước ta tại địa phương cơ sở.

Sự vững mạnh của bộ máy nhà nước ở các cấp Trung ương trước hết phải thường xuyên chú trọng củng cố, kiện toàn bắt đầu từ chính quyền cấp xã. Đó chẳng những là nhiệm vụ cấp bách, mà còn là nhiệm vụ chiến lược của Đảng, Nhà nước ta trong công cuộc xây dựng kiến thiết một nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam của dân, do dân và vì dân hiện nay. Luật Tổ chức HĐND và UBND 2003 quy định tại Điều 1 luật này, đó là: HĐND là cơ quan quyền lực nhà nước địa phương, đại diện quyền làm chủ của dân và ý chí, nguyện vọng của dân; HĐND do cử tri cùng nhân dân ở địa phương bầu nên, chịu trách nhiệm trước cử tri, nhân dân ở địa phương và đối với cơ quan nhà nước cấp trên. HĐND quyết định đối với các chủ trương, chương trình quan trọng nhằm phát huy thế mạnh và tiềm năng của địa phương, xây dựng và phát triển KT-XH địa phương, không ngừng cải thiện đời sống nhân dân địa phương, củng cố bảo đảm an ninh - quốc phòng và hoàn thành tốt nghĩa vụ của địa phương đối với quốc gia.

Điều 119 của Hiến pháp 1992 (sửa đổi tại Điều 113 của Hiến pháp 2013) xác định rõ: HĐND là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại 8 diện quyền làm chủ của dân và ý chí, nguyện vọng của dân, do cử tri cùng nhân dân ở địa phương bầu nên và chịu trách nhiệm trước cử tri cùng nhân dân ở địa phương và đối với cơ quan nhà nước cấp trên. HĐND quyết định những vấn đề tại địa phương do luật pháp quy định; giám sát sự tuân thủ Hiến pháp, pháp luật tại địa phương và đồng thời giám sát việc thực hiện nghị quyết HĐND địa phương. Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 quy định tại Điều 6 là: HĐND gồm có đội ngũ đại biểu HĐND do cử tri tại địa phương bầu nên; HĐND là cơ quan quyền lực nhà nước của địa phương, đại diện cho quyền làm chủ của dân và ý chí, nguyện vọng của dân, chịu trách nhiệm trước cử tri cùng nhân dân ở địa phương và đối với cơ quan nhà nước cấp trên. Trong hoạt động thực tiễn của quá trình quản lý cũng như ở khía cạnh khoa học pháp lý, HĐND cấp xã được nhận diện ở nhiều góc nhìn khác nhau.

Song về cơ bản, căn cứ vào nhận thức chung về HĐND được xác định trong Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 cũng như căn cứ tính đặc thù của địa bàn cơ sở, có thể đưa ra khái niệm HĐND cấp xã như sau: Hội đồng nhân dân cấp xã là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, bao gồm đại biểu HĐND do cử tri trong xã trực tiếp bầu ra đại diện cho cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân trong toàn xã, có toàn quyền quyết định việc xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng và an ninh tại địa phương theo quy định của pháp luật, chịu trách nhiệm trước nhân dân trong xã và cơ quan nhà nước cấp trên. Đặc điểm của Hội đồng nhân dân cấp xã - HĐND cấp xã là một bộ phận cấu thành nên chính quyền cấp xã (cấp thấp nhất trong hệ thống tổ chức chính quyền địa phương với ba cấp). Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 quy định, HĐND được tổ chức thành ba ở cấp: HĐND cấp tỉnh, HĐND cấp huyện và HĐND 9 cấp xã. HĐND cấp xã (xã, thị trấn, phường) là gốc rễ, là nền tảng của hệ thống chính quyền các cấp ở địa phương từ cấp tỉnh đến cấp xã, là nơi gần gũi với nhân dân nhất, hiểu rõ tâm tư, nguyện vọng và yêu cầu của nhân dân, nắm vững những đặc điểm của địa phương, là nơi trực tiếp tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, giám sát việc tuân theo Hiến pháp và pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên và Nghị quyết của HĐND cấp xã.

Với đặc điểm đó giúp cho chính quyền cấp xã đưa ra các đề xuất lên Quốc hội cùng với những cơ quan nhà nước cấp trên từng bước hoàn thiện các quy định của pháp luật hiện hành áp sát thực tiễn đời sống xã hội. - HĐND cấp xã là cơ quan dân cử để đại diện cho ý chí nguyện vọng và quyền lợi hợp pháp, chính đáng của nhân dân tại địa bàn cấp xã, nên nó vừa mang tính quyền lực nhà nước, vừa đồng thời mang tính xã hội. HĐND cấp xã được thành lập thông qua chế độ bầu cử, do cử tri trên địa bàn xã, phường, thị trấn trực tiếp bầu ra đại biểu HĐND cấp xã theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Nên hoạt động của HĐND cấp xã vừa mang tính quyền lực nhà nước, vừa đồng thời mang tính xã hội (quan hệ mật thiết với nhân dân ở cơ sở): Thay mặt cho nhân dân ở địa phương cấp cơ sở, HĐND cấp xã thực hiện quyền lực nhà nước, quyết định các nhiệm vụ phát triển KT-XH của địa phương và những công việc chung liên quan tới đời sống nhân dân và chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương.

Vì thế, yêu cầu các quyết định HĐND xã chẳng những phải căn cứ các văn bản của trung ương và các cơ quan nhà nước cấp trên, mà còn cần phải bám sát thực tiễn và phù hợp với quyền lợi hợp pháp, nguyện vọng chính đáng của nhân dân. Ngoài ra, điểm đáng lưu ý là: Vì HĐND cấp xã không chỉ có sự gắn kết mật thiết với người dân sở tại, mà còn với đại đa số đại biểu dân cử lại có mối liên hệ trực tiếp với họ hàng thân tộc với không ít 10 người dân địa phương. Chính đặc điểm này cũng đặt ra thách thức cần phòng ngừa trong quá trình hoạt động của HĐND cấp xã nói chung và nhiệm vụ hoạt động của đại biểu dân cử cấp xã nói riêng. - Hệ thống tổ chức bộ máy HĐND cấp xã gồm có: đội ngũ đại biểu HĐND cấp xã, Thường trực HĐND xã và các Ban của HĐND cùng cấp.

Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 quy‘định, HĐND cấp xã gồm đại biểu HĐND do cử tri trong xã trực tiếp bầu ra. Thường trực HĐND cấp xã gồm Chủ tịch HĐND cấp xã và Phó Chủ tịch HĐND cùng cấp. HĐND cấp xã bao gồm hai ban HĐND cấp xã, đó là Ban Kinh tế - Xã hội và Ban Pháp chế cùng cấp. Đây cũng là điểm mới trong cơ cấu tổ chức hoạt động của HĐND cấp xã.

Với hoạt động của hai ban HĐND cấp xã này nhằm mục đích là nâng cao hiệu lực, hiệu quả và chất lượng hoạt động HĐND cấp xã. Tuy thế, song trong tổ chức bộ máy HĐND cấp xã mới chỉ có một đại biểu dân cử chuyên trách là chức danh Phó Chủ tịch HĐND cấp xã, tất cả số còn lại là đại biểu HĐND hoạt động kiêm nhiệm. Đây cũng là đặc điểm đáng chú ý, vì các đại biểu chủ yếu tập trung cho nhiệm vụ chuyên môn của mình, nên thời gian dành cho nhiệm vụ đại biểu HĐND rất ít, khiến HĐND cấp xã gặp nhiều khó khăn trong hoạt động và khó đạt hiệu quả như mong muốn. - Chế độ làm việc của HĐND cấp xã theo hội nghị và quyết định được thực hiện theo đa số HĐND cấp xã làm việc thông qua hình thức kỳ họp.

HĐND cấp xã mỗi năm họp ít nhất hai kỳ. Tất cả các quyết định của HĐND cấp xã đều được thực hiện tại kỳ họp HĐND, nghĩa là Nghị quyết HĐND cấp xã được thực hiện thông qua kỳ họp HĐND cấp xã với sự biểu quyết nhất trí của các đại biểu HĐND cấp xã. Nghị quyết HĐND cấp xã chỉ có thể thông qua khi và chỉ khi có >50% tổng số đại biểu HĐND cấp xã biểu quyết đồng ý, riêng 11 đối với trường hợp Nghị quyết HĐND cấp xã về việc bãi nhiệm đại biểu dân cử chỉ có thể thông qua khi và chỉ khi có từ 2/3 tổng số đại biểu dân cử cấp xã biểu quyết đồng ý. - HĐND cấp xã là tổ chức thiết chế quyền lực trong hệ thống bộ máy nhà nước cấp xã HĐND cấp xã là tổ chức thiết chế quyền lực nhà nước ở địa phương.

Cơ quan quyền lực nhà nước cấp xã được người dân ở địa phương ủy quyền thay mặt nhân dân ở địa phương thực hiện quyền lực nhà nước (thực thi quyền dân chủ). Mặt khác, HĐND cấp xã thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn của mình theo Hiến pháp và pháp luật đã quy định; đồng thời còn phải thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn được cấp trên giao. HĐND cấp xã hoạt động mang tính tương đối độc lập, thực hiện với hai chức năng căn bản đó là: quyết định và giám sát. Chức năng quyết định và giám sát của HĐND cấp xã, cụ thể đó là: thực hiện các vấn đề quan trọng huyết mạch của địa phương do pháp luật quy định; giám sát việc tuân thủ Hiến pháp, pháp luật tại địa phương và việc thực hiện nghị quyết HĐND cấp xã; giám sát các văn bản quy phạm pháp luật của UBND cấp xã; giám sát những hoạt động của UBND cùng cấp, Thường trực HĐND và các Ban của HĐND cấp mình (được quy định ở Điều 33 của Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015).

HĐND cấp xã là cơ quan trực tiếp thiếp lập nên bộ máy nhà nước ở địa phương, thực hiện việc bầu cử, miễn nhiệm, bãi nhiệm, Chủ tịch, Phó Chủ tịch và các Uỷ viên UBND cấp xã; bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ văn bản trái pháp luật của UBND, Chủ tịch UBND cấp xã. Quyết định HĐND cấp xã mang tính bắt buộc chung áp dụng cho các tổ chức, công dân trên địa bàn cấp xã. UBND cấp xã là cơ quan hành chính nhà nước cấp xã, nó được HĐND cấp xã bầu nên.