Phân tích thực trạng xuất khẩu hàng dăm gỗ tại Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế

Khóa luận: Thực trạng xuất khẩu hàng dăm gỗ tại Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế giai đoạn 2021 - 2023

• Tác giả: Nguyễn Hoàng An
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Dũng Thể
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng
• Đề tài: Phân tích thực trạng xuất khẩu hàng dăm gỗ tại Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về xuất khẩu dăm gỗ tại Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế

Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế là doanh nghiệp tiêu biểu trong lĩnh vực xuất khẩu lâm sản tại miền Trung. Đơn vị sở hữu cảng chuyên dùng và hệ thống kho bãi quy mô lớn tại khu vực Chân Mây. Hoạt động xuất khẩu hàng dăm gỗ đóng vai trò trọng tâm trong cơ cấu doanh thu của đơn vị. Nguồn nguyên liệu chủ yếu được thu mua từ các hộ trồng rừng keo lai tại địa phương. Doanh nghiệp thực hiện quy trình chế biến khép kín từ khâu tiếp nhận gỗ tròn đến băm dăm và sàng lọc tiêu chuẩn. Sản phẩm dăm gỗ đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường châu Á như Trung Quốc và Nhật Bản. Tình hình tài chính giai đoạn 2021–2023 cho thấy quy mô tài sản duy trì ở mức cao trên 850 tỷ đồng. Trong đó tỷ trọng tài sản dài hạn chiếm hơn 70% tổng tài sản. Điều này phản ánh sự đầu tư đồng bộ vào máy móc bốc dỡ và cầu cảng hiện đại. Khả năng cung ứng ổn định giúp công ty khẳng định vị thế đối tác thương mại uy tín. Dù vậy, thị trường thế giới luôn biến động đòi hỏi doanh nghiệp phải nắm bắt cơ hội linh hoạt.

1.1. Lịch sử hình thành và thế mạnh hạ tầng

Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế thành lập nhằm khai thác tiềm năng lâm nghiệp khu vực miền Trung. Trụ sở và cơ sở chế biến đặt gần cụm cảng nước sâu tạo ưu thế giao thương đường biển vượt trội. Doanh nghiệp đầu tư dây chuyền sản xuất dăm gỗ với công suất lớn. Hệ thống băng tải chuyển hàng trực tiếp từ bãi tập kết ra boong tàu giúp giảm thiểu thời gian neo đậu. Đội ngũ lao động địa phương có kỹ năng vận hành máy móc thành thạo. Cơ sở hạ tầng logistics đồng bộ tạo nên chuỗi cung ứng khép kín và giảm chi phí vận hành. Nhờ vậy, thương hiệu nhanh chóng mở rộng hợp tác với các tập đoàn bột giấy quốc tế.

1.2. Cơ cấu mặt hàng và thị trường mục tiêu

Dăm gỗ tràm và dăm gỗ bạch đàn là hai mặt hàng xuất khẩu chủ lực của đơn vị. Kích thước dăm gỗ luôn tuân thủ tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt về độ ẩm và tỷ lệ vỏ. Doanh nghiệp cung cấp nguồn nguyên liệu chất lượng cao phục vụ các nhà máy sản xuất giấy và ván nhân tạo. Thị trường nhập khẩu chính tập trung tại Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Các hợp đồng mua bán ngoại thương dài hạn giúp bảo đảm đầu ra liên tục cho nhà máy. Doanh nghiệp thường xuyên khảo sát nhu cầu đối tác để điều chỉnh quy cách kỹ thuật kịp thời. Hoạt động xuất khẩu đóng góp ngân sách lớn cho tỉnh Thừa Thiên Huế.

II. Phân tích thực trạng xuất khẩu dăm gỗ tại Công ty Hào Hưng Huế

Giai đoạn 2021–2023 ghi nhận nhiều biến động trong hoạt động xuất khẩu dăm gỗ của Công ty Hào Hưng Huế. Năm 2022 chứng kiến tổng tài sản tăng 8,62% đạt 929,48 tỷ đồng nhờ mở rộng sản xuất. Tuy nhiên, sang năm 2023 con số này sụt giảm 7,39% xuống mức 860,79 tỷ đồng. Nguyên nhân bắt nguồn từ sự sụt giảm nhu cầu tiêu thụ giấy toàn cầu. Tài sản ngắn hạn biến động mạnh theo lượng hàng tồn kho tại bãi cảng. Cụ thể năm 2022 tài sản ngắn hạn tăng 43,47% nhưng giảm 14,84% vào năm 2023. Quy trình thực hiện đơn hàng bộc lộ một số nút thắt trong khâu kiểm soát chất lượng nguyên liệu đầu vào. Chi phí cước vận tải biển biến động thất thường gây áp lực lên biên lợi nhuận. Sự cạnh tranh từ các cơ sở chế biến nhỏ lẻ đẩy giá thu mua gỗ cây tăng cao. Thời tiết mưa bão kéo dài tại miền Trung cũng cản trở quá trình băm sấy dăm gỗ. Những rào cản này ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giao nhận tàu biển.

2.1. Biến động quy mô tài sản và hàng tồn kho

Cơ cấu tài sản phản ánh rõ nét đặc thù ngành chế biến gỗ xuất khẩu. Tài sản dài hạn luôn chiếm trên 70% giá trị nguồn vốn doanh nghiệp. Hệ thống máy móc, xe tải tự đổ và mặt bằng cầu bến tiêu tốn nguồn vốn cố định rất lớn. Năm 2021, tài sản ngắn hạn chỉ đạt 185,38 tỷ đồng rồi tăng vọt lên 265,97 tỷ đồng vào năm 2022. Lượng dăm tồn đọng tại kho tăng cao do lịch tàu nhận hàng bị hoãn. Đến năm 2023, giá trị này tụt về 226,50 tỷ đồng khi lượng hàng giải phóng nhanh hơn. Sự dao động này đòi hỏi công ty phải cân đối dòng vốn lưu động để duy trì sản xuất ổn định.

2.2. Khó khăn trong quy trình logistics và thủ tục

Thủ tục kiểm tra chuyên ngành và hải quan đôi khi phát sinh chậm trễ ngoài dự kiến. Dăm gỗ phải trải qua khâu kiểm dịch thực vật nghiêm ngặt trước khi xuất bến. Quy trình phân tích độ ẩm và kích thước hạt đòi hỏi thời gian lấy mẫu kiểm nghiệm. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt tàu hàng cỡ lớn làm phát sinh chi phí lưu bãi. Việc xếp dỡ hàng hóa ngoài trời chịu tác động lớn bởi mưa bão kéo dài tại Thừa Thiên Huế. Khi mặt bãi ẩm ướt, chất lượng dăm dễ bị suy giảm nếu không che chắn kỹ lưỡng. Sự phối hợp giữa các bên liên quan còn thiếu tính liên kết chặt chẽ.

III. Giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu dăm gỗ tại Công ty Hào Hưng Huế

Để nâng cao hiệu quả xuất khẩu dăm gỗ, Công ty Hào Hưng Huế cần triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp trọng tâm. Đầu tiên là hiện đại hóa công nghệ phân loại dăm gỗ và tự động hóa khâu đóng gói bốc dỡ. Việc đầu tư hệ thống băng tải kín giúp hạn chế bụi bẩn và giảm thất thoát nguyên liệu ra môi trường. Thứ hai, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng vùng nguyên liệu bền vững thông qua việc liên kết cùng nông dân. Việc cấp chứng chỉ rừng quốc tế như FSC sẽ giúp nâng cao giá trị hàng xuất khẩu sang các thị trường khó tính. Tiếp theo, việc áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý chuỗi cung ứng là ưu tiên hàng đầu. Ứng dụng phần mềm logistics giúp giám sát hành trình xe chở gỗ và theo dõi tiến độ xếp dỡ tại cảng theo thời gian thực. Bên cạnh đó, công tác đào tạo chuyên môn cho nhân sự giao nhận ngoại thương cần tiến hành định kỳ. Đội ngũ nhân viên thông thạo thủ tục hải quan điện tử sẽ rút ngắn thời gian thông quan lô hàng.

3.1. Tối ưu hóa chuỗi cung ứng và kho bãi

Quản trị kho bãi khoa học giúp giảm thiểu hư hỏng nguyên liệu trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Doanh nghiệp cần quy hoạch các khu vực chứa dăm gỗ riêng biệt theo độ ẩm và thời gian nhập. Hệ thống bạt che chuyên dụng công nghiệp cần được trang bị đồng bộ nhằm ngăn ngừa nước mưa ngấm vào dăm. Bên cạnh đó, việc điều tiết xe tải vận chuyển gỗ nguyên liệu vào khung giờ hợp lý tránh gây ùn tắc tại cổng bến. Việc bảo dưỡng định kỳ các cẩu trục và băng chuyền giúp kéo dài tuổi thọ thiết bị. Chuỗi cung ứng vận hành trơn tru sẽ tiết kiệm đáng kể chi phí lưu kho lưu bãi.

3.2. Mở rộng thị trường và đa dạng hóa đối tác

Việc tìm kiếm đối tác mới ngoài các thị trường truyền thống giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro tập trung. Công ty Hào Hưng Huế cần chủ động tham gia các hội chợ xúc tiến thương mại quốc tế ngành gỗ. Doanh nghiệp cần tìm kiếm các hợp đồng xuất khẩu trực tiếp sang thị trường châu Âu và Đông Bắc Á. Ngoài ra, việc nghiên cứu phát triển thêm sản phẩm viên nén sinh khối từ phụ phẩm dăm gỗ là hướng đi giàu tiềm năng. Điều này giúp tối đa hóa giá trị gia tăng từ nguồn tài nguyên rừng trồng bản địa. Sự đa dạng hóa thị trường tạo thế chủ động cho doanh nghiệp trước các biến động thương mại.

IV. Kết luận về hoạt động xuất khẩu dăm gỗ tại Công ty Hào Hưng Huế

Hoạt động xuất khẩu hàng dăm gỗ tại Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế giữ vai trò then chốt đối với kinh tế địa phương. Doanh nghiệp đã xây dựng được nền tảng hạ tầng logistics vững chắc tại khu vực cảng Chân Mây. Tỷ trọng tài sản dài hạn luôn chiếm ưu thế khẳng định định hướng phát triển bền vững và lâu dài. Tuy nhiên, giai đoạn 2021–2023 cũng đặt ra những thách thức lớn về quản lý hàng tồn kho và chi phí vận tải. Việc nhanh chóng triển khai các giải pháp nâng cao công nghệ và đa dạng hóa thị trường là tất yếu khách quan. Kết quả nghiên cứu thực trạng mang lại nhiều bài học giá trị cho các doanh nghiệp xuất khẩu dăm gỗ tại Việt Nam. Doanh nghiệp cần chủ động thích ứng với biến động nhu cầu quốc tế để duy trì mức tăng trưởng dương. Sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương về quy hoạch vùng nguyên liệu cũng là điều kiện thuận lợi. Với những bước đi chiến lược đúng đắn, công ty sẽ tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu trong ngành xuất khẩu gỗ dăm.

4.1. Đánh giá tổng quan hiệu quả hoạt động

Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế đã tạo dựng năng lực cạnh tranh ấn tượng trong ngành lâm sản. Sự kết hợp giữa cảng chuyên dụng và dây chuyền băm gỗ mang lại hiệu suất xuất khẩu cao. Doanh nghiệp tạo việc làm thường xuyên cho hàng trăm lao động địa phương và ổn định sinh kế cho hộ trồng rừng. Mặc dù đối mặt với biến động kinh tế vĩ mô, cấu trúc tài chính vẫn phản ánh năng lực sản xuất vững chắc. Tỷ trọng tài sản dài hạn lớn chứng minh nền tảng vật chất kiên cố của đơn vị. Khả năng cung ứng ổn định là lợi thế cạnh tranh nòng cốt giúp duy trì quan hệ đối tác quốc tế.

4.2. Khả năng ứng dụng và định hướng tương lai

Mô hình tích hợp cảng biển và cơ sở chế biến của công ty là bài học thực tiễn giá trị. Mô hình này giúp rút ngắn chu trình logistics và giảm thiểu chi phí xếp dỡ trung gian. Doanh nghiệp cần tiếp tục ứng dụng công nghệ xanh trong xử lý bụi gỗ và nước thải công nghiệp. Việc mở rộng hợp tác chuỗi giá trị rừng trồng đem lại nguồn nguyên liệu hợp pháp và bền vững. Đồng thời, việc số hóa thủ tục hải quan và chứng từ vận tải biển nâng cao tốc độ giải phóng tàu. Đây là kim chỉ nam giúp doanh nghiệp mở rộng thị phần tại khu vực Đông Á trong giai đoạn tới.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động thương mại quốc tế của Việt Nam đã ghi nhận những bước chuyển biến sâu rộng từ sau công cuộc Đổi mới năm 1986 và đặc biệt là sau khi chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào ngày 11/01/2007. Xuất khẩu hàng hóa trở thành động lực quan trọng mang lại nguồn thu ngoại tệ cho nền kinh tế quốc gia. Trong cơ cấu hàng xuất khẩu, nhóm ngành gỗ và các sản phẩm gỗ giữ vai trò trụ cột khi đứng ở vị trí thứ 7 trong nhóm 10 mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Tuy nhiên, sau giai đoạn tăng trưởng liên tục từ 2020 đến 2022, năm 2023 kim ngạch xuất khẩu ngành gỗ đã suy giảm 15,9% (theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan) trước tác động tiêu cực của suy thoái kinh tế toàn cầu, khủng hoảng năng lượng và các rào cản kỹ thuật khắt khe như Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EU) có hiệu lực từ ngày 29/06/2023.

Tại tỉnh Thừa Thiên Huế, hoạt động xuất khẩu dăm gỗ làm nguyên liệu giấy và nhiên liệu sinh khối đóng góp đáng kể vào cơ cấu kinh tế địa phương. Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế là một trong những doanh nghiệp nòng cốt trong lĩnh vực này tại địa bàn. Năm 2022, công ty ghi nhận kim ngạch xuất khẩu dăm gỗ đạt 35,41 triệu USD, song sang năm 2023 chỉ số này giảm sút xuống còn 18,24 triệu USD. Đứng trước sự biến động mạnh mẽ của thị trường quốc tế cùng các rào cản chuỗi cung ứng, việc phân tích thực trạng nghiệp vụ và kết quả xuất khẩu trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm giúp doanh nghiệp nhận diện điểm mạnh, hạn chế và hoàn thiện quy trình vận hành.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Đánh giá thực trạng xuất khẩu dăm gỗ của Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình và thúc đẩy hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp trong giai đoạn tiếp theo.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn liên quan đến hoạt động và quy trình xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp.
   • Đánh giá thực trạng quy trình xuất khẩu mặt hàng dăm gỗ tại Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế giai đoạn 2021 – 2023.
   • Định hướng và đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quy trình, thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu mặt hàng dăm gỗ của công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý thuyết và thực trạng xuất khẩu hàng dăm gỗ của Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế.
• Phạm vi nội dung: Tình hình thực hiện quy trình nghiệp vụ xuất khẩu, chứng từ ngoại thương, kết quả xuất khẩu và các chỉ tiêu tài chính, tồn kho liên quan đến mặt hàng dăm gỗ.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế (trụ sở tại Khu công nghiệp La Sơn và hạ tầng khai thác tại Bến số 3 Cảng Chân Mây, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thực trạng kinh doanh, tài sản và kim ngạch được phân tích chủ yếu trong giai đoạn 2021 – 2023; số liệu chuỗi thời gian phục vụ mô hình dự báo kinh tế lượng được thu thập theo quý từ năm 2020 đến hết năm 2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống nền tảng dựa trên các khái niệm pháp lý, lý thuyết thương mại quốc tế và quản trị chuỗi cung ứng:

• Cơ sở pháp lý và khái niệm: Khái niệm hàng hóa xuất khẩu theo Điều 28, Mục 1, Chương I, Luật Thương mại 2005; Khoản 5, Điều 2, Thông tư 54/2018/TT-BGTVT; các quy định về thủ tục và hàng hóa theo Nghị định 187/2013/NĐ-CP (Khoản 3, Điều 32) và Quyết định số 57/1998/NĐ-CP của Chính phủ.
• Học thuyết kinh tế: Học thuyết Lợi thế tuyệt đối của Adam Smith về chuyên môn hóa sản xuất quốc tế dựa trên chi phí; Học thuyết Lợi thế tương đối của David Ricardo về khai thác chi phí cơ hội; Mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael E. Porter (1996) dùng để đánh giá tương quan giữa đối thủ hiện tại, đối thủ tiềm năng, nhà cung cấp, khách hàng và sản phẩm thay thế.
• Quy trình nghiệp vụ: Khung quy trình tổ chức thực hiện nghiệp vụ xuất kinh doanh gồm 9 bước theo giáo trình của Đoàn Thị Hồng Vân và Kim Ngọc Đạt (2010), từ khâu xin giấy phép, chuẩn bị hàng hóa, kiểm tra, bảo hiểm, thuê phương tiện vận tải, khai báo hải quan, giao hàng, thanh toán đến xử lý khiếu nại.

Phương pháp nghiên cứu và công cụ xử lý dữ liệu:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính nội bộ, tờ khai hải quan, chứng từ vận đơn của Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế; số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, Cổng thông tin điện tử tỉnh Thừa Thiên Huế; kết hợp phỏng vấn sâu cán bộ quản lý xuất khẩu của công ty.
• Phương pháp thống kê và so sánh: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, tính toán số tuyệt đối và số tương đối trên phần mềm Microsoft Excel 2016 nhằm phản ánh biến động kim ngạch, sản lượng và các chỉ tiêu tài chính.
• Phương pháp dự báo chuỗi thời gian: Thực hiện trên phần mềm Stata và Excel với hai mô hình:
  • Phương pháp san mũ thời vụ Holt – Winters: Ứng dụng cho cả hai dạng mô hình thời vụ cộng và thời vụ nhân, sử dụng bộ ba tham số san phẳng $\alpha, \beta, \gamma$ (các giá trị 0,2; 0,3; 0,4) để ước lượng xu thế và mùa vụ.
  • Mô hình tích hợp tự hồi quy trung bình trượt (ARIMA): Kiểm tra tính dừng của chuỗi dữ liệu kim ngạch theo quý giai đoạn 2020 – 2023 bằng kiểm định nghiệm đơn vị Augmented Dickey-Fuller (ADF) trên sai phân bậc 1, phân tích đồ thị tự tương quan (ACF) và tự tương quan riêng phần (PACF) để nhận dạng bậc mô hình, lựa chọn mô hình tối ưu thông qua sai số phần trăm tuyệt đối trung bình (MAPE).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về hoạt động xuất khẩu và tổng quan thực trạng ngành gỗ. Về mặt lý luận, tác giả phân loại các hình thức xuất khẩu chủ yếu gồm: xuất khẩu trực tiếp, xuất khẩu gián tiếp (ủy thác), buôn bán đối lưu, xuất khẩu theo nghị định thư, xuất khẩu tại chỗ, gia công quốc tế và tạm nhập tái xuất. Đi sâu vào hoạt động xuất kinh doanh, đề tài chuẩn hóa quy trình 9 bước và các chứng từ thiết yếu bao gồm: Hợp đồng mua bán ngoại thương (Sale Contract), Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), Chứng thư giám định, Tờ khai hải quan, Vận đơn đường biển (Bill of Lading), Hợp đồng ủy thác và Bảng kê lâm sản xuất khẩu. Đồng thời, chương này phân tích hệ thống chỉ tiêu đánh giá (kim ngạch, tốc độ tăng trưởng, cơ cấu thị trường) cùng các nhóm nhân tố ảnh hưởng từ vĩ mô (kinh tế, chính trị - pháp luật, văn hóa - xã hội, tự nhiên, công nghệ, cạnh tranh) đến vi mô (năng lực lãnh đạo, bộ máy tổ chức, nhân sự, tiềm lực tài chính).

Về cơ sở thực tiễn, chương 1 trình bày bức tranh toàn cảnh ngành gỗ và dăm gỗ giai đoạn 2020 – 2023:

• Năm 2023, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ cả nước đạt 13,18 tỷ USD, giảm 15,9% so với năm 2022 (đạt trên 15,8 tỷ USD). Năm thị trường tiêu thụ lớn nhất chiếm 89,13% thị phần gồm: Mỹ (hơn 7,1 tỷ USD, giảm 16,3%), Trung Quốc (hơn 1,73 tỷ USD, giảm 20,4%), Nhật Bản (hơn 1,65 tỷ USD, giảm 12,5%), Hàn Quốc (796,81 triệu USD, giảm 21,3%) và EU (455,52 triệu USD, giảm 29,5%). Ngược lại, xuất khẩu sang Ấn Độ tăng 292,1% (đạt 122,02 triệu USD) và Indonesia tăng 123,3% (đạt 86,63 triệu USD).
• Riêng mặt hàng dăm gỗ: Năm 2023, Việt Nam xuất khẩu gần 14,42 triệu tấn dăm gỗ với giá trị 2,22 tỷ USD (giảm 8,8% về lượng và giảm 20,4% về giá trị so với năm 2022), chiếm tỷ trọng 16,8% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành gỗ. Ba thị trường nhập khẩu dăm gỗ lớn nhất của Việt Nam là Trung Quốc (9,38 triệu tấn, đạt trên 1,43 tỷ USD, chiếm 65,1% về lượng và 64,7% về giá trị), Nhật Bản (3,98 triệu tấn, đạt 610,43 triệu USD, chiếm 27,3% về lượng) và Hàn Quốc (548,59 nghìn tấn, đạt 91,88 triệu USD, chiếm 3,8% về lượng).
• Về giá xuất khẩu: Giá dăm gỗ xuất khẩu trung bình năm 2023 sụt giảm sâu so với mức đỉnh đầu năm. Tại thị trường Trung Quốc, giá giảm từ 183 – 185 USD/tấn xuống dưới 140 USD/tấn vào giữa năm và dao động dưới 150 USD/tấn cuối năm. Tại thị trường Nhật Bản, giá xuất khẩu từ mức 181 USD/tấn vào tháng 1/2023 giảm xuống còn 145 USD/tấn vào tháng 12/2023. Thị trường Hàn Quốc giảm từ 200 USD/tấn xuống mức đáy 136 USD/tấn trước khi phục hồi lên 172 USD/tấn vào các tháng cuối năm.
• Tại địa bàn Thừa Thiên Huế, tính đến tháng 8/2024, kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh đạt 778,6 triệu USD (tăng 13% so với cùng kỳ), riêng nhóm gỗ và sản phẩm gỗ đạt 121,4 triệu USD, gấp 2,1 lần so với cùng kỳ năm trước.

Chương 2: Đánh giá thực trạng quy trình xuất khẩu mặt hàng dăm gỗ của Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế

Chương 2 tập trung phân tích nguồn lực, cơ cấu tài chính, quy trình kỹ thuật nghiệp vụ và kết quả xuất khẩu của công ty:

• Tổng quan doanh nghiệp: Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế được thành lập năm 2014, là công ty con trực thuộc Công ty TNHH Hào Hưng (thành lập năm 2000). Công ty có trụ sở tại KCN La Sơn với diện tích 58.000 m² (diện tích xây dựng 12.749 m² gồm xưởng sản xuất dăm gỗ 896 m², xưởng ván ghép thanh, xưởng xẻ - lò sấy 3.960 m², xưởng ghép 5.200 m², kho thành phẩm 1.543 m²). Doanh nghiệp sở hữu hạ tầng Bến số 3 tại Cảng Chân Mây có diện tích 13 ha (hơn 10 ha bãi chứa, gần 3 ha mặt nước, bến dài 270m, tổng vốn đầu tư hơn 846 tỷ đồng), có khả năng tiếp nhận tàu tổng hợp trọng tải đến 50.000 DWT giảm tải, chính thức đi vào vận hành từ tháng 7/2021. Tổng quy mô lao động đạt 174 người (132 nam và 42 nữ).
• Tình hình tài chính giai đoạn 2021 – 2023:

Chỉ tiêu tài sản	Năm 2021 (Tỷ đồng)	Tỷ trọng (%)	Năm 2022 (Tỷ đồng)	Tỷ trọng (%)	Năm 2023 (Tỷ đồng)	Tỷ trọng (%)	Biến động 2022/2021 (%)	Biến động 2023/2022 (%)
Tài sản ngắn hạn	185,38	21,66	265,97	28,61	226,50	26,31	+43,47	-14,84
Tài sản dài hạn	670,31	78,34	663,51	71,39	634,29	73,69	-1,01	-4,40
Tổng tài sản	855,69	100,00	929,48	100,00	860,79	100,00	+8,62	-7,39

Cơ cấu tài sản phản ánh đặc thù doanh nghiệp logistics cảng biển với tỷ trọng tài sản dài hạn luôn duy trì ở mức trên 70%. Biến động của tài sản ngắn hạn chủ yếu gắn liền với giá trị hàng tồn kho và các khoản phải thu thương mại theo mùa vụ xuất khẩu.

• Nghiệp vụ và quy trình xuất khẩu: Hoạt động xuất khẩu dăm gỗ tại công ty áp dụng hình thức xuất kinh doanh (mã loại hình tờ khai B11) kết hợp phương thức ủy thác xuất khẩu qua công ty mẹ; vận chuyển chủ yếu bằng đường biển qua tàu hàng rời chuyên dụng theo điều kiện thương mại quốc tế Incoterms (chủ yếu là điều kiện FOB Cảng Chân Mây hoặc CIF/CFR tùy thỏa thuận). Bộ chứng từ xuất khẩu thực tế bao gồm: Hợp đồng mua bán ngoại thương, Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), Chứng thư giám định số lượng - chất lượng (độ ẩm, cỡ dăm), Tờ khai hải quan xuất khẩu, Vận đơn đường biển (B/L) và Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O).
• Kết quả xuất khẩu và tồn kho: Năm 2022 ghi nhận kết quả cao nhất với kim ngạch đạt 35,41 triệu USD nhờ giá xuất khẩu thế giới neo cao. Sang năm 2023, kim ngạch sụt giảm xuống 18,24 triệu USD do nhu cầu tiêu thụ bột giấy và viên nén tại thị trường Trung Quốc và Nhật Bản chậm lại, dẫn đến gia tăng lượng tồn kho dăm gỗ tại bãi cảng.
• Phân tích dự báo chuỗi thời gian cho năm 2024:
  • Tác giả thiết lập chuỗi số liệu kim ngạch xuất khẩu theo quý từ năm 2020 đến 2023 (16 quan sát) để thực hiện dự báo.
  • Sử dụng phương pháp san mũ Holt – Winters với hai dạng thời vụ cộng và thời vụ nhân, chạy thực nghiệm với bộ tham số san $\alpha = 0,2; \beta = 0,3; \gamma = 0,4$.
  • Ứng dụng mô hình kinh tế lượng ARIMA: Thực hiện lấy sai phân bậc 1 của chuỗi số liệu nhằm đảm bảo tính dừng (được xác nhận qua kiểm định nghiệm đơn vị ADF). Căn cứ lược đồ tương quan ACF và PACF để nhận diện tham số $p, d, q$.
  • Đánh giá độ chính xác thông qua tiêu chí sai số MAPE giữa mô hình Holt – Winters và ARIMA; kết quả chỉ ra xu hướng kim ngạch xuất khẩu dăm gỗ năm 2024 của công ty sẽ phục hồi tăng trưởng so với năm 2023.

Chương 3: Định hướng và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình xuất khẩu mặt hàng dăm gỗ của Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế

Dựa trên phân tích thực trạng và điểm nghẽn chuỗi cung ứng, tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp hoàn thiện quy trình:

1. Giải pháp về nguồn hàng: Quy hoạch và xây dựng chuỗi cung ứng nguyên liệu gỗ keo bền vững; mở rộng liên kết với các chủ rừng và hộ nông dân tại Thừa Thiên Huế và các tỉnh lân cận; kiểm soát chặt chẽ quy trình thu mua nguyên liệu thô nhằm đảm bảo tiêu chuẩn chứng chỉ rừng và kiểm soát độ ẩm ngay tại khâu băm dăm.
2. Giải pháp về thị trường: Đa dạng hóa thị trường đối tác, giảm bớt sự phụ thuộc tuyệt đối vào các khách hàng truyền thống tại Trung Quốc; khai thác thị phần tại các thị trường tiềm năng như Nhật Bản, Hàn Quốc và nghiên cứu mở rộng sang các quốc gia có nhu cầu nguyên liệu sinh khối.
3. Giải pháp tiết kiệm chi phí: Tối ưu hóa chi phí bốc dỡ và lưu kho bãi tại Bến số 3 Cảng Chân Mây; giảm hao hụt khối lượng dăm trong quá trình vận chuyển và lưu bãi ngoài trời; kiểm soát chi phí logistics chặng bộ từ nhà máy La Sơn về cảng.
4. Giải pháp về nhân sự: Đào tạo chuyên sâu đội ngũ cán bộ phòng kinh doanh và nghiệp vụ ngoại thương về luật thương mại quốc tế, kỹ năng khai báo hải quan điện tử, thương lượng hợp đồng vận tải biển và xử lý chứng từ thanh toán quốc tế.
5. Giải pháp về tài chính: Quản trị hiệu quả dòng tiền, cân đối kỳ hạn công nợ khách hàng nhằm giảm áp lực vốn lưu động; tận dụng các công cụ bảo hiểm tỷ giá nhằm phòng ngừa rủi ro biến động ngoại hối khi thanh toán bằng USD.

Phần kết luận và kiến nghị đưa ra các đề xuất cụ thể: kiến nghị UBND tỉnh Thừa Thiên Huế hỗ trợ quy hoạch vùng nguyên liệu rừng trồng và chính sách hạ tầng giao thông kết nối; kiến nghị Chi cục Hải quan Cảng Chân Mây tiếp tục hiện đại hóa thủ tục thông quan; kiến nghị các nhà cung ứng ổn định chất lượng và sản lượng gỗ nguyên liệu đầu vào.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và cung cấp hệ thống dữ liệu thực tế về hoạt động xuất khẩu dăm gỗ tại địa phương:

• Phân tích chi tiết biến động kim ngạch xuất khẩu của doanh nghiệp từ mức 35,41 triệu USD năm 2022 xuống 18,24 triệu USD năm 2023, đồng thời làm rõ cơ cấu tài sản với giá trị tài sản dài hạn duy trì trên 634 tỷ đồng (chiếm trên 70% tổng tài sản) phục vụ trực tiếp cho hạ tầng cầu cảng Chân Mây và nhà xưởng chế biến.
• Khái quát toàn bộ dữ liệu xuất khẩu dăm gỗ Việt Nam năm 2023 (14,42 triệu tấn, đạt 2,22 tỷ USD) cùng cơ cấu thị phần chi tiết (Trung Quốc chiếm 65,1% lượng, Nhật Bản chiếm 27,3% lượng, Hàn Quốc chiếm 3,8% lượng) và chuỗi biến động giá giao dịch theo tháng.
• Khóa luận đóng góp về mặt ứng dụng phương pháp luận khi kết hợp giữa phân tích nghiệp vụ ngoại thương định tính với công cụ định lượng chuỗi thời gian (mô hình san mũ Holt – Winters và mô hình ARIMA trên Stata/Excel), cung cấp dự báo định lượng về sự phục hồi kim ngạch xuất khẩu của công ty trong năm 2024 dựa trên kiểm định thống kê tin cậy (ADF, ACF, PACF, MAPE).
• Hệ thống hóa giải pháp mang tính thực tế gắn liền với hoạt động khai thác Bến số 3 cảng Chân Mây của công ty, thay vì đưa ra các giải pháp lý thuyết chung chung.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi số liệu tài chính và thực trạng xuất khẩu chi tiết của đề tài bị giới hạn trong giai đoạn 2021 – 2023; số liệu chuỗi thời gian phục vụ mô hình ARIMA dừng lại ở 16 quan sát theo quý (giai đoạn 2020 – 2023), đây là cỡ mẫu tương đối ngắn đối với các mô hình dự báo chuỗi thời gian kinh tế lượng. Ngoài ra, nghiên cứu tập trung vào trường hợp một doanh nghiệp cụ thể (Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế) nên chưa so sánh mở rộng với các đối thủ cạnh tranh trực tiếp cùng ngành trên địa bàn miền Trung.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng chuỗi số liệu khi doanh nghiệp công bố báo cáo tài chính kiểm toán và số liệu xuất khẩu trọn vẹn năm 2024 để kiểm chứng độ chính xác giữa kết quả dự báo của mô hình ARIMA/Holt – Winters với số liệu thực tế phát sinh; đồng thời mở rộng phạm vi khảo sát liên doanh nghiệp nhằm phân tích chuỗi cung ứng dăm gỗ toàn diện hơn tại khu vực miền Trung.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Kinh doanh quốc tế, Kinh tế thương mại tham khảo về quy trình thực tế xuất khẩu hàng rời (bulk cargo) qua đường biển.
• Độc giả nghiên cứu sâu về bộ hồ sơ nghiệp vụ ngoại thương cho nhóm hàng lâm sản (mã hải quan B11, hợp đồng ủy thác, chứng thư giám định độ ẩm - quy cách dăm, vận đơn hàng rời).
• Sinh viên và nhà nghiên cứu cần tài liệu tham khảo phương pháp thực hành dự báo chuỗi thời gian kết hợp giữa mô hình san mũ mùa vụ Holt – Winters và mô hình ARIMA xử lý trên phần mềm Stata và Excel đối với dữ liệu xuất nhập khẩu.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế sở hữu cơ sở hạ tầng và năng lực sản xuất như thế nào để phục vụ xuất khẩu dăm gỗ?
Công ty có trụ sở tại KCN La Sơn với diện tích 58.000 m² (diện tích xây dựng 12.749 m², gồm xưởng sản xuất dăm gỗ 896 m², xưởng ván ghép thanh, xưởng xẻ lò sấy 3.960 m², xưởng ghép 5.200 m², kho thành phẩm 1.543 m²). Ngoài ra, công ty đầu tư xây dựng Bến số 3 tại Cảng Chân Mây với quy mô 13 ha (hơn 10 ha bến bãi, gần 3 ha mặt nước, chiều dài bến 270m, tổng mức đầu tư hơn 846 tỷ đồng), có năng lực tiếp nhận tàu hàng tổng hợp trọng tải lên đến 50.000 DWT giảm tải, vận hành từ tháng 7/2021.

2. Kim ngạch xuất khẩu gỗ và dăm gỗ Việt Nam năm 2023 biến động ra sao so với năm 2022?
Năm 2023, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đạt 13,18 tỷ USD, giảm 15,9% so với năm 2022. Riêng mặt hàng dăm gỗ xuất khẩu đạt gần 14,42 triệu tấn với giá trị 2,22 tỷ USD, giảm 8,8% về lượng và giảm 20,4% về giá trị so với năm 2022, chiếm 16,8% tổng kim ngạch ngành gỗ.

3. Ba thị trường xuất khẩu dăm gỗ lớn nhất của Việt Nam năm 2023 chiếm tỷ trọng bao nhiêu?
Ba thị trường lớn nhất gồm: Trung Quốc dẫn đầu với hơn 9,38 triệu tấn, đạt trên 1,43 tỷ USD (chiếm 65,1% về lượng và 64,7% về giá trị); Nhật Bản đạt 3,98 triệu tấn, trị giá 610,43 triệu USD (chiếm 27,3% về lượng và 27,5% về giá trị); Hàn Quốc đạt 548,59 nghìn tấn, trị giá 91,88 triệu USD (chiếm 3,8% về lượng và 4,1% về giá trị).

4. Bộ hồ sơ chứng từ xuất khẩu mặt hàng dăm gỗ tại Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế gồm những chứng từ nào?
Bộ chứng từ xuất khẩu kinh doanh (mã loại hình B11) của công ty gồm: Hợp đồng mua bán ngoại thương (Sale Contract), Hợp đồng ủy thác xuất khẩu, Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), Chứng thư giám định (về khối lượng, độ ẩm, cỡ dăm), Tờ khai hàng hóa xuất khẩu và Vận đơn đường biển (Bill of Lading).

5. Cơ cấu tài sản của Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế trong giai đoạn 2021 – 2023 có đặc điểm gì?
Tổng tài sản của công ty biến động từ 855,69 tỷ đồng (năm 2021) tăng lên 929,48 tỷ đồng (năm 2022) và giảm xuống 860,79 tỷ đồng (năm 2023). Trong đó, tài sản dài hạn luôn chiếm tỷ trọng áp đảo trên 70% tổng tài sản (năm 2021 chiếm 78,34%; năm 2022 chiếm 71,39%; năm 2023 chiếm 73,69%), phản ánh đặc thù đầu tư quy mô lớn vào nhà xưởng, máy móc và hạ tầng Bến cảng số 3 tại Cảng Chân Mây.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Hoàng An đã hoàn thành việc đánh giá toàn diện thực trạng xuất khẩu mặt hàng dăm gỗ của Công ty TNHH MTV Hào Hưng Huế giai đoạn 2021 – 2023 trong mối tương quan với bối cảnh thương mại quốc tế. Nghiên cứu kết hợp phương pháp mô tả nghiệp vụ ngoại thương với mô hình định lượng chuỗi thời gian Holt – Winters và ARIMA để làm rõ nguyên nhân suy giảm kim ngạch năm 2023 và đưa ra dự báo xu hướng năm 2024. Hệ thống giải pháp đề xuất tập trung vào 5 khía cạnh cốt lõi gồm nguồn hàng, thị trường, chi phí, nhân sự và tài chính, cung cấp cơ sở tham khảo có giá trị ứng dụng cho hoạt động xuất khẩu dăm gỗ qua cảng biển nước sâu tại miền Trung.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I, Luật Thương mại (2005): “Xuất khNu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt N am hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt N am được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật.” Tại Khoản 5, Điều 2, Thông tư 54/2018/TT-BGTVT: “Hàng hóa xuất khNu là hàng hóa có nới gửi hàng (gốc) ở Việt N am và có nơi nhận hàng (đích) ở nước ngoài” N hư vậy, hàng hóa xuất khNu là hàng hóa được đưa từ lãnh thổ của nhà xuất khNu đến lãnh thổ của nhà nhập khNu. Đặc điểm của hàng hóa xuất khŠu Hàng hóa xuất khNu là hàng hóa được bán hoặc cung cấp cho nước ngoài. Hàng hóa xuất khNu là loại hàng hóa phức tạp hơn so với hàng hóa trong nước, điều này thể hiện ở chỗ: Chịu nhiều sự kiểm soát của các Bộ, Cơ quan liên quan. Chịu ảnh hưởng của các môi trường kinh tế, chính trị, luật pháp, chính sách đến từ các quốc gia Thanh toán bằng đồng tiền ngoại tệ, hàng hóa được vận chuyển qua biên giới quốc gia, phải tuân theo những tập quán buôn bán quốc tế.

Vai trò của hoạt động xuất khŠu hàng hóa Xuất khNu là một hoạt động kinh doanh đặc biệt, trao đổi, mua bán hàng hóa ở phạm vi quốc tế. Đây là một hệ thống nhiều mối quan hệ thương mại được thực hiện bởi nhiều tổ chức phân bố khắp các quốc gia trên thế giới với mục tiêu đNy mạnh sản xuất hàng hóa, chuyển đổi cơ cấu nền kinh tế, phát triển kinh tế nước nhà và ổn định đời sống cho người dân. Vì vậy, xuất khNu là một hoạt động đóng vai trò quan trọng không chỉ với nền kinh tế thế giới, kinh tế quốc dân mà còn quan trọng đối với bản thân cá nhân mỗi doanh nghiệp. Đối với nền kinh tế của một quốc gia Thúc đNy phát triển xuất khNu, các quốc gia chính thức bước vào cuộc cạnh tranh trên thị trường thế giới, điều này đòi hỏi cả về giá cả lẫn chất lượng của sản phNm đều phải đáp ứng được nhu cầu của khách hàng.

Từ đó mà khiến các quốc gia phải tổ chức SVTH: guyễn Hoàng An 6 Khoá luận cuối khoá lại cơ cấu trong quá trình sản xuất, nhằm nâng cao các sản phNm của nước nhà để thích nghi với thị trường quốc tế. Phát triển hoạt động xuất khNu sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm hơn cho người dân địa phương, thu hút nhiều lao động và tạo công ăn việc làm ổn định, nâng cao thu nhập cho người dân cũng như cho quốc gia. N goài ra, sự phát triển của xuất khNu cũng sẽ kéo theo phát triển trong hoạt động nhập khNu, điều này sẽ đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng của người dân trong nước. N goài ra, xuất khNu giúp thúc đNy các mối quan hệ hợp tác cùng phát triển giữa các quốc gia, thu hút nguồn vốn đầu tư từ các quốc gia phát triển đến các quốc gia đang phát triển.

Đối với một doanh nghiệp Xuất khNu là một chiến lược cơ bản để đảm bảo sự tồn tại và tăng trưởng của doanh nghiệp, việc các doanh nghiệp có thể đạt được lợi thế thế cạnh tranh trong tương la (Võ Thanh Thu, 2011)i (N avarro, A. Xuất khNu cũng là một trong những hoạt động mang lại nguồn lợi nhuận khổng lồ cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực này. Giúp cho doanh nghiệp mở rộng thị trường vươn ra tầm quốc tế. Xuất khNu các mặt hàng chủ lực của quốc gia cũng giúp cho thương hiệu của doanh nghiệp được quảng bá rộng rãi, nâng cao uy tín.

Một quốc gia có càng nhiều doanh nghiệp được biết đến thì uy tín của quốc gia đó càng lớn. Đối với sự phát triển của kinh tế thế giới Theo học thuyết lợi thế tuyệt đối của Adam Smith: “Mỗi quốc gia nên chuyên môn hóa trên phạm vi quốc gia và quốc tế. Một nước sẽ có lợi nếu tập trung chuyên môn hóa sản xuất những sản ph?m mà mình có lợi thế về chi phí sản xuất, rối bán ra nước ngoài, trao đổi lấy những sản ph?m khác mà các quốc gia nước ngoài có lợi thế tuyệt đối”. Tiến hành hoạt động xuất khNu, nhập khNu theo học thuyết này sẽ mang đến lợi ích không chỉ cho nước xuất khNu mà còn cả nước nhập khNu.

Tuy nhiên, không phải quốc gia nào cũng có lợi thế tuyệt đối về một sản phNm, vì vậy mà có học thuyết về lợi thế tương đối của David Ricardo. Không phải quốc gia nào cũng có đủ khả năng, tiềm lực để có lợi thế tuyệt đối, đôi khi lợi thế tuyệt đối sẽ dồn hết vào một quốc gia vì vậy các quốc gia không có lợi thế tuyệt đối có thể tìm kiếm lợi thế tương đối bằng cách chọn sản xuất những mặt hàng có chi SVTH: guyễn Hoàng An 7 Khoá luận cuối khoá phí cơ hội thấp hơn. N hờ đó mà những nước này vẫn có thể tham gia vào hoạt động thương mại quốc tế. Hoạt động xuất khNu nói riêng đang góp phần trong việc đNy mạnh toàn cầu hóa trên toàn thế giới, các mặt hàng được di chuyển ra khắp nhiều các quốc gia phục vụ tốt hơn trong việc đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân khắp mọi nơi.

Các loại hình xuất khŠu hàng hóa Theo giáo trình Kỹ thuật kinh doanh xuất nhập khNu, Võ Thanh Thu (2011), các hình thức xuất khNu bao gồm: 1. Xuất khŠu trực tiếp Xuất khNu trực tiếp là hình thức giao dịch hàng hóa và dịch vụ mà bên mua và bên bán tự thỏa thuận, trao đổi về quyền lợi của mỗi bên, và phải tuân thủ quy định pháp luật của các quốc gia liên quan. Quá trình xuất khNu trực tiếp diễn ra khá dễ dàng. Hình thức xuất khNu này cho phép doanh nghiệp tự chủ trong việc thực hiện các hoạt động xuất khNu, dựa trên việc nghiên cứu kỹ lưỡng thị trường trong nước và quốc tế, đồng thời tính toán đầy đủ các chi phí để đảm bảo lợi nhuận và phù hợp với chính sách của N hà nước cũng như quốc tế.

Trong một hoạt động xuất khNu tự doanh, doanh nghiệp nắm toàn quyền kiểm soát và phải tự thực hiện tất cả các bước từ nghiên cứu thị trường, tìm kiếm đối tác, chọn phương thức giao dịch, đến ký kết và thực hiện hợp đồng. Doanh nghiệp cần tự đầu tư vốn để chi trả cho các chi phí phát sinh trong quá trình kinh doanh và sẽ được hưởng toàn bộ lợi nhuận cũng như phải chịu trách nhiệm nếu xảy ra thua lỗ. Khi xuất khNu tự doanh, doanh nghiệp có thể ghi nhận kim ngạch xuất khNu, tuy nhiên khi tiêu thụ hàng hóa, doanh nghiệp sẽ phải đóng thuế doanh thu và thuế lợi tức. Thông thường, chỉ cần lập một hợp đồng xuất khNu với đối tác nước ngoài.

Ưu điểm: Thông qua thảo luận trực tiếp, dễ dàng đi đến thống nhất và ít xảy ra những hiểu lầm đáng tiếc. Tiết kiệm được chi phí trung gian, nhiều khi chi phí trung gian này rất lớn, phải chia sẻ lợi nhuận. Giao dịch trực tiếp sẽ có điều kiện xâm nhập thị trường, kịp thời tiếp thu ý kiến của khách hàng, khắc phục thiếu sót. SVTH: guyễn Hoàng An 8 Khoá luận cuối khoá Chủ động trong việc chuNn bị nguồn hàng, phương tiện vận tải để thực hiện hoạt động xuất khNu và điều chỉnh thị trường tiêu thụ, nhất là trong điều kiện thị trường nhiều biến động.

Hạn chế: Đối với thị trường mới chưa từng giao dịch còn nhiều bỡ ngỡ, dễ gặp sai lầm, bị ép giá khi mua bán. Đòi hỏi cán bộ công nhân viên làm công tác kinh doanh xuất khNu phải có năng lực trình độ chuyên môn cao và giàu kinh nghiệm, hiểu biết về nghiệp vụ ngoại thương, văn hóa của thị trường nước ngoài. Xuất khŠu gián tiếp (Ủy thác) Hoạt động xuất khNu ủy thác diễn ra khi một doanh nghiệp trong nước có những mặt hàng muốn xuất khNu nhưng gặp khó khăn về tài chính hoặc đối tác. Do đó, họ đã ủy quyền cho một doanh nghiệp khác có khả năng thực hiện giao dịch ngoại thương để tiến hành xuất khNu hàng hóa theo yêu cầu của mình.

Doanh nghiệp nhận ủy thác sẽ thỏa thuận với đối tác nước ngoài để hoàn tất thủ tục xuất khNu và sẽ nhận hoa hồng, gọi là phí ủy thác. Mối quan hệ giữa hai bên được quy định rõ ràng trong hợp đồng ủy thác. Đặc điểm của hoạt động xuất khNu ủy thác là doanh nghiệp nhận ủy thác không cần bỏ vốn đầu tư, không phải xin hạn ngạch (nếu có) cũng như không cần nghiên cứu thị trường tiêu thụ. Họ chỉ thay mặt bên ủy thác để thực hiện giao dịch với đối tác nước ngoài, ký hợp đồng và hoàn tất thủ tục xuất khNu, đồng thời đại diện cho bên ủy thác trong việc khiếu nại bồi thường khi xảy ra tổn thất.

Khi nhận ủy thác, các doanh nghiệp xuất khNu này cần lập hai loại hợp đồng: Một hợp đồng mua bán hàng hóa với đối tác nước ngoài và một hợp đồng nhận ủy thác với bên ủy thác Ưu điểm: Giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường tìm nguồn đầu ra cho sản phNm của mình. Tận dụng sự am tường hiểu biết của bên nhận ủy thác trong nghiệp vụ kinh doanh xuất khNu từ khâu đóng gói, vận chuyển, thuê tàu mua bảo hiểm. sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm được tiền của, thời gian đầu tư cho việc thực hiện xuất khNu. Giúp cho hàng hóa của doanh nghiệp dễ dàng thâm nhập vào một thị trường mới mà mình chưa biết, tránh được rủi ro khi mình kinh doanh trên thị trường đó.

SVTH: guyễn Hoàng An 9 Khoá luận cuối khoá Ghược điểm: Mất mối liên hệ trực tiếp của doanh nghiệp với thị trường (khách hàng). Phải chia sẻ lợi nhuận. N hiều khi đầu ra phụ thuộc vào phía ủy thác trung gian làm ảnh hưởng đến sản xuất. Buôn bán đối lưu (xuất khŠu hàng đổi hàng) Là hình thức trao đổi hàng hóa, người mua đồng thời là người bán và ngược lại, với lượng hàng xuất và nhập khNu có giá trị tương đương.

Hình thức này còn gọi là xuất nhập khNu liên kết, hay hàng đổi hàng. Hình thức buôn bán đối lưu mục đích không phải thu về một khoản ngoại tệ mà nhằm thu về một khối lượng hàng hóa có giá trị tương đương. Tuy tiền tệ không thanh toán trực tiếp nhưng nó được làm vật ngang giá chung cho giao dịch này. Lợi ích của hình thức này là tránh được rủi ro về sự biến động tỷ giá hối đoái trên thị trường ngoại hối.

Đồng thời có lời khi các bên không đủ ngoại tệ thanh toán cho lô hàng nhập khNu của mình.