Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức giao nhận vận tải hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển. Chương 2: Thực trạng về tổ chức giao nhận vận tải hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển tại Công ty TNHH Yoko Logistics Việt Nam. Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức giao nhận vận tải hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển tại Công ty TNHH Yoko Logistics Việt Nam. Bùi Diệu 3 CQ54/05.
Học viện Tài Luận văn tốt CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TỔ CHỨC GIAO NHẬN, VẬN TẢI HÀNG HÓA NHẬP KHẨU BẰNG ĐƢỜNG BIỂN 1. Những vấn đề cơ bản về giao nhận, vận tải hàng hóa nhập khẩu bằng đƣờng biển 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò giao nhận, vận tải hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển 1. Khái niệm giao nhận, vận tải hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển Trong mậu dịch quốc tế và một số trường hợp đặc biệt khác,người bán và người mua thường hoặc người giao và người nhận ở cách xa nhau, hàng hóa có thể phải vận chuyển đến nhiều nước khác nhau, từ nước người bán đến nước người mua.
Trong trường hợp đó, nghiệp vụ giao nhận là tổ chức việc di chuyển và thực hiện các thủ tục liên quan đến việc vận chuyển như đưa hàng ra cảng, làm thủ tục gửi hàng, tổ chức xếp dỡ hàng hóa, giao hàng cho người nhận ở nơi đến. Theo quy tắc mẫu của Liên đoàn các hiệp hội giao nhận quốc tế (FIATA), “Giao nhận vận tải là bất cứ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ hoặc có liên quan đến dịch vụ trên kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa”. Theo điều 163 luật Thương mại Việt Nam: “Dịch vụ giao nhận hàng hóa là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từ người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo ủy thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc người làm dịch vụ giao nhận khác (gọi chung là khách hàng).” Như vậy, về cơ bản giao nhận hàng hóa là tập hợp những nghiệp vụ, thủ tục Bùi Diệu 4 CQ54/05. Học viện Tài Luận văn tốt có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng (người gửi hàng) đến nơi nhận hàng (người nhận hàng).
Giao nhận và vận tải hàng hóa bằng đường biển là hoạt động giao nhận, vận tải có liên quan đến việc sử dụng kết cấu hạ tầng và phương tiện vận tải biển, đó là việc sử dụng những khu đất, khu nước gắn liền với các tuyến đường biển nối liền các quốc gia, các vùng lãnh thổ, hoặc các khu vực trong phạm vi một quốc gia, và việc sử dụng tàu biển, các thiết bị xếp dỡ,…để phục vụ việc dịch chuyển hành khách và hàng hóa trên những tuyến đường biển. Đặc điểm và vai trò của giao nhận, vận tải hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển Trước hết, vận tải biển ra đời khá sớm so với các phương tiện vận tải khác. Ngày từ thế kỉ 5 trước công nguyên, những quốc gia cổ đại như: Ai Cập, Trung Quốc, Nhật Bản,. đã biết vận dụng lợi thế biển làm các tuyến đường giao thông để giao lưu các vùng, các miền, các quốc gia với nhau trên thế giới.
Ngày nay với sự tiến bộ của khoa học, công nghệ vận tải biển trở thành ngành vận tải biển hiện đại trong hệ thống vận tải quốc tế, chiếm một nhân tố quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu. Bên cạnh đó, do đặc điểm 2/3 diện tích bề mặt trái đất là biển và phương tiện vận tải biển lại rất thích hợp cho việc vận chuyển hàng hóa có khối lượng lớn và cự ly vận chuyển dài, nên vận tải biển là một trong các phương thức vận tải ra đời sớm nhất và đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế thương mại của xã hội loài người. Theo thống kê, vận tải biển đảm trách tới 80% khối lượng hàng hóa trong buôn bán quốc tế. Do vậy, hầu hết các nước trên thế giới đều quan tâm đến việc phát triển đội tàu và cảng biển trong chiến lược phát triển ngoại thương của mình, thậm chỉ ngay cả những nước không có cảng biển cũng có đội tàu và họ mượn cảng của các nước khác để chuyên chở hàng hóa.
Sở dĩ vận tải đường biển đóng vai trò quan trọng nhất trong việc vận chuyển hàng hoá ngoại thương vì nó có những ưu điểm nổi bật sau Bùi Diệu 5 CQ54/05. Học viện Tài Luận văn tốt - Vận tải đường biển có năng lực vận chuyển lớn, khả năng thông qua của một cảng biển rất lớn. Ví dụ như cảng Rotterdam (Hà Lan): 300 triệu tấn hàng/năm; cảng New York (Mỹ): 150 triệu tấn hàng/năm; cảng Kobe (Nhật Bản): 136 triệu tấn hàng/năm. - Vận tải đường biển thích hợp cho việc vận chuyển hầu hết các loại hàng hoá trong thương mại quốc tế.
Đặc biệt, vẫn tải đường biển rất thích hợp và hiệu quả trong việc chuyên chở các loại hàng rời có khối lượng lớn và giá trị thấp như: than đá, quặng, ngũ cốc, phốt phát và dầu mỏ. Trên cùng một tuyến đường có thể cùng lúc hoạt động hai chiều cho nhiều chuyến tàu. - Các tuyến đường biển đều là đường giao thông tự nhiên trừ các hải cảng và kênh đào nhân tạo. Do vậy, đòi hỏi không nhiều về vốn, nguyên vật liệu cũng như sức lao động để xây dựng, duy trì và bảo dưỡng các tuyến đường này.
- Giá thành vận tải đường biển rất thấp so với các phương tiện vận tải khác. Giá thành vận tải 1tấn/km của vận tải biển chỉ bằng 49,2% giá thành vận tải đường sắt, 18% so với đường ô-tô, 70% đường sông và 2,5% so với vận tải hàng không. Nguyên nhân chủ yếu là do trọng tải chuyên chở lớn, quãng đường vận chuyển trung bình dài, chi phí thấp. Nhiều tiến bộ khoa học - kỹ thuật trong vận tải và thông tin được áp dụng, nên giá thành vận tải đường biển có xu hướng ngày càng hạ hơn.
Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm nói trên, vận tải đường biển cũng có một số nhược điểm sau đây: - Vận tải đường biển phụ thuộc nhiều vào điều kiện tư nhiên, điều kiện hàng hải: Các tàu biển thường gặp rất nhiều rủi ro hàng hải như mắc cạn, đắm, cháy, đâm-va nhau, đâm va phải đá ngầm, mất tích. Tai nạn rủi ro trong phương thức vận tải biển thường gây tổn thất lớn, thậm chí có thể là tổn thất toàn bộ con tàu, hàng hóa và thủy thủ đoàn. - Tốc độ của các loại tàu biển tương đối thấp, chỉ khoảng 14-20 hải lý/giờ. Tốc độ này là thấp so với tốc độ của máy bay, tàu hoả nên không phù hợp với Bùi Diệu 6 CQ54/05.
Học viện Tài Luận văn tốt các loại hàng cần vận chuyển nhanh như hàng tươi sống hay những loại hàng đòi hỏi phải được điều tiết gấp. Về mặt kỹ thuật, người ta có thể đóng các tàu biển có tốc độ cao hơn nhiều. Tuy nhiên, đối với các tàu chở hàng người ta phải duy trì một tốc độ kinh tế nhằm giảm giá thành vận tải. Phạm vi và trách nhiệm của người giao nhận trong giao nhận, vận tải hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển 1.
Phạm vi của người giao nhận trong giao nhận, vận tải hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển Thường thì người giao nhận sẽ thay mặt người gửi hàng hoặc người nhận hàng thực hiện quá trình vận chuyển hàng hóa qua các công đoạn. Người giao nhận có thể làm các dịch vụ trực tiếp hay thông qua những đại lý mà họ thuê, những dịch vụ này bao gồm: Thay mặt người gửi hàng (người xuất khẩu): Theo những chỉ dẫn của người gửi hàng, người giao nhận sẽ thực hiện những công việc sau; - Chọn tuyến đường, phương thức vận tải và người chuyên chở thích hợp, lưu cước với người chuyên chở đã chọn lọc. - Ðặt/ thuê địa điểm để đóng hàng theo yêu cầu của người vận tải - Giao hàng hoá và cấp các chứng từ liên quan như: biên lai nhận hàng, chứng từ vận tải,… - Nghiên cứu các điều kiện của thư tín dụng (L/C) và các văn bản luật pháp của chính phủ liên quan đến vận chuyển hàng hoá của nước xuất khẩu, nước nhập khẩu, kể cả các quốc gia chuyển tải hàng hoá, cũng như chuẩn bị các chứng từ cần thiết - Ðóng gói hàng hoá (trừ khi hàng hoá đã đóng gói trước khi giao cho người giao nhận). - Tư vấn cho người xuất khẩu về tầm quan trọng của bảo hiểm hàng hoá - Chuẩn bị kho bảo quản hàng hoá, cân đo hàng hoá (nếu cần) Bùi Diệu 7 CQ54/05.
Học viện Tài Luận văn tốt - Vận chuyển hàng hoá đến cảng, thực hiện các thủ tục về lệ phí ở khu vực giám sát hải quan, cảng vụ, và giao hàng hoá cho người vận tải - Nhận B/L từ người vận tải, sau đó giao cho người xuất khẩu - Theo dõi quá trình vận chuyển hàng hoá đến cảng đích bằng cách liện hệ với người vận tải hoặc đại lý của người giao nhận ở nước ngoài - Ghi chú về những mất mát, tổn thất đối với hàng hoá (nếu có) - Giúp người xuất khẩu trong việc khiếu nại đối với những hư hỏng, mất mát hay tổn thất của hàng hoá. Thay mặt người nhận hàng (người nhập khẩu): Theo những chỉ dẫn giao hàng của người nhập khẩu người giao nhận sẽ thực hiện những công việc sau: - Thay mặt người nhận hàng giám sát việc vận chuyển hàng hóa từ khi người nhận hàng lo liệu vận tải hàng trong trường hợp người nhập khẩu chịu trách nhiệm về chi phí vận chuyển. - Nhận hàng và kiểm tra tất cả chứng từ liên quan đến việc vận chuyển hàng hóa - Nhận hàng của người vận tải và thanh toàn cước nếu cần - Khai báo hải quan và nộp các lệ phí giám sát hải quan, cũng như các lệ phí khác liên quan - Thu xếp việc lưu kho, quá cảnh - Giao hàng đã làm thủ tục hải quan cho người nhận hàng - Nếu cần giúp đỡ người nhận hàng tiến hành khiếu nại đối với người chuyên chở về những tổn thất của hàng hóa (nếu có) 1. Trách nhiệm của người giao nhận trong giao nhận, vận tải hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển Theo điều kiện kinh doanh tiêu chuẩn quy ước chung của FIATA, người giao nhận phải thực hiện sự uỷ thác của khách hàng với một sự quan tâm hợp lý Bùi Diệu 8 CQ54/05.