Chương 1 NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VE THUC HANH QUYỀN CÔNG TO. TRONG GIAI ĐOẠN DIEU TRA VỤ AN HÌNH SỰ. Khái quát về quyền công tố và thực hành quyền công tố 1. Khái niệm, đặc diém của quyên công tô Khai niêm quyên công tổ từ lâu được các nhà khoa học pháp lý quan tâm.
nghiên cửu, có nhiễu quan điểm nhân thức khác nhau vé quyên công tô. Theo Từ điển tiếng Việt, “công tổ là truy tổ, buộc tôi bị cáo và phát biểu ý kiễn trước Tòa án, nhân danh nhà nước”, Còn theo Từ dién Luật học thì “công tổ la quyên cũa Nhà nước truy tia rách nhiệm hình sự đối với người pham tôi" Qua nghiên cứu các tà liệu tham khảo, có nhiêu quan điểm khác nhau. “quyển công tổ” như sau Quan điểm thứ nhất cho ring, quyển công tổ la quyền duy nhất của Viện. kiểm sắt thay mặt Nha nước để bão vệ lợi ich công khí có các vi phạm pháp luật.
Theo quan điểm nay, quyên công tổ suất hiện từ khi có Nhà nước và pháp luật, được thể hiện dau tiên trong tổ tung hình sự, cùng với sự phát triển của xã hội và các ngành luật thì quyển công tố được mỡ rộng sang các lĩnh vực kinh. tế, dân sự, lao đông. Quan điểm thứ hai cho rằng. Quyền công tổ là quyền của Nha nước giao cho Viện kiểm sát truy tổ người pham tội ra trước Toa án va thực hiện việc.
‘vudc tội đó tại phiên toa sơ thẩm”. Quan điểm nảy lại thu hẹp khái niệm, nội dung, phạm vi của quyền công tổ va chỉ nhân mạnh vai trò của Viện kiểm sát Việnnghn ng học 2008, Tư đn tổng Vth. Đã Nẵng #210 ‘Vien hot học hp ý - Bộ Tự nhập (2006), T din rất foe, Ne. Tà dn bánh Woe - Hô, Tephip, wise ` Vẽ Tho (985) Mit sd vd a vé ideo mg lò sự, Giáo wih công tc im sit ca Ting Ceo ding Jem st, 1b.
Bip Mi Hà NOL 10 trong việc THQCT và được thực hiện trong tổ tung hình sự ỡ giai đoạn xét xử sơ thẩm bình sự. Quan điểm thứ ba cho rằng. Quyền công tổ là quyển của Nha nước giao. cho các cơ quan tiến hành tô tung trong việc khối tô, điều tra, truy tô, xét xử và thi hành án hình sự hoặc đó là hoạt đông tô tung của CQĐT, Viện kiểm sát, ‘Toa án trong việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người có hảnh vi phạm tội".
Theo quan điểm nay thì các cơ quan tiền hành tổ tụng đều la chủ thé của quyền công tổ, không có ranh giới rạch rời giữa các chức năng cơ bản như điều tra, truy tổ, xét xửtrong tổ tung hình sự, xóa nhòa ranh giới giữa các chức năng, ‘bude tội và chức năng sét xử trong tổ tụng hình sự. Quan điểm thứ tư cho rằng: Quyền công tổ là quyền nhân danh Nha nước. thực hiện việc truy cửu trách nhiêm hình sự đổi với người phạm tôi. Quyển này thuộc về Nhà nước, chỉ có trong tổ tụng hình sự, được Nhà nước giao cho một cơ quan thực hiện để phát hiện tôi pham và truy cứu trách nhiệm hình sự đổi với người phạm tôi.
Để làm được diéu nay, cơ quan THQCT phải có trách. nhiệm bảo đâm việc thu thấp day đủ tai liệu, chứng cứ để sác định tội phạm và người phạm tôi. Ở nước ta, quyên này Nhà nước giao cho VKSND thực hiện Quan điểm nay phù hợp với pháp luật Việt Nam hiện hành. Tw các quan điểm trên, để xác định đúng đắn khái niệm về quyền công tổ, cần phải lam rõ những vẫn để sau: Trt nhất, quyền công tô là một trong số những quyền năng của Nha nước, mang ban chất chính trị của Nha nước, nhân danh Nhà nước để buộc tôi đổi với người thực hiện hảnh vi vi phạm pháp luật hình sự.
Quyển công tổ không thé tách rời ma luôn gắn liền với quyên tải phan cia Toa án, đó chính lả quyển cáo buộc hành vi vi phạm pháp luật hình sự đối với người thực hiện hảnh Viện ngânngĩ học 2009), azn nống Vệ, NHb, Đã Nẵng t.20% " vĩ pham tội va đưa người phạm tôi ra Toà án xét at, theo đó là bão vệ sự buộc. tôi trước phiên toa Thứ hai, quyên công tô chỉ co thể do một cơ quan Nha nước thực hiện và độc lập với quyển tải phán cia Toa án. Ở nước ta cơ quan thực hiện quyền. nay là hệ thông VKSND (bao gém cả Viện kiểm sắt quân sự) va thực hiện trong tất cả các giai đoạn tổ tung hình sự từ khi khởi tổ vụ án, điều tra, truy td, xét xử.
Quan điểm của Dang, Nha nước ta về chiến lược cải cách tư pháp, xây dựng. Nha nước pháp quyền xẽ hội chủ ngiĩa đã xác định: VKSND có hai chức năng cơ bản la THQCT, kiểm sắt hoạt động tu pháp (Điều 107 Hiền pháp năm 2013, Điển 2 Luật chức VESND năm 2014). Nghỉ quyết Đại hội lân thứ IX của Dang cũng chỉ rổ “ Viện kiểm sát tập trung làm tốt chức năng công tổ và kiém sát các hoạt động te pháp”. Nghị quyết sô 40-NQ/TW của Bộ chỉnh tri khóa 1X về chiến lược cải cách tư pháp dén năm 2020 đã nhẫn mạnh: “Trude mắt VESND giữtnguyên chức năng như hiện nay là THỌCT và kiễm sát hoạt đông Tự pháp Trt ba, đỗi tượng của quyên công tổ là cái ma quyên công tổ tác đông vo, cụ thể là ác định được han vi phạm tội và người thực hiện hành vi pham.
tôi để trừng phạt, nhằm bao dam trật tự xã hội và trật tự pháp luật, bảo dam lợi ích chung cho x hội. Như vậy, đổi tượng của quyển công tổ là tội phạm vả người phạm tội. Thú te nội dung của quyên công tổ là sự buộc tội đổi với người đã thực hiên hành vi pham tôi, còn việc sử dụng ting hợp các quyển năng pháp lý đo pháp luất định nhằm đảm bao moi hành vi pham tôi déu phải được phát hiện và xử lý theo pháp luật, không dé lọt tôi pham và người pham tội không lam oan người vô tôi là nội dung của hoạt đồng THQCT Thứ năm, vé pham vi của quyển công tổ: Quyên công tổ là quyển của Nha nước truy cứu trách nhiêm hình sự đổi với người pham tôi. Việc truy cứu 12 trách nhiềm hình sự diễn ra cả qua trình từ khi phát hiên tôi pham, khối tô, điều.
tra, truy tố, và buộc tội tại phiên tòa. Vi vậy, quyển công tố không thé tổn tại ở Tĩnh vực nảo khác ngoái lĩnh vực tổ tung hình sự, phạm vi quyển công tổ bắt đầu từ khi phát hiện dầu hiệu của tôi pham vả kết thúc khi bản án có hiệu lực pháp luật, không bi khang nghị, tức là quyển công tổ kết thúc khi việc buộc tôi không còn nữa Từ những phân tích trên, có t hiểu: Quyển công tổ là một dang quyền năng pháp Ij trong tổ tụng hình sự: là quyén buộc tôi mang tính Nhà nước được trao cho Viện Mễm sát thực hiện, nhằm buộc tội đối với cá nhân hoặc pháp nhân kit có căn cứ cho rằng các chủ thé này đã thực hiện hành vi ngny hiém cho xã hội bi cot là tội phạm, uy bude tội này hướng tới việc truy tổ ra trước Tòa ẩn dé xét vie và buộc tôi công kat trước phiên tòa. Khái niệm, đặc diém của tharc hành quyên công to Theo Từ điển tiếng Việt thì “thực hành” có nghia la “lam để áp dụng lí thuyết vào thực tế", “thực hành” cũng đồng nghĩa với "thực hiện”. Đối với khoa ‘hoc pháp lý, chúng ta có thé hiểu thực hảnh là thực hiện việc ap dụng các ly luận pháp lý vao thực tiễn”.
Từ điển Luật học giải thích “THQCT la việc sit dung tổng hợp các quyền năng pháp lý thuộc nội dung quyên công tô để truy. cứu trách nhiệm hình sự đổi với người phạm tôi trong các giai đoạn diéu tra, truy tổ và xét xử ®. “Xuất phát từ nhận thức quyền công tổ 1a quyển của nha nước thực hiện việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phạm tôi va chỉ có trong lĩnh. "vực tổ tung hình sự.
Pham vi của quyền công tổ bat đâu từ khi có tội phạm xảy a va kết thúc khí bản án có hiệu lực pháp luật, không bi kháng nghĩ. Đối trong tác đông của quyền công tổ là tội phạm vả người phạm tội. = Vên mg lọc pip - Bộ Trap Q00), ể đất Tp lọc, Ne, Ta bichon - 1. Tein, vn 13 pháp ly cho việc thực hiên quyển céng |, Nha nước ban hành các văn bản pháp luật quy định các quyền năng pháp lý thuộc nội dung quyền công tổ.
năng này được giao cho cơ quan Nhà nước nao thi cơ quan đó la cơ quan có trách nhiệm THQCT. Ở nước ta, cơ quan được Nhà nước giao THQCT lả \VKSND. Pháp luật cũng quy định quyền năng pháp lý cần thiết để Viện kiểm. sát thực hiện quyển năng của mình trong các giai đoạn tổ tụng hình sự, như khối tổ vu án, khối tô bi can, yêu câu điều tra, trực tiếp điều tra, áp dung, thay đổi biên pháp ngăn chấn, quyết định truy tổ, đọc cáo trang, tranh tụng tại phiên tòa.
Việc sử đụng quyền năng pháp lý của Viện kiểm sát như trên để truy cứu. trách nhiệm hinh sự đối với người phạm tội gọi là THQCT. Vi vậy, THỌCT là việc VESND sử dung tông hop các quyển răng pháp 1ÿ mộc nội dung quyền công tổ do pháp luật quy định để thực hiện việc truy cửu trách nhiệm hình sue buộc tôi đối với người phạm tôi trong các giai đoạn 16 hing hình sie ~ Nôi dung THỌCT: Từ nhân thức ở trên, THQCT là việc VESND sit dung tắt cả những quyển năng tổ tụng hình sự mà pháp luật quy đính để tao đâm phát hiện kip thời, xử lý nghiêm minh moi hành vi pham tội, không để lọt tôi phạm va người phạm tội, không làm oan người vô tôi. Vay, nội dung THQCT là những quyền năng pháp lý của VKSND trực tiếp quyết định hoặc Tiên quan đến việc buộc tôi bi can, bị cáo ~ Phạm vi THỌCT: Về nguyên tắc quyên công tô 1a nên tăng, là cơ sở để THQCT vi vay, pham vi THQCT đồng nhất với pham vi của quyên công tố Tức lả THQCT tắt đầu từ khi tội phạm xây ra vả kết thúc khi bản án của Toa án có hiệu lực pháp luật không bi kháng nghị hoặc vụ án được đính chỉ theo quy định của pháp luật tổ tụng hình sự.
Tuy nhiên, trên thực tế có hành vi phạm tội sảy ra nhưng chưa được phát hiện và có trường hợp phát hiện hảnh vi pham tội nhưng chưa sắc định được 14 người thực hiện hành vi phạm tôi.