phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn Chƣơng 2: Tích hợp nội dung giáo dục giới tính trong dạy học nội dung Sinh học cơ thể động vật – Sinh học 11 Chƣơng 3: Thực nghiệm sƣ phạm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1.1 Một số vấn đề về sư phạm tích hợp 1. Khái niệm sư phạm tích hợp Khi đứng trên bục giảng, giáo viên cảm thấy rằng họ phải làm quá nhiều việc và không có đủ thời gian để dạy hết mọi thứ mà học sinh cần phải biết. Ngày càng có nhiều sách giáo khoa và các tài liệu bổ trợ đƣợc xuất bản để đáp ứng nhu cầu về kiến thức ngày càng tăng. Ngoài ra, ngày càng có nhiều những đòi hỏi của đủ các cấp từ quận (huyện) đến quốc gia làm ảnh hƣởng đến việc sử dụng thời gian trên lớp của giáo viên.
Trong khi đó, nhu cầu của học sinh không hề giảm bớt. Vì một thực tế nhƣ vậy thì giáo viên khó có thể quan tâm đến sự liên hệ giữa các tƣ liệu có vẻ nhƣ không ăn nhập gì với nhau trong nội bộ từng môn học và giữa các môn học với nhau. Kết quả là học sinh cứ học hết giờ học này đến giờ khác, hết môn này đến môn khác một cách rời rạc.Vì vậy, việc tích hợp chƣơng trình có thể là một phƣơng tiện tối cần thiết để tạo ra sự kết dính, tạo ra sự thống nhất trong hoạt động học của học sinh. Theo Xavier Roegiers: "Khoa sư phạm tích hợp dựa trên tư tưởng năng lực, tức là biết sử dụng các kĩ năng trong một tình huống có vấn đề".
Điều đó có nghĩa là: Nhà trƣờng phải tiếp tục là một đảm bảo cho những giá trị quan trọng của xã hội. Thật vậy, chỉ có thông qua những giá trị đó, thì toàn bộ các hoạt động học tập và hoạt động nghề nghiệp mới có ý nghĩa. Nhà trƣờng không chỉ có chức năng ƣu tiên là truyền đạt kiến thức và thông tin mà còn giúp học sinh có khả năng tìm thông tin, quản lý thông tin và tổ chức kiến thức. Ngoài khía cạnh kiến thức đơn thuần, nhà trƣờng trƣớc hết phải tập trung cố gắng dạy học sinh cách sử dụng kiến thức của mình vào những tình huống có ý nghĩa với học sinh.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo Phạm Văn Lập: "Tích hợp có nghĩa là những kiến thức, kỹ năng học được ở môn học này, phần này của môn học được sử dụng như những công cụ để nghiên cứu học tập trong môn học khác, trong các phần khác của cùng một môn học". Mục đích của sư phạm tích hợp Tích hợp làm cho quá trình học tập có ý nghĩa bằng cách gắn học tập với cuộc sống hàng ngày. Phân biệt cái cốt yếu với cái ít quan trọng hơn. Cái cốt yếu là những năng lực cơ bản cần thiết giúp học sinh vận dụng để xử lý những tình huống có ý nghĩa trong cuộc sống hoặc đặt cơ sở không thể thiếu trong quá trình học tập tiếp theo.
Dạy học theo quan điểm tích hợp giúp học sinh vận dụng kiến thức trong những tình huống cụ thể. Thay vì chú trọng đến việc truyền thụ kiến thức thuần túy thì việc tập dƣợt cho học sinh nhiều kiến thức, kĩ năng vào các tình huống thực tế, có ích cho cuộc sống lại đƣợc chú trọng hơn. Ngoài ra, tích hợp trong dạy học là giúp ngƣời học xác lập mối quan hệ giữa các khái niệm đã học. Các phương thức tích hợp trong dạy học Theo Xanvier Roegiers có 4 phƣơng thức tích hợp.
Thứ nhất, những ứng dụng chung cho nhiều môn học đƣợc thực hiện ở cuối năm học hay cuối cấp học. Ví dụ: Các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học vẫn đƣợc dạy riêng rẽ nhƣng đến cuối năm hoặc cuối cấp có một phần, một chƣơng về những vấn đề chung của khoa học tự nhiên và thành tựu ứng dụng thực tiễn, học sinh đƣợc đánh giá bằng bài thi tổng hợp kiến thức. Thứ hai, những ứng dụng chung cho nhiều môn học đƣợc thực hiện ở những thời điểm cụ thể đều đặn trong năm học. Ví dụ: Các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học vẫn đƣợc dạy riêng rẽ, hoặc vì bản chất và logic phát triển nội dung từng môn học, hoặc vì các môn này do các giáo viên khác nhau đảm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Tuy nhiên, chƣơng trình có bố trí xen một số chƣơng trình tích hợp liên môn nhằm làm cho học sinh quen dần với việc sử dụng kiến thức những môn học gần gũi nhau. Thứ ba, phối hợp quá trình học tập những môn học khác nhau bằng đề tài tích hợp. Cách này đƣợc áp dụng cho những môn học gần nhau về bản chất, mục tiêu hoặc cho những môn học có đóng góp bổ sung nhau, thƣờng dựa vào một môn học công cụ nhƣ Tiếng Việt, Toán. Trong trƣờng hợp này, môn học tích hợp đƣợc một giáo viên giảng dạy.
Thứ tƣ, phối hợp quá trình học tập những môn học khác nhau bằng các tình huống tích hợp, xoay quanh những mục tiêu chung cho một nhóm môn, tạo thành môn học tích hợp. Lên đến cấp THCS, THPT hệ thống khái niệm trong các môn học phức tạp hơn, đòi hỏi sự phát triển tuần tự chặt chẽ hơn, mỗi môn học thƣờng do một giáo viên đƣợc đào tạo chuyên đảm nhiệm, do đó cách tích hợp thứ ba khó thực hiện, thƣờng thiên về áp dụng cách thứ tƣ. Tuy có nhiều khó khăn nhƣng phải tìm cách vƣợt qua vì dạy học tích hợp là xu hƣớng tất yếu, đem lại nhiều lợi ích. Vai trò của tích hợp trong dạy học Dạy học từng môn riêng rẽ giúp học sinh hình thành kiến thức khoa học một cách hệ thống, dạy học tích hợp giúp học sinh liên hệ kiến thức trong nhà trƣờng và thực tiễn cuộc sống.
Dạy học tích hợp giúp học sinh có năng lực giải quyết tốt các tình huống có vấn đề mang tính tích hợp trong cuộc sống. Khuynh hƣớng dạy học theo hƣớng tích hợp cho phép rút ngắn đƣợc thời gian dạy học, đồng thời tăng cƣờng đƣợc khối lƣợng và chất lƣợng thông tin của chƣơng trình và nội dung sách giáo khoa phổ thông.Việc giảng dạy tích hợp rèn cho học sinh ý thức và kỹ năng vận dụng kiến thức đã học để xử lý các vấn đề đặt ra trong học tập. Đối với một số nội dung kiến thức, ngƣời giáo viên chỉ nên giới thiệu ở chừng mực cần thiết cho sự hiểu biết tối thiểu về LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com khía cạnh đang đề cập. Nhờ vậy, có thể khơi gợi trí tò mò, tinh thần ham hiểu biết của ngƣời học.
Cần đánh giá cao những học sinh biết sử dụng kiến thức của phân môn này để tham gia giải quyết những vấn đề của phân môn khác. Đó là những thói quen, cơ sở để sau này các em có điều kiện tiếp thu và vận dụng dễ dàng hơn phƣơng pháp nghiên cứu liên ngành ở các bậc học cao hơn, cũng nhƣ khi bƣớc chân vào cuộc sống, xã hội, có khả năng giải quyết các vấn đề thực tiễn, vì mọi tình huống xảy ra trong cuộc sống bao giờ cũng là tình huống tích hợp. Dạy học tích hợp giúp học sinh sử dụng một cách tối đa các kiến thức đã học ở tất cả các môn vào gải quyết một vấn đề, đồng thời kéo kiến thức trong nhà trƣờng gần lại với kiến thức xã hội. Dạy học tích hợp giúp học sinh học tập thông minh và vận dụng sáng tạo kiến thức, kỹ năng và phƣơng pháp của khối tri thức toàn diện, hài hòa và hợp lí trong giải quyết những tình huống khác nhau và mới mẻ trong cuộc sống hiện đại.
Ngoài ra, dạy học tích hợp còn đảm bảo cho học sinh khả năng huy động có hiệu quả những kiến thức và năng lực của mình để giải quyết một cách hữu ích một tình huống xuất hiện,và nếu có, để đối mặt với một khó khăn bất ngờ, một tình huống chƣa gặp. Học sinh có thể học tập nhiều hơn nếu đƣợc cung cấp đầy đủ tƣ liệu học tập đƣợc biên soạn trong khuôn khổ một chƣơng trình tích hợp các khoa học một cách hợp lý. Tích hợp giáo dục giới tính trong dạy học Sinh học 1. Khái niệm về giáo dục giới tính Giáo dục giới tính là một lĩnh vực phức tạp.
Có nhiều quan niệm, nhiều ý kiến khác nhau về vấn đề này. Có những ý kiến cho rằng chỉ nên tiến hành giáo dục giới tính khi các em vào thời kì chín muồi giới tính. Petrovxki đã khẳng định: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com "Quan niệm đó không đúng bởi vì một loạt vấn đề liên quan đến giáo dục giới tính phải được giải quyết ngay từ thời kì thơ ấu". Một số ý kiến nhầm lẫn giáo dục giới tính với giáo dục tính dục hoặc giáo dục tình dục, giáo dục tình yêu.
Thực ra tính dục chỉ là một bộ phận của giới tính. Sự thu hẹp phạm vi của giáo dục giới tính nhƣ vậy có thể sẽ đƣa đến tác dụng phản diện hoặc hạn chế hiệu quả của giáo dục giới tính. Có một số ngƣời cho rằng, không nên giáo dục giới tính, vì nhƣ thế làm hoen ố tâm hồn trong sáng, non nớt của các em, là thiếu tế nhị, không phù hợp với môi trƣờng sƣ phạm là "vẽ đường cho hươu chạy". Sevbakov đã nhận xét về quan niệm trên: "Trước đây, trong một thời gian dài, có một số ý kiến cực kì sai lầm, cho rằng con người có khả năng tự định hướng một cách tự nhiên và hầu như tự động trước những vấn đề thuộc quan hệ thầm kín giữa nam và nữ, rằng việc thảo luận rộng rãi và toàn diện vấn đề này, việc tuyên truyền những kiến thức, dù trên cơ sở khoa học chăng nữa, cũng đều là thiếu đạo đức, dung tục và có khả năng đưa đến những quan tâm không lành mạnh về vấn đề quan hệ nam nữ và đưa đến tình trạng suy đồi đạo đức.
Trong khi đó “chính việc thiếu kiến thức về những vấn đề này, cũng giống như mọi tình trạng dốt nát khác, lại là điều nguy hiểm và có phương hại đến tâm lí và đạo đức con người” [15]. Giáo sƣ Trần Trọng Thủy, Giáo sƣ Đặng Xuân Hoài cho rằng, giáo dục giới tính có phạm vi rất rộng lớn, tác động toàn diện đến tâm lí, đạo đức con ngƣời. Theo giáo sƣ Phạm Hoàng Gia, giáo dục giới tính phải đƣợc xem xét nhƣ là một bộ phận hợp thành của nền giáo dục xã hội.