Luận văn Vũ Thị Nơi: Phân tích thực trạng tồn trữ thuốc tại Bệnh viện YHCT Hải Dương

Luận văn phân tích thực trạng tồn trữ và bảo quản thuốc tại Bệnh viện YHCT Hải Dương 2023. Đánh giá về nhân sự, cơ sở vật chất và quy trình thực tế.

• Tác giả: Vũ Thị Nơi
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Song Hà
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Tổ Chức Quản Lý Dược
• Đề tài: Phân Tích Thực Trạng Tồn Trữ Thuốc Tại Bệnh Viện Y Học Cổ Truyền Tỉnh Hải Dương, Năm 2023
• Loại tài liệu: Luận Văn Dược Sĩ Chuyên Khoa Cấp I
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực trạng tồn trữ thuốc tại Bệnh viện Y học cổ truyền Hải Dương 2023

Tồn trữ thuốc là một trong những hoạt động quan trọng nhất trong quản lý dược phẩm tại các cơ sở y tế. Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Hải Dương năm 2023 đã triển khai các biện pháp quản lý tồn trữ thuốc nhằm đảm bảo chất lượng và hiệu quả sử dụng. Nghiên cứu này tập trung vào phân tích chi tiết về thực trạng bảo quản và dự trữ thuốc tại bệnh viện, giúp xác định những điểm mạnh cũng như những hạn chế trong công tác quản lý dược. Việc nắm rõ tình hình tồn trữ thuốc là cơ sở để đề xuất các giải pháp cải thiện chất lượng dịch vụ y tế.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của tồn trữ thuốc

Tồn trữ thuốc bao gồm các hoạt động bảo quản thuốc theo đúng tiêu chuẩn chất lượng và dự trữ thuốc theo nhu cầu lâm sàng. Theo Thông tư 09/VBHN-BYT ngày 16/03/2021, các yêu cầu bảo quản bao gồm duy trì nhiệt độ, độ ẩm và điều kiện khác. Tồn trữ hiệu quả giúp giảm thiểu thuốc hết hạn, tối ưu hóa chi phí và đảm bảo sẵn sàng cung cấp thuốc cho bệnh nhân.

1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu tập trung vào khoa Dược của Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Hải Dương, phân tích tình hình tồn trữ trong năm 2023. Đối tượng bao gồm thuốc hiện đại và thuốc cổ truyền theo quy định riêng. Phương pháp nghiên cứu kết hợp phân tích thực trạng, đánh giá nhân lực kho, cơ sở vật chất và các hoạt động xuất nhập thuốc để có cái nhìn toàn diện.

II. Quy định về bảo quản và dự trữ thuốc tại bệnh viện

Các quy định về bảo quản thuốc và dự trữ thuốc được xây dựng trên cơ sở của những tiêu chuẩn quốc tế như GSP (Good Storage Practices) và các hướng dẫn của Bộ Y tế. Bệnh viện Y học cổ truyền phải tuân thủ các quy định về điều kiện bảo quản, bao gồm nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và các yếu tố khác. Dự trữ thuốc cần được lập kế hoạch dựa trên nhu cầu lâm sàng, thời gian sử dụng và khả năng tài chính của bệnh viện. Việc tuân thủ các quy định này giúp đảm bảo chất lượng thuốc và hiệu quả điều trị cho bệnh nhân.

2.1. Quy định về bảo quản thuốc theo Thông tư 09 VBHN BYT

Thông tư 09/VBHN-BYT ngày 16/03/2021 quy định chi tiết các yêu cầu bảo quản thuốc tại các cơ sở y tế. Các điều kiện bảo quản bao gồm duy trì nhiệt độ phòng từ 15-25°C, độ ẩm 45-75%, tránh ánh sáng trực tiếp và chất ô nhiễm. Nhân lực kho phải được đào tạo và tuân thủ quy trình bảo quản. Trang thiết bị bảo quản như tủ lạnh, máy đo nhiệt độ phải được kiểm định định kỳ.

2.2. Quy định về dự trữ thuốc tại bệnh viện

Dự trữ thuốc tại bệnh viện phải tuân thủ nguyên tắc FIFO (First-in, First-out) hoặc FEFO (First Expired, First Out). Khoa Dược cần lập kế hoạch dự trữ dựa trên số giường bệnh, tỉ lệ bệnh nhân và chi phí. Thuốc cổ truyền có quy định riêng về dự trữ và bảo quản do tính chất đặc biệt. Việc kiểm soát dự trữ thường xuyên giúp phát hiện và xử lý thuốc hết hạn, hỏng vỡ.

III. Thực trạng bảo quản thuốc tại Bệnh viện Y học cổ truyền Hải Dương năm 2023

Nhân sự kho dược tại Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Hải Dương năm 2023 được bố trí theo các vị trí công việc khác nhau. Trình độ chuyên môn của nhân lực kho chủ yếu là dược sỹ đại học và công nhân. Cơ sở vật chất bệnh viện gồm kho bảo quản chính và các kho lạnh phục vụ thuốc cần bảo quản đặc biệt. Diện tích kho bảo quản đáp ứng nhu cầu bưu lưu thuốc hiện tại. Trang thiết bị như máy đo nhiệt độ, độ ẩm được bố trí tại các vị trí quan trọng để theo dõi điều kiện bảo quản định kỳ. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số hạn chế trong duy trì điều kiện bảo quản cần được cải thiện.

3.1. Nhân lực và cơ sở vật chất bảo quản

Nhân lực kho gồm các dược sỹ, kỹ thuật viên, công nhân được phân công nhiệm vụ cụ thể. Hầu hết nhân sự có chứng chỉ bảo quản thuốc GSP. Cơ sở vật chất bao gồm kho chính 100m², kho lạnh -20°C cho thuốc cần bảo quản lạnh. Thiết bị gồm tủ lạnh, máy sấy, quạt máy. Hệ thống điều hòa giúp duy trì nhiệt độ, độ ẩm ổn định.

3.2. Điều kiện bảo quản và hoạt động duy trì

Điều kiện bảo quản tại bệnh viện được theo dõi hàng ngày bằng các thiết bị đo lường. Nhiệt độ kho được duy trì ở 20-24°C, độ ẩm 50-70% phù hợp với quy định. Hoạt động duy trì bao gồm vệ sinh kho định kỳ, kiểm tra trang thiết bị, xử lý bề mặt kho để tránh sâu bọ, ẩm mốc. Hồ sơ theo dõi được lưu giữ đầy đủ, chính xác theo quy định.

IV. Thực trạng dự trữ thuốc và kiến nghị cải thiện

Hoạt động dự trữ thuốc tại bệnh viện năm 2023 cho thấy các khía cạnh tích cực nhưng cũng phát hiện một số vấn đề cần giải quyết. Xuất nhập thuốc được thực hiện theo quy trình FIFO/FEFO, các hồ sơ tài liệu được ghi chép đầy đủ. Tuy nhiên, tỉ lệ thuốc hết hạn vẫn ở mức nhất định và công tác kiểm soát cần được tăng cường. Thuốc cổ truyền có những khó khăn riêng trong quản lý dự trữ do tính chất đặc biệt. Cần có những biện pháp cải thiện về quy hoạch dự trữ, tăng cường đào tạo nhân lực và cập nhật hệ thống quản lý để nâng cao hiệu quả.

4.1. Kết quả hoạt động xuất nhập và kiểm soát thuốc

Xuất nhập thuốc năm 2023 được thực hiện theo quy trình chuẩn. Tổng lượng nhập khoảng 200 triệu VNĐ, xuất phục vụ nhu cầu lâm sàng bệnh viện. Kiểm soát thuốc thống kê các nhóm thuốc khác nhau, thuốc hết hạn được xử lý đúng quy định. Hồ sơ tài liệu gồm phiếu nhập, xuất, kiểm kê được lưu giữ khoa học, đầy đủ.

4.2. Kiến nghị để cải thiện thực trạng tồn trữ thuốc

Cần tăng cường đào tạo cho nhân lực kho về quản lý dự trữ hiện đại. Ứng dụng công nghệ như phần mềm quản lý kho giúp theo dõi dự trữ chính xác hơn. Xây dựng quy hoạch dự trữ dựa trên dữ liệu lâm sàng để giảm thiểu thuốc hết hạn. Tăng cường kiểm tra, kiểm soát nội bộ định kỳ. Đơn giản hóa quy trình để nâng cao hiệu quả quản lý.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Chất lượng thuốc không chỉ phụ thuộc vào công nghệ sản xuất mà còn phụ thuộc rất lớn vào quá trình phân phối trong đó có việc dự trữ và bảo quản. Việc dự trữ và bảo quản không chỉ là việc cất giữ hàng hóa trong kho mà nó còn là một quá trình xuất - nhập kho hợp lý, quá trình kiểm tra, kiểm kê và các biện pháp kỹ thuật bảo quản hàng hóa. Việc dự trữ quá nhiều loại thuốc với số lượng lớn có thể làm tăng chi phí bảo quản, để giảm chi phí tồn trữ thuốc bệnh viện phải duy trì mức dự trữ thấp tuy nhiên khi đó có khả năng gây ra thiếu thuốc cho bệnh nhân và trong một số trường hợp sẽ gây ra những vấn đề nghiêm trọng nếu không có thuốc kịp thời, do đó việc đảm bảo tồn trữ thuốc tại các bệnh viện trung tâm y tế luôn được chú trọng. Ở nước ta khí hậu nhiệt đới ẩm là những điều kiện không thuận lợi cho công tác tồn trữ thuốc.

Điều kiện kho tàng và các trang thiết bị phục vụ cho công tác bảo quản chưa đầy đủ, hơn nữa trình độ chuyên môn về lĩnh vực này của cán bộ dược còn hạn chế, bởi vậy mà công tác tồn trữ thuốc, nguyên liệu làm thuốc gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt là tồn trữ dược liệu và vị thuốc cổ truyền. Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Hải Dương là bệnh viện chuyên khoa hàng đầu của tỉnh về khám bệnh và chữa bệnh bằng phương pháp y học cổ truyền. Việc tồn trữ thuốc cũng mang tích chất đặc biệt hơn việc tồn trữ các mặt hàng khác. Ngoài thuốc hóa dược thì bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Hải Dương còn tồn trữ một lượng dược liệu và vị thuốc.

Dược liệu và vị thuốc thường cồng kềnh chiếm nhiều diện tích bảo quản và dễ chịu tác động của điều kiện nhiệt độ, độ ẩm không thuận lợi…Vấn đề về kiểm soát chất lượng thuốc nhập vào và tỉ lệ hư hao trong quá trình bảo quản cân chia của thuốc vẫn còn nhiều vướng mắc. Mặt khác việc quản lý tồn trữ sẽ ít nhiều giúp cho người dược sĩ nắm được những nguyên tắc chung nhất trong công tác bảo quản, xuất nhập thuốc góp phần thực hiện mục tiêu đảm bảo đủ, kịp thời thuốc có chất lượng giá cả hợp lý trong công tác phòng và chữa bệnh của bệnh viện. Nhận thấy vai trò cũng như những khó khăn gặp phải của công tác tồn trữ thuốc tại bệnh viện, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Phân tích thực trạng tồn trữ thuốc tại Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Hải Dương năm 2023” với 2 mục tiêu 1 như sau: 1. Phân tích thực trạng duy trì điều kiện bảo quản thuốc theo Thông tư 09/VBHN-BYT ngày 16/03/2021 tại bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Hải Dương năm 2023.

Phân tích thực trạng dự trữ thuốc tại bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Hải Dương năm 2023. Kết quả nghiên cứu nhằm đưa ra những ý kiến đề xuất góp phần nâng cao chất lượng hoạt động dự trữ, bảo quản thuốc tại bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Hải Dương cho những năm tới. Tổng quan về tồn trữ thuốc 1. Quy định về bảo quản thuốc Theo Thông tư 09/VBHN-BYT ngày 16/03/2021 Quy định về thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc, Bộ trưởng Bộ Y tế quy định về việc triển khai áp dụng nguyên tắc “Thực hành tốt bảo quản thuốc” - GSP (viết tắt của Good Storage Practices): Bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc là việc cất giữ bảo đảm an toàn, chất lượng của thuốc, nguyên liệu làm thuốc, bao gồm cả việc đưa vào sử dụng và duy trì đầy đủ các hệ thống hồ sơ, tài liệu phục vụ bảo quản, xuất nhập thuốc, nguyên liệu làm thuốc tại nơi bảo quản [1].

Theo Thông tư 09/VBHN-BYT ngày 16 tháng 03 năm 2021 của Bộ Y tế quy định về “Thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc” bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Hải Dương theo lộ trình phải đáp ứng được các yêu cầu về nhân sự, cơ sở vật chất, trang thiết bị cũng như các tài liệu về thực hiện GSP tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nhằm mục tiêu cung ứng đủ thuốc, hiệu quả, an toàn và kinh tế đáp ứng nhu cầu điều trị. Yêu cầu về nhân sự Về trình độ, kinh nghiệm Kho thuốc phải có đủ nhân viên với trình độ phù hợp để thực hiện các hoạt động liên quan đến xuất nhập, bảo quản, cấp phát thuốc, các hoạt động liên quan đến xuất nhập, bảo quản, bốc xếp, vận chuyển, vệ sinh, bảo trì và các hoạt động khác nhằm đảm bảo chất lượng thuốc, dược liệu, vị thuốc cổ truyền, trong đó [1]. a) Đối với thuốc không phải kiểm soát đặc biệt phải có trình độ tối thiểu là dược sĩ trung học [1]. b) Đối với thuốc gây nghiện, nguyên liệu làm thuốc là dược chất gây nghiện, người quản lý tại khoa dược bệnh viện phải có bằng tốt nghiệp đại học ngành dược trở lên [2].

c) Đối với dược liệu, vị thuốc cổ truyền: - Phải có trình độ, hiểu biết cần thiết về dược liệu, vị thuốc cổ truyền, về nghiệp 3 vụ bảo quản (phương pháp bảo quản, quản lý sổ sách, theo dõi xuất nhập, chất lượng dược liệu, vị thuốc cổ truyền). - Phải có trình độ tối thiểu là dược sĩ trung học. - Phải có bản mô tả công việc xác định rõ nhiệm vụ và trách nhiệm có liên quan cho từng cá nhân, được người đứng đầu cơ sở phê duyệt. Cá nhân phải hiểu, nắm rõ nhiệm vụ và trách nhiệm được giao[1].

Về đào tạo Tất cả nhân viên phải được đào tạo, cập nhật về thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc, các quy định luật pháp, các quy trình thao tác, các quy định về vệ sinh, an toàn phù hợp với vị trí công việc. Các yêu cầu khác Nhân viên và cán bộ làm việc trong kho phải được kiểm tra sức khỏe định kỳ theo quy định của pháp luật. Nhân viên làm việc trong khu vực bảo quản phải được trang bị và mặc trang phục bảo hộ phù hợp với hoạt động tại kho. Yêu cầu cơ sở vật chất, trang thiết bị.

Kho phải được xây dựng ở nơi cao ráo, an toàn, phải có hệ thống cống rãnh thoát nước, đảm bảo 05 chống [3]. + Chống nóng ẩm. + Chống côn trùng, mối mọt, chuột. + Phòng chống cháy nổ.

+ Chống mất trộm * Về diện tích kho - Kho bảo quản thuốc, dược liệu, vị thuốc cổ truyền phải có diện tích đủ rộng để bố trí các khu vực cho các hoạt động: Tiếp nhận, kiểm nhập thuốc, xuất thuốc, bảo quản thuốc, biệt trữ hàng chờ xử lý [1]. * Về sơ đồ bố trí kho Các khu vực của kho phải có biển hiệu chỉ rõ công năng của từng khu vực, 4 phải có diện tích và thể tích phù hợp, đủ không gian để cho phép việc phân loại, sắp xếp hàng hóa theo các chủng loại thuốc khác nhau; phân cách theo từng loại và từng lô thuốc, đảm bảo không khí được lưu thông đều [1]. * Về trang thiết bị trong kho Các trang thiết bị trong kho là những phương tiện kỹ thuật cần thiết để thực hiện nghiệp vụ kho. Kho phải được trang bị các phương tiện, thiết bị phù hợp để đảm bảo các điều kiện bảo quản, các thiết bị phải được kiểm tra, bảo trì, bảo dưỡng định kỳ để đảm bảo hoạt động ổn định, chính xác.

Các thiết bị đo phải được hiệu chuẩn định kỳ theo quy định của pháp luật về kiểm định, hiệu chuẩn thiết bị đo, hiệu chỉnh này phải được ghi lại và lưu trữ. Trang thiết bị trong kho bao gồm: + Trang thiết bị văn phòng: Bàn làm việc, máy tính. + Trang thiết bị vận chuyển và chất xếp hàng hóa: Xe đẩy hàng, tủ, giá kệ. + Trang thiết bị phục vụ công tác bảo quản: Nhiệt kế, ẩm kế, điều hòa, máy hút ẩm, cân.

+ Trang thiết bị phòng chống cháy như bình cứu hỏa. + Các phương tiện để làm vệ sinh kho tàng và bảo hộ lao động [3]. Quy định về bảo quản thuốc Thuốc phải được bảo quản trong điều kiện đảm bảo duy trì chất lượng và theo đúng quy định của pháp luật. Thuốc phải sắp xếp trên giá, kệ, tấm kê panel và được bảo quản ở vị trí cao hơn sàn nhà.

Bao bì thuốc phải được giữ nguyên vẹn trong suốt quá trình bảo quản. Các khu vực giao, nhận hàng phải đảm bảo bảo vệ thuốc tránh khỏi tác động trực tiếp của thời tiết. Phải có biện pháp về an ninh, bảo đảm không thất thoát thuốc phải kiểm soát đặc biệt quy định tại Thông tư 20/2017/TT-BYT và quy định sau: a) Khu vực bảo quản thuốc kiểm soát đặc biệt phải có biển thể hiện rõ từng loại thuốc kiểm soát đặc biệt tương ứng. b) Thuốc độc làm thuốc phải được bao gói đảm bảo không bị thấm và rò rỉ 5 trong quá trình bảo quản.

c) Bảo quản dược liệu, vị thuốc cổ truyền: Dược liệu, vị thuốc cổ truyền phải được bảo quản ở kho khô, thông thoáng. Các thùng hàng phải được sắp xếp hợp lý đảm bảo cho không khí lưu thông. Các vật liệu thích hợp để làm bao bì bảo quản dược liệu, vị thuốc cổ truyền có thể là thuỷ tinh, nhựa, giấy. Các dược liệu, vị thuốc cổ truyền chứa tinh dầu cũng cần phải được bảo quản trong bao bì kín.

Dược liệu, vị thuốc cổ truyền có độc tính phải được bảo quản theo đúng các qui định tại qui chế liên quan. d) Điều kiện bảo quản Các điều kiện bảo quản thuốc phải tuân thủ theo đúng thông tin trên nhãn đã được phê duyệt hoặc công bố theo quy định [4]. Bảo quản điều kiện thường: + Bảo quản trong môi trường khô (độ ẩm 75%), ở nhiệt độ từ 15-30°C. Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, tại một số thời điểm trong ngày, nhiệt độ có thể trên 30°C nhưng không vượt quá 32°C và độ ẩm không vượt quá 80%.

+ Nếu trên nhãn không ghi rõ điều kiện bảo quản thì bảo quản ở điều kiện thường. Điều kiện bảo quản đặc biệt: Bao gồm các trường hợp có yêu cầu bảo quản khác với bảo quản ở điều kiện thường [1]. Các điều kiện bảo quản được kiểm tra vào những thời điểm phù hợp đã định trước (tối thiểu 2 lần/trong ngày). Kết quả kiểm tra phải được ghi chép và lưu hồ sơ [1].

Thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần, tiền chất dùng làm thuốc, nguyên liệu làm thuốc là dược chất gây nghiện, thuốc hướng tâm thần, tiền chất dùng làm thuốc phải bảo quản tại kho/tủ riêng đáp ứng quy định tại Điều 4 của Thông tư số 20/2017/TT-BYT ngày 10/5/2017 của Bộ trưởng Bộ Y tế [2].