BỘ GIÁO DUC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG DAI HỌC SU PHAM THÀNH PHO HỒ CHÍ MINH Khoa: Hóa Luận Văn Tốt Nghiệp Giáo viên hướng dẫn : Nguyễn Văn Bỉnh Sinh viên .Lê Thi Tuyết Hương TP.HCM 2002 Luan văn tốt nghiệp Lê thị Tuyết Hương LOI CAM ON Để loàn thành luận văn này em đã nhận được sự lướng dẫn tận tình của thầy Nguyén Văn Binh - Giảng viên bộ môn Hóa nông nghiép và Môi trường — Khoa Hóa - Trường Đại Học Su Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh. Em xin gởi đến thầy lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất. Nhân đây, em xin gởi đến các thầy cô trong Khoa Hóa - Trường Đại Hoc Sư Pham lời cảm ơn và chúc các thầy cô luôn mạnh khỏe. Các thầy cô là nhitng người đã trang bị cho em nhitng kiến thức qui giá trong = 4 năm học để em có thể vững vàng bước vào sự nghiệp trồng người sau này.
Xin cam on tập thể lớp Hóa khóa 24 (1998 - 2002) những người bạn đồng hank trong quá trình linh hội kiến thức 4 năm qua đã có sự quan tâm giúp đỡ tôi để tôi có thể hodn thành luận văn. Do kiến thức còn hạn chế và luận văn được thực hiện trong thời gian ngắn nên khéng tránh khỏi những thiếu xót và hạn chế kinh mong được sự giúp đỡ của thầy cô và các bạn. “Trang | Luận văn tất nghiệp Lễ thị Tuyết Hương Lời nói đầu Đất là môt tài nguyên vô giá mà tự nhiên đã ban ting cho con người để sinh tồn và phát triển. Đất như là một cơ thể sống, một "vật mang” của các hệ sinh thái và nhờ đặc tính đặc biệt của đất mà các hệ sinh thái đã và đang tổn tại phát triển.
Con người được sinh ra trên mặt đất, sống và lớn lên nhờ vào đất, khi chết lai wd về với đất. Thế nhưng không ít người lại có thái độ thờ ở với thién nhiên, với đất. Đất sinh ra từ dau, đất quí giá như thế nào? Và vì sao chúng ta phải bảo về tài nguyên dit? Ngày nay, theo đà phát triển của xã hội, các nước với công cuộc công nghiép hóa hiện đại hóa đất nước : nhà máy, xí nghiệp được xây dựng nhiều hơn hiện dai hơn, các công trình, nhà cửa được xây dung khang trang hơn Bền canh cái ưu mà ta thấy được ta cẩn phải quan tâm nhìn nhận những mặt trái phát sinh đó là vấn để ô nhiễm môi trường sống gây ra bởi các chất thải, các chất độc hại.đặc biệt là ö nhiễm môi trường đất. Do xu thế trên, diện tích đất nông ngghiệp ngày càng thu hẹp, để tăng năng suất thu hoạch con người đã không ngừng cải tiến ki thuật, sử dụng phân bón thuốc bảovệ thực vật.
nhưng do quá lam dung đã dẫn đến hiên tượng dư thừa và chúng đã thâm nhập vào môi trường đất, gây nền tình trang ô nhiễm đất mà hậu quả của nó không thể lường trước được. Với những lý do trên chúng tôi chọn để tài “Tìm hiểu tài nguyên đất và su 6 nhiễm môi trường đất” với một mong muốn bước đầu tìm hiểu về đất, vé sự ô nhiễm dit để từ đó có một số biện pháp han chế những tác hại xấu đối với dit. Qua để tài chúng tôi muốn gắn việc day học hóa học sau này với việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho hoc sinh, để góp phdn bảo vệ và phát triển ngôi nhà chung của nhân loại. ‘Trang 2 Luan van tốt nghiệp 1.é Thị Tuyết Hương A.
ĐẠI CƯƠNG VỀ TÀI NGUYÊN ĐẤT Đất là tài nguyên vô giá mà trên đó con người, các đông vật, các vi sinh vật và thắm thực vật tổn tai phát sinh và phát triển. Đất dai được tạo thành nhờ tương tác giữa các yếu tố địu hình ,khí hậu hoạt động của thé gidi động vật ,thực vật và con người.Đất là tư liệu sản xuất cơ bản, phổ biển và qúi giá nhất của nền sản xuất nông nghiệp Ching ta phải xem đất như vật thể xông.Đất luôn luôn biến đổi, phát triển và tiến hóa, phải nghiên cứu đất wong mối quan hé qua lại giữa đất, cây cỏ và môi trường xung quanh. ĐỊNH NGHĨA Năm 1879 Dacutraep đã định nghĩa về đất :'' Đất như một vật thể có lịch sử tư nhiên hoàn toàn độc lập, nó là sản phẩm hoạt động tống hợp của 5 nhân tố hình thành đất gồm :đá, sinh vật( động vật ,thực vat) ,khí hậu ,địa hình và thời gian ". Nghiên cứu đất mà tách khỏi sự nghiên cứu các nhân tố hình thành đất có thể dẫn (di những kết luận không đúng.
Đây là một định nghĩa đầu tiên khá hoàn chỉnh về đất. Cúc loại đá cấu tạo nên vú trái đất dưới tác dụng của khí hậu , sinh vật và địa hình , trải qua một thời gian nhật định dắn dắn bị phá hủy vụn nát và sinh ra dat. Sau này nhiều nhà nghiên cứu cho rằng cẩn bổ sung thêm một số yếu tố khác, Jac biệt là vai trò của con người. Nếu biểu thị định nghĩa đất dưới dang công thức , chứng minh tính phụ thuộc của đất vào các nhân tố hình thành đất theo thời gian : Đ= f( Đa, SV, K, Dh, N, HN )t Hb : đất Đa : đá tạo thành đất SV : sinh vật ( động vật và thực vat) K_ : khíhâu Dh : địa hình N_ : nước của đất và nước ngầm HN : hoạt động của con người l : thời gian II.
CÁC NHÂN TỐ TẠO THÀNH ĐẤT H. Đá: là nền móng của đất. Chính đá đã bị phá hủy vỡ vụn ra tạo thành các phan khóang chiếm tới 95% trọng lượng khô của đất. Bởi vậy thành phán khoáng vật và hóa hoc của đá ánh hưởng lên thành phần của đất.
Qúa trình đá bị biến đổi và phân hủy do ảnh hưởng của khí quyển ,thuỷ quyển và sinh quyển được gọi là qúa trình phong hoá.Có 3 qúa trình phong hoá: - Qta trình phong hóa vật lý:là qúa trình làm vun đá do sự thay đổi đột ngột của nhiệt đô, do hệ số giản nở nhiệt khác nhau của các khoáng cũng như do Trang 3 Luận vàn tót nghiệp Lé Thị Tuyết Hương sư lang dp suất trong quá ưình kết tinh của đá.Gío,xói mòn, bang hà cũng là những yếu tố dẫn đến quá trình phong hoá vật lý đối với đá. Phong hóa sinh học:là qúa trình làm thay đổi hệ thống sinh học (đông vật và thực vật ) trong đất Sản phẩm phân huỷ của những hệ thống này qua những thay đổi đối xác định sẽ dẫn tới sư thay đổi sinh học của môi trường xung quanh, Qua trình phong hóa hóa học: bao gồm hàng loạt những qúa trình hóa học tương đối đơn giản như : thuỷ phân ,cacbonat hóa,khử và oxy hóa, hòa tan và kết tinh Các qúa trình này có sự tham gia phản ứng của nước và những thành phan của khí quyẻn Hình A - 1. Quan hệ giữa các loại đá trong địa quyển Ở vỏ ngoài của trái đất có đá macma (95% nhóm đá) , đá trầm tích (1%) và đá biến chất (metamorphic 4% ) -Đá maema : có nguỗn gốc từ quá trình họat động của núi lửa gồm hai lọai đá plutonic và đá vulkanic + Đá plutonic : được tạo thành trong quá trình làm lạnh dẫn của đá macma dưới áp suất cao bên trong vỏ trái đất do đó nó gồm những tinh thể lớn. +ĐÐá vulkanic : do quá trình làm lạnh nhanh các macma nóng chảy trên hể mặt trái đất, chúng là những tỉnh thể nhỏ mịn thường có dạng như thủy tỉnh Đá macma được phân lọai theo hàm lượng SiO; trong đá :.
Đá trung tính : 52% đến 66% SiO,. Đá kiểm :45% đến 52% SiO, Da siêu kiểm : < 45% SiO, - Đá trầm tích : là kết qủa tác động của những cấu tử (có thành phin trong khi quyển và thủy quyển) lên bể mặt vỏ trái đất và là kết qủa của qúa trình lắng Đá trầm tích tu lại ở bể mat trái đất và che phủ một phần lớn diện tích đất liền Thanh phần chủ yếu bao gồm: thạch anh (SiO;), đất sét ,canxicacbonat (CaCO;),đolomic (CaCO\.MgCOy) ,gocthite(a-FeOOH. Fe7O;NaCl), thạch cao (CaSO,2HO).Đá trầm tích quan trong là nham thạch ,cát và đá vôi. - Đá meta morphic : tạo thành do ảnh hưởng tiếp theo của áp suất cao và nhiệt độ cao lên đá macma và wim tích.
Những đá metamorphic quan trọng là muskow KAIs(AISi:O;s)(OH);; biotit K(MgFe)yAISiiO,/(OH); và granit AiB;(SiO,)y với A=(Ca!*,MgÈ*,Fe**,Mn?*) và B=(Fe`*,Cr'*) Trang 4 Luan vấn toi nghiệp 1.é Thị Tuyết Hướng ————— -----—-——_——————— —_ —-— 11. Sinh vật: Nếu chưa có sinh vật thì dd vụn chưa được gọi là đất Những sinh vật đầu tiên sông trên đá nhờ vào nước và mot ít chất dinh dưỡng,khi chết di chúng để lại xác hữu cơ trong đất dưới dạng chất hữu cơ màu den gọi là mùn.Có sinh vật, có man thì đó mới là dat Chính nhờ chất min này, thế hệ thực vật sống tiếp theo lại lấy chất dinh dưỡng từ đất để lớn lén Gi khi chết đi lai phân giải và tạo nên chất min của đất H. Khí hậu: Khí hau iinh hưởng trực tiếp đến sinh vật và sự phá hủy của đá. Nhờ có năng lương ở dang nhiệt và vai trò của nước, sinh vật mới sinh trưởng phát triển được và đá mới phá hủy được.
Nước và nước ngầm : Nước là môi trường hòa tan nhiều chất hóa học, nếu đó là chất có hại cho cây như NaCl thì đất man và cây chết, nếu đó là chất dinh dưỡng cho cây thì thì nó thúc day sự xinh trưởng của cây, nếu nó di chuyển ra khỏi đất thì chính nước đã làm đất mất di chất dinh dưỡng làm đất chua và nghèo đi Nếu nước qúa nhiều thì đất dng thiểu không khí ,các sinh vil trong dấtvà cây sẽ chết. Địa hình Địa hình đóng vai trò phân phối lai những năng lượng mà thiên nhiên cung cấp cho mat đất Cùng trong m6t khu vực có nhiệt lượng mặt trời như nhau nhưng ở trên núi cao thì lạnh, có khi có cá băng, ở dưới thấp thì nóng, có khi nóng như vùng hoang mạc Cùng một lượng mưa như nhau nhưng sau mưa nơi thấp thi úng nước, nơi cao vẫn bị hạn. Vì vậy đất trũng khác với đất cao dat đồng bằng khác đất vùng núi. “Thời gian: Thời giun là một yếu tổ đắc biệt ,mọi yếu tổ ngoại cảnh tác động đến đá đòi hỏi phái qua thời gian nhất dinh mới tao nên đất và chính các yếu tố ngoại cảnh cũng biến đối theo thời gian vì vậy đất cũng bị biến đổi ,iến hóa theo thời gian.