Chương 1 đã giới thiệu khái quát về Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam: quá trình hình thành và phát triển của ngân hàng cũng như cơ cấu tổ chức, lĩnh vực kinh doanh và sơ đồ bộ máy tổ chức của ngân hàng. Đặc biệt là phương hướng hoạt động và phát triển trong tương lai của ngân hàng. 8 do an CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN 2. Khái niệm về tín dụng Ngân hàng 2.
Khái niệm Theo tiến sĩ Nguyễn Minh Kiều thì “Tín dụng ngân hàng là quan hệ chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ ngân hàng cho khách hàng trong một thời gian nhất định với một khoản chi phí nhất định”. Theo Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 đã được Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam thông qua thì “Cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác”. Có nhiều cách định nghĩa nhưng tụ chung lại thì tín dụng ngân hàng chứa dụng ba nội dung: - Có sự chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ người sở hữu sang người sử dụng - Sự chuyển nhượng này có thời hạn. - Sự chuyển nhượng này có kèm theo chi phí và rủi ro.
Tín dụng Ngân hàng là quan hệ tín dụng phát sinh giữa các ngân hàng. Các tổ chức tín dụng với các tổ chức kinh tế - tài chính của toàn xã hội, bao gồm doanh nghiệp cá nhân, tổ chức xã hội, cơ quan Nhà nước. Vai trò của tín dụng ngân hàng Tín dụng ngân hàng có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc cung cấp vốn cho nhu cầu kinh doanh của các doanh nghiệp vừa và nhỏ - bởi chúng không đủ điều kiện để tham gia vào các thị thường vốn trực tiếp. Hơn thế, khả năng cung ứng vốn của tín dụng ngân hàng còn góp phần đẩy mạnh nhịp độ tích tụ, tập trung vốn và tang cường khả năng cạnh tranh giữ các doanh nghiệp.
Tín dụng ngân hàng còn được sử dụng như công cụ để phát triển các ngành kinh tế chiến lược theo yêu cầu của Chính Phủ, tăng cường tính linh hoạt của nền kinh tế, tiết kiệm chi phí lưu thông và tăng tốc độ chu chuyển vốn. Tổng quan về hoạt động tín dụng cá nhân 2. Khái niệm Tín dụng cá nhân là hình thức tín dụng mà trong đó NHTM đóng vai trò là người chuyển nhượng quyền sử dụng vốn của mình cho khách hàng cá nhân hoặc hộ gia đình sử dụng trong một thời gian nhất định phải hoàn trả cả gốc và lãi với 9 do an mục đích phục vụ đời sống hoặc phục vụ sản xuất kinh doanh dưới hình thức hộ kinh doanh cá thể. Tín dụng cá nhân đóng góp lớn đến sự lưu thông các nguồn vốn trong xã hội, điều chuyển vốn từ nơi thừa đến nơi thiếu, từ nơi hiệu quả thấp đến nơi hiệu quả cao để đáp ứng nhu cầu vốn cho kinh doanh hoặc tiêu dùng của cá nhân và hộ gia đình.
Cho vay là hoạt động truyền thống và quan trọng nhất của NHTM. Cho vay chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng tài sản, tạo thu nhập từ lãi lớn nhất và cũng là hoạt động mang lại rủi ro nhất. cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó NHTM giao cho khách hàng sử dụng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. Khách hàng vay vốn của NHTM bao gồm các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế, các cá nhân và hộ gia đình.
Trong đó, khách hàng là cá nhân và hộ gia đình là bộ phận ngày càng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động cho vay của NHTM. Các cá nhân và hộ gia đình vay tiền từ NHTM đẻ phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng hoặc phục vụ cho hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh của mình. Như vậy, cho vay khách hàng cá nhân tại NHTM bao gồm các hình thức cho vay mà Ngân hàng cung cấp cho các cá nhân hay hộ gia đình nhằm mục đích tiêu dùng, đầu tư hay sản xuất kinh doanh. Đặc điểm của tín dụng cá nhân Tín dụng cá nhân là loại hình tín dụng khác biệt so với tín dụng doanh nghiệp.
Với phạm vi nghiên cứu của bài luận văn em xin đưa ra một số khác biệt như sau: 2. Quy mô mỗi khoản vay nhỏ, số lượng mỗi khoản vay lớn Khách hàng cá nhân thường có 2 mục đích vay. Thứ nhất là cá nhân, hộ gia đình vay để bổ sung vốn kinh doanh. Quyền hoạt động sản xuất kinh doanh của cá nhân, hộ gia đình được thừa nhận, nhưng do năng lực hạn chế nên hoạt động kinh doanh thường không có quy mô lớn.
Thứ hai, là cá nhân vay đáp ứng nhu cầu vốn để tiêu dùng. Khoản vay cá nhân cho mục đích này trục tiếp phục vụ cho nhu cầu chi tiêu cho cuộc sống như mua nhà đất, mua sắm vật dụng gia đình, xây dựng, sửa chữa nhà, du học. Số tiền cho vay hai mục đích này đều bị giới hạn bởi những điều kiện từ ngân hàng đó là: tính hợp lí của nhu cầu vốn, khả năng trả nợ và tài sản đảm bảo. Tuy nhiên số lượng các khoản tín dụng cá nhân là rất lớn do hai nguyên nhân: - Số lượng khách hàng cá nhân đông do đối tượng cho vay của cá nhân này là mọi cá nhân trong xã hội từ những người có thu nhập cao cho đến những người có nhu cầu thu nhập trung bình và thấp.
10 do an - Nhu cầu tín dụng phong phú và đa dạng của khách hàng cá nhân, vì khi chất lượng cuộc sống và trình độ dân trí được nâng cao, người dân càng có nhu cầu vay ngân hàng để cải thiện và nâng cao mức sống. Tín dụng cá nhân thường dẫn đến các rủi ro Rủi ro do thông tin bất cân xứng Khi thẩm định cho vay thì thông tin về bản thân khách hàng là một trong những yếu tố quan trọng để ngân hàng đưa đến quyết định cho vay, bên cạnh tính hợp lí và hợp pháp cảu nhu cầu vôn, khả năng trả nợ và tài sản đảm bảo. Đối với khách hàng là tổ chức, việc nắm bắt thông tin khách hàng là tương đối thuận lợi do có rất nhiều nguồn thông tin được công khai như: Báo cáo tài chính, thông tin xếp hạng tín dụng, tình hình nộp thuế, uy tín quan hệ với cá đối tác… Ngược lại đối với khách hàng cá nhân, việc đánh giá nhân thân, nguồn trả nợ, mục đích sử dụng vốn vay thường khó đầy đủ và rõ rang dẫn đến rủi ro thông tin bất vân xứng, khiến cho việc thẩm định khách hàng hiếu chích xác, nguồn trả nợ chủ yếu của khách hàng cá nhân là tư nguồn thu nhập ổn định ở thời điểm hiện tại. Do vậy nếu người vay gặp vấn đề về sức khỏe, mất việc làm hay gặp phải các biến cô bất ngờ, ảnh hưởng đến yếu tố thu nập thì sẽ không trả được nợ vay cho ngân hàng.
Rủi ro tác nghiệp Do đặc điểm của tín dụng cá nhân là quy mô mỗi khoản vay nhỏ nhưng số lượng khoản vay lớn, vì vậy để có thể đáp ứng tối đa nhu cầu khách hàng nhằm nâng cao kết quả công việc đòi hỏi sự phục vụ nhanh chóng của CBTD. Do đó, trong quá trình thẩm định hồ sơ tín dụng các cán bộ thường hay chủ quan, thẩm chi lợi dụng sự lỏng lẽo của công tác quản lí và sơ hở của các quy đinh để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của khách hàng hoặc thông đồng với khách hàng gây ra những tổn thất cho ngân hàng. Rủi ro này tăng lên đối với cho vay tín chấp, do ngân hàng cấp tín dụng trên cơ sở thẩm định uy tín của khách hàng tốt hay xấu mà không có biện pháp đảm bảo tài sản, trong trường hợp đó, nếu khách hàng thực sự không có khả năng trả nợ vay hoặc có khả năng, nhưng không có ý chi trả nợ vay trong khi việc quản lý thông tin về sự thay đổi nơi cư trú, công việc của khách hàng là một điều hông dễ dàng thì sẽ rất khó khăn cho ngân hàng khi xử lý khoản vay để thu nợ. Sơ nét về tình hình tín dụng cá nhân ở Việt Nam Tín dụng cá nhân đã phát triển từ rất lâu trên thế giới, nhưng lại là một khái niệm khá mới trên thị trường Việt Nam.
Tuy nhiên, tín dụng cá nhân đã nhanh chóng thu hút được nhiều khách hàng và có nhiều tiềm năng để phát triển hơn nữa. 11 do an Điểm thuận lợi là quy mô thị trường lớn với dân số đông, đa số trong đó là dân số trẻ, có đọ thu nhập cao và đặc biệt có nhu cầu chi tiêu cho nhiều mục đích. Hiện nay xu hướng tiêu dùng trước, trả sau để đáp ứng nhu cầu cho cuộc sống tang nhanh, nhất là ở các thành phố lớn. Chính vì thế, các sản phẩm tín dụng cá nhân của Ngân hàng được khách hàng rất quan tâm.
Đây là cơ sở để các Ngân hàng tự tin đẩy mạnh mảng kinh doanh tín dụng này. Nguyên tắc hoạt động Hoạt động tín dụng của Ngân hàng tuân thủ theo các nguyên tắc sau: - Nguyên tắc 1: tiền vay được sử dụng đúng mục đích đã thoả thuận trên hợp đồng tín dụng. - Nguyên tắc 2: tiền vay phải được hoàn trả đầy đủ cả gốc và lãi đúng kỳ hạn đã thỏa thuận trên hợp đồng tín dụng 2. Phân loại Căn cứ vào thời hạn vay - Tín dụng ngắn hạn: Thời gian cho vay tối đa 12 tháng - Tín dụng trung hạn: Thời gian cho vay từ trên 12 tháng đến 5 năm - Tín dụng dài hạn: Thời gian cho vay trên 5 năm Căn cứ vào hình thức đảm bảo - Tín dụng có đảm bảo: là việc thiết lập cơ sở pháp lý để các NHTM có một nguồn thu nhập hợp pháp từng tài sản cụ thể ngoài nguồn thu nợ chính thức.
- Tín dụng không có đảm bảo: là hình thức cho vay mà cơ sở hình thành tin dụng chủ yếu dựa vào uy tín khách hàng. Căn cứ vào mục đích sử dụng - Tín dụng tiêu dùng: cho vay để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, sinh hoạt của các cá nhân, gia đình trong xã hội. - Tín dụng đầu tư: cho vay đối với các doanh nghiệp và các cá thể để tiến hành phát triển kinh doanh. Căn cứ vào hình thái sử dụng - Tín dụng bằng tiền: là loại cho vay mà hình thái giá trị tín dụng được cung cấp bằng một loại tài sản nào đó.