Luận văn thạc sĩ thực trạng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về khuyến khích phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật khuyến khích phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam.

• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Thực trạng và giải pháp hoàn thiện pháp luật khuyến khích doanh nghiệp vừa và nhỏ ngoài quốc doanh ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn

Tóm tắt

I. Thực trạng doanh nghiệp vừa và nhỏ

Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, chiếm khoảng 90% tổng số doanh nghiệp và giải quyết việc làm cho 80% lao động quốc gia. Tuy nhiên, thực trạng doanh nghiệp này còn nhiều hạn chế, đặc biệt về nguồn lực, vốn đầu tư, và khả năng cạnh tranh. Các DNNVV thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn, đào tạo nhân lực, và áp dụng công nghệ mới. Điều này làm hạn chế sự phát triển và tăng trưởng của họ trong bối cảnh kinh tế hiện đại.

1.1. Vai trò của DNNVV

Doanh nghiệp vừa và nhỏ được coi là động lực chính trong việc tạo việc làm và cải thiện thu nhập cho người lao động. Họ góp phần ổn định xã hội và thúc đẩy phát triển doanh nghiệp trong các lĩnh vực như thương mại, dịch vụ, và công nghiệp nhẹ. Tuy nhiên, sự thiếu hụt về vốn và nguồn lực khiến họ dễ bị thôn tính hoặc không thể cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn.

1.2. Hạn chế của DNNVV

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ thường gặp khó khăn trong việc huy động vốn, đặc biệt từ các tổ chức tín dụng. Ngoài ra, họ còn thiếu kinh nghiệm quản lý và khả năng áp dụng công nghệ mới. Điều này làm giảm hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh của họ trên thị trường.

II. Giải pháp pháp luật khuyến khích doanh nghiệp vừa và nhỏ

Để hỗ trợ phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, cần có các giải pháp pháp luật cụ thể và hiệu quả. Chính phủ Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản pháp luật như Nghị định 90/2001/NĐ-CP và Quyết định 193/2003/QĐ-TTg nhằm tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho DNNVV. Tuy nhiên, các quy định này cần được hoàn thiện và áp dụng linh hoạt hơn để đáp ứng nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

2.1. Hỗ trợ tài chính và thuế

Một trong những giải pháp pháp luật quan trọng là tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV trong việc huy động vốn và hưởng các ưu đãi về thuế. Cần có các chính sách cụ thể để giảm bớt gánh nặng tài chính và khuyến khích đầu tư cho doanh nghiệp.

2.2. Cải thiện môi trường pháp lý

Việc hoàn thiện pháp luật khuyến khích doanh nghiệp cần tập trung vào việc đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh. Điều này sẽ giúp DNNVV phát huy tối đa tiềm năng và đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

III. Chính sách khuyến khích và tăng trưởng doanh nghiệp

Các chính sách khuyến khích cần được thiết kế để hỗ trợ tăng trưởng doanh nghiệp một cách bền vững. Điều này bao gồm việc cung cấp các chương trình đào tạo nhân lực, hỗ trợ công nghệ, và tạo điều kiện tiếp cận thị trường quốc tế. Chính phủ cần phối hợp chặt chẽ với các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp để thực hiện hiệu quả các chính sách này.

3.1. Đào tạo và phát triển nhân lực

Việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp vừa và nhỏ. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

3.2. Hỗ trợ công nghệ và đổi mới

Các chính sách khuyến khích cần tập trung vào việc hỗ trợ DNNVV trong việc áp dụng công nghệ mới và đổi mới sáng tạo. Điều này sẽ giúp họ nâng cao hiệu quả sản xuất và cạnh tranh trên thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ********************* 1 Doanh nghiệp nhà nước DNNN 2 Doanh nghiệp nhỏ và vừa DNNVV 3 Doanh nghiệp nhỏ và vừa ngoài DNNVVNQD quốc doanh 4 Doanh nghiệp tư nhân DNTN 5 Doanh nghiệp DN 6 Hợp danh HD 7 Tín dụng ngân hành TDNH 8 Tổ chức tín dụng TCTD 9 Ngân hàng NH 10 Ngân hàng thương mại ngoài quốc NHTMNQD doanh 11 Ngân hành nhà nước NHNN 12 Giá trị gia tăng GTGT 13 Trách nhiệm hữu hạn TNHH 14 Uỷ ban nhân dân UBND PhÇn më ®Çu Formatted: Level 1, Indent: First line: 0", Space Before: 0 pt, After: 0 pt, Line spacing: 1,5 lines Formatted: Bottom: 1,18", Header distance from edge: 0,5", Footer distance from edge: 0,5" I. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi Formatted: Font: 7 pt Formatted: Font: .VnTimeH, 12 pt ViÖt nam ®· cã nh÷ng b- íc tiÕn v- ît bËc trong thËp niªn 1990, kinh tÕ t¨ng tr- ëng gÊp ®«i, trong khi tû lÖ ®ãi nghÌo gi¶m. Nh÷ng thµnh tùu nµy ph¶n ¸nh nhiÒu tiÕn bé vÒ vÒ c¶i c¸ch thÞ tr- êng, m«i tr- êng ph¸p lý ®Ó c¸c chñ thÓ ®- îc tù do kinh doanh theo tinh thÇn lµ ®- îc lµm nh÷ng g× ph¸p luËt kh«ng cÊm. Thùc tiÔn cho thÊy, trong c¸c nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn vµ ®ang ph¸t triÓn, th× DNNVV ®- îc ®¸nh gi¸ lµ mét bé phËn kh«ng thÓ thiÕu cña nÒn kinh tÕ, bëi nh÷ng - u thÕ næi bËt trong gi¶i quyÕt c«ng ¨n, viÖc lµm, c¶i thiÖn thu nhËp cho ng- êi lao ®éng, gãp phÇn kh«ng nhá b×nh æn x· héi.

H¬n n÷a, m« h×nh võa vµ nhá cña DN cßn ®­îc c¸c chuyªn gia kinh tÕ thÕ giíi ®¸nh gi¸ lµ “nhá lµ ®Ñp” víi ý nghÜa dÔ dµng thay ®æi vµ thÝch nghi, tÝnh linh ho¹t cao, phï hîp víi mäi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña nguån nh©n lùc x· héi…, ®ã lµ nh÷ng yÕu tè kh«ng thÓ thiÕu trong c¸c nÒn kinh tÕ hiÖn ®¹i. MÆc dï DNNVV lu«n cÇn sù hç trî còng bëi chÝnh nh÷ng h¹n chÕ cña yÕu tè “nhá vµ võa” trªn mäi khÝa c¹nh tõ nguån nh©n lùc, tæ chøc, kinh nghiÖm, n¨ng lùc, vèn ®Çu t­…lµm h¹n chÕ kh¶ n¨ng c¹nh tranh, mµ cã thÓ dÔ dµng bÞ th«n tÝnh. Bìi nh÷ng lÏ trªn, mµ nh÷ng quèc gia cã nÒn kinh tÕ ®- îc coi lµ ph¸t triÓn nh­ Anh, Ph¸p, Mü,… cho ®Õn nh÷ng quèc gia ®ang ph¸t triÓn nh- mét sè n­íc ë §«ng Nam ¸… ®Òu tró träng nghiªn cøu ph¸t triÓn, cã chÝnh s¸ch hç trî, khuyÕn khÝch lo¹i h×nh doanh nghiÖp nµy ph¸t triÓn mét c¸ch phï hîp. ViÖt Nam kh«ng n»m ngoµi xu thÕ trªn, nhÊt lµ trong giai ®o¹n hiÖn nay, tr- íc t×nh h×nh kinh tÕ- x· héi, tr×nh ®é ph¸t triÓn nguån nh©n lùc cßn nhiÒu h¹n chÕ, tr- íc yªu cÇu cña CNH-H§H, th× chñ tr- ¬ng ph¸t triÓn DNNVV tá ra rÊt phï hîp.

Vµ thùc tÕ ®· chøng minh, kho¶ng 90% DN hiÖn 1 nay lµ nh÷ng DNNVV, chñ yÕu thuéc khèi kinh tÕ t- nh©n, gi¶i quyÕt viÖc lµnm cho xÊp xØ 80% lao ®éng quèc gia, ®ãng gãp kho¶ng 30% GDP. Chøng tá vai trß to lín cña DNNVV hiÖn nay trong sù nghiÖp ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi. Qu¸ tr×nh võa qua còng cho thÊy nh÷ng h¹n chÕ vµ yªu cÇu tÊt yÕu cÇn hç trî lo¹i h×nh DN nµy bao gåm c¸c hç trî vÒ ®µo t¹o nguån nh©n lùc, khoa häc kü thuËt, huy ®éng vèn… th«ng qua c¸c ch­¬ng tr×nh, dù ¸n cô thÓ, ®Æc biÖt lµ t¹o lËp m«i tr- êng ph¸p lý lµnh m¹nh cho DN nµy ph¸t triÓn, vÊn ®Ò hiÖn ®ang ®- îc coi lµ ch- a hoµn thiÖn ë ViÖt Nam. NhËn thøc tÇm quan träng cña vÊn ®Ò, ChÝnh phñ ViÖt Nam ®· nç lùc kh«ng ngõng trong viÖc c¶i thiÖn m«i tr- êng ®Çu t- chung, vµ m«i tr- êng ph¸p lý khuyÕn khÝch ph¸t triÓn DNNVV.

§iÒu nµy ®- îc thÓ hiÖn th«ng qua viÖc ban hµnh c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt quan träng ®iÒu chØnh ho¹t ®éng DNNVV nh- N§ 90/CP n¨m 2001 vÒ khuyÕn khÝch ph¸t triÓn DNNVV, Q§ 193/CP 2003 ban hµnh kÌm theo Quy chÕ tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña Quü hç trî DNNVV… Tuy nhiªn ®©y míi chØ lµ nh÷ng b- íc ®i ®Çu tiªn trªn chÆn ®- êng ®Çy cam go th¸ch thøc ®Ó ®¹t môc tiªu t¹o c«ng ¨n viÖc lµm cho nh÷ng ng- êi thÊt nghiÖp, ng- êi lao ®éng míi, ViÖt Nam ph¶i ®¹t møc t¨ng tr- ëng kinh tÕ gÊp ®«i mét vµo cuèi thËp kû nµy. Nghiªn cøu nµy xuÊt ph¸t chÝnh tõ nh÷ng nhu cÇu thùc tiÔn vµ c cÊp©p thiÕt ®ã víi kú väng ph¸t triÓn DNNVV ë ViÖt Nam, nhÊt lµ DNNVVNQD ph¸t huy tèt vai trß cña m×nh trong sù nghiÖp ph¸t triÓn kinh tÕ- x· héi, ph¸t triÓn ®Êt n- íc xøng tÇm khu vùc vµ thÕ giíi. Môc tiªu nghiªn cøu Formatted: Font: .VnTimeH, 12 pt §Ò tµi nµy h- íng tíi mét sè môc tiªu sau: HÖ thèng ho¸ mét sè vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ DNNVV ngoµi quèc doanh bao gåm c¸c tiªu chÝ x¸c ®Þnh DNNVV, mét sè vÊn ®Ò vÒ c¬ chÕ tµi chÝnh vµ thuÕ dµnh cho DNNVV. 2 §¸nh gi¸ t¸c ®éng trªn thùc tÕ cña nh÷ng quy ®Þnh hiÖn hµnh trªn trong viÖc hç trî, khuyÕn khÝch ph¸t triÓn DNNVV ngoµi quèc doanh ë ViÖt Nam.

§Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p c¬ b¶n gãp phÇn hoµn thiÖn ph¸p luËt vÒ khuyÕn khÝch ph¸t triÓn DNNVV ngoµi quèc doanh ë ViÖt Nam hiÖn nay. §èi t- îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu Formatted: Font: .VnTimeH, 12 pt - §èi t- îng nghiªn cøu: Formatted: French (France) C¸c quy ®Þnh ph¸p luËt vÒ x¸c ®Þnh tiªu chÝ DNNVV. C¸c quy ®Þnh ph¸p luËt vÒ huy ®éng vèn tµi chÝnh cho DNNVV. C¸c quy ®Þnh ph¸p luËt vÒ thuÕ liªn quan ®Õn DNNVV.

- Ph¹m vi nghiªn cøu: Doanh nghiÖp võa vµ nhá ngoµi quèc doanh ë ViÖt Nam tõ khi N§90/2001/N§-CP ngµy 23 th¸ng 11 n¨m 2001 vÒ khuyÕn khÝch ph¸t triÓn DNNVV ra ®êi ®Õn nay. C¬ së lý luËn vµ ph- ¬ng ph¸p nghiªn cøu Formatted: Font: .VnTimeH, 12 pt, French (France) LuËt v¨n thùc hiÖn trªn c¬ së vËn dông nh÷ng quan ®iÓm c¬ b¶n cña Formatted: French (France) §¶ng céng s¶n ViÖt Nam trong sù nghiÖp ®æi míi vµ c¸c nguyªn t¾c, ph- ¬ng ph¸p luËn cña kinh tÕ, chÝnh trÞ M¸c – Lª nin, lý luËn chung vÒ Nhµ n- íc vµ ph¸p luËt trong nghiªn cøu. Chó träng vËn dông ph- ¬ng ph¸p duy vËt biÖn chøng, duy vËt lÞch sö. VËn dông tæng hîp c¸c ph- ¬ng ph¸p ph©n tÝch, tæng hîp, so s¸nh, pháng vÊn vµ mét sè ph- ¬ng ph¸p kh¸c ®Ó lµm râ kÕt qu¶ nghiªn cøu.

Nh÷ng ®ãng gãp cña ®Ò tµi Formatted: Font: .VnTimeH, 12 pt Lµm râ tiªu chÝ x¸c ®Þnh vÒ doanh nghiÖp võa vµ nhá vÒ mÆt khoa häc vµ phï hîp víi t×nh h×nh thùc tiÔn ë ViÖt Nam hiÖn nay. Ph©n tÝch mét sè nguyªn nh©n chñ yÕu lµm h¹n chÕ sù ph¸t triÓn cña DNNVV ngoµi quèc doanh ë ViÖt Nam hiÖn nay vÒ huy ®éng vèn tµi chÝnh, ®iÒu kiÖn, thñ tôc vay vèn, tµi s¶n thÕ chÊp, thuÕ ®èi víi doanh nghiÖp võa vµ nhá. 3 §Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p nh»m gãp phÇn hoµn thiÖn ph¸p luËt vÒ khuyÕn khÝch ph¸t triÓn DNNVV ngoµi quèc doanh ë ViÖt Nam hiÖn nay nh- : Gãp phÇn hoµn thiÖn c¸c quy ®Þnh ph¸p luËt vÒ mÆt khoa häc vµ thùc tiÔn vÒ huy ®éng vèn t¹o c¬ së cho doanh nghiÖp võa vµ nhá ho¹t ®éng. Gãp phÇn hoµn thiÖn vÒ mÆt luËt ph¸p c¸c ®iÒu kiÖn ®Ó ®¶m b¶o huy ®éng vèn nh- ®iÒu kiÖn, thñ tôc vay vèn, tµi s¶n thÕ chÊp, C¸c nguån huy ®éng vèn kh¸c vµ c¸c - u ®·i vÒ thuÕ ®èi víi doanh nghiÖp võa vµ nhá Formatted: Font: .VnTimeH, 12 pt, Bold VI.

Tªn ®Ò tµi vµ kÕt cÊu cña luËn v¨n Formatted: Font: .VnTimeH, 12 pt, French (France) Tªn ®Ò tµi: Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p hoµn thiÖn ph¸p luËt vÒ khuyÕn Formatted: French (France) Formatted: Font: Bold, French (France) khÝch ph¸t triÓn doanh nghiÖp võa vµ nhá ngoµi quèc doanh ë ViÖt Nam. Formatted: French (France) KÕt cÊu cña luËn v¨n: PhÇn më ®Çu Formatted: Font: Bold, French (France) Ch- ¬ng I1- Kh¸i qu¸t vÒ doanh nghiÖp võa vµ nhá ngoµi quèc doanh Formatted: Font: Bold, French (France), Condensed by 0,3 pt hiÖn nay Formatted: Font: Bold, French (France), Condensed by 0,3 pt Ch- ¬ng 2 II- Thùc tr¹ng ph¸p luËt vÒ khuyÕn khÝch ph¸t triÓn Formatted: Font: Bold, French (France), Condensed by 0,3 pt doanh nghiÖp võa vµ nhá ngoµi quèc doanh ë ViÖt nam trong giai ®o¹n Formatted: Font: Bold, French (France) Formatted: Font: Bold, French (France) hiÖn nay Formatted: Font: Bold, French (France) Ch- ¬ng 3 III- Mét sè gi¶i ph¸p hoµn thiÖn ph¸p luËt vÒ khuyÕn Formatted: Font: Bold, French (France) khÝch ph¸t triÓn doanh nghiÖp võa vµ nhá ngoµi quèc doanh ë ViÖt Nam hiÖn nay KÕt luËn Danh môc tµi liÖu tham kh¶o Formatted: French (France) Formatted: Indent: First line: 0,5", Space Before: 0 pt 4 Formatted: Level 1, Indent: First line: 0", Space Before: 0 pt 5 Ch- ¬ng 1I Kh¸i qu¸t vÒ doanh nghiÖp võa vµ nhá ngoµi quèc doanh hiÖn nay Formatted: Indent: First line: 0,5", Space Before: 0 pt 1. Kh¸i qu¸t vÒ doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh Formatted: Font: .VnTimeH, 12 pt Formatted: Level 2, Indent: First line: 0,5", 1. Kh¸i niÖm doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh Space Before: 0 pt Formatted: Level 3, Indent: First line: 0,5", DN hiÖn nay vÒ mÆt lý thuyÕt lµ mét thuËt ng÷ chØ mét chñ thÓ kinh tÕ Space Before: 0 pt Formatted: Bullets and Numbering cã chøc n¨ng s¶n xuÊt vµ cung cÊp c¸c hµng ho¸ vµ dÞch vô th«ng qua viÖc sö Formatted: Indent: First line: 0,5", Space dông kÕt hîp c¸c nguån lùc [34].

Before: 0 pt Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 3, luËt Doanh nghiÖp ViÖt Nam 1999, th× DN ®­îc hiÓu: “DN lµ tæ chøc kinh tÕ cã tªn riªng, cã tµi s¶n, cã trô së giao dÞch æn ®Þnh, ®- îc ®¨ng ký kinh doanh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt nh»m môc ®Ých thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng kinh doanh”. HiÖn nay, cã 3 c¸ch ph©n lo¹i DN: 6 Thø nhÊt, c¨n cø vµo h×nh thøc ph¸p lý, DN ®- îc ph©n chia nh- sau: Formatted: Condensed by 0,3 pt Khu vùc së h÷u c«ng: thuéc khu vùc nµy, c¸c DN ®- îc tæ chøc d- íi c¸c h×nh thøc nh- DN c«ng, DN c«ng céng, DN b¸n c«ng, DNNN, c«ng ty trùc thuéc n»m trong hÖ thèng h¹nh to¸n c«ng, c¸c c«ng ty hçn hîp ®- îc tæ chøc d- íi h×nh thøc c«ng ty cæ phÇn n»m d- íi sù kiÓm so¸t cña chÝnh quyÒn [34] tøc lµ thuéc së h÷u nhµ n- íc hoÆc ®¹i diÖn phÇn tµ¶i s¶n cña nhµ n- íc trong DN vµ n¾m quyÒn qu¶n lý hoÆc quyÒn biÓu quyÕt. Khu vùc kinh tÕ hîp t¸c hay khu vùc kinh tÕ x· héi: bao gåm c¸c DN ho¹t ®éng kh«ng v× môc tiªu lîi nhuËn, bao gåm c¶ c¸c c«ng ty t- ¬ng hç, mét h×nh thøc ho¹t ®éng phæ biÕn trong lÜnh vùc tÝn dông vµ b¶o hiÓm, vµ c¸c hiÖp héi trong c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt vµ cung cÊp c¸c s¶n phÈm, dÞch vô.