MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài luận án. Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án. Mục tiêu nghiên cứu.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Phƣơng pháp và dữ liệu nghiên cứu. Những đóng góp mới của Luận án. Kết cấu của Luận án.
20 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THU HÚT VỐN ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI CHO PHÁT TRIỂN KINH TẾ- XÃ HỘI ĐỊA PHƢƠNG. Vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài với phát triển kinh tế-xã hội địa phƣơng. Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài. Vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài.
Đóng góp của vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài với phát triển kinh tế-xã hội địa phƣơng. Thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài để phát triển kinh tế-xã hội địa phƣơng. Khái niệm, đặc điểm. Các nhân tố tác động đến thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài vào địa phƣơng.
Nội dung thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài vào địa phƣơng để phát triển kinh tế - xã hội địa phƣơng. Tiêu chí đánh giá kết quả thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài vào địa phƣơng. Kinh nghiệm thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài để phát triển kinh tế - xã hội của một số địa phƣơng và bài học rút ra cho tỉnh Nghệ An. Kinh nghiệm thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài để phát triển kinh tế - xã hội của một số địa phƣơng.
Bài học về thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài rút ra cho tỉnh Nghệ An .69 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. 73 Chƣơng 2: THỰC TRẠNG THU HÚT VỐN ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI ĐỂ PHÁT TRIỂN KINH TẾ- XÃ HỘI TỈNH NGHỆ AN. Khái quát về các điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và thực trạng vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài của tỉnh Nghệ An. Khái quát về các điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội tỉnh Nghệ An.
Thực trạng vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài và tác động của vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài đến phát triển kinh tế- xã hội tỉnh Nghệ An. Thực trạng thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài để phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Nghệ An. Thực trạng thiết lập mục tiêu thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài của tỉnh Nghệ An. Thực trạng cải thiện môi trƣờng đầu tƣ thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài vào tỉnh Nghệ An.
Thực trạng công tác xúc tiến đầu tƣ thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài vào tỉnh Nghệ An. Nghiên cứu các nhân tố ảnh hƣởng đến thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài đến tỉnh Nghệ An. Mô hình nghiên cứu đề xuất. Thu thập và xử lý số liệu.
Kết quả nghiên cứu. Đánh giá thực trạng thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài để phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Nghệ An. Những kết quả đạt đƣợc. Những hạn chế còn tồn tại.
Nguyên nhân của hạn chế.154 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. 160 iv Chƣơng 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG THU HÚT VỐN ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI ĐỂ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI TỈNH NGHỆ AN. Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và quan điểm thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài của tỉnh Nghệ An. Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Nghệ An đến năm 2030.
Quan điểm thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài của tỉnh Nghệ An giai đoạn 2021-2025 và định hƣớng đến năm 2030. Các giải pháp tăng cƣờng thu vốn hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài cho phát triển kinh tế- xã hội tỉnh Nghệ An giai đoạn 2021-2025 và định hƣớng đến năm 2030. Hoàn thiện công tác xây dựng các mục tiêu thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài vào Nghệ An gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh. Tăng cƣờng cải thiện môi trƣờng thu hút vốn ĐTTTNN.
Đẩy mạnh hoạt động xúc tiến đầu tƣ ĐTTTNN. Tăng cƣờng hợp tác trong và ngoài tỉnh nhằm tăng cƣờng thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài cho tỉnh Nghệ An. Kiến nghị với các cơ quan có liên quan. Với Quốc hội.
Với Chính phủ .197 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 202 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 203 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 204 PHỤ LỤC v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Tiếng Anh Ý nghĩa Viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt BCC Hợp đồng hợp tác kinh doanh Business Corporation Contract Hợp đồng xây dựng, kinh doanh, BOT Build-Operate - Transfer chuyển giao Hợp đồng xây dựng, chuyển giao, BTO Build- Transfer- Operate kinh doanh BT Build Transfer Hợp đồng xây dựng chuyển giao EFA Exploratory Factor Analysis Phân tích nhân tố khám phá GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội GRDP Gross Regional Domestic Product Tổng sản phẩm trên địa bàn IMF International Monetary Fund Quỹ tiền tệ thế giới MNEs Multinational Enterprises Công ty đa quốc gia Organization for Economic Tổ chức Hợp tác và Phát triển OECD Cooperation and Development Kinh tế PPP Public - Private Partnership Đối tác công - tƣ United Nations Conference on Hội nghị Liên Hiệp Quốc về UNCTAD Trade and Development Thƣơng mại và Phát triển Tiếng Việt Viết tắt Giải thích Viết tắt Giải thích CCKT Cơ cấu kinh tế LATS Luận án tiến sĩ CNH Công nghiệp hóa NCS Nghiên cứu sinh CNHT Công nghiệp hỗ trợ NXB Nhà xuất bản CP Chính phủ NĐ Nghị Định CSĐT Chính sách đầu tƣ NSNN Ngân sách nhà nƣớc CSHT Cơ sở hạ tầng NNL Nguồn nhân lực DN Doanh nghiệp QĐ Quyết định DNLD Doanh nghiệp liên doanh SXKD Sản xuất kinh doanh ĐT Đầu tƣ TNDN Thu nhập doanh nghiệp ĐTTTNN Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài TT Thông tƣ HĐH Hiện đại hóa THDP Thƣơng hiệu địa phƣơng KCN Khu công nghiệp TTg Thủ tƣớng KKT Khu Kinh tế UBND Ủy Ban nhân dân KCX Khu chế xuất XK Xuất khẩu KT-XH Kinh tế xã hội XNK Xuất nhập khẩu vi DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1.
Hoạt động xúc tiến đầu tƣ của địa phƣơng. Tốc độ tăng trƣởng kinh tế, cơ cấu kinh tế của Nghệ An giai đoạn 2011 - 2021. Kết quả thu hút vốn ĐTTTNN Nghệ An giai đoạn 2011-2015. Kết quả thu hút vốn ĐTTTNN Nghệ An giai đoạn 2016-2021.
Tình hình thu hút vốn ĐTTTNN tính lũy kế đến 31/12/2021. Thu hút vốn ĐTTTNN theo lĩnh vực đầu tƣ (lũy kế đến 2021). Thu hút vốn ĐTTTNN vào Nghệ An theo hình thức đầu tƣ (Các dự án còn hiệu lực). Tình hình thu hút vốn ĐTTTNN theo địa điểm đầu tƣ.
Thu hút vốn ĐTTTNN theo đối tác đầu tƣ lũy kế đến 2021. Đóng góp khu vực có vốn ĐTTTNN vào GRDP tỉnh Nghệ An 2011-2021 (theo mức giá hiện hành). Đóng góp khu vực có vốn ĐTTTNN với thu NSNN tỉnh Nghệ An 2011-2021. Kim ngạch xuất khẩu và Kim ngạch xuất khẩu khu vực có vốn ĐTTTNN của tỉnh Nghệ An giai đoạn 2011-2021.
Tình hình lao động tại khu vực có vốn ĐTTTNN giai đoạn 2011- 2021 tỉnh Nghệ An. Thu nhập bình quân của ngƣời lao động trong DN phân theo loại hình DN của tỉnh Nghệ An giai đoạn 2011-2021. Ƣu đãi về thuế của tỉnh Nghệ An. Số DN và số tiền ƣu đãi về thuế DN có vốn ĐTTTNN đƣợc hƣởng tại tỉnh Nghệ An giai đoạn 2011-2021.
Chính sách ƣu đãi về cho thuê đất của tỉnh Nghệ An. Chi NSNN cho hỗ trợ lao động, hỗ trợ GPMB và hỗ trợ hạ tầng kỹ thuật cho các DN có vốn ĐTTTNN tại Tỉnh Nghệ An. Tổng nguồn vốn đầu tƣ cho xây dựng kết cấu hạ tầng trọng yếu tỉnh Nghệ An giai đoạn 2011-2021. Chi ngân sách nhà nƣớc tỉnh Nghệ An cho Cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý nhà nƣớc.
Chi NSNN cho đào tạo nguồn nhân lực tỉnh Nghệ An giai đoạn 2011-2021. Chi ngân sách nhà nƣớc cho hoạt động xúc tiến đầu tƣ tỉnh Nghệ An giai đoạn 2011-2021. Đánh giá độ tin cậy của thang đo thông qua hệ số Cronbach’s Alpha. Kết quả kiểm định KMO và Bartlett.
Chính sách ƣu đã thuế tại một số địa phƣơng thu hút vốn ĐTTTNN. Đánh giá về chính sách đất đai của tỉnh Nghệ An. Đánh giá mức độ hài lòng về các hỗ trợ đầu tƣ của tỉnh Nghệ An. So sánh về chi phí hậu cần bằng đƣờng bộ tỉnh Nghệ An so với các địa phƣơng khác.
So sánh về chi phí hậu cần bằng đƣờng biển tỉnh Nghệ An so với các địa phƣơng khác. 148 viii DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 1. Các nguồn vốn đầu tƣ xã hội. Nguồn vốn nƣớc ngoài vào các nƣớc đang phát triển 2011-2021.
Cơ cấu kinh tế theo ngành tỉnh Nghệ An 2011-2021. Tỷ lệ giải ngân và vốn ĐTTTNN bình quân/dự án của tỉnh Nghệ An giai đoạn 2011-2021. Giá trị sản xuất công nghiệp khu vực có vốn ĐTTTNN và tỉnh Nghệ An giai đoạn 2011-2021. Cơ cấu chi NSNN đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng trọng yếu tỉnh Nghệ An giai đoạn 2011-2021.
Chỉ số PARINDEX của Nghệ An giai đoạn 2011-2021. Chỉ số PCI Nghệ An Giai đoạn 2011-2021. So sánh điểm số các chỉ số thành phần PCI năm 2011 và năm 2021. Tính cấp thiết của đề tài luận án Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài đã và đang đóng vai trò qua trọng trong sự phát triển kinh tế xã hội của nhiều quốc gia trên thế giới nhờ chuyển giao công nghệ, kỹ năng kinh nghiệm quản lý, cải thiện khả năng tiếp cận thị trƣờng quốc tế, thúc đẩy cạnh tranh.
Việt Nam đã thành công thu hút vốn ĐTTTNN đƣa dòng vốn này trở thành dòng vốn quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội đất nƣớc, đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại họá, bên cạnh đó vốn ĐTTTNN cũng có những tác động tiêu cực khiến các cơ quan chức năng phải nhìn nhận lại hƣớng tiếp cận ĐTTTNN từ số lƣợng sang chất lƣợng. Sau những ảnh hƣởng của đại dịch COVID-19, Việt Nam đang tham gia và thực thi nhiều hiệp định thƣơng mại tự do thế hệ mới, làn sóng đầu tƣ mới đã xuất hiện, sự dịch chuyển trong chuỗi giá trị toàn cầu, chuỗi giá trị gia tăng giá trị, xây dựng chuỗi liên kết trong nƣớc, đổi mới sáng tạo, cùng sự ảnh hƣởng của cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ, đã khiến cạnh tranh thu hút vốn ĐTTTNN trong khu vực và trên thế giới ngày càng khốc liệt.