CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ VIỆC DẠY VÀ HỌC TIẾNG VIỆT CỦA NGƯỜI HÀ N 1. Mối quan hệ Việt Hàn và nhu cầu học tiếng Việt của người Hàn 1. Về kinh tế Trong hơn chục năm nay, Việt Nam được coi là một điểm đến đầu tư hấp dẫn của các nhà đầu tư nước ngoài nhờ có nhiều chính sách ưu đãi và môi trường đầu tư – kinh doanh được cải thiện. Theo thống kê của Nguyễn Tấn Vinh [37], Học viện Chính trị khu vực II, tình hình đầu tư nước ngoài vào Việt Nam trong mấy năm trở lại đây đã có nhiều chuyển biến tích cực.
Cụ thể, về thời gian, tổng vốn đăng kí và tổng vốn thực hiện được thể hiện dưới đây (bảng 1. Thống kê tổng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam (giai đoạn 2012 – 2016) [37] Đơn vị tính: tỷ USD Năm Tổng vốn đăng ký Tổng vốn thực hiện 2012 16,348 10,047 2013 22,352 11,500 2014 21,922 12,500 2015 22,760 14,500 2016 24,373 15,800 Tổng cộng 123,374 75,347 Trong đó, năm 2016 có 95 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư tại Việt Nam. Hàn Quốc dẫn đầu với tổng vốn đầu tư đăng ký cấp mới, vốn tăng thêm và góp vốn, mua cổ phần là 7 tỷ USD, chiếm 28,8% tổng vốn đầu tư vào 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Việt Nam. Nhật Bản đứng vị trí thứ hai với tổng vốn đầu tư đăng ký cấp mới, tăng thêm và góp vốn mua cổ phần là 2,58 tỷ USD, chiếm 10,62% tổng vốn đầu tư đăng ký; Singapore đứng vị trí thứ 3 [2].
Đáng chú ý, nhiều tập đoàn công nghiệp lớn của Hàn Quốc như Samsung, LG, Posco, Lotte, CJ, Daesang Corp đã và đang dự định đầu tư thêm vào Việt Nam. Hàn Quốc đã đầu tư vào hầu hết các ngành kinh tế của Việt Nam, trong đó đứng đầu là lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, tiếp theo là lĩnh vực kinh doanh bất động và lĩnh vực xây dựng. Hai hình thức đầu tư chính là 100% vốn nước ngoài (chiếm đến 95%) và liên doanh. Từ năm 2009, FDI Hàn Quốc vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo có xu hướng tăng mạnh, từ mức 60% giai đoạn trước lên mức trên 80%.
Ngoài ra, các công ty Hàn Quốc còn đầu tư vào lĩnh vực sản xuất, lắp ráp thiết bị điện tử, công nghiệp, công nghệ cao chiếm ưu thế so với các dự án công nghiệp nhẹ, thâm dụng lao động trước đây. Theo số liệu thống kê của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), tính đến ngày 20/12/2016, cả nước đang có 22.509 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký đạt gần 293,25 tỷ USD [10]. Đặc biệt, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Hàn Quốc (viết tắt là KVFTA) có hiệu lực vào cuối năm 2015 và việc Trung tâm Hỗ trợ KVFTA được thành lập vào tháng 3/2016 đã tác động rất tích cực tới các doanh nghiệp Hàn Quốc và Việt Nam. Trong thời gian tới còn tăng vì có nhiều công ty muốn mở rộng đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của nhiều tập đoàn công nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam, như Samsung hoặc LG.
Tập đoàn Samsung của Hàn Quốc hiện có 6 nhà máy tại Việt Nam, trong đó Bắc Ninh có 3 nhà máy, ở Thái Nguyên có một nhà máy và có quy mô lớn nhất Đông Nam Á cũng như toàn thế giới. Tổng vốn đầu tư là 15 tỷ USD và đã giải ngân được 10 tỷ USD. Hiện các nhà máy của Samsung đã thu hút 136. Năm 2016, Samsung đã chiếm tới 22,7% kim ngạch xuất khẩu cả 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nước, tăng nhẹ so với mức 20% của những năm trước.
Tháng 2/2017, Samsung Display - công ty con của Samsung Electronics vừa nhận giấy phép đầu tư 2,5 tỷ USD, nâng tổng số vốn đầu tư vào Việt Nam lên 6,5 tỷ USD. Cùng với đó, rất nhiều công ty vệ tinh của Hàn Quốc đã, đang đăng ký và đầu tư vào Việt Nam nhằm đáp ứng các nhu cầu về thiết bị phụ trợ của Samsung và LG.[3] Những lý do chính khiến các nhà đầu tư Hàn Quốc đầu tư vào Việt Nam phải kể đến như: - Việt Nam có rất nhiều điều kiện thuận lợi về vị trí địa lý, các ưu đãi có tính cạnh tranh, dân số trẻ, dồi dào và tăng trưởng kinh tế ổn định. - Nguồn lao động cạnh tranh trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo và lắp ráp. - Thị trường tiêu thụ tiềm năng, có nhiều điểm tương đồng với các sản phẩm Hàn Quốc và tương đối mở - dễ tiếp cận.
- Ổn định chính trị và quan hệ chính trị, văn hóa hai nước liên tục phát triển. - Chính sách ưu đãi tương đối cạnh tranh. Chính vì những điều kiện vô cùng thuận lợi đó mà Việt Nam đã và đang trở thành thị trường rất tiềm năng cho doanh nghiệp Hàn Quốc và hiện là đối tác đầu tư ra nước ngoài lớn thứ tư của Hàn Quốc vì người Việt Nam thân thiện và có nhu cầu cao về các sản phẩm của Hàn Quốc. Các doanh nghiệp Hàn Quốc đánh giá rằng, Việt Nam cũng có các lợi thế khác về lực lượng lao động qua đào tạo, chi phí lao động rẻ và người Việt Nam cũng rất chăm chỉ.
Bên cạnh đó, theo khảo sát của Cục đầu tư nước ngoài, về mục đích đầu tư, người Hàn chọn đầu tư ra nước ngoài nói chung với các mục tiêu tiếp cận thị trường (36% mục đích đầu tư), tiết giảm chi phí sản xuất (31%), tiếp cận nguồn nguyên liệu; tiếp cận công nghệ nguồn; tránh rảo cản thương mại và đầu tư kết hợp phát triển thương mại. Đó chính là những lý do tại sao Việt Nam 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com được coi là điểm đến đầu tư hấp dẫn lớn đối với các nhà nước ngoài, trong đó các doanh nghiệp Hàn Quốc. Sự sôi động của làn sóng đầu tư của các công ty Hàn Quốc vào Việt Nam cũng kéo theo một loạt các dịch vụ và các hình thức kinh doanh khác để phục vụ cho cuộc sống của cộng đồng người Hàn ở đây. Từ chung cư, quán ăn, nhà hàng, siêu thị, trường học, dịch vụ chăm sóc sắc đẹp,.
đều được thành lập từ chủ người Hàn và phục vụ chủ yếu cho cộng đồng người Hàn. Ở Hà Nội, từ dọc đường Trần Duy Hưng, rẽ vào khu phố Nguyễn Thị Định, Nguyễn Thị Thập, Hoàng Ngân lâu nay được mặc định là phố Hàn, vì tại các khu vực này có rất nhiều người Hàn sinh sống. Những năm gần đây, cộng đồng người Hàn Quốc sinh sống và làm việc tại Hà Nội đang ngày càng trở nên đông hơn. Các dịch vụ cho người Hàn cũng phát triển từ những nhà hàng, siêu thị, tới các tiệm tạp hoá cũng treo biển tiếng Hàn.
Ngoài các nhà hàng Hàn Quốc thì có khá nhiều siêu thị chuyên bán đủ thứ thực phẩm được nhập từ Hàn Quốc như mỳ tôm, cá hộp, bánh snack, có cả rượu Soju… Thậm chí ở đây có cả nhân viên phục vụ cũng biết tiếng Hàn và các quán Karaoke cũng có phiên bản bài hát bằng tiếng Hàn. Toà nhà Keangnam cũng là một nơi tập trung nhiều người Hàn sinh sống và làm việc. Doanh nghiệp thuê văn phòng ở đây hầu hết đến từ Hàn Quốc, chính vì thế hai toà căn hộ bên cạnh chính là địa điểm họ lựa chọn để an cư tại Hà Nội. Để đáp ứng nhu cầu phục vụ khách Hàn, tại hệ thống siêu thị trong toà nhà, nhân viên ở đây ai cũng biết tiếng Hàn, có thể giao tiếp với bất kỳ người khách nào.
Thống kê của Tổng cục Thống kê Hàn Quốc năm 2015, Việt Nam là quốc gia đứng thứ 8 trong các quốc gia có số lượng người Hàn Quốc đến sinh sống và làm việc với hơn 109 nghìn người [44]. Đứng đầu là Trung Quốc và Mỹ với số lượng hơn 2 triệu người ở mỗi nước. Số người Hàn Quốc sinh sống 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tại Hà Nội ngày càng có chiều hướng gia tăng. Họ thành lập ra các hội để dễ quy tụ như hội người già, hội người Hàn, hội phụ nữ, hội bóng đá, hội thương nhân.
Từ những cứ liệu và con số trên, có thể thấy, Việt Nam là thị trường rất tiềm năng cho doanh nghiệp Hàn Quốc kinh doanh, đầu tư và phát triển lớn mạnh. Do những điểm tương đồng về văn hóa và giáo dục, nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc, cơ bản không gặp phải nhiều rào cản lớn tại Việt Nam. Trong khi đó, quan hệ Hàn Quốc - Việt Nam sẽ đem lại nhiều lợi ích lớn hơn cho cả hai bên. Về văn hóa Văn hóa Việt Nam và Hàn Quốc mang đậm chất phương Đông, phần nhiều chịu ảnh hưởng từ văn hóa Trung Hoa nên có khá nhiều điểm tương đồng.
Một số điểm nổi bật phải kể đến như nền nông nghiệp trồng lúa (văn hóa lúa nước), đề cao cuộc sống gia đình, hiếu nghĩa với tổ tiên, cha mẹ, phục tùng người lãnh đạo. Đầu tiên, Việt Nam và Hàn Quốc cũng như nhiều nước khác đều có nền nông nghiệp lúa nước. Địa hình của Hàn Quốc không thuận lợi cho phát triển nông nghiệp do có đến 70% diện tích là đá sỏi, đồng bằng ít. Tuy nhiên, bán đảo này lại có sông suối nhiều, cung cấp nước dồi dào, khí hậu bốn mùa thuận lợi cho việc gieo trồng.
Vì thế, trước thời kì công nghiệp hóa đất nước, Hàn Quốc cũng là một nước nông nghiệp với hơn 70% dân số là nông dân [30]. Tính chất nông nghiệp của văn hóa hai nước được thể hiện rõ qua hệ thống lễ, tết. Là cư dân nông nghiệp nên lễ, tết của nhân dân hai nước tương đối giống nhau, chủ yếu tập trung vào mục đích cầu nông, cầu ngư, cầu bình an, may mắn; tạ ơn tổ tiên, thần linh vào dịp đầu năm mới. Các ngày lễ, tết quan trọng của cả hai nước phải kể đến như Tết Nguyên đán, Tết Đoan ngọ, Tết Trung thu…v.
12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Do có cùng cơ tầng văn hoá nông nghiệp lúa nước đã hình thành nếp sống, lối sống gần gũi, mối quan hệ gia đình, họ hàng gắn bó, thân thiết của nhân dân hai nước Hàn – Việt. Mọi người đều coi trọng gia đình, đặt gia đình là mối quan tâm hàng đầu. Tất cả những giá trị trong gia đình được nâng lên thành hệ giá trị đạo đức, đánh giá chuẩn mực trong văn hóa hai nước từ truyền thống đến hiện đại. Nó thể hiện qua tôn ti, trật tự, trọng lễ nghi, trọng danh của người dân hai nước.
Điển hình nhất đó chính là hệ thống đại từ nhân xưng để phân biệt ngôi, thứ.