Đô la hóa tại Campuchia: Thúc đẩy đồng Riel và giải pháp phi đô la hóa

Luận văn thạc sĩ phân tích 1182 dollarization in cambodia case promote riel and de dollarization master luận văn tcnh mary, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Mary Menda
• Người hướng dẫn: Ass. Đoàn Thanh Hà
• Trường học: Banking University Ho Chi Minh
• Chuyên ngành: Banking and Finance
• Đề tài: Thúc Đẩy Đồng Riel Và Phi Đô La Hóa Tại Campuchia: Giải Pháp Và Thách Thức
• Loại tài liệu: Master Thesis
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• ABSTRACT
• LUẬN VĂN TÓM TẮT
• RESEARCH GUARANTEE
• ACKNOWLEDGMENTS
• CONTENTS
• ABSTRACT
• ACKNOWLEDGMENTS
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES
• LIST OF ABBREVIATIONS
• 1. INTRODUCTION
• 1.1. Reason to choose a topic
• 1.2. RESEARCH OBJECTIVES
• 1.2.1. Overall objective
• 1.2.2. Specific objectives
• 1.3. RESEARCH QUESTIONS
• 1.4. RESEARCH METHODOLOGY
• 1.5. THE STRUCTURE OF THE THESIS
• 2. LITERATURE REVIEW
• 2.1. The concept of dollarization
• 2.2. Dollarization classification
• 2.2.1. Official Dollarization
• 2.2.2. Semi-official dollarization
• 2.2.3. Unofficial Dollarization
• 3. CURRENT SITUATION OF THE DOLLARIZATION OF THE ECONOMY IN CAMBODIA
• 3.1. Analyze the current situation of dollarization in Cambodia 2000-2019
• 3.2. The situation of dollarization of the economy in Cambodia
• 3.3. The causes of dollarization in Cambodia
• 3.4. People's faith in the Riel
• 3.5. Measuring Dollarization in Cambodia
• 3.6. Foreign exchange control
• 3.7. The impact of dollarization on the Cambodian economy
• 4. SOLUTIONS TO OVERCOME THE DOLLARIZATION SITUATION IN CAMBODIA
• 4.1. The Cambodian government's view of dollarizing the economy
• 4.2. Solutions to overcome the dollarization of the Cambodian economy
• 4.2.1. Interest rate policy
• 4.2.2. Foreign exchange management policy
• 4.2.3. Proposals to regulatory agencies
• CONCLUSION

Tóm tắt

I. Tổng quan về thúc đẩy đồng Riel và phi đô la hóa tại Campuchia

Đồng Riel, tiền tệ quốc gia của Campuchia, đã trải qua nhiều thách thức trong bối cảnh đô la hóa gia tăng. Việc sử dụng đồng đô la Mỹ trong các giao dịch hàng ngày đã trở thành một thực tế phổ biến. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến nền kinh tế mà còn làm giảm niềm tin của người dân vào đồng Riel. Để thúc đẩy đồng Riel và giảm thiểu tình trạng đô la hóa, cần có những giải pháp đồng bộ từ chính phủ và các cơ quan liên quan.

1.1. Tình hình hiện tại của đồng Riel và đô la hóa

Tình trạng đô la hóa tại Campuchia đã gia tăng từ những năm 2000, với hơn 80% giao dịch sử dụng đồng đô la. Điều này dẫn đến sự suy giảm giá trị của đồng Riel và làm giảm khả năng kiểm soát của chính phủ đối với nền kinh tế.

1.2. Nguyên nhân dẫn đến đô la hóa tại Campuchia

Nguyên nhân chính của đô la hóa bao gồm sự thiếu niềm tin vào đồng Riel, sự bất ổn kinh tế và chính trị, cùng với việc Campuchia phụ thuộc vào nền kinh tế Mỹ. Những yếu tố này đã khiến người dân chọn sử dụng đô la thay vì đồng Riel.

II. Thách thức trong việc thúc đẩy đồng Riel và phi đô la hóa

Việc thúc đẩy đồng Riel và phi đô la hóa tại Campuchia đối mặt với nhiều thách thức. Sự thiếu niềm tin của người dân vào đồng Riel, cùng với sự ổn định của đồng đô la, đã tạo ra một rào cản lớn. Ngoài ra, các chính sách kinh tế chưa đủ mạnh để khuyến khích người dân sử dụng đồng Riel trong các giao dịch hàng ngày.

2.1. Sự thiếu niềm tin vào đồng Riel

Người dân Campuchia đã trải qua nhiều biến động kinh tế, dẫn đến sự mất niềm tin vào đồng Riel. Điều này khiến họ ngần ngại trong việc sử dụng đồng tiền này cho các giao dịch hàng ngày.

2.2. Ảnh hưởng của đô la hóa đến nền kinh tế

Đô la hóa không chỉ làm giảm giá trị của đồng Riel mà còn ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát chính sách tiền tệ của chính phủ. Điều này có thể dẫn đến sự bất ổn kinh tế trong tương lai.

III. Giải pháp thúc đẩy đồng Riel và phi đô la hóa hiệu quả

Để thúc đẩy đồng Riel và giảm thiểu tình trạng đô la hóa, chính phủ Campuchia cần triển khai các giải pháp đồng bộ. Các chính sách tiền tệ cần được cải thiện, cùng với việc tăng cường niềm tin của người dân vào đồng Riel thông qua các chương trình giáo dục và truyền thông.

3.1. Chính sách tiền tệ và lãi suất

Chính phủ cần điều chỉnh chính sách lãi suất để khuyến khích người dân gửi tiền vào ngân hàng bằng đồng Riel. Điều này sẽ giúp tăng cường giá trị của đồng Riel và giảm thiểu tình trạng đô la hóa.

3.2. Tăng cường giáo dục và truyền thông

Các chương trình giáo dục về lợi ích của việc sử dụng đồng Riel cần được triển khai rộng rãi. Truyền thông cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức của người dân về giá trị của đồng tiền quốc gia.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về đồng Riel

Nghiên cứu về đồng Riel và tình trạng đô la hóa tại Campuchia đã chỉ ra rằng việc thúc đẩy đồng Riel không chỉ là một nhiệm vụ kinh tế mà còn là một vấn đề văn hóa. Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc tăng cường sử dụng đồng Riel có thể góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu trước đây

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng đồng Riel có thể giúp tăng cường sự ổn định kinh tế và giảm thiểu rủi ro từ việc phụ thuộc vào đồng đô la.

4.2. Ứng dụng thực tiễn trong các chính sách

Các chính sách khuyến khích sử dụng đồng Riel đã được áp dụng tại một số địa phương, cho thấy sự cải thiện trong niềm tin của người dân vào đồng tiền quốc gia.

V. Kết luận và tương lai của đồng Riel tại Campuchia

Tương lai của đồng Riel phụ thuộc vào các nỗ lực của chính phủ và các cơ quan liên quan trong việc thúc đẩy sử dụng đồng tiền này. Việc xây dựng niềm tin của người dân vào đồng Riel là rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của nền kinh tế Campuchia.

5.1. Tầm quan trọng của việc thúc đẩy đồng Riel

Việc thúc đẩy đồng Riel không chỉ giúp ổn định nền kinh tế mà còn góp phần vào việc xây dựng bản sắc văn hóa quốc gia.

5.2. Định hướng tương lai cho đồng Riel

Chính phủ cần có những kế hoạch dài hạn để phát triển đồng Riel, bao gồm việc cải thiện hệ thống ngân hàng và tăng cường các chính sách hỗ trợ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tình trạng đô la hóa tại Campuchia là một hiện tượng kinh tế đặc thù với mức độ thâm nhập ngoại tệ sâu rộng bậc nhất khu vực Đông Nam Á. Theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), đồng Đô la Mỹ (USD) chiếm hơn 80% tổng khối lượng tiền mặt lưu thông trên thị trường Campuchia. Mặc dù nền kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) ấn tượng bình quân khoảng 7,7%/năm trong giai đoạn 2000–2019, tỷ lệ tiền gửi ngoại tệ trên tổng phương tiện thanh toán (FCD/M2) vẫn duy trì ở ngưỡng cao khoảng 84%, và tỷ trọng tiền gửi bằng ngoại tệ chiếm tới 95% tổng tiền gửi trong hệ thống ngân hàng thương mại suốt 10 năm qua.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là sự thống trị của đồng USD đã làm suy giảm nghiêm trọng tính độc lập và hiệu lực của chính sách tiền tệ quốc gia, tước bỏ vai trò người cho vay cứu cánh cuối cùng (lender of last resort) của Ngân hàng Quốc gia Campuchia (NBC), đồng thời gây thất thoát nguồn thu từ quyền phát hành tiền (seigniorage) ước tính tương đương 0,5% đến 5% GDP mỗi năm.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu bao gồm:

• Hệ thống hóa cơ sở lý luận về các hình thái và thước đo mức độ đô la hóa nền kinh tế.
• Phân tích thực trạng, nguyên nhân lịch sử và cấu trúc đô la hóa tại Campuchia giai đoạn 2000–2019 thông qua dữ liệu vĩ mô và vi mô.
• Đánh giá tác động hai chiều của việc sử dụng đồng USD đối với sự ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển hệ thống tài chính.
• Xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ và lộ trình chiến lược 5–10 năm nhằm khôi phục niềm tin, thúc đẩy vị thế đồng Riel (KHR) và thực hiện phi đô la hóa bền vững dựa trên cơ chế thị trường.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ lãnh thổ Campuchia với 25 tỉnh, thành phố trọng điểm trong mốc thời gian từ năm 2000 đến năm 2019. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp luận cứ khoa học để cơ quan quản lý tiền tệ kiểm soát rủi ro tỷ giá, nâng cao tỷ lệ huy động vốn bằng đồng nội tệ và củng cố chủ quyền tiền tệ quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết tiền tệ hiện đại trong môi trường đa tiền tệ, kết hợp hai mô hình phân tích kinh tế vi mô và vĩ mô chủ đạo:

• Mô hình ứng trước tiền mặt (Cash-in-advance model): Phát triển bởi Giovannini, Turtelboom (1994) và Sarajevs (2000), giả định hai đồng tiền cùng lưu hành làm phương tiện thanh toán. Nhu cầu nắm giữ ngoại tệ phụ thuộc trực tiếp vào chênh lệch tỷ suất sinh lời thực tế giữa tài sản nội tệ và ngoại tệ, cũng như kỳ vọng mất giá của đồng tiền bản địa so với tỷ lệ lạm phát kỳ vọng.
• Mô hình chi phí giao dịch (Transactions costs model): Khởi xướng bởi Poloz (1986) và Marshall (1987), xem xét thời gian và chi phí chuyển đổi giữa các loại tài sản thanh khoản. Khi chi phí giao dịch và mức tiêu dùng hàng hóa giá trị cao tăng lên, các chủ thể kinh tế có xu hướng nắm giữ ngoại tệ mạnh để tối ưu hóa chi phí thanh toán và bảo tồn giá trị tài sản.

Các khái niệm then chốt được phân định rõ ràng trong luận văn:

• Đô la hóa chính thức (Official Dollarization): Ngoại tệ được công nhận hoàn toàn là đồng tiền thanh toán hợp pháp duy nhất hoặc song hành cùng nội tệ theo luật định.
• Đô la hóa bán chính thức (Semi-official Dollarization): Nền kinh tế chấp nhận rộng rãi ngoại tệ trong thanh toán ngân sách, tiền gửi và chi tiêu dù không có tuyên bố pháp lý chính thức.
• Đô la hóa phi chính thức (Unofficial/De facto Dollarization): Hiện tượng người dân tự phát tích trữ tài sản (Asset Substitution) và sử dụng ngoại tệ làm phương tiện trao đổi (Currency Substitution) để phòng ngừa rủi ro lạm phát.
• Hệ thống chỉ số đo lường đô la hóa: Tỷ lệ FCD/M2 cùng các chỉ số tỷ lệ tiền tệ phái sinh (DR1, DR2, DR3) phản ánh mức độ phụ thuộc tài chính vào ngoại tệ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng nhằm đảm bảo độ chuẩn xác và tính toàn diện của các kết luận khoa học:

• Nguồn dữ liệu:
  • Dữ liệu thứ cấp: Chuỗi dữ liệu chuỗi thời gian 20 năm (2000–2019) thu thập từ Thống kê Tài chính Quốc tế của IMF (IFS), Ngân hàng Thế giới (WB) và các báo cáo thường niên của Ngân hàng Quốc gia Campuchia.
  • Dữ liệu sơ cấp: Khai thác từ 2 cuộc điều tra thực địa quy mô lớn do NBC phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA-RI) tiến hành.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu:
  • Khảo sát đợt 1 (10/2014–01/2015) thực hiện trên 2.273 hộ gia đình, 85 doanh nghiệp, 10 ngân hàng thương mại và 4 tổ chức tài chính vi mô tại 25 tỉnh, thành phố.
  • Khảo sát đợt 2 (2017–2018) tái điều tra mẫu hộ gia đình, doanh nghiệp cũ và mở rộng khảo sát toàn bộ chi nhánh của 15 ngân hàng thương mại cùng 12 định chế tài chính vi mô. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên theo vùng kinh tế (đô thị lớn, vùng ven, nông thôn và khu vực biên giới) được áp dụng để đảm bảo tính đại diện cao nhất.
• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Việc kết hợp thống kê số học mô tả, phân tích tương quan chuỗi thời gian vĩ mô và phân tích dữ liệu vi mô giúp bóc tách chi tiết hành vi tiêu dùng, thói quen định giá và cơ cấu tiền tệ của từng nhóm đối tượng kinh tế, khắc phục triệt để hạn chế thiếu hụt số liệu tiền mặt ngoại tệ trôi nổi ngoài hệ thống ngân hàng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ đô la hóa tài chính và giao dịch ở ngưỡng đặc biệt cao: Tỷ lệ FCD/M2 tại Campuchia luôn dao động trên 80% trong suốt hai thập kỷ, đưa quốc gia này vào nhóm các nền kinh tế có mức độ đô la hóa cao nhất thế giới (chỉ số DR3 vượt xa ngưỡng cảnh báo 30% của IMF). Khoảng 85% tổng tiền gửi và 81% tổng dư nợ tín dụng trong hệ thống ngân hàng được định danh bằng USD. Khảo sát của Cơ quan Nghiên cứu Kinh tế Vĩ mô ASEAN+3 (AMRO) ghi nhận khoảng 70% doanh nghiệp Campuchia thực hiện chi trả lương nhân viên hoàn toàn bằng USD.
2. Sự phân hóa tiền tệ sâu sắc theo địa bàn và quy mô doanh nghiệp: Tại các trung tâm kinh tế đô thị như Phnom Penh và Siem Reap, doanh thu bằng USD của doanh nghiệp chiếm tới 65%, trong khi khu vực nông thôn ghi nhận tỷ trọng thu chi bằng đồng Riel chiếm từ 35% đến 56%. Quy mô doanh nghiệp càng lớn thì mức độ sử dụng ngoại tệ càng cao: tỷ trọng doanh thu ngoại tệ của các doanh nghiệp lớn đạt 70%, trong khi doanh nghiệp siêu nhỏ chỉ chiếm 39%. Ngành bán buôn và bán lẻ đối mặt với sự chênh lệch luân chuyển tiền tệ lớn khi doanh thu ngoại tệ chỉ chiếm 46% nhưng chi phí hoạt động bằng ngoại tệ lên tới 71%, buộc họ phải liên tục chịu rủi ro chuyển đổi tỷ giá.
3. Nghịch lý tăng trưởng song hành giữa đồng USD và đồng Riel: Dù tỷ lệ đô la hóa không giảm, khối lượng tiền Riel lưu thông ngoài hệ thống ngân hàng vẫn tăng trưởng bình quân 16,3% đến 17%/năm, và tiền gửi tiết kiệm bằng Riel tăng trưởng bình quân 24% đến 31%/năm. Độ sâu tài chính (M2/GDP) mở rộng nhanh chóng từ 28% năm 2008 lên 78,5% năm 2018. Điều này chứng minh rằng việc sử dụng USD không triệt tiêu hoàn toàn đồng nội tệ mà hai đồng tiền cùng tăng trưởng song song theo đà mở rộng của quy mô nền kinh tế.
4. Chi phí kinh tế và sự suy giảm hiệu lực chính sách tiền tệ: Tình trạng đô la hóa khiến Campuchia chịu tổn thất doanh thu từ in tiền (seigniorage) ước tính từ 0,5% GDP giai đoạn 1994–2001 lên mức xấp xỉ 5% GDP vào năm 2010. Ngân hàng Quốc gia Campuchia bị vô hiệu hóa công cụ lãi suất điều hành chuẩn và chỉ có thể dựa vào hai công cụ hạn chế là can thiệp tỷ giá giao ngay và điều chỉnh tỷ lệ dự trữ bắt buộc.

Thảo luận kết quả

Thực trạng đô la hóa sâu sắc tại Campuchia bắt nguồn từ chuỗi cú sốc lịch sử khắc nghiệt. Giai đoạn chế độ Khmer Đỏ (1975–1979) đã xóa bỏ hoàn toàn hệ thống tiền tệ, thị trường và phá hủy trụ sở Ngân hàng Quốc gia Campuchia. Khi đồng Riel được tái lập năm 1980, niềm tin công chúng gần như ở mức số 0. Cú sốc siêu lạm phát 3 con số đầu thập niên 1990 (cung tiền M2 tăng 241% năm 1990 và hơn 200% năm 1992 để bù đắp thâm hụt ngân sách) đã thúc đẩy làn sóng thay thế tiền tệ tự phát. Đỉnh điểm là sự xuất hiện của phái bộ gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc (UNTAC) giai đoạn 1991–1992 với dòng tiền mặt khổng lồ khoảng 1,7 tỷ USD được bơm trực tiếp vào nền kinh tế, biến USD trở thành phương tiện thanh toán và lưu trữ giá trị mặc định của xã hội.

So sánh với các nước láng giềng, mức độ đô la hóa của Campuchia cao hơn Việt Nam (nơi đô la hóa đạt đỉnh 41% năm 1991 và giảm dần về quanh mức 30% nhờ các cải cách kiểm soát ngoại hối và ổn định kinh tế vĩ mô nhất quán), đồng thời tiệm cận mức độ đô la hóa của Lào (khoảng 75%).

Kinh nghiệm quốc tế tổng hợp từ 85 quốc gia cho thấy chỉ có 4 quốc gia thực hiện phi đô la hóa thành công, trong đó Israel và Ba Lan đạt kết quả bền vững nhất nhờ kiểm soát lạm phát, neo giữ tỷ giá ổn định và duy trì lãi suất tiền gửi nội tệ thực dương hấp dẫn. Ngược lại, các biện pháp can thiệp hành chính thô bạo như cưỡng chế chuyển đổi tiền gửi tại Bolivia và Peru trong thập niên 1980 đã dẫn đến làn sóng tháo chạy vốn ồ ạt, làm suy kiệt hệ thống ngân hàng và khiến mức độ đô la hóa tăng mạnh trở lại.

Các dữ liệu nghiên cứu chỉ ra rằng việc trình bày diễn biến cơ cấu tiền tệ qua các biểu đồ phân bổ thu chi của doanh nghiệp và bảng biến động tỷ lệ tiền gửi ngoại tệ làm nổi bật tính cấp thiết của việc áp dụng cơ chế khuyến khích kinh tế thay vì áp đặt mệnh lệnh hành chính đơn thuần.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực nghiệm và bài học quốc tế, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy vị thế đồng Riel và từng bước phi đô la hóa nền kinh tế Campuchia:

1. Thực thi chính sách dự trữ bắt buộc phân biệt và lãi suất tái cấp vốn ưu đãi:
   • Hành động: Ngân hàng Quốc gia Campuchia (NBC) cần nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với tiền gửi bằng USD lên mức 12,5%–15% (so với mức 8% hiện hành), đồng thời duy trì tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với đồng Riel ở mức thấp hơn (khoảng 5%–7%). Áp dụng mức lãi suất ưu đãi cho các khoản tái cấp vốn bằng đồng Riel đối với các ngân hàng thương mại giải ngân tín dụng nông nghiệp và doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME).
   • Mục tiêu: Thu hẹp chênh lệch chi phí vốn, phấn đấu giảm tỷ trọng tiền gửi ngoại tệ (FCD/M2) xuống dưới 60% trong vòng 5–7 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Quốc gia Campuchia.
2. Quy định bắt buộc niêm yết giá và thanh toán dịch vụ công bằng đồng Riel:
   • Hành động: Ban hành khung pháp lý buộc 100% cơ quan nhà nước, doanh nghiệp dịch vụ công ích (điện, nước, viễn thông), trường học, bệnh viện và hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại phải niêm yết giá và ưu tiên thu phí, thuế, viện phí, học phí hoàn toàn bằng đồng Riel.
   • Mục tiêu: Đạt tỷ lệ 100% giao dịch thu chi ngân sách nhà nước bằng đồng KHR trước năm 2025.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Kinh tế và Tài chính phối hợp với Bộ Thương mại và NBC.
3. Thành lập Lực lượng Đặc nhiệm Quốc gia về Phi đô la hóa:
   • Hành động: Thành lập tổ chuyên trách liên ngành có thẩm quyền cao nhằm giám sát diễn biến thị trường tiền tệ, điều phối chính sách và xây dựng kịch bản ứng phó thanh khoản nhanh khi thị trường có phản ứng tâm lý tiêu cực đối với lộ trình phi đô la hóa.
   • Mục tiêu: Bảo đảm sự ổn định tỷ giá hối đoái biến động không quá 2%/năm trong suốt giai đoạn chuyển tiếp 2021–2030.
   • Chủ thể thực hiện: Chính phủ Hoàng gia Campuchia.
4. Hiện đại hóa hạ tầng thanh toán số và phát triển thị trường trái phiếu nội tệ:
   • Hành động: Mở rộng nền tảng thanh toán điện tử quốc gia (hệ thống Bakong trên nền tảng blockchain) nhằm miễn giảm tối đa phí giao dịch bằng đồng Riel; triển khai phát hành trái phiếu chính phủ định danh bằng đồng KHR để thiết lập đường cong lãi suất chuẩn trên thị trường vốn.
   • Mục tiêu: Nâng tỷ trọng thanh toán không dùng tiền mặt bằng đồng Riel lên chiếm 50% tổng giao dịch bán lẻ trước năm 2026.
   • Chủ thể thực hiện: NBC, Bộ Kinh tế và Tài chính, cùng các tổ chức tín dụng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống dữ liệu thực nghiệm của luận văn mang lại giá trị tham khảo chuyên sâu cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Cán bộ hoạch định chính sách tiền tệ và quản lý ngân hàng trung ương:
   • Lợi ích: Cung cấp cơ sở lý luận và bằng chứng thực tiễn về cơ chế truyền dẫn chính sách trong nền kinh tế đa tiền tệ.
   • Use case: Ứng dụng để thiết kế công cụ dự trữ bắt buộc phân biệt, cơ chế can thiệp ngoại hối và lộ trình phi đô la hóa từng phần mà không gây sốc thanh khoản.
2. Ban lãnh đạo ngân hàng thương mại và các tổ chức tài chính vi mô:
   • Lợi ích: Nắm bắt chi tiết cấu trúc dòng tiền thu chi và nhu cầu vay vốn thực tế bằng nội tệ của khách hàng hộ gia đình và doanh nghiệp.
   • Use case: Xây dựng các sản phẩm tín dụng, huy động vốn bằng đồng Riel với lãi suất cạnh tranh, chủ động phòng ngừa rủi ro bất cân xứng kỳ hạn và chênh lệch tiền tệ (Currency Mismatch).
3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng:
   • Lợi ích: Tiếp cận nguồn học liệu học thuật chuẩn mực với bộ dữ liệu khảo sát 25 tỉnh thành và các mô hình nhu cầu tiền tệ Cash-in-advance, Transactions costs.
   • Use case: Sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các công trình nghiên cứu về kinh tế vĩ mô, tự do hóa tài chính và quản lý khủng hoảng tiền tệ tại các thị trường mới nổi.
4. Chuyên gia phân tích kinh tế tại các tổ chức tài chính quốc tế (IMF, WB, ADB, JICA):
   • Lợi ích: Có được góc nhìn toàn cảnh về tác động của dòng vốn FDI và viện trợ quốc tế đến cấu trúc tiền tệ quốc gia đang phát triển.
   • Use case: Đánh giá hiệu quả các chương trình hỗ trợ kỹ thuật và thẩm định rủi ro kinh tế vĩ mô tại khu vực tiểu vùng sông Mê Kông.

Câu hỏi thường gặp

1. Đô la hóa tại Campuchia thuộc loại hình nào theo phân loại kinh tế học?
Đô la hóa tại Campuchia là hình thái đô la hóa phi chính thức nhưng diễn ra trên quy mô thực tế rất sâu rộng (de facto unofficial dollarization). Đồng Riel vẫn là đồng tiền pháp định duy nhất theo luật, nhưng đồng USD được sử dụng tự do và chiếm hơn 80% lượng tiền mặt lưu thông cùng 85% tiền gửi ngân hàng.

2. Vì sao Campuchia không áp dụng mệnh lệnh hành chính để cấm ngay việc sử dụng đồng USD?
Bài học thất bại từ các nước như Peru hay Bolivia thập niên 1980 cho thấy việc cấm đoán đột ngột sẽ kích hoạt tâm lý hoảng loạn, dẫn đến hiện tượng rút tiền hàng loạt và tháo chạy vốn ra nước ngoài. Do đó, Campuchia chọn phương pháp tiếp cận thị trường gián tiếp nhằm củng cố niềm tin và sức mua của đồng Riel trước.

3. Hoạt động của phái bộ UNTAC (1991–1992) đã tạo ra cú sốc tiền tệ gì tại Campuchia?
Phái bộ UNTAC đã giải ngân và bơm lượng tiền mặt ngoại tệ khổng lồ khoảng 1,7 tỷ USD vào nền kinh tế Campuchia thông qua tiền lương, chi phí thuê nhà và tiêu dùng dịch vụ. Lượng ngoại tệ quá lớn này đã áp đảo hoàn toàn lượng đồng Riel đang suy yếu sau giai đoạn siêu lạm phát, chính thức mở đầu cho kỷ nguyên đô la hóa sâu rộng.

4. Tác hại lớn nhất của tình trạng đô la hóa đối với cơ quan quản lý tiền tệ là gì?
Tác hại lớn nhất là Ngân hàng Quốc gia Campuchia bị mất hoàn toàn tính độc lập của chính sách tiền tệ và không thể thực hiện chức năng người cho vay cuối cùng khi hệ thống tài chính gặp sự cố thanh khoản, đồng thời mất đi nguồn doanh thu phát hành tiền (seigniorage) lên đến 5% GDP.

5. Nền tảng thanh toán số có vai trò chiến lược như thế nào trong lộ trình phi đô la hóa?
Hệ thống thanh toán số (tiêu biểu như hệ thống Bakong của NBC) giúp giảm thiểu tối đa chi phí giao dịch, vận chuyển và lưu trữ tiền mặt đồng Riel. Nhờ đó, người dân và doanh nghiệp có thể thanh toán các khoản chi tiêu nhỏ và vừa bằng đồng KHR một cách nhanh chóng, tiện lợi, tạo thói quen sử dụng nội tệ tự nhiên.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng đô la hóa sâu sắc tại Campuchia giai đoạn 2000–2019, chỉ ra tỷ lệ tiền gửi ngoại tệ FCD/M2 luôn duy trì trên 80% bất chấp tăng trưởng GDP đạt 7,7%/năm.
• Nghiên cứu chứng minh nguyên nhân cốt lõi của đô la hóa xuất phát từ các cú sốc lịch sử (Khmer Đỏ, siêu lạm phát đầu thập niên 1990, dòng tiền UNTAC) làm suy giảm niềm tin công chúng, chứ không phải do bất ổn vĩ mô hiện hành.
• Khẳng định lộ trình phi đô la hóa bắt buộc phải dựa trên cơ chế thị trường, tập trung nâng cao niềm tin vào đồng Riel thông qua ổn định giá cả và tỷ giá, thay vì áp dụng mệnh lệnh hành chính cưỡng chế.
• Đề xuất hệ thống giải pháp liên ngành gồm: nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc ngoại tệ, bắt buộc giao dịch công bằng đồng KHR, thành lập Lực lượng Đặc nhiệm Quốc gia và phát triển hạ tầng thanh toán số liên ngân hàng.
• Trong giai đoạn 5–10 năm tới, Chính phủ Campuchia và NBC cần kiên định mục tiêu đưa tỷ lệ đô la hóa tài chính về mức an toàn dưới 60%, bảo đảm chủ quyền tiền tệ quốc gia. Các nhà nghiên cứu và nhà quản lý quan tâm có thể tiếp tục mở rộng đề tài để xây dựng mô hình định lượng lượng hóa chi tiết mức độ đáp ứng thanh khoản nội tệ của các định chế tài chính vi mô.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION THE STATE BANK OF VIETNAM AND TRAINING BANKING UNIVERSITY HO CHI MINH MARY MENDA DOLLARIZATION IN CAMBODIA CASE PROMOTE RIEL AND DE-DOLLARIZATION MAJOR: BANKING AND FINANCE MAJOR CODE: 8 34 02 01 MASTER THESIS SUPERVISOR: ASSO. ĐOÀN THANH HÀ HO CHI MINH CITY - YEAR 2020 CONTENTS ABSTRACT.iv TABLE OF CONTENTS.v LIST OF TABLES.vii LIST OF FIGURES.vii LIST OF ABBREVIATIONS. Reason to choose a topic. The structure of the thesis.

The concept of dollarization. The method of measuring the degree of dollarization. The causes of dollarization. The effects of dollarization on the economy.

CURRENT SITUATION OF DOLLARIZATION OF THE ECONOMY IN CAMBODIA 2. Analyze the current situation of dollarization in Cambodia 2000-2019. The situation of dollarization of the economy in Cambodia. The causes of dollarization in Cambodia.

People's faith in the Riel. Measuring Dollarization in Cambodia.Foreign exchange control 42 2. The impact of dollarization on the Cambodian economy. SOLUTIONS TO OVERCOME THE DOLLARIZATION SITUATION IN CAMBODIA 3.

The Cambodian government's view of dollarizing the economy. Solutions to overcome the dollarization of the Cambodian economy. Interest rate policy. Foreign exchange management policy.

Proposals to regulatory agencies.i ABSTRACT THESIS Title: Dollarization in the Cambodia case promotes riel and de-dollarization. Abstract: Dollarization occurs when residents of a country extensively use foreign currency alongside or instead of the domestic currency. Dollarization can occur unofficially, without formal legal approval, or it can be official, as when a country ceases to issue a domestic currency and uses only foreign currency. Dollarization emerged spontaneously in Cambodia, because public confidence in the riel eroded, following a series of shocks that ranged from the destruction of all infrastructures by the Khmers Rouges to the subsequent mismanagement of the economy.

The lack of public confidence in institutions and in the banking system remains high and dollarization is still in progress, in spite of recent improvements in macroeconomic stability and of measures taken by the authorities to restore confidence. If this trend continues, the country may eventually become fully dollarized. No harsh action should certainly be taken against the use of the dollar. However, there is a need to build up a consensus on how to promote the use of the national currency.

There are two priorities Cambodia needs to do in the next 5-10 years. The first priority is developing a comprehensive plan to promote Riel and de-dollarization. Such a plan would need to be developed by relevant authorities, who would be responsible for the implementation. The second priority is the establishment of a task force that has sufficient capacity to respond to the market’s reactions when the de-dollarization plan is enforced.

From the experience of countries that have attempted to de-dollarize their economies, the success or failure depends very much on whether the market looks at the plan and the authority who implements the plan that is credible or not. Therefore, stronger efforts need to be made to build the capacities of relevant institutions that would be responsible for the formulation and implementation of the de-dollarization plan. This paper is one step in that direction. Keywords: Dollarization, De-dollarization, Riel, Khmers Rouges i LUẬN VĂN TÓM TẮT Tiêu đề: Đô la hóa trong trường hợp Campuchia thúc đẩy đồng riel và phi đô la hóa.

Tóm tắt: Đô la hóa xảy ra khi cư dân của một quốc gia sử dụng rộng rãi ngoại tệ cùng với hoặc thay vì nội tệ. Đô la hóa có thể xảy ra không chính thức, không có sự chấp thuận pháp lý chính thức hoặc có thể là chính thức, như khi một quốc gia ngừng phát hành nội tệ và chỉ sử dụng ngoại tệ. Đô la hóa nổi lên một cách tự phát ở Campuchia, do niềm tin của công chúng vào đồng riel bị xói mòn, sau một loạt cú sốc từ việc phá hủy tất cả cơ sở hạ tầng của Khmers Rouge dẫn đến sự quản lý yếu kém của nền kinh tế sau này. Sự thiếu tin tưởng của công chúng vào các tổ chức và hệ thống ngân hàng vẫn ở mức cao và tình trạng đô la hóa vẫn đang diễn ra, Bất chấp những cải thiện gần đây về ổn định kinh tế vĩ mô và các biện pháp mà chính quyền thực hiện để khôi phục niềm tin.

Nếu xu hướng này tiếp tục, đất nước cuối cùng có thể trở thành đô la hóa hoàn toàn. Chắc chắn không nên thực hiện hành động khắc nghiệt nào chống lại việc sử dụng đồng đô la. Tuy nhiên, cần phải xây dựng sự đồng thuận về cách thức thúc đẩy việc sử dụng đồng tiền quốc gia. Có hai ưu tiên Campuchia cần thực hiện trong 5-10 năm tới.

Ưu tiên đầu tiên là phát triển một kế hoạch toàn diện để thúc đẩy Riel và phi đô la hóa. Một kế hoạch như vậy sẽ cần được phát triển bởi các cơ quan có liên quan, những người sẽ chịu trách nhiệm thực hiện. Ưu tiên thứ hai là thành lập một lực lượng đặc nhiệm có đủ năng lực để đối phó với phản ứng của thị trường khi kế hoạch phi đô la hóa được thực thi. Theo kinh nghiệm của các nước đã nỗ lực phi đô la hóa nền kinh tế của họ, thành công hay thất bại phụ thuộc rất nhiều vào việc thị trường nhìn vào kế hoạch và cơ quan thực hiện kế hoạch có đáng tin cậy hay không.

Do đó, cần phải có những nỗ lực mạnh mẽ hơn nữa để xây dựng năng lực của các tổ chức có liên quan chịu trách nhiệm xây dựng và thực hiện kế hoạch phi đô la hóa. Bài báo này là một bước theo hướng đó. Từ khóa: Đôla hóa, Khử đôla hóa, Riel, Khmers Rouges. ii RESEARCH GUARANTEE I hereby declare that all information in this document has been obtained and presented in accordance with academic rules and ethical conduct.

I also declare that this thesis has never been submitted for a master's degree at any university. This thesis is the author's own research, the research results are honest, in which there are no previously published content or content by others except for fully cited citations in the thesis. Ho Chi Minh City, 25 / 12 / 2020 MARY MENDA iii ACKNOWLEDGMENTS I owe my thesis supervisor Asso. Đoàn Thanh Hà and co-supervisor Asso.

Hoang Thi Thanh Hang a debt of gratitude for their close supervision and academic support throughout this study. I am also grateful to the examining committee members for sharing their precious contributions and criticisms. I would like to thank the State Bank of Vietnam for giving me the scholarship to study at Banking University Ho Chi Minh. Also, I would like to thank my workplace, the National Bank of Cambodia for giving me a chance to study here too.

Last but not least, I express my deepest gratitude to my parents for teaching me everything that makes me who I am today. Furthermore, I am grateful to my sister for her close support and encouragement throughout this study. Ho Chi Minh City, 25 / 12 / 2020 MARY MENDA iv CONTENTS ABSTRACT ACKNOWLEDGMENTS TABLE OF CONTENTS LIST OF TABLES LIST OF FIGURES LIST OF ABBREVIATIONS INTRODUCTION 1. Reason to choose a topic.

The structure of the thesis. The concept of dollarization. The method of measuring the degree of dollarization. The causes of dollarization.

The effects of dollarization on the economy. CURRENT SITUATION OF DOLLARIZATION OF THE ECONOMY IN CAMBODIA 2. Analyze the current situation of dollarization in Cambodia 2000-2019…. The situation of dollarization of the economy in Cambodia.

The causes of dollarization in Cambodia. People's faith in the Riel. Measuring Dollarization in Cambodia.Foreign exchange control 42 2. The impact of dollarization on the Cambodian economy.

SOLUTIONS TO OVERCOME THE DOLLARIZATION SITUATION IN CAMBODIA 3. The Cambodian government's view of dollarizing the economy. Solutions to overcome the dollarization of the Cambodian economy. Interest rate policy.

Foreign exchange management policy. Proposals to regulatory agencies.60 vi LIST OF TABLES Table 1- Table 1-International Trend of Dollarization.14 Table 2- Table 2 - Evolution of Dollarization in various.15 Table 3- Estimated Losses on Riel Printing (1998-2001).42 Table 4- Evolution of Loan to Deposit Ratio.44 LIST OF FIGURES Figure 1- Composition of Broad Money and the Ratio of Foreign Currency Deposits to Broad Money.18 Figure 2- Trends in GDP growth and per capita GDP.19 Figure 3- Currency Composition of Income by Area (Family Unit).22 Figure 4- Currency Composition of Total Expenditure (family unit).23 Figure 5- Currency Composition of Loans by Area.23 Figure 6- Currency composition of revenues (Enterprise).24 Figure 7 Currency composition of expenditures (Enterprise).24 Figure 8: Currency composition of revenues.25 Figure 9: Currency composition of expenditures.26 Figure 10: Currency composition of revenues.26 Figure 11: Currency composition of expenditures.27 Figure 12: Foreign direct investment net inflows in Cambodia from 2013 to 2019.29 Figure 13: Evolution of Net Claims on the Government (NCG) and Broad Money Supply (M2). 30 Figure 14: Evolution of Inflation and Exchange Rate.31 Figure 15: Evolution of Fiscal Deficit and Broad Money Supply (M2).31 Figure 16: Assets and Liabilities of Banking System in Foreign Currency.36 Figure 17: Dollarization Ratios.38 Figure 18: Ratio of Foreign Currency Deposits to Broad Money (In Percent).39 Figure 19: Foreign Currency Doposits in Cambodia, Lao P.40 Firgure 20: Dollars in circulation Outside Banks (In billions of U.41 vii LIST OF ABBREVIATIONS IMF International Monetary Fund GDP Gross Domestic Product USD US dollar US United States NBC National Bank of Cambodia IFS International Financial Statistics KHR The official currency of Cambodia FCD Foreign Currency Deposit SME Small and Mid-size Enterprise UNTAC United Nations Transitional Authority in Cambodia JICA Japan International Cooperation Agency viii INTRODUCTION 1. Reason to choose a topic Cambodia during the Dark Ages, the genocide, was completely abolished.

Only in 1979 did Cambodia begin to regain peace, but it was still not full. In 1980, the national currency was reinstated, but the banking system was still weak, and public confidence in the riel was low and slim. The problem of inflation and national monetary instability has made use of foreign currencies instead of local currencies in economic operations in Cambodia. The Cambodian economy has been facing high dollarization since the fall of the Khmer Rouge regime.

According to the International Monetary Fund (IMF) in Cambodia, the dollar is now used to account for more than 80% of the total cash circulation in the market, as opposed to neighboring countries such as Laos. There is a decrease in the national currency. Looking back at the trend of the use of the dollar in Cambodia, there has been no slowdown, Even though Cambodia has maintained its macroeconomic stability and inflation has not been high. Cambodia's economy depends largely on the United States because the United States is a major market for many industries in Cambodia.

That is why US currencies are widely used in Cambodia for large payments, and even the daily spending of people in the local market depends on the banknote. If the US economy were to suffer a crisis, then Cambodia's economy would also be affected by the crisis, since the volume of US dollars in the Kingdom was greater than the local currency. Therefore, the Royal Government needs to work hard to find and prevent measures level of dollarization to promote the Khmer Riel is aimed at maintaining monetary stability, promoting economic growth, promoting national identity, and strengthening nationalism. The Riel promotion strategy is an important mechanism that needs to be taken seriously and carefully implemented by relevant stakeholders, especially the National Bank of Cambodia and the royal government.

For the above reasons, The research on dollarization in the Cambodian economy has been studied. RESEARCH OBJECTIVES The main purpose of this research is to deepen our understanding of the issue of dollarization in Cambodia and measures to promote the national currency by focusing on the study from a few important points: 2.