Luận văn thạc sĩ về tiềm năng biển Việt Nam và chính sách hợp tác quốc tế

Luận văn thạc sĩ phân tích ussh vị trí tiềm năng biển việt nam và chính sách hợp tác quốc tế về biển trong giai đoạn hiện nay, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Thanh Minh
• Người hướng dẫn: TS. Chu Đức Dũng
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Quan hệ quốc tế
• Đề tài: Vị trí, tiềm năng biển Việt Nam và chính sách hợp tác quốc tế về biển trong giai đoạn hiện nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về tiềm năng biển Việt Nam và chính sách hợp tác quốc tế

Biển Việt Nam có diện tích rộng lớn, chiếm khoảng 360 triệu km², với nhiều tài nguyên thiên nhiên phong phú. Tiềm năng kinh tế biển không chỉ nằm ở việc khai thác hải sản mà còn ở các lĩnh vực như du lịch, năng lượng tái tạo và giao thông hàng hải. Chính sách hợp tác quốc tế hiện nay đang được chú trọng nhằm phát huy tối đa tiềm năng này.

1.1. Tiềm năng kinh tế biển Việt Nam

Việt Nam sở hữu một trong những vùng biển phong phú nhất thế giới với nhiều loại hải sản quý giá. Ngoài ra, biển còn là nguồn năng lượng tái tạo lớn, đặc biệt là năng lượng gió và năng lượng mặt trời. Việc phát triển các ngành công nghiệp biển sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế quốc gia.

1.2. Chính sách hợp tác quốc tế trong lĩnh vực biển

Chính phủ Việt Nam đã ký kết nhiều hiệp định hợp tác quốc tế nhằm bảo vệ tài nguyên biển và phát triển bền vững. Các thỏa thuận này không chỉ giúp tăng cường an ninh hàng hải mà còn thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa các quốc gia trong khu vực.

II. Vấn đề và thách thức trong khai thác tài nguyên biển

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc khai thác tài nguyên biển cũng gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như ô nhiễm môi trường, xung đột về quyền lợi giữa các quốc gia và sự biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến tài nguyên biển. Cần có các giải pháp hiệu quả để giải quyết những vấn đề này.

2.1. Ô nhiễm môi trường biển

Ô nhiễm từ các hoạt động công nghiệp và sinh hoạt đang làm suy giảm chất lượng nước biển. Việc này không chỉ ảnh hưởng đến hệ sinh thái mà còn đến sức khỏe của con người. Cần có các biện pháp quản lý và bảo vệ môi trường biển hiệu quả.

2.2. Xung đột về quyền lợi giữa các quốc gia

Xung đột về quyền lợi khai thác tài nguyên biển giữa các quốc gia trong khu vực Biển Đông đang ngày càng gia tăng. Việc này đòi hỏi các quốc gia phải có những chính sách hợp tác rõ ràng và hiệu quả để giải quyết tranh chấp.

III. Phương pháp phát triển bền vững tài nguyên biển

Để phát triển bền vững tài nguyên biển, Việt Nam cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Việc kết hợp giữa bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế là rất cần thiết. Các chính sách cần được xây dựng dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn.

3.1. Quản lý tài nguyên biển hiệu quả

Cần có các quy định rõ ràng về khai thác tài nguyên biển, bao gồm việc cấp phép và giám sát hoạt động khai thác. Việc này sẽ giúp bảo vệ tài nguyên biển và đảm bảo sự phát triển bền vững.

3.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực nghiên cứu và bảo vệ tài nguyên biển là rất quan trọng. Các quốc gia cần chia sẻ thông tin và kinh nghiệm để cùng nhau giải quyết các vấn đề liên quan đến biển.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc khai thác tài nguyên biển một cách bền vững có thể mang lại lợi ích kinh tế lớn cho Việt Nam. Các mô hình phát triển bền vững đã được áp dụng thành công tại một số địa phương, tạo ra nhiều việc làm và cải thiện đời sống người dân.

4.1. Mô hình phát triển bền vững tại địa phương

Một số địa phương đã áp dụng mô hình phát triển bền vững, kết hợp giữa khai thác tài nguyên và bảo vệ môi trường. Kết quả cho thấy, mô hình này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn bảo vệ được hệ sinh thái biển.

4.2. Kết quả nghiên cứu về tài nguyên biển

Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng tài nguyên biển Việt Nam có thể được khai thác một cách bền vững nếu có sự quản lý hợp lý. Việc này sẽ giúp tăng cường an ninh kinh tế và bảo vệ môi trường.

V. Kết luận và tương lai của tiềm năng biển Việt Nam

Tiềm năng biển Việt Nam là rất lớn, nhưng để phát huy tối đa, cần có các chính sách hợp tác quốc tế hiệu quả. Việc bảo vệ tài nguyên biển và phát triển bền vững là nhiệm vụ cấp bách. Tương lai của biển Việt Nam phụ thuộc vào sự hợp tác và quản lý hiệu quả.

5.1. Tầm quan trọng của chính sách hợp tác

Chính sách hợp tác quốc tế sẽ giúp Việt Nam bảo vệ tài nguyên biển và phát triển kinh tế. Việc này không chỉ mang lại lợi ích cho Việt Nam mà còn cho các quốc gia trong khu vực.

5.2. Hướng đi cho tương lai

Tương lai của biển Việt Nam sẽ phụ thuộc vào sự phát triển bền vững và hợp tác quốc tế. Cần có các chiến lược rõ ràng để khai thác tài nguyên biển một cách hiệu quả và bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Biển và đại dương chiếm khoảng 360 triệu km2, tương đương 3/4 diện tích bề mặt Trái Đất, trong khi diện tích đất liền chỉ chiếm khoảng 130 triệu km2. Việt Nam là một quốc gia ven biển sở hữu đường bờ biển dài trên 3.260 km, trải dài qua 16 vĩ độ và có vùng biển đặc quyền kinh tế rộng trên 1.000.000 km2, gấp hơn 3 lần diện tích đất liền (330.363 km2). Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn xuất phát từ bối cảnh tranh chấp phân định biên giới biển tại Biển Đông diễn ra hết sức phức tạp, với 10 trên tổng số 16 đường biên giới biển trong khu vực chưa được phân định dứt điểm, đặt ra thách thức lớn đối với an ninh quốc gia và sự nghiệp phát triển kinh tế biển.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là làm sáng tỏ vị trí địa kinh tế và địa chính trị của biển Việt Nam, xây dựng cơ sở pháp lý quốc tế và quốc gia vững chắc để khẳng định chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982). Luận văn đi sâu đánh giá tiềm năng tài nguyên biển, phân tích đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước nhằm đề xuất các chính sách hợp tác quốc tế hiệu quả.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào không gian Biển Đông và các vùng biển của Việt Nam, trong đó bao gồm Vịnh Bắc Bộ, Vịnh Thái Lan cùng hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Về mặt thời gian, đề tài bao quát từ cột mốc Đổi mới năm 1986 đến việc thực thi Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020 theo tinh thần Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa X ban hành năm 2007. Công trình có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp cơ sở khoa học giúp nâng cao hiệu quả quản lý tại 29 trên 63 tỉnh, thành phố ven biển, đóng góp vào mục tiêu gia tăng tỷ trọng kinh tế biển trong tổng sản phẩm quốc nội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hệ thống lý luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp với các lý thuyết Quan hệ quốc tế hiện đại như Chủ nghĩa Hiện thực mới (Neorealism) và Chủ nghĩa Tự do Thể chế (Neoliberal Institutionalism) để kiến giải hành vi ứng xử của các quốc gia trong không gian biển. Mô hình nghiên cứu tích hợp đa chiều giữa an ninh quốc gia, phát triển kinh tế và ngoại giao pháp lý quốc tế.

Khung phân tích của đề tài dựa trên 4 khái niệm pháp lý cốt lõi:

1. Đường cơ sở thẳng và vùng nội thủy: Ranh giới pháp lý xác lập chủ quyền hoàn toàn và tuyệt đối của quốc gia ven biển theo Điều 7 Công ước UNCLOS 1982.
2. Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) 200 hải lý: Vùng biển nơi quốc gia ven biển có quyền chủ quyền đối với tài nguyên thiên nhiên và quyền tài phán về nghiên cứu khoa học, bảo vệ môi trường.
3. Thềm lục địa mở rộng: Vùng đáy biển và lòng đất dưới đáy biển kéo dài tự nhiên từ lãnh thổ đất liền đến mép ngoài của rìa lục địa, tối đa lên tới 350 hải lý.
4. Nguyên tắc phân định công bằng (Equitable Principles): Tiêu chuẩn pháp lý chỉ dẫn việc phân định các vùng biển chồng lấn thông qua thỏa thuận hòa bình, có tính đến các hoàn cảnh đặc biệt.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập toàn diện từ hơn 55 văn bản pháp lý quốc tế, hiệp định song phương, nghị quyết chuyên đề của Đảng và các công trình nghiên cứu khoa học chuyên sâu giai đoạn 1977-2010. Tiến trình nghiên cứu được triển khai liên tục qua việc phân tích dữ liệu thực chứng từ các vòng đàm phán phân định biên giới biển thực tế.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 16 hồ sơ tranh chấp biên giới biển tại khu vực Biển Đông, cùng với 4 thỏa thuận phân định và hợp tác khai thác chung tiêu biểu mà Việt Nam đã ký kết với các nước láng giềng như Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia và Campuchia. Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling), tập trung vào các hiệp định có giá trị thực tiễn và tính pháp lý hoàn chỉnh để rút ra bài học kinh nghiệm.

Lý do lựa chọn phương pháp nghiên cứu lịch sử kết hợp logic làm chủ đạo là vì phân định biển là một quá trình kéo dài qua nhiều thập kỷ, gắn liền với bối cảnh địa chính trị biến đổi không ngừng. Phương pháp so sánh đối chiếu và thống kê tổng hợp được sử dụng để lượng hóa các tác động kinh tế và hiệu quả pháp lý, đảm bảo tính khách quan và khoa học cho các kết luận.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, luận văn khẳng định biển Việt Nam giữ vị trí địa kinh tế và địa chính trị có ý nghĩa sống còn tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Với tỷ lệ trung bình 100 km2 đất liền có 1 km bờ biển (cao gấp 6 lần mức trung bình 600 km2 trên 1 km bờ biển của thế giới) và hệ thống 2.773 đảo ven bờ, Việt Nam án ngữ trực tiếp trên tuyến hàng hải huyết mạch trung chuyển hơn 70% lượng dầu mỏ nhập khẩu của Nhật Bản và Hàn Quốc qua Biển Đông.

Thứ hai, tiềm năng tài nguyên biển là nguồn động lực then chốt cho quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa. Tổng trữ lượng dầu khí dự báo tại các bồn trũng Biển Đông đạt khoảng 14.171 triệu thùng, trong đó các mỏ thuộc thềm lục địa phía Nam Việt Nam như Bạch Hổ (878 triệu thùng), Rồng (500 triệu thùng), Đại Hùng (796 triệu thùng) và Rồng Xanh (700 triệu thùng) giữ vai trò chủ lực trong việc cung cấp năng lượng và nguồn thu ngân sách.

Thứ ba, Hiệp định phân định Vịnh Bắc Bộ ký ngày 25/12/2000 (chính thức có hiệu lực từ ngày 30/6/2004) là một mốc son mang tính bước ngoặt. Hiệp định đã phân định rạch ròi vùng vịnh rộng 126.250 km2, đem lại cho Việt Nam 53,23% diện tích vịnh, nhiều hơn phía Trung Quốc 8.205 km2 (tỷ lệ phân chia 1,135 trên 1 so với tỷ lệ chiều dài bờ biển 1,1 trên 1). Đảo Bạch Long Vĩ được tính 25% hiệu lực pháp lý, mang lại thêm 300 km2 vùng biển thuộc chủ quyền nước ta.

Thứ tư, mô hình hợp tác nghề cá trong Vịnh Bắc Bộ thiết lập một khuôn khổ hợp tác bền vững thông qua việc hình thành Vùng đánh cá chung rộng 33.500 km2 (chiếm 27,9% diện tích vịnh) có hiệu lực 12 năm và Vùng dàn xếp quá độ rộng 9.000 km2. Số lượng tàu cá Trung Quốc tại vùng quá độ bị kiểm soát chặt chẽ ở mức 920 tàu với tổng công suất 78.200 CV và phải cắt giảm 25% mỗi năm (tương đương 230 tàu/năm) để rút toàn bộ sau 4 năm.

Thảo luận kết quả

Các số liệu phân định và tiềm năng tài nguyên có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ tròn thể hiện tỷ lệ phân chia diện tích Vịnh Bắc Bộ (53,23% diện tích cho Việt Nam so với 46,77% cho đối tác) và bảng tổng hợp so sánh trữ lượng dầu khí giữa 10 bồn trũng trọng điểm tại Biển Đông.

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên thành công trong phân định Vịnh Bắc Bộ là việc Việt Nam kiên định áp dụng phương pháp đường trung tuyến có điều chỉnh dựa trên nguyên tắc công bằng của UNCLOS 1982, thay vì chấp nhận giải pháp chia đôi cơ học. Khi so sánh với các công trình nghiên cứu của các học giả quốc tế như Mark J. Valencia hay Geoffrey Till, luận văn đã làm sáng tỏ thêm rằng việc kết hợp giữa giải pháp phân định dứt điểm và dàn xếp khai thác chung tạm thời (Việt Nam chiếm 4 trên 20 trường hợp thỏa thuận khai thác chung trên toàn thế giới) là phương thức tối ưu nhằm hóa giải xung đột quân sự, tạo dựng lòng tin và bảo đảm môi trường hòa bình cho các hoạt động thương mại biển.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đẩy mạnh chính sách dân sự hóa và xây dựng các khu kinh tế - quốc phòng trên biển: Bộ Quốc phòng phối hợp cùng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng chính quyền địa phương triển khai chính sách định cư ổn định trên 11 huyện đảo, mục tiêu đạt 100% các đảo tiền tiêu có dân cư sinh sống, phát triển dịch vụ hậu cần nghề cá và trạm tìm kiếm cứu nạn đồng bộ trong giai đoạn 2011-2020.

2. Hoàn thiện thể chế quản lý nhà nước thống nhất và điều chỉnh hệ thống pháp luật biển: Quốc hội và Chính phủ cần sớm xây dựng và ban hành Luật Biển Việt Nam, tiến hành rà soát để điều chỉnh hệ thống đường cơ sở thẳng công bố năm 1982 (đặc biệt là xem xét vị trí điểm A6 tại Hòn Hải) nhằm bảo đảm mức độ tương thích 100% với các tiêu chuẩn kỹ thuật của UNCLOS 1982 trước năm 2015.

3. Kiên trì thúc đẩy đàm phán hòa bình và mở rộng cơ chế hợp tác song phương, đa phương: Bộ Ngoại giao duy trì định kỳ 1 đến 2 vòng đàm phán chuyên viên mỗi năm với các nước liên quan tại Biển Đông, thực hiện đầy đủ Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC năm 2002) và nỗ lực đạt được Bộ Quy tắc ứng xử mang tính ràng buộc pháp lý (COC) trước năm 2020.

4. Tăng cường hợp tác quốc tế trong nghiên cứu khoa học biển và bảo vệ môi trường sinh thái: Cục Cảnh sát biển và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam xúc tiến ký kết tối thiểu 3 đến 5 chương trình khảo sát hải dương học chung với các nước ASEAN (như Philippines, Indonesia, Malaysia) nhằm giám sát đa dạng sinh học và tuần tra chung kiểm soát tràn dầu, đánh bắt bất hợp pháp giai đoạn 2011-2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách đối ngoại (Bộ Ngoại giao, Ban Đối ngoại Trung ương, Ủy ban Biên giới Quốc gia): Ứng dụng hệ thống luận cứ với hơn 55 căn cứ pháp lý và dữ liệu đàm phán lịch sử để chuẩn bị hồ sơ phân định ranh giới biển và xây dựng chiến lược ngoại giao đa phương.

2. Các lực lượng thực thi pháp luật và bảo vệ chủ quyền trên biển (Hải quân Nhân dân Việt Nam, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển, Lực lượng Kiểm ngư): Vận dụng các hướng dẫn pháp lý về quyền tài phán trong phạm vi 200 hải lý để nâng cao hiệu lực tuần tra, kiểm soát và bảo vệ ngư dân trên ngư trường truyền thống.

3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Quan hệ quốc tế, Luật quốc tế, Quốc tế học: Sử dụng công trình như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp phân tích 16 hồ sơ tranh chấp biển và các mô hình thỏa thuận phân định thực chứng.

4. Các tập đoàn, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vận tải biển, khai thác dầu khí và thủy hải sản: Khai thác bức tranh toàn cảnh về 536 cảng biển khu vực và tiềm năng 14.171 triệu thùng dầu khí để xây dựng chiến lược đầu tư cơ sở hạ tầng, phát triển đội tàu và mở rộng liên doanh quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Vị trí địa kinh tế của biển Việt Nam có những ưu thế chiến lược nào nổi bật?

Việt Nam sở hữu tỷ lệ 100 km2 đất liền trên 1 km bờ biển, cao gấp 6 lần bình quân thế giới. Nằm sát tuyến vận tải biển quốc tế vận chuyển 70% dầu mỏ Đông Á với hơn 150-200 tàu qua lại mỗi ngày, 29 tỉnh thành ven biển của Việt Nam giữ vai trò cửa ngõ kết nối giao thương trực tiếp với 536 cảng biển Đông Nam Á.

Cơ sở pháp lý quốc tế cao nhất mà Việt Nam dựa vào để xác lập các vùng biển là gì?

Cơ sở pháp lý quốc tế nền tảng là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982), được Quốc hội phê chuẩn ngày 23/6/1994. Công ước này cho phép Việt Nam xác lập đầy đủ vùng lãnh hải 12 hải lý, vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý và vùng thềm lục địa có quyền chủ quyền tuyệt đối về tài nguyên.

Kết quả phân định Vịnh Bắc Bộ năm 2000 mang lại những lợi ích thiết thực nào?

Hiệp định phân định Vịnh Bắc Bộ giúp Việt Nam hưởng 53,23% diện tích vịnh, nhiều hơn đối tác 8.205 km2. Đảo Bạch Long Vĩ được tính 25% hiệu lực pháp lý giúp mở rộng thêm 300 km2 vùng biển, đồng thời tạo cơ chế Vùng đánh cá chung rộng 33.500 km2 duy trì trật tự và sinh kế lâu dài cho ngư dân.

Mô hình khai thác chung vùng chồng lấn có ý nghĩa gì trong giải quyết tranh chấp biển?

Đây là biện pháp quá độ theo Điều 74 và Điều 83 của UNCLOS 1982 nhằm tạm gác tranh chấp chủ quyền để hợp tác kinh tế. Thỏa thuận khai thác chung dầu khí Việt Nam - Malaysia năm 1992 là 1 trong 4 mô hình tiêu biểu của Việt Nam thuộc 20 trường hợp thành công nhất thế giới, giúp tối ưu hóa nguồn thu tài nguyên.

Tại sao chính sách dân sự hóa trên các đảo lại có vai trò quyết định với quốc phòng an ninh?

Việc bố trí dân cư và xây dựng các khu kinh tế - quốc phòng trên 11 huyện đảo tạo nên thế trận lòng dân vững chắc trên biển. Sự hiện diện thường xuyên của ngư dân và cư dân đảo là minh chứng lịch sử và pháp lý vững vàng nhất để khẳng định chủ quyền thực tế trên hơn 1.000.000 km2 vùng biển quốc gia.

Kết luận

• Khẳng định chủ quyền và quyền tài phán hợp pháp của Việt Nam trên hơn 1.000.000 km2 vùng biển và thềm lục địa dựa trên cơ sở vững chắc của UNCLOS 1982.
• Làm sáng tỏ giá trị địa chiến lược của bờ biển dài 3.260 km gắn với tiềm năng khai thác hơn 14.171 triệu thùng dầu khí và hệ thống cảng biển quốc tế.
• Đúc kết thành tựu lịch sử của Hiệp định Vịnh Bắc Bộ năm 2000, khẳng định tính đúng đắn của nguyên tắc phân định công bằng mang lại 53,23% diện tích vịnh.
• Cung cấp mô hình kết hợp giữa đấu tranh ngoại giao pháp lý và hợp tác kinh tế khai thác chung nhằm duy trì môi trường hòa bình tại Biển Đông.
• Xác lập định hướng phát triển kinh tế biển gắn chặt với quốc phòng thông qua chính sách dân sự hóa 11 huyện đảo trong giai đoạn 2011-2020.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là đã hệ thống hóa toàn diện các vấn đề biển đảo dưới lăng kính Quan hệ quốc tế hiện đại, dung hòa giữa yêu cầu bảo vệ chủ quyền lãnh thổ với hội nhập kinh tế toàn cầu. Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2011 đến 2025, Việt Nam cần khẩn trương hoàn thiện Luật Biển, thúc đẩy ký kết Bộ Quy tắc ứng xử COC và hiện đại hóa lực lượng chấp pháp biển. Bạn đọc và các nhà nghiên cứu quan tâm hãy tiếp tục khai thác công trình khoa học giá trị này để phục vụ công tác nghiên cứu chuyên sâu, giảng dạy học thuật và xây dựng chiến lược bảo vệ biển đảo Tổ quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

®¹i häc quèc gia Hµ Néi tr-êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n *************************** nguyÔn thanh minh vÞ trÝ, tiÒm n¨ng biÓn ViÖt Nam vµ chÝnh s¸ch hîp t¸c quèc tÕ vÒ biÓn trong giai ®o¹n hiÖn nay Chuyªn ngµnh : Quan hÖ quèc tÕ M· sè : 60.40 luËn v¨n th¹c sü ngµnh quèc tÕ häc GI¸O VI£N h-íng dÉn khoa häc: TS. Chu ®øc dòng Hà Nội – 2010 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] lêi më ®Çu 1. Lý do lùa chän ®Ò tµi Tæng diÖn tÝch bÒ mÆt tr¸i ®Êt kho¶ng 500 triÖu km2, trong khi ®ã ®Êt liÒn chØ chiÕm ®é kho¶ng 130 triÖu km2, tøc lµ 1/4, cßn biÓn vµ ®¹i d-¬ng chiÕm kho¶ng 360 triÖu km2, tøc lµ kho¶ng 3/4. Nãi c¸ch kh¸c biÓn vµ ®¹i d-¬ng lín gÊp 3 lÇn ®Êt liÒn.

VÒ ®é s©u, chç s©u nhÊt v-ît qu¸ 10.000 mÐt cßn b×nh qu©n kho¶ng 3. VÒ thÓ tÝch, ®Êt liÒn chØ t-¬ng ®-¬ng víi 1/18 cña vâ tr¸i ®Êt. BiÓn vµ ®¹i d-¬ng chøa mét l-îng rÊt lín tµi nguyªn thiªn nhiªn, nã võa ®a d¹ng vµ phong phó ®ång thêi biÓn vµ ®¹i d-¬ng ®-îc xem lµ tuyÕn ®-êng giao th«ng quan träng vÒ chiÕn l-îc mµ c¸c quèc gia kh«ng cÇn ph¶i ®Çu t- chi phÝ nhiÒu. §èi víi c¸c quèc gia trong khu vùc BiÓn §«ng nãi riªng vµ c¸c quèc gia ven biÓn trªn thÕ giíi nãi chung biÓn cã vÞ trÝ chiÕn l-îc hÕt søc quan träng trong viÖc b¶o vÖ chñ quyÒn vµ toµn vÑn l·nh thæ cña quèc gia, tõ ®ã cã thÓ cho chóng ta thÊy r»ng biÓn vµ ®¹i d-¬ng cã ý nghÜa rÊt to lín ®èi víi nh©n lo¹i trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ còng nh- gãp phÇn g×n gi÷ chñ quyÒn an ninh cña c¸c quèc gia.

Víi sè liÖu cô thÓ ®ã còng cho chóng ta thÊy r»ng biÓn vµ ®¹i d-¬ng chiÕm vÞ trÝ, vai trß quan träng trong ®êi sèng cña nh©n lo¹i, chÝnh v× lÏ ®ã mµ viÖc khai th¸c vµ sö dông biÓn trong bèi c¶nh héi nhËp thÕ giíi s©u réng trong giai ®o¹n hiÖn nay lµ vÊn ®Ò ®-îc c¸c quèc gia ven biÓn tËp trung chó ý quan t©m hµng ®Çu trong qu¸ tr×nh ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch quèc gia. H¬n n÷a trong qu¸ tr×nh khai th¸c vµ sö dông biÓn vµ ®¹i d-¬ng cßn liªn quan ®Õn lîi Ých cña mçi quèc gia dï cã biÓn hay kh«ng cã biÓn, ®Æc biÖt lµ vÊn ®Ò ph©n chia biªn giíi trªn biÓn gi÷a c¸c quèc gia h÷u quan rÊt phøc t¹p v× lîi Ých cña mçi n-íc ®ßi hái mçi quèc gia liªn quan ph¶i t«n träng luËt ph¸p vµ thùc tiÔn quèc tÕ ®Æc biÖt lµ C«ng -íc cña Liªn hîp quèc vÒ LuËt biÓn n¨m 1982, nh»m gi¶i quyÕt mäi tranh chÊp chñ quyÒn trªn biÓn th«ng qua con ®-êng ®µm ph¸n, hoµ b×nh t×m kiÕm nh÷ng gi¶i ph¸p thÝch hîp ®¶m b¶o c¸c bªn cïng cã lîi trªn nguyªn t¾c c«ng b»ng. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] John Kennedy, Tæng thèng Mü tr-íc ®©y ®· gäi ®¹i d-¬ng lµ “vò trô bªn trong”, c¸i “vò trô bªn trong” nµy tuy vÞ trÝ n»m trªn tr¸i ®Êt, nh-ng chóng ta hiÓu rÊt Ýt vÒ nã gièng nh- ®èi víi “vò trô bªn ngoµi”. §©y lµ luËn ®iÓm cho chóng ta thÊy r»ng rÊt nhiÒu quèc gia trªn thÕ giíi ®Æc biÖt lµ c¸c quèc gia ven biÓn ch-a chó träng ®Õn lîi Ých cña biÓn trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ cña m×nh vµ ch-a cã nhiÒu nghiªn cøu vÒ khoa häc biÓn thiÕt thùc ®Ó ®em l¹i lîi Ých cho nh©n lo¹i.

Ngay cho ®Õn ngµy h«m nay, chóng ta míi hoµn thµnh c«ng t¸c ®iÒu tra b-íc ®Çu ch-a tíi 20% vïng n-íc s©u vµ kh«ng qu¸ 5% vïng biÓn ven bê. Tuy nhiªn bÒ mÆt tr¸i ®Êt phÇn lín lµ n-íc, nh-ng t- t-ëng, hµnh vi vµ cuéc sèng cña nh©n lo¹i vÉn lÊy ®Êt liÒn lµm c¬ së.