phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận án gồm 4 chương, 9 tiết. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Tình hình nghiên cứu liên quan đề tài luận án 1. Nghiên cứu về ch nh s ch h i, th c hi n ch nh s ch h i trong cả nước và miền núi ph a B c Nghiên cứu về chính sách xã h i Trong cuốn Chính sách xã hội và đ i mới cơ chế quản lý việc thực hiện do tác giả Trần Đính Hoan chủ biên [41], các tác giả trính bày nh ng vấn cơ bản về chính sách xã hội, t nghiên cứu, vận dụng đến đổi mới cơ chế quản lý việc thực hiện chính sách xã hội; phân tích, đánh giá thực trạng một số vấn đề xã hội ở Việt nam; làm rõ các vấn đề về một số chính sách xã hội và đổi mới cơ chế quản lý việc thực hiện các chình sách đó.
Công trình Đ i mới chính sách xã hội - luận cứ và giải pháp do tác giả Phạm Xuân Nam (chủ biên) [85] đã luận giải các vấn đề lý luận về đổi mới chình sách xã hội: đối tượng, nội dung, nhiệm vụ của chình sách xã hội và các mối quan hệ của chình sách xã hội. Đồng thời, tác giả c ng phân tìch sự chuyển biến cơ cấu xã hội, các giai tầng xã hội trong điều kiện chuyển đổi sang cơ chế kinh tế mới, thực trạng của các chình sách xã hội trong nh ng năm trước đó; phân tìch, đánh giá, dự báo tính hính kinh tế xã hội trong nh ng năm tiếp theo. Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra đề xuất, kiến nghị và giải pháp nh m nâng cao hiệu quả thực thi chình sách xã hội và tiến hành thành công đổi mới cơ chế quản lý việc thực hiện chình sách xã hội. Tác giả Mai Ngọc Cường với công trính Một số vấn đề cơ bản về chính sách xã hội ở Việt Nam hiện nay [14] trình bày các vấn đề chung về chình sách xã hội như: đ c điểm, mục tiêu, nguyên t c và quá trính hính thành, phát triển chình sách xã hội.
Bên cạnh đó, các tác giả c ng đề cập hệ thống chình sách xã hội phổ biến ở một số nước; phân tìch nh ng nội dụng ph hợp với điều kiện và có khả năng vận dụng ở Việt Nam. Đồng thời, tác giả c ng phân 11 tìch thực trạng và chỉ rõ nh ng vấn đề đ t ra đối với chình sách xã hội trên một số lĩnh vực cơ bản: chình sách về thu nhập, giảm nghèo và an sinh xã hội; chình sách việc làm; chình sách cung ứng các dịch vụ xã hội cơ bản; cung ứng các dịch vụ xã hội cá nhân; chình sách đối với người có công; chình sách bính đ ng giới. Trên cơ sở hệ thống lý luận về hình sách xã hội nói chung, kinh nghiệm t việc xây dựng chình sách xã hội của các nước, kết hợp với tính hính thực tế của chình sách xã hội ở Việt Nam, các tác giả đã đưa ra nh ng giải pháp và một số khuyến nghị về xây dựng hệ thống chình sách xã hội ở Việt Nam nh ng năm tới. Bài viết An sinh xã hội cho nông dân trong th i kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước của tác giả Đông Thị Hồng [45] đã làm rõ các vấn đề khái niệm an sinh xã hội, vai trò của an sinh xã hội với nông dân ở Việt Nam trong thời kỳ tiếp tục đ y mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Đồng thời, tác giả đã phân tìch, đánh giá thực trạng chình sách an sinh xã hội cho nông dân ở Việt Nam. Trên cơ sở nh ng luận giải và đánh giá, tác giả đã đề ra một số giải pháp nh m tăng cường an sinh xã hội cho nông dân. Cuốn sách Đảng lãnh đạo kết hợp phát triển kinh tế với thực hiện chính sách xã hội t năm 1991 đến nay của tác giả Phạm Đức Kiên [51] phân tích một cách hệ thống đường lối, chình sách của Đảng vể phát triển kinh tế với thực hiện chình sách xã hội t năm 1991 đến năm 2000 và t năm 2000 đến năm 2017. Đ c biệt, công trính tập trung làm rõ quá trính Đảng lãnh đạo thực hiện phát triển kinh tế g n với chình sách xã hội trong hai giai đoạn trên.
T đó, tác giả tổng kết nh ng kết quả đạt được và nh ng bài học kinh nghiệm t quá trínhĐảng lãnh đạo thực hiện phát triển kinh tế g n với chình sách xã hội. Bài viết Chính sách an sinh xã hội trong bối cảnh tái cấu trúc mô hình tăng trưởng của tác giả Ngô Ngọc Th ng [109] đã chỉ rõ chính sách an sinh xã hội là một chình sách xã hội có vị trì, vai trò đ c biệt quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế và xã hội của đất nước. Trong bối cảnh tái cấu 12 trúc mô hính tăng trưởng, việc hoàn thiện và thực hiện chình sách an sinh xã hội trở thành một nội dung cốt lõi, v a là mục tiêu v a là động lực phát triển kinh tế - xã hội. Cuốn sách Một số lý thuyết về phát triển xã hội và quản lý phát triển xã hội do các tác giả Ngô Ngọc Th ng, Đoàn Minh Huấn (Đồng chủ biên) [110] đã đề cập lý thuyết về an sinh xã hội với vị trì, vai trò là một bộ phận của hệ thống các lý thuyết về phát triển xã hội và an sinh xã hội.
Trên cơ sở trính bày lý thuyết về an sinh xã hội các tác giả chỉ ra nh ng vận dụng cho việc xây dựng sàn an sinh xã hội ở nước ta trong giai đoạn hiện nay. Cuốn sách Chính sách an sinh xã hội và vai trò của Nhà nước trong việc thực hiện chính sách an sinh xã hội ở Việt Nam của tác giả Nguyễn Văn Chiều, [10] đã kh ng định chình sách an sinh xã hội có vị trì, vai trò đ c biệt quan trọng trong sự phát triển kinh tế, chình trị, xã hội của đất nước. Tác giả luận giải một các có hệ thống các vấn đề cơ bản về chình sách an sinh xã hội; chỉ rõ vai trò của Nhà nước trong thực hiện an sinh xã hội; phân tìch nh ng bài học t kinh nghiệm của một số nước về thực hiện an sinh xã hội. Đồng thời, tác giả c ng đánh giá tính hính thực hiện chình sách an sinh xã hội ở Việt Nam sau hơn hai thập kỉ thực hiện đổi mới đất nước.
Tác giả đã nêu lên nh ng định hướng và giải pháp nh m nâng cao vai trò của Nhà nước đối với việc thực hiện chình sách an sinh xã hội ở Việt Nam hiện nay. Trong nhiều cách tiếp cận về chình sách xã hội, tiếp cận t góc độ chủ nghĩa Mác -Lênin c ng được nhiều tác giả quan tâm, nghiên cứu. Bài viết Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về an sinh xã hội và phúc lợi xã hội của tác giả Phạm Xuân Nam [86] chỉ ra nh ng nội dung cơ bản trong quan điểm của chủ nghĩa Mác -Lênin về chình sách an sinh xã hội và phúc lợi xã hội. Trên cơ sở lý thuyết, tác giả làm rõ một số vấn đề về hệ thống an sinh xã hội và phúc lợi xã hội trong các quốc gia phát triển và đang phát triển trên thế giới.
T đó, tác giả c ng chỉ ra nh ng biện pháp nh m nâng cao hiệu quả của chình sách an sinh xã hội và phúc lợi xã hội. 13 Ở một góc độ khác, một số tác giả tập trung nghiên cứu đối tượng của chình sách xã hội. Một trong số đó là bài viết Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về con ngư i với tư cách là đối tượng phục vụ của chính sách xã hội trong th i kỳ đ i mới của các tác giả Trần Văn Phòng, Nguyễn Thị Hoàng [95]. Bài viết chỉ ra bước phát triển về chất trong nhận thức của Đảng Cộng sản Việt Nam về vị trì, vai trò của con người đối với chình sách xã hội.
T quan điểm trong thời kỳ trước đổi mới cho r ng con người là chủ thể thực hiện chình sách xã hội, bước sang thời kỳ đổi mới Đảng và Nhà nước Việt Nam kh ng định con người không chỉ là chủ thể thực hiện mà là đối tượng hướng đến của chình sách xã hội. Bài viết Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về an sinh xã hội ở Việt Nam hiện nay của tác giả Nguyễn Mai Phương [98], làm rõ một số quan điểm về chính sách an sinh xã hội ở Việt Nam; phân tìch đánh giá tính hính chình sách an sinh xã hội trong thực tiễn, thông qua một số chình sách cơ bản như: xóa đói, giảm nghèo, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, trợ giúp xã hội và ưu đãi xã hội. Thông qua việc làm rõ nh ng vấn đề lý luận và thực tiễn tác giả kh ng định chình sách an sinh xã hội có vị trì, vai trò quan trọng và là vấn đề luôn được Đảng và Nhà nước ta chú trọng xây dựng, hoàn thiện. Thêm một góc độ tiếp cận về chình sách an sinh xã hội, bài viết Một số vấn đề về quyền an sinh xã hội trong nhà nước pháp quyền của tác giả Nguyễn Văn Chiều [11], kh ng định trong nhà nước pháp quyền, quyền an sinh xã hội là một trong nh ng quyền cơ bản, một nội dung quan trọng trong việc đảm bảo các quyền của con người.
Trải qua quá trính lịch sử, việc hoạch định và thực thi quyền an sinh xã hội trở thành tiêu chì đánh giá sự giải phóng con người ở các quốc gia, dân tộc. Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, quyền an sinh xã hội là một trong nh ng nội dung liên kết có tình quốc tế. Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ghi nhận quyền an sinh xã hội của công dân; xây dựng hệ thống pháp luật, hoạch định, thực hiện các chính sách nh m đảm bảo quyền an sinh xã hội cho nhân dân. 14 Đi sâu nghiên cứu các chình sách xã hội cơ bản chình sách đối với người có công c ng là một đối tượng nghiên cứu.
Công trình Chính sách đối với thương binh, liệt sĩ và ngư i có công với cách mạng của Đảng, Nhà nước ta hiện nay của tác giả Lê Văn Hân, [39] đã hệ thống, phân tìch các chủ trương, chình sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam về chình sách đối với thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng.