đặt vấn đề nghiên cứu “Thực trạng từ chối thanh toán bảo hiểm y tế tại bệnh viện Quân Dân Y Miền Đông, Thành Phố Hồ Chí Minh năm 2019 và một số yếu tố ảnh hưởng. Nhằm mục đích giúp bệnh viện giảm thiểu chi phí bị cơ quan BHXH từ chối thanh toán. 3 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1. Mô tả thực trạng từ chối thanh toán bảo hiểm y tế tại Bệnh viện Quân Dân Y Miền Đông, Thành Phố Hồ Chí Minh, năm 2019.
Phân tích một số yếu tố ảnh hưởng đến thực trạng từ chối thanh toán bảo hiểm y tế tại Bệnh viện Quân Dân Y Miền Đông, Thành Phố Hồ Chí Minh, năm 2019. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Một số khái niệm liên quan đến nghiên cứu 1.1 Một số khái niệm về BHYT, giám định, thanh toán và từ chối thanh toán BHYT. Bảo hiểm y tế (BHYT) là hình thức bảo hiểm bắt buộc được áp dụng đối với các đối tượng theo quy định của luật để chăm sóc sức khỏe không vì mục đích lợi nhuận do Nhà nước tổ chức thực hiện (8). Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh BHYT là cơ sở y tế theo quy định của Luật khám bệnh, chữa bệnh (KBCB) có ký kết hợp đồng KBCB với tổ chức BHYT (1, 9).
Thanh toán theo giá dịch vụ: là thanh toán theo số lượng thuốc, vật tư y tế (VTYT), dịch vụ kỹ thuật y tế được sử dụng cho người bệnh (8), giá dịch vụ được cơ quan có thẩm quyền quy định (Bộ Y tế và Bộ Tài chính). Giám định bảo hiểm y tế là hoạt động chuyên môn do tổ chức BHYT tiến hành nhằm đánh giá sự hợp lý của việc cung cấp dịch vụ y tế cho người tham gia BHYT, làm cơ sở để thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh BHYT (1, 9). Giám định theo tỷ lệ là việc lựa chọn ngẫu nhiên một số hồ sơ thanh toán trong tổng số hồ sơ cơ sở KCB đề nghị thanh toán trong mỗi kỳ quyết toán (gọi là mẫu giám định tỷ lệ) để thực hiện giám định. Kết quả giám định của mẫu được áp dụng cho toàn bộ hồ sơ đề nghị thanh toán của cơ sở KCB trong mỗi kỳ quyết toán.
Từ chối thanh toán BHYT là các chi phí KCB được Bệnh viện đề nghị thanh toán nhưng không được cơ quan BHXH chấp thuận do các chi phí đó không thuộc phạm vi thanh toán hoặc không thuộc phạm vi hợp đồng KCB BHYT. Theo quyết định 1456/QĐ-BHXH ngày 01/12/2015 về quy trình giám định BHYT kết quả giám định được thể hiện bằng chi phí từ chối thanh toán trong tỷ lệ và chi phí từ chối thanh toán ngoài tỷ lệ: Chi phí từ chối thanh toán trong tỷ lệ là các trường hợp bị từ chối thanh toán trên màn hình chi tiết của các hồ sơ được chọn trong mẫu giám định tỷ lệ. Chi phí từ chối thanh toán ngoài tỷ lệ là các trường hợp từ chối thanh toán không thuộc các chi phí bị từ chối thanh toán trong tỷ lệ. 5 Theo hệ thống giám định BHYT, các chi phí từ chối thanh toán được thể hiện trong thông báo sai sót sau kết quả giám định của cơ quan BHXH.
Các chi phí này là các chi phí bị từ chối thanh toán tự động và các chi phí bị từ chối thanh toán chủ động. Từ chối thanh toán tự động là các trường hợp KCB BHYT được cơ sở gửi lên hệ thống giám định BHYT nhưng bị từ chối thanh toán khi vi phạm những quy tắc như: - Mã thẻ BHYT không có dữ liệu thẻ so với cơ sở dữ liệu quản lý thẻ của BHXH Việt Nam. - Thẻ BHYT hết hạn sử dụng so với cơ sở dữ liệu quản lý thẻ của BHXH Việt Nam. - Giá thuốc, DVKT, VTYT cao hơn giá được phê duyệt.
- Thuốc, DVKT, VTYT ngoài danh mục sử dụng tại cơ sở y tế. - Thay đổi DVKT trên màn hình giám định tự động mẫu theo mẫu qui định. - Thay đổi giá thuốc, VTYT trên màn hình giám định tự động theo mẫu qui định. - Thay đổi số lượng thuốc, DVKT, VTYT trên màn hình giám định tự động theo mẫu qui định.
Từ chối thanh toán chủ động là các trường hợp bị giám định viên chủ động từ chối thanh toán trên màn hình chi tiết như: - Chỉ định thuốc, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh không đúng. - Thống kê thuốc, xét nghiệm (XN), CDHA, VTYT, tiền giường… không đúng.2 Một số khái niệm về những trường hợp gian lận để lạm dụng quỹ BHYT có thể gặp phải trong các cơ sở y tế. Kê tăng số lượng hoặc thêm loại thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật, chi phí giường bệnh là trường hợp có sự việc khám bệnh, chữa bệnh của người tham gia bảo hiểm y tế nhưng kê số lượng thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật nhiều hơn số lượng thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật mà thực tế người bệnh sử dụng hoặc kê thêm các loại thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật mà thực tế người bệnh không sử dụng; kê tăng số lượng ngày điều trị nội trú tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc kê không đúng tên 6 thuốc, vật tư y tế, loại giường và các dịch vụ kỹ thuật khác mà thực tế người bệnh đã sử dụng để làm tăng tiền chi phí khám bệnh, chữa bệnh thanh toán với quỹ BHYT (10). Thẻ đã bị thu hồi, thẻ bị sửa chữa là thẻ bảo hiểm y tế được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho người tham gia BHYT nhưng đã bị thu hồi theo quy định của pháp luật về BHYT hoặc thẻ đã bị sửa chữa, làm sai lệch thông tin của người có thẻ (11).2 Một số quy định về từ chối thanh toán BHYT Theo quy định của Luật BHYT thì cơ quan BHXH có quyền từ chối thanh toán chi phí KCB BHYT không đúng theo quy định của Luật BHYT hoặc không đúng với hợp đồng KCB BHYT (1, 9).
1 Một số quy định về từ chối thanh toán BHYT Chi phí, dịch vụ được BHYT thanh Chi phí, dịch vụ bị BHYT từ chối toán thanh toán Luật bảo hiểm y tế 1. Khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi 1. Chi phí trong trường hợp quy định tại chức năng, khám thai định kỳ, sinh con; khoản 1 Điều 21 đã được ngân sách nhà 2. Vận chuyển người bệnh từ tuyến nước chi trả.
huyện lên tuyến trên đối với đối tượng 2. Điều dưỡng, an dưỡng tại cơ sở điều quy định tại các điểm a, d, e, g, h và i dưỡng, an dưỡng. khoản 3 Điều 12 của Luật 46/2014 trong 3. Khám sức khỏe.
trường hợp cấp cứu hoặc khi đang điều 4. Xét nghiệm, chẩn đoán thai không trị nội trú phải chuyển tuyến chuyên nhằm mục đích điều trị. môn kỹ thuật. Sử dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, dịch 3.
Bộ trưởng Bộ Y tế chủ trì, phối vụ kế hoạch hóa gia đình, nạo hút thai, hợp với các bộ, ngành liên quan ban phá thai, trừ trường hợp phải đình chỉ hành danh mục và tỷ lệ, điều kiện thanh thai nghén do nguyên nhân bệnh lý của toán đối với thuốc, hóa chất, vật tư y tế, thai nhi hay của sản phụ. dịch vụ kỹ thuật y tế thuộc phạm vi 6. Sử dụng dịch vụ thẩm mỹ. được hưởng của người tham gia bảo 7.
Sử dụng vật tư y tế thay thế bao gồm hiểm y tế (1, 4) chân tay giả, mắt giả, răng giả, kính 7 Chi phí, dịch vụ được BHYT thanh Chi phí, dịch vụ bị BHYT từ chối toán thanh toán mắt, máy trợ thính, phương tiện trợ giúp vận động trong khám bệnh, chữa bệnh và phục hồi chức năng. Khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng trong trường hợp thảm họa. Khám bệnh, chữa bệnh nghiện ma túy, nghiện rượu hoặc chất gây nghiện khác. Giám định y khoa, giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần.
Tham gia thử nghiệm lâm sàng, nghiên cứu khoa học (1, 4) Thông tư 30/2018 ban hành danh mục, tỷ lệ và điều kiện thanh toán thuốc BHYT. Ban hành danh mục, tỷ lệ, điều kiện Các chỉ định thuốc không có trong tờ thanh toán đối với 1.030 hoạt chất tân hướng dẫn sử dụng thuốc kèm theo hồ dược và 59 thuốc phóng xạ và chất đánh sơ đăng ký thuốc đã được Bộ Y tế cấp dấu thuộc phạm vi được hưởng BHYT phép hoặc hướng dẫn chẩn đoán và điều (12). trị của Bộ Y tế chưa được hội đồng của “Quỹ bảo hiểm y tế thanh toán chi phí Bộ Y tế xem xét phê duyệt thì chưa thuốc theo số lượng thực tế sử dụng cho được cơ quan BHYT thanh toán. người bệnh và giá mua vào của cơ sở Chi phí thuốc đã được kết cấu vào giá khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của dịch vụ kỹ thuật, khám bệnh, ngày của pháp luật về đấu thầu mua thuốc, giường điều trị, hoặc giá thu trọn gói phù hợp với phạm vi quyền lợi và mức theo ca bệnh theo quy định hiện hành.
hưởng theo quy định của Luật bảo hiểm Phần chi phí của các thuốc đã được y tế và các văn bản hướng dẫn thực ngân sách nhà nước hoặc các nguồn 8 Chi phí, dịch vụ được BHYT thanh Chi phí, dịch vụ bị BHYT từ chối toán thanh toán hiện. khác chi trả. Quỹ bảo hiểm y tế thanh toán trong Thuốc được sử dụng trong nghiên cứu trường hợp chỉ định thuốc phù hợp với lâm sàng, nghiên cứu khoa học (12) chỉ định trong tờ hướng dẫn sử dụng thuốc kèm theo hồ sơ đăng ký thuốc đã được Bộ Y tế cấp phép hoặc hướng dẫn chẩn đoán và điều trị của Bộ Y tế (12) Thông tư 35/2016 ban hành danh mục, tỷ lệ, điều kiện thanh toán đối với DVKT thuộc phạm vi BHYT Danh mục DVKT thuộc phạm vi BHYT Quỹ BHYT và người bệnh không thanh là các DV khám bệnh chữa bệnh, phục toán chi phí dịch vụ kỹ thuật trong các hồi chức năng, khám thai định kỳ và trường hợp: sinh con, bao gồm: dịch vụ theo phân “Dịch vụ kỹ thuật y tế thuộc quy trình tuyến chuyên môn kỹ thuật (thông tư chuyên môn của một dịch vũ kỹ thuật y 43/2013) được phân loại phẫu thuật, thủ tế khác mà chi phí của dịch vụ kỹ thuật thuật và định mức nhân lực (thông tư y tế đó đã được tính trong cơ cấu giá 50/2014) và được phê duyệt thực hiện của dịch vụ kỹ thuật y tế khác đó. tại cơ sở khám chữa bệnh (13).