Thực trạng quy trình giao nhận hàng nhập khẩu container bằng đường biển tại Công ty Cổ phần Logistics Cảng Đà Nẵng

Khóa luận quy trình giao nhận hàng nhập khẩu container đường biển tại Danalog Cảng Đà Nẵng

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Hoàng Yến
• Người hướng dẫn: ThS. Dư Anh Thơ
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế
• Đề tài: Thực trạng quy trình giao nhận hàng nhập khẩu container bằng đường biển tại Công ty Cổ phần Logistics Cảng Đà Nẵng
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan giao nhận hàng nhập khẩu container tại Danalog Đà Nẵng

Công ty Cổ phần Logistics Cảng Đà Nẵng (Danalog) giữ vai trò mắt xích trọng yếu tại khu vực miền Trung. Doanh nghiệp cung cấp giải pháp logistics tích hợp cho hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển. Cụm cảng Tiên Sa đóng vai trò cửa ngõ tiếp nhận hàng container quốc tế lớn nhất khu vực. Danalog đại diện cho chủ hàng thực hiện toàn bộ thủ tục pháp lý và kỹ thuật. Quy trình bắt đầu từ khâu tiếp nhận thông báo hàng đến từ các hãng tàu quốc tế. Nhân viên chứng từ đối chiếu vận đơn đường biển, hóa đơn thương mại và phiếu đóng gói. Sau đó, doanh nghiệp đóng phí hãng tàu để lấy lệnh giao hàng điện tử. Tiếp theo, thủ tục khai báo hải quan được triển khai trên hệ thống thông quan tự động. Hàng hóa được phân luồng xử lý theo quy định hiện hành. Công ty phối hợp với cơ quan hải quan và đơn vị bốc xếp tại cảng. Container được kiểm tra seal, bốc dỡ và vận chuyển về đích an toàn. Quy trình giao nhận tiêu chuẩn giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt tiến độ và rủi ro. Thời gian lưu bãi và chi phí phát sinh được giảm thiểu tối đa. Hoạt động này thúc đẩy dòng chảy thương mại qua miền Trung ổn định và bền vững.

1.1. Phạm vi dịch vụ và năng lực vận hành tại cảng Đà Nẵng

Danalog sở hữu hệ thống kho bãi rộng lớn nằm ngay sau cảng Tiên Sa. Vị trí này tạo ưu thế vượt trội trong việc luân chuyển hàng container. Công ty cung cấp dịch vụ logistics trọn gói từ cảng đến kho của khách hàng. Năng lực vận hành bao gồm đội xe kéo container chuyên dụng và thiết bị nâng hạ hiện đại. Đội ngũ nhân sự nắm vững nghiệp vụ giao nhận vận tải đường biển. Hệ thống quản lý kho bãi và vận tải được kết nối đồng bộ. Nhờ đó, việc điều phối phương tiện diễn ra liên tục suốt ngày đêm. Danalog xử lý khối lượng lớn container khô lẫn container lạnh mỗi tuần. Năng lực này đáp ứng đầy đủ yêu cầu khắt khe từ các nhà xuất nhập khẩu trong và ngoài nước.

1.2. Khung pháp lý và quy chuẩn khai báo hàng nhập khẩu

Hoạt động giao nhận hàng nhập khẩu tuân thủ nghiêm ngặt Luật Hải quan và Bộ luật Hàng hải Việt Nam. Mọi lô hàng container cập cảng đều phải khai báo hải quan điện tử qua hệ thống VNACCS/VCIS. Danalog áp dụng chặt chẽ các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan. Chứng từ cần thiết gồm vận đơn đường biển, hóa đơn thương mại, bảng kê chi tiết và chứng nhận xuất xứ. Quy chuẩn này đảm bảo tính hợp pháp và minh bạch cho từng lô hàng. Sự chuẩn xác về mã HS giúp xác định đúng biểu thuế nhập khẩu. Điều đó bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho khách hàng. Đồng thời, việc tuân thủ pháp lý ngăn ngừa nguy cơ xử phạt hành chính hoặc giam giữ hàng hóa kéo dài tại cảng.

II. Khó khăn giao nhận hàng nhập khẩu container tại Danalog Đà Nẵng

Thực tế giao nhận hàng container nhập khẩu tại Danalog đối mặt với nhiều thách thức vận hành. Quá trình xử lý chứng từ đôi khi phát sinh sai lệch giữa hồ sơ giấy và thông tin điện tử. Sai số trên vận đơn hoặc hóa đơn buộc nhân viên phải giải trình và điều chỉnh tốn thời gian. Áp lực lưu bãi tại cảng Tiên Sa cũng tạo gánh nặng lớn. Khi lượng tàu cập cảng tăng cao đột biến, bãi container rơi vào tình trạng quá tải. Thời gian nâng hạ container từ bãi lên xe kéo kéo dài hơn bình thường. Điều này làm tăng chi phí lưu bãi, lưu container và lưu xe của doanh nghiệp. Ngoài ra, sự phối hợp giữa hãng tàu, hải quan và đơn vị vận tải chưa đạt độ đồng bộ tuyệt đối. Việc cấp lệnh giao hàng điện tử từ một số hãng tàu quốc tế đôi lúc gặp trục trặc kỹ thuật. Thủ tục kiểm tra chuyên ngành đối với mặt hàng phức tạp còn rườm rà. Các trở ngại này làm chậm tiến độ giao hàng và giảm năng suất lao động chung. Doanh nghiệp cần nhận diện rõ các điểm nghẽn để cải thiện quy trình.

2.1. Rào cản chứng từ và hạ tầng công nghệ thông tin

Nghiệp vụ chứng từ tại cảng Đà Nẵng phụ thuộc nhiều vào việc trao đổi dữ liệu xuyên biên giới. Sự sai khác nhỏ về mô tả hàng hóa hoặc trọng lượng giữa chứng từ gốc và tờ khai gây ách tắc lớn. Cơ chế xử lý thủ công phát sinh lỗi nhập liệu từ con người. Bên cạnh đó, đường truyền hệ thống hải quan điện tử đôi khi bị nghẽn mạng vào giờ cao điểm. Việc truyền đổi dữ liệu giữa phần mềm quản lý nội bộ và hệ thống cảng biển chưa liên thông toàn diện. Các đại lý hãng tàu nước ngoài sử dụng nhiều nền tảng số khác nhau. Tình trạng thiếu chuẩn hóa định dạng dữ liệu làm tăng thời gian xử lý hồ sơ. Nhân viên chứng từ phải thao tác lặp lại trên nhiều hệ thống riêng lẻ.

2.2. Điểm nghẽn điều phối phương tiện và chi phí phát sinh

Ách tắc giao thông cục bộ tại trục đường ra vào cảng Tiên Sa cản trở lưu thông xe đầu kéo. Vào các khung giờ cao điểm, đoàn xe tải nặng xếp hàng dài chờ vào cổng cảng lấy container. Tình trạng này dẫn đến chậm trễ giờ giao hàng theo cam kết hợp đồng. Sự chậm trễ làm tăng mạnh chi phí phạt lưu vỏ container (Demurrage và Detention). Khi thời gian kiểm hóa kéo dài, chủ hàng chịu thêm phí nâng hạ và bốc xếp phát sinh tại bãi. Biến động giá xăng dầu tác động trực tiếp lên cước vận chuyển đường bộ nội địa. Nếu không quản lý tốt vòng quay rơ-moóc, năng suất của đội xe bị suy giảm nghiêm trọng. Lợi nhuận từ hoạt động logistics do đó bị thu hẹp đáng kể.

III. Giải pháp giao nhận hàng nhập khẩu container tại Danalog Đà Nẵng

Để giải quyết triệt để các tồn tại, Danalog cần triển khai chiến lược cải tiến đồng bộ nhiều giải pháp. Trọng tâm hàng đầu là đẩy mạnh số hóa quy trình nghiệp vụ và chứng từ logistics. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống phần mềm quản lý giao nhận tích hợp (TMS và WMS) hiện đại. Hệ thống phần mềm kết nối dữ liệu tự động với cổng thông tin cảng biển và cơ quan hải quan. Việc này giúp tự động kiểm tra đối chiếu dữ liệu tờ khai và vận đơn điện tử. Lỗi nhập liệu thủ công sẽ giảm rõ rệt. Nhân viên có thể theo dõi vị trí và tình trạng container nhập khẩu theo thời gian thực. Song song đó, Danalog cần nâng cao năng lực đội xe và tối ưu hóa tuyến đường vận tải. Doanh nghiệp áp dụng thuật toán điều phối thông minh nhằm giảm thiểu thời gian xe chạy rỗng. Các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu cho nhân viên hiện trường cần tổ chức định kỳ. Mối quan hệ hợp tác với hãng tàu và cơ quan kiểm định cần được củng cố chặt chẽ. Sự phối hợp nhịp nhàng giúp rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa.

3.1. Ứng dụng phần mềm tự động hóa và quản trị rủi ro

Chuyển đổi số là chìa khóa then chốt nâng cao năng lực cạnh tranh tại Danalog. Doanh nghiệp nên áp dụng công nghệ nhận dạng ký tự quang học (OCR) để số hóa chứng từ nhập khẩu. Thuật toán tự động đối chiếu thông tin giữa hóa đơn, vận đơn và phiếu đóng gói. Nhờ vậy, sai sót chứng từ được phát hiện ngay từ giai đoạn tiền kiểm tra. Bên cạnh đó, doanh nghiệp xây dựng quy trình quản trị rủi ro nghiêm ngặt cho từng mặt hàng. Các cảnh báo sớm về hạn lưu kho bãi và hạn miễn phí container được gửi tự động. Nhân viên chủ động xử lý sự cố trước khi phát sinh chi phí phạt. Việc chuẩn hóa cơ sở dữ liệu giúp đơn vị tăng cường tính bảo mật và nâng cao tính minh bạch cho khách hàng.

3.2. Nâng cao kỹ năng nhân sự và liên kết chuỗi cung ứng

Yếu tố con người quyết định trực tiếp đến tốc độ và hiệu quả giao nhận hàng. Danalog cần thường xuyên tổ chức đào tạo chuyên sâu về luật hải quan mới cho nhân viên. Các kỹ năng đàm phán hãng tàu và giải quyết tranh chấp chứng từ cần được rèn luyện bài bản. Đội ngũ hiện trường cần nắm vững thao tác kỹ thuật bốc dỡ an toàn tại bãi cảng. Ngoài đào tạo nội bộ, doanh nghiệp cần tăng cường liên kết với các mắt xích trong chuỗi cung ứng. Danalog nên thiết lập kênh trao đổi thông tin trực tiếp với cơ quan hải quan cảng Tiên Sa. Sự phối hợp chặt chẽ với các hiệp hội xuất nhập khẩu giúp dự báo nhu cầu chính xác. Từ đó, doanh nghiệp chủ động sắp xếp phương tiện và tối ưu công suất khai thác kho bãi.

IV. Kết luận về giao nhận hàng nhập khẩu container tại Danalog Đà Nẵng

Quy trình giao nhận hàng nhập khẩu container tại Danalog Đà Nẵng đóng vai trò quyết định trong việc bảo đảm mạch cung ứng miền Trung. Sự vận hành nhịp nhàng giữa các khâu chứng từ, hải quan và vận tải giúp giải phóng hàng hóa nhanh chóng. Doanh nghiệp đã chứng minh năng lực phục vụ uy tín qua việc giữ vững tốc độ tăng trưởng doanh thu. Việc nhận diện các điểm nghẽn về chứng từ và hạ tầng cho thấy yêu cầu cấp thiết của quá trình hiện đại hóa. Khi ứng dụng công nghệ số và củng cố đội xe, Danalog sẽ nâng cao rõ rệt hiệu suất vận hành. Khách hàng tiết kiệm được chi phí lưu bãi và rút ngắn chu kỳ luân chuyển vốn kinh doanh. Mô hình vận hành của Danalog mang lại nhiều bài học giá trị cho các công ty logistics địa phương. Sự kết hợp giữa hạ tầng kho bãi sau cảng và đội ngũ chuyên môn cao là nền tảng cốt lõi. Trong dài hạn, công ty sẽ tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm tiếp vận hàng đầu khu vực cảng biển Đà Nẵng.

4.1. Hiệu quả kinh tế cho khách hàng và doanh nghiệp logistics

Chuẩn hóa quy trình giao nhận mang lại lợi ích tài chính rõ rệt cho các bên liên quan. Khách hàng nhập khẩu cắt giảm được các khoản chi phí phát sinh ngoài ý muốn. Điển hình là phí lưu container và phí phạt giao hàng trễ hạn. Hàng hóa nguyên vật liệu được đưa vào sản xuất đúng kế hoạch giúp doanh nghiệp duy trì lợi thế cạnh tranh. Đối với Danalog, hiệu suất sử dụng tài sản và năng lực quay vòng đội xe được tối ưu hóa. Báo cáo tài chính cho thấy chỉ số thanh toán hiện hành của công ty luôn duy trì mức an toàn. Năng suất lao động của từng nhân viên tăng lên nhờ tự động hóa các thao tác lặp lại. Uy tín thương hiệu tăng cao giúp doanh nghiệp thu hút thêm nhiều hợp đồng vận tải giá trị lớn.

4.2. Khả năng nhân rộng mô hình tại khu vực miền Trung

Mô hình giao nhận container tích hợp của Danalog tạo ra tiền đề phát triển tốt cho chuỗi logistics miền Trung. Giải pháp kết hợp kho bãi hậu cần với cảng biển nước sâu có thể áp dụng rộng rãi. Các doanh nghiệp tại Chu Lai, Dung Quất hay Chân Mây có thể học hỏi phương thức điều phối này. Sự kết nối dữ liệu liên vùng thúc đẩy luồng hàng container trung chuyển diễn ra thông suốt. Doanh nghiệp địa phương có thể áp dụng quy trình kiểm soát rủi ro chứng từ để hạn chế sai sót. Việc đầu tư hạ tầng đồng bộ cùng việc chuẩn hóa chuyên môn nhân lực sẽ nâng tầm dịch vụ logistics toàn miền. Đà Nẵng nhờ đó giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế biển và trung tâm giao thương quốc tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, hoạt động giao nhận vận tải hàng hóa xuất nhập khẩu tại Việt Nam đang mở rộng nhanh chóng cả về kim ngạch lẫn phạm vi thị trường. Tại khu vực miền Trung, sự kiện hãng tàu ASEAN SEA LINE cập bến Cảng Tiên Sa – Cảng Đà Nẵng được ghi nhận là tín hiệu tích cực cho thấy tiềm năng lớn của thị trường logistics địa phương, nhất là trong giai đoạn phục hồi sau đại dịch Covid-19. Trên nền tảng đó, Công ty Cổ phần Logistics Cảng Đà Nẵng (DANALOG) đã đầu tư mở rộng dịch vụ từ năm 2021, tạo ra nhu cầu thực tiễn cần được nghiên cứu và đánh giá có hệ thống.

Khóa luận này được thực hiện dựa trên ba câu hỏi nghiên cứu chính:

1. Thực trạng quy trình giao nhận hàng hóa nhập khẩu container bằng đường biển tại Công ty Cổ phần Logistics Cảng Đà Nẵng hiện nay như thế nào?
2. Những ưu điểm và nhược điểm của quy trình giao nhận hàng nhập khẩu tại công ty là gì?
3. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quy trình giao nhận hàng hóa nhập khẩu container bằng đường biển tại công ty trong thời gian tới?

Mục tiêu chung là tìm hiểu quy trình giao nhận hàng nhập khẩu container bằng đường biển tại DANALOG để xác định ưu điểm, nhược điểm và khó khăn, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả. Mục tiêu cụ thể gồm ba nhóm: (1) hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quy trình giao nhận hàng nhập khẩu container đường biển; (2) đánh giá thực trạng quy trình tại công ty; (3) đề xuất giải pháp hoàn thiện quy trình.

Đối tượng nghiên cứu là quy trình giao nhận hàng nhập khẩu bằng container đường biển tại Công ty Cổ phần Logistics Cảng Đà Nẵng. Phạm vi không gian giới hạn tại trụ sở công ty, địa chỉ số 97 Yết Kiêu, phường Thọ Quang, quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng. Phạm vi thời gian thu thập số liệu từ năm 2020 đến năm 2022; nghiên cứu được thực hiện từ tháng 10/2023 đến tháng 01/2024.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm nền tảng

Khóa luận xây dựng khung lý luận dựa trên hai nguồn định nghĩa chính thức:

• Định nghĩa của FIATA (International Federation of Freight Forwarders Associations): dịch vụ giao nhận bao gồm mọi hoạt động liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói, phân phối, tư vấn hải quan, tài chính, bảo hiểm và thu thập chứng từ.
• Luật Thương mại Việt Nam 2005 (quy định dịch vụ giao nhận là hoạt động thương mại theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thù lao).
• Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015 và Luật Hải quan (quy định nguyên tắc giao nhận, bốc dỡ, bảo quản hàng hóa tại cảng biển).
• Khoản 1 Điều 28 Luật Thương mại 2005 (định nghĩa nhập khẩu hàng hóa).
• Tiêu chuẩn ISO về container (định nghĩa và phân loại container 20 feet và 40 feet theo tiêu chuẩn ISO do Ủy ban Kỹ thuật ISO ban hành tháng 6 năm 1964).

Hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh bao gồm: khả năng thanh toán hiện hành, hiệu suất sử dụng tổng tài sản, tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu, tỷ số nợ trên tổng tài sản, ROA (tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản) và ROE (tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu).

Nghiên cứu áp dụng mô hình phân tích SWOT để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong hoạt động giao nhận của DANALOG.

Phương pháp nghiên cứu

Khóa luận kết hợp nhiều phương pháp:

• Thu thập dữ liệu thứ cấp: báo cáo tài chính, báo cáo kết quả kinh doanh của DANALOG giai đoạn 2020–2022; văn bản pháp luật Việt Nam; giáo trình Kinh tế Quốc tế, Logistics, Xuất nhập khẩu; tạp chí kinh tế và các website chuyên ngành.
• Thu thập dữ liệu sơ cấp: phỏng vấn chuyên gia trong quá trình thực tập trực tiếp tại công ty (tháng 10/2023 – tháng 01/2024).
• Phân tích và xử lý số liệu: thống kê mô tả (bằng phần mềm Excel), phân tích-tổng hợp, so sánh giữa các năm và so sánh với chỉ số trung bình ngành Hỗ trợ Vận tải.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quy trình giao nhận hàng nhập khẩu container bằng đường biển

Chương này hệ thống hóa toàn bộ khung lý thuyết phục vụ nghiên cứu. Nội dung trung tâm gồm bốn nhóm vấn đề:

Tổng quát quy trình giao nhận: làm rõ khái niệm (theo FIATA và Luật Thương mại 2005), đặc điểm (tính phụ thuộc vào yếu tố bên ngoài, tính thời vụ, yêu cầu cơ sở vật chất và kinh nghiệm nghiệp vụ), vai trò trong chuỗi cung ứng toàn cầu, và bốn nguyên tắc giao nhận vận tải theo pháp luật Việt Nam (giao nhận nguyên bao kiện; nguyên hầm kẹp chì; theo số lượng/trọng lượng/thể tích; nguyên container).

Các chứng từ cơ bản trong quy trình giao nhận: trình bày chi tiết vai trò và nội dung của sáu loại chứng từ chính gồm Packing List (P/L), Bill of Lading (B/L), Commercial Invoice (C/I), chứng từ bảo hiểm (Insurance Policy và Insurance Certificate), tờ khai hải quan, Arrival Notice (thông báo hàng đến) và Delivery Order (D/O). Đây là bộ hồ sơ nền tảng điều chỉnh mối quan hệ pháp lý giữa các bên tham gia quy trình.

Khái quát hàng nhập khẩu: định nghĩa nhập khẩu theo Khoản 1 Điều 28 Luật Thương mại 2005 và phân tích bốn vai trò của hoạt động nhập khẩu (đa dạng hóa thị trường tiêu dùng, xóa bỏ độc quyền, thúc đẩy cạnh tranh nội địa, chuyển giao công nghệ).

Vận tải container đường biển: trình bày định nghĩa container theo ISO, thông số kỹ thuật của container 20 feet và 40 feet, lợi ích container hóa đối với chủ hàng, hãng tàu và người giao nhận (chi phí xếp dỡ giảm 30%). Chương cũng cung cấp bức tranh tổng thể về ngành vận tải container toàn cầu, bao gồm top 10 cảng container và top 10 hãng tàu lớn nhất thế giới năm 2022.

Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu: xác định các công thức tính toán cụ thể cho ROA, ROE, khả năng thanh toán hiện hành, hiệu suất sử dụng tổng tài sản, tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu và tỷ số nợ trên tổng tài sản — là công cụ đánh giá xuyên suốt toàn bộ phần phân tích thực trạng ở Chương 2.

Chương 2: Thực trạng quy trình giao nhận hàng nhập khẩu container bằng đường biển tại Công ty Cổ phần Logistics Cảng Đà Nẵng giai đoạn 2020–2022

Tổng quan về DANALOG: Công ty được thành lập năm 2009 (tiền thân là Trạm Kho vận Cảng Đà Nẵng thành lập năm 2006), vốn điều lệ 43,1 tỷ đồng, hai cổ đông lớn là Công ty Cổ phần Cảng Đà Nẵng (45,1%) và Công ty Cổ phần Container Việt Nam (30,91%). Công ty đăng ký giao dịch trên sàn Upcom từ ngày 18/08/2011 với mã chứng khoán DNL. Công ty kinh doanh trên 9 mảng dịch vụ chính bao gồm logistics, bốc xếp, kho bãi, kho CFS, kho ngoại quan, depot container, khai thuế hải quan, đại lý vận tải và vận tải đường thủy/đường bộ. Cơ sở hạ tầng bao gồm kho CFS diện tích lớn nhất khu vực miền Trung với quy mô đạt tiêu chuẩn quốc tế, kho nội địa 8.000 m², tổng diện tích kho 12.000 m², 5 bãi depot, cùng hệ thống thiết bị gồm 6 xe nâng 1,8–8 tấn, 4 xe nâng container 45 tấn, 6 đầu kéo container, 8 sơ mi rơ-moóc và 2.000 pallet nhựa.

Nhân sự: Tính đến cuối năm 2022, công ty có 164 nhân viên. Giai đoạn 2020–2022, số lao động biến động từ 131 người (2020) lên 166 người (2021) và điều chỉnh về 164 người (2022). Lao động nam chiếm 83,85% tổng số nhân viên năm 2022. Tỷ lệ nhân viên tốt nghiệp đại học trở lên tăng 20% từ năm 2021 sang 2022.

Phân tích SWOT: Điểm mạnh nổi bật gồm vị trí gần Cảng Tiên Sa, tài chính ổn định với các chỉ số sinh lợi cao hơn trung bình ngành, ứng dụng hệ thống GPS theo dõi xe đầu kéo. Điểm yếu gồm số lượng xe đầu kéo còn thấp, chưa áp dụng phần mềm quản lý chuyến hàng chuyên dụng, chưa chủ động đa dạng hóa khách hàng. Cơ hội đến từ sự gia tăng khu công nghiệp tại khu vực kinh tế trọng điểm miền Trung và chủ trương phát triển Đà Nẵng thành trung tâm kinh tế biển. Thách thức chính là năng lực khai thác của Cảng Tiên Sa còn hạn chế (chưa tiếp nhận tàu trọng tải lớn) và áp lực cạnh tranh từ các công ty logistics lớn đang mở chi nhánh tại Đà Nẵng.

Tình hình hoạt động kinh doanh: Doanh thu từ hoạt động giao nhận vận tải tăng mạnh qua ba năm, từ 41,245 tỷ đồng (2020) lên 119,801 tỷ đồng (2022). Doanh thu vận chuyển hàng quá cảnh sang Lào chiếm tỷ trọng chủ đạo, tăng từ 79,85% (2020) lên 91,20% (2022). Trong cơ cấu mặt hàng, giấy phế liệu và giấy thành phẩm là hai nhóm hàng chủ lực, trong đó tỷ trọng giấy thành phẩm tăng dần từ 33,15% (2020) lên 42,39% (2022).

Tuyến vận tải chính của công ty gồm bốn tuyến, trong đó Tuyến 1 (Cảng Tiên Sa – Cửa khẩu Lao Bảo – Sepon, Lào) dẫn đầu về doanh thu với tỷ trọng tăng từ 79,85% (2020) lên 91,20% (2022):

Tuyến vận tải	Doanh thu 2020 (tỷ đ)	Tỷ trọng 2020 (%)	Doanh thu 2022 (tỷ đ)	Tỷ trọng 2022 (%)
Tuyến 1 (Tiên Sa – Lao Bảo – Sepon)	32,93	79,85	109,26	91,20
Tuyến 2 (Depot – Cảng Tiên Sa)	5,55	13,45	8,35	6,79
Tuyến 3 (Nội thành Đà Nẵng)	1,53	3,72	1,20	1,05
Tuyến 4 (Tuyến khác)	1,23	2,98	—	0,78
Tổng doanh thu	41,245	100	119,80	100

Kết quả tài chính giai đoạn 2020–2022: Tổng tài sản biến động từ 80,14 tỷ (2020) lên 83,50 tỷ (2021) rồi về 79,46 tỷ (2022). Vốn chủ sở hữu duy trì ở mức trên 57 tỷ đồng trong cả ba năm, chiếm hơn 71% tổng nguồn vốn. Chi phí tăng nhanh hơn doanh thu dẫn đến lợi nhuận sau thuế giảm dần.

Các chỉ số hiệu quả kinh doanh được so sánh theo chiều dọc (2020–2022) và so sánh với trung bình ngành Hỗ trợ Vận tải:

Chỉ số	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022
Khả năng thanh toán hiện hành	2,21	2,35	2,87
Hiệu suất sử dụng tổng tài sản	1,641	2,622	2,419
Tỷ số nợ/vốn chủ sở hữu	38,16%	39,51%	36,92%
Tỷ số nợ/tổng tài sản	28,14%	28,32%	26,97%
ROA	12,36%	11,34%	6,84%
ROE	16,74%	15,80%	9,46%

Khả năng thanh toán hiện hành liên tục tăng và duy trì trên 2, phản ánh năng lực trả nợ ngắn hạn tốt. Ngược lại, ROA và ROE đều giảm đáng kể, cho thấy áp lực chi phí ngày càng lớn.

Chương 2 cũng mô tả chi tiết quy trình giao nhận hàng nhập khẩu theo từng bước nghiệp vụ, quy trình vận tải quá cảnh sang Lào và ngược lại, các yếu tố tác động đến hiệu quả hoạt động giao nhận, cũng như đánh giá tổng thể ưu nhược điểm của quy trình hiện hành. Một nội dung đáng chú ý là so sánh năng lực khai thác tại Cảng Đà Nẵng với các cảng trong khu vực (Bảng 2.11), làm nền tảng nhận định hạn chế về hạ tầng cảng biển địa phương.

Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện quy trình giao nhận hàng nhập khẩu container bằng đường biển

Chương mở đầu bằng phân tích triển vọng và thách thức của dịch vụ giao nhận hàng hóa bằng đường biển tại Việt Nam, đặt trong bối cảnh thương mại quốc tế với hơn 11 tỷ tấn hàng hóa vận chuyển bằng đường biển mỗi năm và khoảng 80% xuất nhập khẩu của EU thực hiện bằng đường biển.

Định hướng phát triển của DANALOG đến năm 2025 được phân thành hai cấp độ: định hướng chung (bảo toàn và phát triển vốn, thực hiện chuyển đổi số, phát triển bền vững, mở rộng logistics và tập trung khai thác kho CFS, depot container và vận chuyển hàng sang Nam Lào) và định hướng cụ thể (tuyển dụng và đào tạo nhân lực chất lượng cao, sắp xếp lại bộ máy, tăng cường hợp tác an ninh quốc phòng và an sinh xã hội).

Phần giải pháp đề xuất các biện pháp hoàn thiện quy trình giao nhận hàng nhập khẩu container đường biển, bao gồm các kiến nghị gửi đến cơ quan hải quan và kiến nghị nội bộ đối với công ty.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

Nghiên cứu chỉ ra rằng giai đoạn 2020–2022, hoạt động kinh doanh vận tải của DANALOG đối mặt với sự phân hóa rõ nét: doanh thu tăng trưởng mạnh trong khi hiệu quả sinh lợi lại suy giảm.

• Doanh thu tổng: tăng từ 41,245 tỷ đồng (2020) lên 119,801 tỷ đồng (2022), tương đương tăng 78,556 tỷ đồng; tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 39,1%/năm.
• ROA: giảm từ 12,36% (2020) xuống 6,84% (2022).
• ROE: giảm từ 16,74% (2020) xuống 9,46% (2022).
• Lợi nhuận sau thuế: có xu hướng giảm do chi phí tăng nhanh hơn doanh thu; năm 2021, chi phí đạt 207.256 triệu đồng (tăng 86.433 triệu đồng so với năm 2020).
• Hệ số thanh toán hiện hành: tăng liên tục từ 2,21 (2020) lên 2,87 (2022), cho thấy khả năng thanh khoản được cải thiện.

Giải pháp và kiến nghị tác giả đề xuất

Tác giả đề xuất hai nhóm kiến nghị:

• Đối với cơ quan hải quan: cải thiện quy trình thông quan, rút ngắn thời gian xử lý chứng từ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp giao nhận hoàn thành nghiệp vụ đúng hạn.
• Đối với Công ty DANALOG: các giải pháp hoàn thiện quy trình giao nhận hàng nhập khẩu container đường biển, bao gồm khắc phục điểm yếu về số lượng xe đầu kéo, triển khai phần mềm quản lý chuyến hàng chuyên dụng để thay thế phương thức quản lý thủ công hiện tại, và chủ động đa dạng hóa tệp khách hàng thay vì phụ thuộc chủ yếu vào nhóm khách hàng vận chuyển sang Lào.

Đóng góp so với nghiên cứu trước

Tác giả tự xác định đây là nghiên cứu thực địa cụ thể tại DANALOG, kết hợp phân tích định lượng từ báo cáo tài chính với quan sát trực tiếp quy trình nghiệp vụ trong thời gian thực tập, từ đó cung cấp đánh giá toàn diện cả về quy trình hoạt động lẫn hiệu quả tài chính của một doanh nghiệp logistics cảng biển tại khu vực miền Trung — một địa bàn ít được nghiên cứu hơn so với các trung tâm logistics lớn ở Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Văn bản không trình bày hạn chế nghiên cứu thành mục riêng biệt. Tuy nhiên, dựa trên phạm vi đề tài có thể nhận thấy một số giới hạn nội tại:

• Giới hạn thời gian số liệu: dữ liệu phân tích chỉ bao gồm giai đoạn 2020–2022, trong đó hai năm đầu chịu ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19, làm giảm tính đại diện của kết quả cho điều kiện kinh doanh bình thường.
• Giới hạn không gian: nghiên cứu chỉ thực hiện tại một doanh nghiệp, không cho phép so sánh quy trình giữa các công ty logistics cùng địa bàn.
• Dữ liệu sơ cấp hạn chế: nghiên cứu chủ yếu dựa vào dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính; dữ liệu sơ cấp thu thập qua phỏng vấn chuyên gia nhưng không nêu rõ số lượng và tiêu chí chọn mẫu.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng sang phân tích so sánh quy trình giao nhận giữa các doanh nghiệp logistics cảng biển tại miền Trung, hoặc nghiên cứu tác động của việc ứng dụng công nghệ số (phần mềm quản lý logistics) đến hiệu quả hoạt động của DANALOG sau khi công ty thực hiện chuyển đổi số theo định hướng đến năm 2025.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận này phù hợp với nhiều nhóm người đọc:

• Sinh viên ngành Kinh tế Quốc tế, Logistics và Quản trị Kinh doanh có thể tham khảo Chương 1 để nắm hệ thống khái niệm, các loại chứng từ giao nhận, quy định pháp lý liên quan và tiêu chuẩn container ISO — những kiến thức nền tảng thường xuất hiện trong các khóa học Giao nhận Vận tải và Thương mại Quốc tế.
• Sinh viên thực hiện đề tài về doanh nghiệp logistics tại miền Trung có thể khai thác phần phân tích SWOT, hệ thống chỉ tiêu tài chính (ROA, ROE, khả năng thanh toán, hiệu suất tài sản) và cách so sánh với trung bình ngành như một mẫu thiết kế phân tích thực trạng.
• Người nghiên cứu về vận tải quá cảnh Việt Nam – Lào có thể tham khảo phần phân tích tuyến Cảng Tiên Sa – Lao Bảo – Sepon và số liệu doanh thu từ hoạt động hàng quá cảnh để hiểu cơ cấu hoạt động thực tế của doanh nghiệp trên hành lang Kinh tế Đông – Tây.
• Cán bộ doanh nghiệp logistics vừa và nhỏ muốn đối chiếu hiệu quả hoạt động với một đơn vị cùng ngành có thể tham khảo bảng tổng hợp các chỉ số tài chính và dữ liệu so sánh với trung bình ngành Hỗ trợ Vận tải giai đoạn 2020–2022 (Bảng 2.7 và 2.8 trong văn bản).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao ROA và ROE của DANALOG giảm mạnh trong giai đoạn 2020–2022 dù doanh thu tăng liên tục?

Văn bản chỉ ra rằng chi phí tăng với tốc độ nhanh hơn doanh thu. Năm 2022, chi phí đạt 185.096 triệu đồng. Nguyên nhân bao gồm: đầu tư mở rộng kho CFS, lắp đặt hệ thống giám sát kho, tăng thêm xe đầu kéo và lắp thiết bị tuân thủ quy định mới của Chính phủ về vận chuyển. Ngoài ra, ảnh hưởng của lạm phát, giá dầu tăng, chiến tranh Nga–Ukraine và chính sách Zero Covid của Trung Quốc khiến lượng hàng nhập khẩu giảm mạnh trong năm 2022. Kết quả là ROA giảm từ 12,36% (2020) xuống 6,84% (2022), ROE giảm từ 16,74% xuống 9,46%.

2. Hoạt động vận tải quá cảnh sang Lào chiếm tỷ trọng như thế nào trong doanh thu của DANALOG và vì sao công ty tập trung vào mảng này?

Doanh thu hàng quá cảnh tăng từ 32.934,54 triệu đồng (2020) lên 109.260 triệu đồng (2022), chiếm tỷ trọng từ 79,85% (2020) lên đến 91,20% (2022). Nguyên nhân tập trung vào tuyến này là lượng hàng hóa cần vận chuyển lớn (chủ yếu nguyên liệu cho nhà máy sản xuất giấy tại Lào) và mức lợi nhuận cao hơn so với vận chuyển nội địa. Vị trí địa lý của DANALOG trên Hành lang Kinh tế Đông – Tây nối Cảng Tiên Sa với Lào cũng tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt cho tuyến này.

3. Tại sao tỷ trọng nhân viên tốt nghiệp đại học trở lên tại DANALOG tăng, trong khi tỷ lệ lao động phổ thông lại giảm trong giai đoạn 2021–2022?

Theo Bảng 2.1, tỷ lệ nhân viên tốt nghiệp đại học trở lên tăng 20% từ 2021 sang 2022 (từ 45 lên 54 người). Văn bản giải thích rằng công ty ngày càng muốn nâng cao trình độ chuyên môn đội ngũ, đặc biệt trong bối cảnh mở rộng dịch vụ và chủ trương thực hiện chuyển đổi số. Nhân viên phổ thông chỉ đảm nhận các vị trí không yêu cầu chuyên môn cao như tài xế và bảo vệ, và tỷ lệ này giảm từ 66,87% (2021) xuống 60,87% (2022).

4. Điểm yếu lớn nhất trong quy trình giao nhận hàng nhập khẩu tại DANALOG được nghiên cứu xác định là gì?

Văn bản chỉ ra ba điểm yếu chính: số lượng xe đầu kéo còn thấp, chưa đáp ứng đủ nhu cầu vận chuyển khiến công ty phải thuê ngoài làm tăng chi phí; chưa áp dụng phần mềm quản lý chuyến hàng chuyên dụng, dẫn đến quản lý không đồng bộ và dễ phát sinh lỗi, gây áp lực lên nhân viên; và chưa chủ động thu hút, đa dạng hóa khách hàng, dẫn đến sự phụ thuộc vào một nhóm khách hàng vận chuyển quá cảnh sang Lào.

5. Năng lực khai thác tại Cảng Tiên Sa tác động như thế nào đến hoạt động của DANALOG?

Văn bản xác định đây là một thách thức lớn: Cảng Tiên Sa có năng lực khai thác thấp, chưa tiếp nhận được các tàu có trọng tải quá lớn, dẫn đến các hãng tàu chưa mở nhiều tuyến biển đến Đà Nẵng. Hệ quả là việc đặt chỗ cho hàng hóa trở nên khó khăn hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phát triển và mở rộng nguồn hàng của DANALOG. Bảng 2.11 trong văn bản thực hiện so sánh trực tiếp năng lực khai thác tại Cảng Đà Nẵng với các cảng tại khu vực khác để định lượng hóa hạn chế này.

---

Kết luận

Khóa luận của Nguyễn Ngọc Hoàng Yến (Đại học Kinh tế Huế, 2024) cung cấp phân tích có hệ thống về quy trình giao nhận hàng nhập khẩu container bằng đường biển tại DANALOG trong giai đoạn 2020–2022, đặt trong bối cảnh phát triển logistics khu vực miền Trung và hành lang Kinh tế Đông – Tây. Kết quả nổi bật là phát hiện sự tương phản giữa tăng trưởng doanh thu mạnh (từ 41,245 tỷ lên 119,801 tỷ đồng) và sự suy giảm của các chỉ số sinh lợi (ROA từ 12,36% xuống 6,84%; ROE từ 16,74% xuống 9,46%), phản ánh áp lực chi phí ngày càng lớn trong cùng kỳ. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất các giải pháp hoàn thiện cả ở tầm doanh nghiệp (trang bị phần mềm quản lý, bổ sung phương tiện, đa dạng hóa khách hàng) lẫn ở tầm cơ quan quản lý nhà nước (cải thiện quy trình thông quan hải quan), hướng đến định hướng phát triển của DANALOG đến năm 2025.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU CONTAINER BẰNG ĐƯỜNG BIỂN 1.1 Tổng quát quy trình giao nhận 1.1 Khái niệm quy trình giao nhận Theo FIATA (International Federation of Freight Forwardes Associations) – Liên đoàn các Hiệp hội Giao nhận Vận tải Quốc tế: “Dịch vụ giao nhận là bất kì loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa”. [1] Theo luật Thương mại Việt Nam năm 2005 quy định dịch vụ giao nhận là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hoá theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thù lao. Ngày nay, trong xu thế toàn cầu hóa, người làm dịch vụ giao nhận hoàng hóa xuất nhập khẩu không chỉ dừng lại ở việc thực hiện các công việc truyền thống giao nhận hàng hóa mà còn thực hiện các dịch vụ tư vấn như chọn tàu vận tải, chọn tuyến đường vận chuyển. Như vậy, giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bao gồm tất cả các dịch vụ từ vận chuyển, lưu kho, xếp dỡ, phân phối hàng hóa và các dịch vụ hỗ trợ, tư vấn có liên quan.

Hoạt động này phải tuân thủ theo pháp luật.2 Đặc điểm quy trình giao nhận Giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đường biển là việc phục vụ cho quá trình chuyên chở hàng hóa xuất nhập khẩu từ nước xuất khẩu sang nước nhập khẩu. Quá trình này phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố bên ngoài như là sự chuẩn bị hàng hóa xuất khẩu của người gửi hàng, phương tiện vận tải quốc tế của người chuyên chở, pháp luật thương 14 SVTH: Nguyễn Ngọc Hoàng Yến KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: ThS. DƯ ANH THƠ mại đặc biệt là luật hàng hải, hải quan các nước, điều kiện tự nhiên…Cho nên trong quá trình giao nhận hàng hóa bằng đường biển không thể hoàn toàn chủ động được. Giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đường biển có tính thời vụ, chịu ảnh hưởng trực tiếp của thị trường xuất nhập khẩu.

Chỉ khi nào hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra mạnh mẽ thì dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế mới có điều kiện phát triển, mà hoạt động xuất nhập khẩu lại nặng tính thời vụ có thời điểm diễn ra mạnh song có thời điểm hoạt động ít. Giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đường biển phụ thuộc vào cơ sở vật chất kĩ thuật và kinh nghiệm, nghiệp vụ của người kinh doanh giao nhận. Tiến hành kinh doanh dịch vụ giao nhận thì phải có các phương tiện chuyên chở, các đội tàu, phương tiện quản lý liên lạc, phương tiện lưu giữ hàng hóa để tiến hành kinh doanh các dịch vụ liên quan như: gom hàng, vận chuyển, bốc xếp, nhận hàng… Yêu cầu các dịch vụ đó còn đòi hỏi người kinh doanh dịch vụ giao nhận phải có trình độ, bãn lĩnh kinh doanh và kinh nghiệm.3 Vai trò của dịch vụ giao nhận Giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu ngày càng đóng vai trò quan trọng trong xu thế kinh tế quốc tế hiện nay, thể hiện ở các khía cạnh như sau: [2] Giao nhận hàng hóa quốc tế tạo điều kiện liên kết hoạt động trong chuỗi cung ứng toàn cầu, các nhà sản xuất muốn chiếm lĩnh và mở rộng thị trường cho sản phẩm của mình phải cần sự hỗ trợ của dịch vụ giao nhận. Dịch vụ này có tác dụng như cầu nối trong vận chuyển hàng hóa trên các tuyến đường đến các thị trường mới đúng yêu cầu về thời gian và địa điểm đặt ra.

Nên doanh nghiệp có thể khai thác và mở rộng thị trường nhanh và mạnh hơn. Giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu giúp cho người nhập khẩu giảm bớt các chi phí không cần thiết như chi phí xây dựng kho bãi, chi phí lưu kho, lưu bãi, đào tạo nhân công… Hoạt động giao nhận hàng hóa ngày càng hoàn thiện và tân tiến sẽ giảm được các chi phí phát sinh trong quá trình lưu thông, đặc biệt là chi phí vận chuyển. Điều này mang lại lợi ích về mặt chi phí cho cả khách hàng và doanh nghiệp, đồng thời cũng giúp tăng yếu tố cạnh tranh trên thị trường. 15 SVTH: Nguyễn Ngọc Hoàng Yến KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: ThS.

DƯ ANH THƠ Giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu giúp cho người chuyên chở đẩy nhanh tốc độ vòng quay của các phương tiện vận tải, tận dụng tối đa hiệu quả dung tích và tải trọng các công cụ, phương tiện vận tải và phương tiện hỗ trợ.4 Nguyên tắc giao nhận vận tải Nhà nước Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến vận tải, bốc dỡ, giao nhận hàng hóa như: Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015, Luật Hâỉ quan,. Các văn bản hiện hành đã quy định những nguyên tắc giao nhận, bốc dỡ, bảo quản hàng hóa xuất nhập khẩu tại cảng biển Việt Nam như sau: [3] Việc giao nhận hàng hóa được tuân theo các phương pháp được các bên lựa chọn, thỏa thuận trong hợp đồng trên cơ sở có lợi nhất. Nguyên tắc chung là nhận hàng bằng phương pháp nào thì giao nhận theo phương pháp ấy. Phương pháp giao nhận bao gồm: 1.

Giao nhận nguyên bao kiện, bó, tấm, cây, chiếc,… 2. Giao nhận nguyên hầm, kẹp chì 3. Giao nhận theo số lượng, trọng lượng, thể tích 4. Giao nhận theo nguyên container.

Trách nhiệm giao nhận vận tải là của chủ hàng hoặc người được chủ hàng ủy thác (cảng) với người vận chuyển. Chủ hàng phải tổ chức giao nhận hàng hóa đảm bảo định mức xếp dở của cảng Nếu chủ hàng không tự giao nhận được phải ủy thác cho cảng trong việc giao nhận với chủ tàu và giao nhận với chủ hàng nội địa. Khi nhận hàng tại cảng thì chủ hàng hoặc người được ủy thác phải xuất trình bộ chứng từ liên quan đến việc giao nhận và giao nhận hàng liên tục trong một thời gian nhất định. Cảng không chịu trách nhiệm về hàng hóa ở bên trong.

Nếu bao, kiện hoặc dấu xi chì vẫn còn nguyên vẹn và không chịu trách nhiệm về những hư hỏng, mất mát mà người nhận phát hiện ra sau khi đã ký nhận với cảng. Cảng có trách nhiệm quản lý hàng hóa tại kho, bãi cảng theo đúng kỹ thuật và thích hợp với từng vận đơn, từng lô hàng. Nếu phát hiện thấy tổn thất của hàng hóa đang lưu 16 SVTH: Nguyễn Ngọc Hoàng Yến KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: ThS. DƯ ANH THƠ kho, bãi, cảng phải báo ngay cho chủ hàng biết, đồng thời áp dụng các biện pháp cần thiết để ngăn ngừa, hạn chế tổn thất.

Việc bốc dỡ, giao nhận, bảo quản hàng hóa tại cảng được thực hiện trên cơ sở hợp đồng ký kết giữa cảng và chủ hàng hoặc người vận chuyển được nhận ủy thác.5 Các chứng từ cơ bản trong quy trình giao nhận Phiếu đóng gói (Packing List – P/L) Chứng từ do chủ hàng lập kê khai số lượng, số khối và chủng loại hàng hóa đóng gói trong bao, thùng. Căn cứ vào P/L người giao hàng hãng tàu lập bản lược khai sơ đồ xếp hàng (Cargo Plan) Nội dung P/L Tên, địa chỉ người bán và người mua Số hợp đồng ngoại thương Cảng xếp/ dỡ hàng Thông tin hàng hóa: mô tả, số lượng, trọng lượng, số kiện, thể tích… Vận đơn đường biển (Bill of Lading – B/L) Vận đơn đường biển là một chứng từ chuyên chở hàng hóa bằng đường biển do người chuyên chở (Carrier) hoặc người giao nhận (Forwarder) cấp cho người gửi hàng (Shipper), sau khi hàng hóa đã được xếp lên tàu hoặc nhận để xếp. Đây là bộ chứng từ quan trọng nhất trong bộ hồ sơ. Nó điều chỉnh mối quan hệ giữa người gửi hàng và chuyên chở hoặc người giao nhận và người nhận hàng (Consignee).

Theo thông lệ quốc tế, vận đơn có 3 chức năng chủ yếu là: Làm bằng chứng cho hợp đồng vận tải. Là biên lai xác nhận người gửi hàng đã giao hàng cho người chuyên chở. Là chứng từ sở hữu cho phép hàng hóa có thể chuyển từ người gửi hàng sang người nhận hàng hay người nào khác được quyền nhận hàng. Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice – C/I) Là chứng từ cơ bản của khâu thanh toán, là yêu cầu của người bán yêu cầu người mua phải trả số tiền hàng ghi trên hóa đơn.

Trong đó, hóa đơn phải ghi được đặc điểm 17 SVTH: Nguyễn Ngọc Hoàng Yến KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: ThS. DƯ ANH THƠ của hàng hóa, đơn giá, tổng giá trị của hàng hóa, cảng đi cảng đến, tên người bán và người mua. Hóa đơn thường được lập thành nhiều bản, để dùng trong nhiều việc khác nhau như: xuất trình cho ngân hàng để đòi tiền hàng, xuất trình cho công ty bảo hiểm để tính phí bảo hiểm, cho hải quan để tính thuế. Chứng từ bảo hiểm Là chứng từ do người bảo hiểm cấp cho người được bảo hiểm nhằm hợp thức hóa hợp đồng bảo hiểm và được dùng để điều tiết quan hệ giữa tổ chức bảo hiểm và người được bảo hiểm.

Trong mối quan hệ này, tổ chức bảo hiểm nhận bồi thường cho những tổn thất xảy ra vì những rủi ro mà hai bên đã thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm, còn người được bảo hiểm phải nộp cho người bảo hiểm một số tiền nhất định là phí bảo hiểm. Chứng từ bảo hiểm thường được dùng là đơn bảo hiểm và giấy chứng nhận bảo hiểm. Đơn bảo hiểm (Insurance Policy): là chứng từ do tổ chức bảo hiểm cấp bao gồm những điều khoản chủ yếu của hợp đồng bảo hiểm nhằm hợp thức hóa hợp đồng này. Đơn bảo hiểm gồm có: Giấy chứng nhận bảo hiểm (Insurance Certificate): là chứng từ do tổ chức bảo hiểm cấp cho người được bảo hiểm để xác nhận một lô hàng nào đó đã được chứng nhận bảo hiểm theo điều kiện của một hợp đồng bảo hiểm.

Nội dung của giấy chứng nhận bảo hiểm bao gồm những điều khoản nói lên đối tượng được bảo hiểm, các chi tiết cần thiết cho việc tính toán bảo hiểm và điều kiện bảo hiểm. Tờ khai hải quan Là một văn bản do chủ hàng hoặc chủ phương tiện khai báo xuất trình cho cơ quan HQ trước khi hàng hoặc phương tiện nhập qua lãnh thổ quốc gia. Giấy thông báo hàng đến (Arrival Notice) Chứng từ này thường được gửi cho người nhận hàng sau khi tàu về đến cảng dỡ hàng.