Luận văn: Cơ quan hiến định độc lập trên thế giới và xu hướng phát triển ở Việt Nam - Đỗ Đình Linh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tổ chức hoạt động của hệ thống các cơ quan hiến định độc lập ở một số nước trên thế giới và xu, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Đỗ Đình Linh
• Người hướng dẫn: PGS. Tô Văn Hòa
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Học
• Đề tài: Tổ Chức Hoạt Động Của Hệ Thống Các Cơ Quan Hiến Định Độc Lập Ở Một Số Nước Trên Thế Giới Và Xu Hướng Phát Triển Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM DOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BANG BIEU
• MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đã tài
• 2. Tang quan tình hình nghiên cửu liên quan đến để tài
• 3. Phạm ví, đối hương nghiên cửu
• 3.1. Phạm vi nghiên cửu
• 3.2. Đất tương nghiên cứu
• 4. Cơ sở ý luân và phương pháp nghiên cửu
• 4.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
• 4.2. Nhóm phương pháp nghiên ei thục tiến
• 5. Mục đích nhiệm vụ nghiên cứu
• 5.1. Mục đích nghiên cứu
• 5.2. Nhiệm vụ nghiên của
• 6. Giới hạn phạm vi nghiên cứa
• 7. Câu trúc luận vin
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CƠ QUAN HIẾN ĐỊNH BOC LAP TRONG BO. MAY NHÀ NƯỚC HIEN DAI
• 1.1. Khái quất vé co quan hiển định độc lập trong bộ máy nhà nước hiện dai trên thể gói
• 1.2. Khải niém CQHĐBL
• 1.3. Phân loại các cơ quan hiển định độc lập phd tiễn trên thé gói
• 2. CHƯƠNG 2: TO CHỨC, HOAT ĐÔNG CUA HỆ THONG CÁC CO QUAN HIẾN ĐỊNH ĐỘC LẬP 6 MỘT SỐ NƯỚC TREN THỂ GIỚI
• 2.1. Co quan bêu cũ quốc ga
• 2.11. Khái niệm cơ quan bêu cử quốc gia
• 2.12. Tổ chúc và hoạt động của Cơ quan bêu cử quốc ga
• 2.2. Co quan Kiém toán nhà nước
• 2.21. Khả niệm kiém toán
• 2.22. Thất chế kiém toán rên thể giới
• 2.3. Cơ quan nhân quyên quốc ge
• 2.31. Khái niệm cơ quan nhân quyên quốc gia
• 2.32. M6 hình các cơ quan nhân quyền quốc gia tri thé giới
• 2.4. Thanh tra quée hội
• 2.41. Khả niệm Thanh tra Quốc hồi
• 2.42. Thanh tra Quốc hội của các nước trên thé giới.Uÿ ban công vụ
• 2.5. Ủy ban công vụ
• 2.51. Một số quan niệm về công vụ vi host động công vụ ð các nước tin thé
• 2.52. Cơ quan công vụ quốc gia trong hién pháp một số quốc ga trên thé gt
• 2.6. Cơ quan bio vệ hiền pháp
• 2.61. Khái niệm Cơ quan bảo vệ hiền pháp
• 2.62. Mé hình co quan bio hiễn rên thé git
• 3. CHƯƠNG 3.TO CHỨC, HOAT ĐÔNG CUA CÁC CO QUAN HIẾN ĐỊNH ĐỘC LẬP Ở VIET NAM VA XU HƯỚNG PHÁT TRIEN
• 3.1. Chúc, hoạt động của các cơ quan hiển ảnh độc lip ở Việt Nam. hưởng phát triển cia các cơ quan hiện định độc lập ð Việt Nam
• 3.2. Thanh tra Quốc hội
• 3.3. Cơ quan nhân quyền
• 3.4. Ủy ban Công vụ
• 3.5. Cơ quan bảo hiện
• KÉT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ quan Hiến định Độc lập Khái niệm Vai trò và Phân loại

Luận văn tập trung vào Cơ quan Hiến định Độc lập (CQHĐĐL), một khái niệm mới trong bộ máy nhà nước Việt Nam. CQHĐĐL được định nghĩa là "loại hình cơ quan nhà nước độc lập với cấu trúc thực hiện quyền lực nhà nước truyền thống... nhằm bảo đảm quyền lực nhà nước được hình thành và thực hiện đúng đắn". Điều này khác biệt với các cơ quan hành chính độc lập ở Mỹ, vì CQHĐĐL tập trung vào kiểm soát quyền lực nhà nước chứ không phải hành vi của cá nhân hay tổ chức. Sự ra đời của CQHĐĐL xuất phát từ nhu cầu kiểm soát quyền lực, chống lạm quyền, tham nhũng, và bảo vệ quyền công dân. Luận văn phân loại CQHĐĐL thành các loại phổ biến như: Cơ quan bầu cử quốc gia, Kiểm toán nhà nước, Nhân quyền quốc gia, Thanh tra quốc hội, Ủy ban công vụ, và Cơ quan bảo vệ Hiến pháp. Tại Việt Nam, Hội đồng Bầu cử Quốc gia và Kiểm toán Nhà nước là hai CQHĐĐL đầu tiên được Hiến pháp 2013 công nhận, đánh dấu bước tiến trong nhận thức về kiểm soát quyền lực.

II. Tổ chức và Hoạt động của CQHĐĐL trên Thế giới

Luận văn khảo sát tổ chức và hoạt động của CQHĐĐL ở một số nước trên thế giới. Mỗi loại hình CQHĐĐL đều có chức năng và nhiệm vụ riêng. Ví dụ, Cơ quan bầu cử quốc gia đảm bảo tính dân chủ, công bằng, minh bạch của bầu cử; Kiểm toán nhà nước kiểm tra việc quản lý, sử dụng tài sản công; Cơ quan nhân quyền quốc gia bảo vệ và thúc đẩy quyền con người. Luận văn phân tích chi tiết về cơ cấu tổ chức, quy trình bổ nhiệm, quyền hạn và trách nhiệm của các cơ quan này, đồng thời so sánh các mô hình khác nhau giữa các quốc gia. Thông qua việc phân tích kinh nghiệm quốc tế, luận văn tìm kiếm những bài học kinh nghiệm và mô hình phù hợp cho Việt Nam.

III. CQHĐĐL ở Việt Nam và Xu hướng Phát triển

Chương này phân tích thực trạng CQHĐĐL ở Việt Nam, tập trung vào Hội đồng Bầu cử Quốc gia và Kiểm toán Nhà nước. Luận văn đánh giá hiệu quả hoạt động của các cơ quan này, chỉ ra những tồn tại, hạn chế, và đề xuất các giải pháp cải thiện. Xu hướng phát triển của CQHĐĐL ở Việt Nam được nhấn mạnh là cần thiết phải mở rộng phạm vi hoạt động và tăng cường tính độc lập. Luận văn đề cập đến việc thành lập các CQHĐĐL mới như Cơ quan Nhân quyền và Ủy ban Công vụ, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế hoạt động cho các CQHĐĐL hiện có. Việc nghiên cứu này góp phần hoàn thiện bộ máy nhà nước, tăng cường kiểm soát quyền lực, và bảo vệ quyền công dân.

IV. Giá trị và Ứng dụng Thực tiễn của Luận văn

Luận văn có giá trị khoa học và thực tiễn cao. Về mặt khoa học, luận văn hệ thống hóa lý luận về CQHĐĐL, phân tích kinh nghiệm quốc tế, và đánh giá thực trạng ở Việt Nam. Về mặt thực tiễn, luận văn đề xuất các giải pháp và mô hình CQHĐĐL phù hợp cho Việt Nam, góp phần hoàn thiện bộ máy nhà nước, tăng cường kiểm soát quyền lực, và bảo vệ quyền công dân. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống CQHĐĐL ở Việt Nam trong tương lai. Luận văn sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu như phân tích, so sánh, tổng kết kinh nghiệm, phỏng vấn chuyên gia, đảm bảo tính khách quan và khoa học của nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu có thể được ứng dụng trong việc xây dựng chính sách, pháp luật, và đào tạo cán bộ cho các CQHĐĐL.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển của bộ máy nhà nước hiện đại, cơ quan hiến định độc lập (CQHĐĐL) ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát quyền lực nhà nước, bảo đảm tính minh bạch và pháp quyền. Theo ước tính, hơn 30 quốc gia trên thế giới đã quy định rõ vị trí và chức năng của các CQHĐĐL trong Hiến pháp, thể hiện xu hướng toàn cầu trong việc tăng cường kiểm soát quyền lực nhà nước. Ở Việt Nam, Hiến pháp năm 2013 lần đầu tiên chính thức ghi nhận hai CQHĐĐL là Hội đồng Bầu cử Quốc gia và Kiểm toán Nhà nước, đánh dấu bước tiến quan trọng trong cơ chế kiểm soát quyền lực.

Luận văn tập trung nghiên cứu tổ chức và hoạt động của hệ thống các CQHĐĐL ở một số nước trên thế giới, đồng thời phân tích xu hướng phát triển tại Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các mô hình CQHĐĐL phổ biến như cơ quan bầu cử quốc gia, cơ quan kiểm toán nhà nước, cơ quan nhân quyền quốc gia, thanh tra quốc hội, ủy ban công vụ và cơ quan bảo vệ hiến pháp. Thời gian nghiên cứu chủ yếu tập trung vào giai đoạn từ năm 1990 đến 2022, với các ví dụ thực tiễn từ các quốc gia phát triển và đang phát triển.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ cơ sở lý luận, thực trạng tổ chức và hoạt động của CQHĐĐL trên thế giới, từ đó đề xuất mô hình và giải pháp phát triển phù hợp cho Việt Nam. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả kiểm soát quyền lực nhà nước, góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đồng thời đáp ứng yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về nhà nước pháp quyền, phân quyền và kiểm soát quyền lực, bao gồm:

• Lý thuyết phân quyền và kiểm soát quyền lực: Nhấn mạnh nguyên tắc phân chia quyền lực giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp, đồng thời bổ sung các cơ quan hiến định độc lập nhằm kiểm soát quyền lực vượt trội và ngăn ngừa lạm quyền.

• Mô hình thiết chế hiến định độc lập: Phân loại các CQHĐĐL theo chức năng như cơ quan bầu cử quốc gia, kiểm toán nhà nước, cơ quan nhân quyền quốc gia, thanh tra quốc hội, ủy ban công vụ và cơ quan bảo vệ hiến pháp. Mỗi mô hình có đặc điểm tổ chức, thẩm quyền và cơ chế hoạt động riêng biệt.

• Khái niệm và nguyên tắc hoạt động của CQHĐĐL: CQHĐĐL là cơ quan nhà nước độc lập với các nhánh quyền lực truyền thống, có chức năng kiểm soát quyền lực nhà nước nhằm bảo đảm tính minh bạch, dân chủ và pháp quyền. Nguyên tắc hoạt động bao gồm tính độc lập về tổ chức và chức năng, trách nhiệm giải trình với cơ quan lập pháp, và sự bảo vệ pháp lý nhằm tránh sự can thiệp từ bên ngoài.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: CQHĐĐL, kiểm soát quyền lực nhà nước, thiết chế hiến định, phân quyền, minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu lý luận và thực tiễn:

• Phương pháp lý luận: Phân tích, tổng hợp, so sánh các lý thuyết về nhà nước pháp quyền, phân quyền và kiểm soát quyền lực; nghiên cứu các văn bản pháp luật quốc tế và trong nước liên quan đến CQHĐĐL.

• Phương pháp thực tiễn: Thu thập dữ liệu từ các nguồn thứ cấp như Hiến pháp, luật chuyên ngành, báo cáo của các CQHĐĐL ở một số quốc gia; phỏng vấn chuyên gia pháp luật và nhà quản lý nhà nước; quan sát hoạt động thực tiễn của các CQHĐĐL tại Việt Nam.

• Phương pháp thống kê và hệ thống hóa: Tổng hợp số liệu về tổ chức, nhân sự, nhiệm vụ và hoạt động của các CQHĐĐL trên thế giới và tại Việt Nam; phân tích xu hướng phát triển và so sánh hiệu quả hoạt động.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm hơn 30 quốc gia có quy định về CQHĐĐL trong Hiến pháp, với trọng tâm là các nước ASEAN và các quốc gia phát triển như Thụy Điển, Phần Lan, Hoa Kỳ, Đức. Phương pháp chọn mẫu dựa trên tiêu chí đại diện về mô hình tổ chức và mức độ phát triển của CQHĐĐL. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2019 đến 2022, đảm bảo tính cập nhật và phù hợp với bối cảnh hiện nay.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đa dạng mô hình tổ chức CQHĐĐL trên thế giới: Có ba mô hình cơ bản về tổ chức CQHĐĐL là mô hình độc lập hoàn toàn, mô hình thuộc chính phủ và mô hình hỗn hợp. Ví dụ, khoảng 55% quốc gia áp dụng mô hình CQHĐĐL độc lập, trong khi 26% thuộc mô hình chính phủ và 19% mô hình hỗn hợp. Mỗi mô hình có ưu nhược điểm riêng về tính độc lập, hiệu quả và khả năng phối hợp.

2. Chức năng kiểm soát quyền lực là trọng tâm: Các CQHĐĐL tập trung vào chức năng kiểm soát quyền lực nhà nước, bao gồm kiểm soát bầu cử, kiểm toán tài chính công, bảo vệ quyền con người, giải quyết khiếu nại hành chính và bảo vệ hiến pháp. Ví dụ, cơ quan kiểm toán nhà nước tại nhiều quốc gia báo cáo trực tiếp với Quốc hội, đảm bảo tính khách quan và minh bạch trong quản lý tài chính công.

3. Tính độc lập và trách nhiệm giải trình được quy định rõ ràng: Hầu hết các quốc gia quy định tính độc lập của CQHĐĐL trong Hiến pháp hoặc luật chuyên ngành, đồng thời yêu cầu các cơ quan này báo cáo hoạt động thường xuyên với cơ quan lập pháp. Tại Việt Nam, Hiến pháp 2013 quy định Hội đồng Bầu cử Quốc gia và Kiểm toán Nhà nước là CQHĐĐL, chịu trách nhiệm trước Quốc hội.

4. Xu hướng phát triển CQHĐĐL tại Việt Nam: Việt Nam đang trong quá trình hoàn thiện tổ chức và hoạt động của các CQHĐĐL, hướng tới mô hình phù hợp với đặc điểm thể chế chính trị và kinh tế xã hội. Việc nâng cao tính độc lập, chuyên môn và hiệu quả hoạt động của các cơ quan này được coi là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của sự đa dạng mô hình CQHĐĐL xuất phát từ đặc điểm thể chế chính trị, truyền thống pháp luật và điều kiện kinh tế xã hội của từng quốc gia. Mô hình độc lập hoàn toàn thường được áp dụng ở các nước có nền dân chủ phát triển nhằm đảm bảo tính khách quan và tránh sự chi phối của chính phủ. Trong khi đó, mô hình thuộc chính phủ phổ biến ở các nước đang phát triển do hạn chế về nguồn lực và kinh nghiệm quản lý.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò không thể thiếu của CQHĐĐL trong việc kiểm soát quyền lực nhà nước, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý công và bảo vệ quyền lợi của người dân. Việc quy định rõ ràng về tính độc lập và trách nhiệm giải trình giúp tăng cường niềm tin xã hội và giảm thiểu nguy cơ tham nhũng, lạm quyền.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố mô hình CQHĐĐL trên thế giới, bảng so sánh chức năng và cơ cấu tổ chức của các CQHĐĐL tiêu biểu, cũng như biểu đồ xu hướng phát triển CQHĐĐL tại Việt Nam qua các năm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý về CQHĐĐL: Đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định trong Hiến pháp và luật chuyên ngành nhằm tăng cường tính độc lập, quyền hạn và trách nhiệm giải trình của các CQHĐĐL. Thời gian thực hiện trong vòng 2 năm, do Quốc hội và Bộ Tư pháp chủ trì.

2. Nâng cao năng lực chuyên môn và đội ngũ cán bộ: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu cho cán bộ CQHĐĐL về pháp luật, quản lý nhà nước và kỹ năng kiểm soát quyền lực. Mục tiêu tăng tỷ lệ cán bộ có trình độ chuyên môn cao lên 80% trong 3 năm, do các trường đại học và cơ quan quản lý nhà nước phối hợp thực hiện.

3. Tăng cường cơ chế phối hợp giữa các CQHĐĐL và các cơ quan nhà nước khác: Xây dựng quy chế phối hợp rõ ràng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, tránh chồng chéo và lãng phí nguồn lực. Thời gian triển khai trong 1 năm, do Văn phòng Chính phủ và các CQHĐĐL chủ động thực hiện.

4. Đẩy mạnh công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình: Thiết lập hệ thống báo cáo định kỳ, công khai kết quả hoạt động và tiếp nhận phản hồi từ người dân, nhằm nâng cao niềm tin xã hội. Mục tiêu hoàn thiện hệ thống trong 2 năm, do các CQHĐĐL phối hợp với các cơ quan truyền thông và tổ chức xã hội dân sự thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan lập pháp: Giúp hiểu rõ về vai trò, tổ chức và hoạt động của CQHĐĐL để xây dựng chính sách, pháp luật phù hợp, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

2. Cán bộ, công chức làm việc tại các CQHĐĐL và cơ quan kiểm soát quyền lực: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về mô hình tổ chức, chức năng và phương pháp hoạt động, từ đó nâng cao năng lực thực thi nhiệm vụ.

3. Giảng viên và sinh viên ngành Luật, Quản lý nhà nước: Là tài liệu tham khảo quý giá cho việc nghiên cứu, giảng dạy về nhà nước pháp quyền, phân quyền và kiểm soát quyền lực.

4. Các tổ chức xã hội dân sự và chuyên gia nghiên cứu về quản trị công: Hỗ trợ đánh giá, giám sát hoạt động của CQHĐĐL, góp phần thúc đẩy minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý nhà nước.

Câu hỏi thường gặp

1. CQHĐĐL là gì và tại sao cần thiết trong bộ máy nhà nước?
   CQHĐĐL là các cơ quan nhà nước độc lập, có chức năng kiểm soát quyền lực nhà nước nhằm bảo đảm tính minh bạch, dân chủ và pháp quyền. Chúng giúp ngăn ngừa lạm quyền, tham nhũng và bảo vệ quyền lợi của người dân, góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền hiện đại.

2. Các mô hình tổ chức CQHĐĐL phổ biến trên thế giới là gì?
   Có ba mô hình chính: mô hình độc lập hoàn toàn, mô hình thuộc chính phủ và mô hình hỗn hợp. Mỗi mô hình có ưu nhược điểm riêng, được lựa chọn dựa trên đặc điểm thể chế và điều kiện kinh tế xã hội của từng quốc gia.

3. Vai trò của CQHĐĐL tại Việt Nam hiện nay như thế nào?
   Tại Việt Nam, CQHĐĐL gồm Hội đồng Bầu cử Quốc gia và Kiểm toán Nhà nước, được quy định trong Hiến pháp 2013. Các cơ quan này đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát quyền lực, bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả quản lý nhà nước.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả hoạt động của CQHĐĐL?
   Cần hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực chuyên môn, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, đồng thời đẩy mạnh công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình để tạo niềm tin xã hội và nâng cao hiệu quả kiểm soát quyền lực.

5. CQHĐĐL khác gì so với các cơ quan hành chính độc lập?
   CQHĐĐL có chức năng kiểm soát quyền lực nhà nước là chức năng duy nhất và được bảo đảm tính độc lập cao hơn. Trong khi đó, các cơ quan hành chính độc lập thường có chức năng chuyên môn khác nhau và chịu sự kiểm soát của các cơ quan nhà nước khác.

Kết luận

• CQHĐĐL là thiết chế quan trọng trong bộ máy nhà nước hiện đại, góp phần kiểm soát quyền lực, bảo đảm minh bạch và pháp quyền.
• Mô hình tổ chức và chức năng CQHĐĐL đa dạng, phản ánh đặc điểm thể chế và điều kiện kinh tế xã hội của từng quốc gia.
• Việt Nam đã có bước tiến quan trọng khi Hiến pháp 2013 chính thức quy định CQHĐĐL, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động của các cơ quan này.
• Nghiên cứu đề xuất hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường phối hợp và minh bạch để phát triển CQHĐĐL hiệu quả tại Việt Nam.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, giám sát thực hiện và đánh giá hiệu quả nhằm góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện đại.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà quản lý, chuyên gia và học giả được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao hiệu quả hoạt động của CQHĐĐL, góp phần xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 Các loại CQHĐPLL trên thể giới vô cùng da dạng, mỗi quốc gia tủy vào đặc điểm thé chế vả những diéu kiện kinh tế - xã hội của minh ma xây dựng. nên các loại cơ quan hiển định độc lập cần thiết để nâng cao hiệu qua vẫn dé kiểm soát quyền lực của minh. ° i Bằng Anh G01) cic hà bo vĩ in pip win gi i bos ah ng đa vặt iy ‘dmgmô hình bio vệ hiển pháp của Yams", ác chất chế hiển định đốc lập - kinh nghiệm quid tế và inne nó im, No Bebo súc gu B Mộ HỆ Nộu MDT 15 Chương 2 TỎ CHỨC, HOAT ĐỘNG CUA HỆ THONG CÁC CO QUAN HIẾN ĐỊNH ĐỘC LẬP Ở MOT SO NƯỚC TREN THE GIGI 2. Cơ quan bầu cử quốc gia 3.11 Khải niệm cơ quan bằu cứ quốc gia Bau cử là việc chon lựa người nắm giữ chức vụ trong bộ máy nhả nước được thực hiện bởi người dân thông qua con đường bỏ phiêu tập thé.

Đây la một hoạt đồng chính tri-phap lý có ý nghĩa xã hội đăc biệt, vì vay, việc tổ chức vả quản lý quy trình bau cit là nhiệm vụ hết sức quan trong Cơ quan quản lý bau cử (Blectoral Management Body) là đơn vi thực hiện nhiệm vụ nay ở các quốc gia. Mỗi quốc gia khác nhau sẽ có quy định về Cơ quan quản. lý bau cử trong Hiển pháp hoặc trong luật bau cử và có thể có tên gọi khác nhau, ví du như Ủy ban Bấu cit (Blection Commission), Bộ/Ban Bau cit (Department of Blections, Electoral Board), Hội đồng Bau tt (Electoral Council), Đơn vi Béu cit (Blection Unit). Theo định nghĩa của Mang lưới Tri thức về bau cử ACE (the ACE Electoral Knowledge Network), Cơ quan quản j# bau cứ là “một cơ quan hoặc tỖ chức được lập ra nhằm muc đích và có trách nhiệm pháp if trong việc quấn i một hoặc nhiều công việc cốt yêu trong các cuộc bam cử (elections) và những hình thức dân cÌ trực tiếp khác được pháp luật quy dinh nine trưng cầu dân ý (referendums), lấy ý kiến công.

cân (cittcens’ initiatives) Theo Cơ quan quan ly bau cit, các công việc cốt yếu trong các cuộc baw cử bao gồm: - Quyết định những người di tư cách bỗ phiếu, - Tiếp nhận và phê duyệt danh sách img cử viên, 3 chức bö phiêu, - Kiểm phiêu, 16 - Thống kê va công bố kết quả Ngoài các công việc cốt yêu nêu trên, các Cơ quan quản lý bau cử con thực hiện nhiễu công việc khác trong các cuộc bau cử, chẳng han như đăng ký cử trị, phân định khu vực bảu cỡ, mua sắm trang thiết bi cho bảu cỡ, tuyến. truyền giáo duc về luật bau cử, quản ly hoặc giám sát việc gây quỹ bau cử, giữ liên hé với giới truyền thông va giải quyết những tranh chấp phát sinh trong bau cử. Tuy nhiên, theo ACE, những cơ quan ma chỉ thực hiện những nhiệm vu nảy thì không được goi là Cơ quan quản lý bầu cử 3.12 Tổ chúc và hoạt động cũa Cơ quan bin cit ắc gia Căn cứ vào cách thức tổ chức, IDEA xác định ba loại mô hình cơ quan tổ chức bau cử chính trên thé giới, bao gồm: Mô hinh độc lập, Mô hình Chỉnh. phủ và Mô hình hỗn hợp.

Ba mô hình này đều có những ưu điểm va nhược điểm nhất định Sau đây là bing phân biết mô hình các cơ quan béu cit trên thể giới qua so sánh vẻ cầu trúc tổ chức, thẩm quyển, trách nhiệm giải trình, ‘rach nhiêm giãi trình, nhiệm kỷ, kinh phí hoạt đông, tỷ lệ và phân bổ Biéu 2.1: Các mô hình các cơ quan bén cử trên thé giới? Môhìnhcơ | Mẽhìnhcơquanbâucữ hôn Môhình cơ quan | quanbầu cử. hop (Mived Model) bầu cử độc lập | thuộc chính | Cãuphẩn Cauphan Andependent phù độclập | thuộc Chính EMB) (Governmental | (Component phù EMB) _ | Independent | (Component © Vi Công Go G013) “Ce qua bin cũ quc gi win gớtvì adc hn dt cơ ơn này wong Hiến ‘lp 1993 sia dGinim 2015 cia Vật Nem, Cae iết chế dn đọ độc ập- Rn nga quắct và miẫn ong Việt Nam, N3B Paso uấc gia Hà Nội, Hà Nội, 102-113. 1 EMP) Govemmental EMB) Độc lấp với Chink Thuộc cơ cấu Đặc lấp với Thuộc cơ cầu phủ, thông thường hoặc nằm dưới Chính phũ hoặc nằm đưới có tên gọi la Uy sự chỉ đạo của sự Chỉ đạo của ban bau cử (trung Chính phủ Chính phủ if 5B. trơng/quốc gia) (trung ương/địa phương), thông thường do BOSS nội vụ đâm nhiệm.

Toàn quyên trong Thâm quyến tô Tham quyến tổ Có quyên tự chức, quản chức, quản lý chức, quản lý quyết trong a Có bầu cử, xây bau cử phụ việc kiểm tra, quyển độc lập xây đựng quy chế thuộc vào sự giám sit tiến dung quy chế bau bầu cử phụ chỉ đạo, kiếm. tink bau cử cử dựa trên cơ sử thuộc vo tra, giám sắt của va xây dựng Thâm. luật bau cử. Chính phi.

Chính — phủ quy chế bau quyền Trong mốt số cử — Trong trường hợp còn một — số chịu sự chỉ đao trường hợp của cấu phẩn có cả thấm độc lập. quên tổ chức bau cử 18 Khong phải bảo | Co wach nhiệm [Không phẩi| Co wach nhệm, cáo nhảnh bảnh| giải tỉnh hoàn |báo cáo | giải tỉnh hoàn pháp, song trong |toàn với nhảnh |nhánh hành |toàn với nhảnh một số trường hơp | hành pháp — |pháp, song | hanh pháp Trách |có trảch nhiêm có — trách nhiệm | giai trình trình với nhiệm giải giải |nhảnh lập pháp trnh — với trình |hoấc với người nhánh - lập đứng đấu Nhà pháp hoặc nước. với - người đứng đâu nhà nước Thành |Thường — “cẩm|Chỉ có rấ ñt|Thường cẩu|Có cấu trúc phần |trúc theo kiểu hội [trường hợp có|[trúc theo|hành chính, đồng (gdm | cau trúc theo |kiểu nội | đứng. đầu các thảnh viên |kiểu hôi đổng|[đổng (gổm|bởi một bộ trong đó không có | (gồm.

các|các thành|trưởng hoặc thành viên | thanh vién). |viên), trong | một công chức nao thuộc đó không có | và bộ máy giúp nhánh — hảnh thành - viên |việc (ăn pháp nao thuộc |phòng) nhánh hành pháp. 19 Cõ hoặc không Thường không Co hoặc Thường không theo hình thức không quy theo hình thức hội déng, vi định nhiệm hội đổng vì quy định được vay khéng dat kỷ, thường vay không dat mg | bẩu sau khi|ra vấn dé|cé quy định|ra vấn để hết nhiêm ky. Cán |được tai bau |nhiệm ky.

Cán bộ văn phòng |sau khi hết| bộ văn phòng có thé bị thay |nbiém kỳ. co thé bị thay đổi néu cân. đổi nếu cần. Cö nguôn kinh|Kinh phí là|Có nguôn|Kíh phí là phí độc lập và |môtphẩn trong |kinh — phi | mét phan trong được quản lý |tổng kinh phí |riéng.

tổng kinh phí nguồn kinh phí |hoạt đông của hoạt đông của kí 0% không chiu|chính — phủ chính — phủ PI sự chi phối của|trung ương trung — ương hoạt 2 |chính phủ ho chính hoặc - Chính động quyển — địa quyển — địa phương phương m - 55% (rong - 26% (rong ~5W% (wong 32/214 quốc gia và 118/214 quốc gia 56214 quốc gia vùng lãnh thổ). ‘va vùng lãnh thé). và vùng lãnh - Ap dung tại Nhật, Tây Ban ~ Phổ biển tại các thé). Nha, Pháp và nhiễu quốc gia nén dân chủ mới - Ap dung ở nói tiếng Pháp.

‘va đang néi lên, vi một sổ nước §. dụ Án Độ, phat triển, ví dụ In-dé-né-sia, Ba Đan Mach, Niu Lan, Nam Phi, Dilan, Hoa Kỳ, Thái Lan, Anh. ~Bãn đầm tot hơn — E8 đội ngữ Co những ưu điểm của Gi hai tinh độc lập, nhân viên hành mmô hình độc lập và Chính phủ. khách quan, vô tư.

chính thao việc. - Bao đảm tính - Dễ phối hợp thống nhất và Với các cơ quan. tính hop pháp nha nước khác của bau cử - Có thể tiế ~ Môi trường lam giảm chỉ phí do việc thúc đẩy sự sử dụng các hợp tác và tính nguồn — lực chuyên nghiệp. chung của các cơ quan Chính phủ.

- Có nén tăng quyển lực và ảnh hưởng của Chính phủ. a ~ Co thể bi cô lập - Thiên fin cấy, Co những nhược điểm của cả với bộ máy công do có thể bị chỉ hai mô hình độc lêp và Chính quyển phối bởi các phủ - Có thể không có nhôm chính tị. đủ ảnh hưởng - Thiéu độc lập chính tị để có trong — hoạt được nguồn lực động, do tổ đây đủ và kịp thời chức và ngân cho hoạt động sách phụ thuộc ~ Tinh chất nhiệm vào chính phủ, kỳ của các thành - Có thể thiểu viên có thể ảnh cán bô có kỹ hưởng đến chất năng phù hợp lượng hoạt động trong quản lý = Có thể thiểu ky bau cử. ning và kinh - ung cach nghiệm trong các hành — chính hoạt động hảnh quan liêu có thể chính không phù hợp - Có thé tôn nhiều với những yêu kinh phí do không cầu của quan lý tên dụng được cơ bầu cử sở sẵn có của bộ - Quan lý bau may công quyền.

cử có thé thiếu. thống nhất vì được giao cho nhiên bộ phận khác nhau của chính phủ. "Bán đỗ phân bồ các mô hành bin cit trên thé giới 6 Biéu 2 2: Biển đồ ti lệ các mô hình bằu cử trên thé giới Biểu đỗ lệ cúc mé hình bau ct trên thé giới Mô nh co tan bicep '#Mô binh c gan cit chữ phổ Bộ hinh co nhộn chin hp “Chữ söeoape bce món 2. Cơ quan Kiểm toán nhà nước 2.1 Khải niệm liễm toán Kiểm toán được nhiều nha nghiên cửu lịch sử cho rằng được ra đời từ thể kỹ thir IIT trước Công Nguyên thời La Mã cổ dai.

Trong tiếng La tinh, kiểm toán có gốc từ là "Audit", nguyên ban lả "Audire”. Tuy kiểm toán có lịch sử lâu đời nhưng đến những năm giữa thé kỷ XIX, kiểm toán mới phát triển manh mẽ. Ở Việt Nam, những năm đầu của thập kỷ 90 chứng kiến sự xuất hiện trở lại và có tan suất sử dụng nhiễu của thuật ngữ "Kiểm toán" Miễn Nam Việt Nam trước những năm 1975 đã cỏ hoạt đông của các công ty kiểm toán nước ngoài, Cho đến nay ỡ Việt Nam cũng như trên thé giới cin tổn tại nhiều cách hiểu khác nhau vẻ kiểm toán. Căn cứ theo loại hình tổ chức, kiểm toán được chia thành ba loại sau: Kiểm toán Nha nước, kiểm toán nội bộ va kiểm toán độc lập.