Luận văn tốt nghiệp về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Bắc Ninh

Khám phá luận văn tốt nghiệp về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Bắc Ninh, phân tích tiềm năng và cơ hội phát triển kinh tế.

• Tác giả: Phùng Bích Loan
• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ Đào Hồng Quyên
• Trường học: Học Viện Chính Sách Và Phát Triển
• Chuyên ngành: Kinh Tế Quốc Tế
• Đề tài: Thu Hút Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Vào Bắc Ninh: Chiến Lược Và Cơ Hội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI
• 1.1. Tổng quan về đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.2. Khái niệm đầu tư trực tiếp nước ngoài và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.3. Đặc điểm đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.4. Quy mô và tốc độ đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.5. Hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.5.1. Thành lập tổ chức kinh tế 100% vốn của nhà đầu tư nước ngoài
• 1.5.2. Thành lập doanh nghiệp liên doanh giữa các nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài
• 1.5.3. Đầu tư theo hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC)
• 1.5.4. Hình thức hợp đồng BOT, BTO, BT
• 1.5.5. Đầu tư mua cổ phần hoặc sáp nhập, mua lại doanh nghiệp
• 1.6. Các yếu tố tác động đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.6.1. Yếu tố chính trị
• 1.6.2. Yếu tố kinh tế
• 1.6.3. Yếu tố văn hóa – xã hội
• 1.6.4. Yếu tố pháp lý
• 1.6.5. Yếu tố năng lực cạnh tranh cấp tỉnh
• 1.7. Vai trò của đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.7.1. Đối với quốc gia đầu tư
• 1.7.2. Đối với địa phương tiếp nhận đầu tư
• 1.8. Các chỉ tiêu đánh giá thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.8.1. Quy mô vốn FDI đăng ký và thực hiện
• 1.8.2. Tỷ lệ giải ngân
• 1.8.3. Quy mô vốn trên một dự án
• 1.8.4. Cơ cấu đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.9. Kinh nghiệm thu hút FDI của một số địa phương
• 1.9.1. Kinh nghiệm thu hút FDI của Hà Nội
• 1.9.2. Kinh nghiệm thu hút FDI của thành phố Hồ Chí Minh
• 1.9.3. Bài học cho tỉnh Bắc Ninh
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THU HÚT FDI VÀO TỈNH BẮC NINH GIAI ĐOẠN 2018-2020
• 2.1. Đặc điểm kinh tế xã hội của tỉnh Bắc Ninh
• 2.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.2. Cơ sở hạ tầng
• 2.2. Tình hình thu hút vốn FDI vào tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2018-2020
• 2.2.1. Quy mô và tốc độ đầu tư
• 2.2.2. Thu hút đầu tư theo đối tác
• 2.2.3. Thu hút đầu tư theo cơ cấu ngành kinh tế
• 2.2.4. Thu hút đầu tư của các doanh nghiệp, khu công nghiệp địa phương
• 2.3. Đánh giá thực trạng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Bắc Ninh
• 2.3.1. Tồn tại, hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO TỈNH BẮC NINH
• 3.1. Định hướng phát triển Kinh tế xã hội của tỉnh Bắc Ninh
• 3.1.1. Định hướng chung
• 3.1.2. Định hướng ngành, lĩnh vực ưu tiên
• 3.1.3. Định hướng lựa chọn đối tác
• 3.1.4. Định hướng về hiệu quả kinh tế xã hội của dự án đầu tư
• 3.1.5. Định hướng địa bàn thu hút đầu tư
• 3.2. Giải pháp nhằm tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Bắc Ninh
• 3.2.1. Cải thiện hệ thống luật pháp
• 3.2.2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 3.2.3. Nâng cao chuyên môn tổ chức công tác thu hút vốn đầu tư
• 3.2.4. Cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh của tỉnh
• 3.2.5. Thực hiện tăng cường kiểm tra giám sát, đánh giá hoạt động FDI
• 3.2.6. Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đi đôi với bảo vệ môi trường
• 3.2.7. Kiến nghị với Chính phủ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về đầu tư trực tiếp nước ngoài

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là một trong những yếu tố quan trọng trong việc phát triển kinh tế của các quốc gia, đặc biệt là các nước đang phát triển như Việt Nam. Bắc Ninh đã trở thành một điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài nhờ vào những chính sách thu hút đầu tư hiệu quả. Khái niệm đầu tư trực tiếp nước ngoài được hiểu là việc các nhà đầu tư từ nước ngoài đưa vốn vào Việt Nam để thực hiện các hoạt động sản xuất, kinh doanh. Theo Luật Đầu tư 2020, FDI bao gồm việc tổ chức, cá nhân nước ngoài đưa vốn vào Việt Nam bằng tiền hoặc tài sản khác để thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh. Đặc điểm của FDI là nhà đầu tư không chỉ cung cấp vốn mà còn tham gia quản lý và điều hành hoạt động kinh doanh tại nước sở tại. Điều này tạo ra sự chuyển giao công nghệ, kiến thức và kinh nghiệm quản lý, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Bắc Ninh đã có những bước tiến đáng kể trong việc thu hút FDI, với nhiều dự án lớn được triển khai, tạo ra hàng triệu việc làm và đóng góp vào sự phát triển kinh tế của tỉnh.

1.1. Đặc điểm đầu tư trực tiếp nước ngoài

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) có những đặc điểm nổi bật như tính dài hạn, sự tham gia quản lý của nhà đầu tư và khả năng chuyển giao công nghệ. Các nhà đầu tư nước ngoài thường tìm kiếm lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh tại nước sở tại. Hình thức đầu tư này không chỉ đơn thuần là việc chuyển giao vốn mà còn bao gồm cả việc chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm quản lý. Bắc Ninh đã tận dụng được những lợi thế này để thu hút các nhà đầu tư lớn, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao. Tuy nhiên, việc thu hút FDI cũng đặt ra thách thức về việc bảo vệ môi trường và đảm bảo lợi ích cho cộng đồng địa phương. Chính vì vậy, các chính sách thu hút đầu tư cần phải được thiết kế một cách hợp lý để cân bằng giữa lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường.

II. Thực trạng thu hút FDI vào tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2018 2020

Giai đoạn 2018-2020, Bắc Ninh đã ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ trong việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài. Tỉnh đã trở thành một trong những điểm đến hàng đầu cho các nhà đầu tư nước ngoài nhờ vào vị trí địa lý thuận lợi, cơ sở hạ tầng phát triển và chính sách hỗ trợ đầu tư hiệu quả. Theo số liệu thống kê, tổng vốn FDI đăng ký vào Bắc Ninh trong giai đoạn này đạt mức cao, với nhiều dự án lớn từ các tập đoàn đa quốc gia. Tuy nhiên, bên cạnh những thành công, tỉnh cũng gặp phải một số thách thức như sự cạnh tranh từ các địa phương khác và những vấn đề liên quan đến môi trường đầu tư. Để duy trì và phát triển hơn nữa, Bắc Ninh cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường các chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp. Việc này không chỉ giúp thu hút thêm vốn FDI mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho tỉnh.

2.1. Đánh giá thực trạng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài

Thực trạng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Bắc Ninh trong giai đoạn 2018-2020 cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Tỉnh đã thu hút được nhiều dự án lớn từ các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao và sản xuất chế biến. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số hạn chế như sự thiếu đồng bộ trong các chính sách hỗ trợ đầu tư và vấn đề bảo vệ môi trường. Các doanh nghiệp FDI tại Bắc Ninh cũng gặp phải một số khó khăn trong việc tiếp cận thông tin và thủ tục hành chính. Để khắc phục những hạn chế này, tỉnh cần có những giải pháp cụ thể nhằm cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động.

III. Giải pháp tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Bắc Ninh

Để tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, Bắc Ninh cần thực hiện một số giải pháp quan trọng. Đầu tiên, cải thiện hệ thống pháp luật và chính sách đầu tư để tạo ra một môi trường đầu tư minh bạch và hấp dẫn. Thứ hai, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua đào tạo và phát triển kỹ năng cho người lao động, đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp FDI. Thứ ba, tăng cường các hoạt động xúc tiến đầu tư, quảng bá hình ảnh và tiềm năng của Bắc Ninh đến các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Cuối cùng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc hỗ trợ và giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình đầu tư. Những giải pháp này không chỉ giúp thu hút thêm vốn FDI mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho tỉnh.

3.1. Định hướng phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Bắc Ninh

Định hướng phát triển kinh tế xã hội của Bắc Ninh trong thời gian tới cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng và hiệu quả thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài. Tỉnh cần xác định rõ các ngành, lĩnh vực ưu tiên thu hút đầu tư, đồng thời xây dựng các chính sách hỗ trợ phù hợp để tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư. Việc phát triển hạ tầng giao thông, logistics cũng cần được chú trọng để kết nối các khu công nghiệp với thị trường tiêu thụ. Bên cạnh đó, tỉnh cũng cần chú trọng đến việc bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, đảm bảo rằng các dự án FDI không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần vào sự phát triển xã hội và môi trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp được thực hiện trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển kinh tế nhiều thành phần và huy động mọi nguồn lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước kể từ công cuộc Đổi mới năm 1986. Đối với một quốc gia đang phát triển có mức thu nhập bình quân đầu người chưa cao, khả năng tích lũy vốn nội bộ còn hạn chế, việc thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trở thành giải pháp quan trọng nhằm bù đắp sự thiếu hụt vốn đầu tư phát triển.

Tại tỉnh Bắc Ninh, kể từ khi tái lập tỉnh vào năm 1997, hoạt động thu hút FDI đã đạt được nhiều kết quả tích cực, đóng vai trò trợ lực lớn cho các mục tiêu kinh tế - xã hội địa phương. Tuy nhiên, hoạt động này trong thực tiễn vẫn bộc lộ một số hạn chế:

• Nhận thức và quan điểm về FDI chưa được quán triệt đồng bộ ở các cấp, các ngành.
• Cơ cấu ngành nghề và sự phân bổ nguồn vốn đầu tư chưa có sự đồng đều giữa các địa phương trong tỉnh.
• Còn phát sinh các tiêu cực liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ thuế và công tác bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Xuất phát từ thực tiễn trên, tác giả thực hiện đề tài nhằm đánh giá đúng thực trạng và tìm kiếm các giải pháp khắc phục.

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của khóa luận là đề xuất các giải pháp tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Bắc Ninh. Để thực hiện mục tiêu này, tác giả xác định 3 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về đầu tư trực tiếp nước ngoài.
2. Phân tích thực trạng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2018-2020.
3. Đề xuất giải pháp tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Bắc Ninh trong thời gian tới.

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Bắc Ninh.
• Phạm vi không gian: Địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn 2018-2020.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống lý luận dựa trên các khái niệm chuẩn mực về FDI:

• Khái niệm FDI theo Luật Đầu tư năm 2020 của Việt Nam.
• Định nghĩa FDI của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) nhấn mạnh vào quyền kiểm soát, quản lý tài sản ở nước ngoài của công ty mẹ đối với công ty con hoặc chi nhánh.
• Định nghĩa FDI của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tập trung vào lợi ích lâu dài và quyền quản lý thực sự doanh nghiệp.

Tác giả phân loại 5 hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài chủ yếu:

1. Doanh nghiệp 100% vốn của nhà đầu tư nước ngoài.
2. Doanh nghiệp liên doanh (DNLD) giữa đối tác trong nước và nước ngoài.
3. Hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC).
4. Hợp đồng Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao (BOT) và các biến thể Hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao - Kinh doanh (BTO), Hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT).
5. Mua cổ phần hoặc sáp nhập, mua lại doanh nghiệp (M&A xuyên biên giới), trong đó tác giả nêu rõ ranh giới xác định quyền tham gia quản lý theo luật pháp Việt Nam hiện hành là tỷ lệ sở hữu từ 30% trở lên (so với ngưỡng 10% theo quy định tại Hoa Kỳ).

Khung phân tích các yếu tố tác động đến thu hút FDI bao gồm: yếu tố chính trị, yếu tố kinh tế, yếu tố văn hóa - xã hội, yếu tố pháp lý, và Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) gồm 10 chỉ số thành phần do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) xây dựng.

Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hoạt động thu hút FDI được tác giả sử dụng gồm:

• Quy mô vốn FDI đăng ký (cấp mới, điều chỉnh tăng giảm, góp vốn mua cổ phần) và quy mô vốn FDI thực hiện.
• Tỷ lệ giải ngân vốn FDI: $\text{Tỷ lệ giải ngân} = \left(\frac{\text{Quy mô vốn thực hiện}}{\text{Quy mô vốn đăng ký}}\right) \times 100%$.
• Quy mô vốn trung bình trên một dự án FDI (vốn đăng ký và vốn thực hiện).
• Cơ cấu vốn FDI phân theo ngành kinh tế, theo vùng kinh tế và theo đối tác đầu tư.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai cụ thể:

• Phương pháp thu thập thông tin: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các nguồn chính thống gồm Cổng thông tin điện tử tỉnh Bắc Ninh, Niên giám thống kê tỉnh Bắc Ninh, Báo cáo PCI của VCCI, Tổng cục Thống kê, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh; kết hợp tài liệu từ Tạp chí Tài chính, Tạp chí Kinh tế và hệ thống giáo trình kinh tế quốc tế.
• Phương pháp xử lý thông tin: Sử dụng phương pháp thống kê để tổng hợp, hệ thống hóa dữ liệu dự án và vốn đầu tư; phương pháp phân tích nhằm chỉ ra mối quan hệ nhân quả, tỷ trọng cơ cấu; phương pháp so sánh số liệu qua các năm để đánh giá xu hướng biến động và đối chiếu kinh nghiệm giữa các địa phương.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài

Chương 1 tập trung làm rõ bản chất, đặc điểm của nguồn vốn FDI gắn liền với sự chuyển dịch tư bản quốc tế, chuyển giao công nghệ, kỹ năng quản trị và mở rộng thị trường. Tác giả phân tích tác động hai chiều của FDI đối với quốc gia xuất khẩu vốn và địa phương tiếp nhận đầu tư (bổ sung nguồn vốn phát triển, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng thu ngân sách, tạo việc làm và gia tăng năng lực cạnh tranh).

Bên cạnh phần lý luận, chương này tổng kết kinh nghiệm thực tiễn trong thu hút FDI tại hai đô thị lớn:

• Hà Nội: Nâng cao chất lượng quy hoạch tổng thể, hiện đại hóa hạ tầng khu công nghiệp, thu hút đầu tư bất động sản quy mô lớn, phân cấp minh bạch và đẩy mạnh xúc tiến đầu tư trực tiếp tới các tập đoàn đa quốc gia từ EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản.
• Thành phố Hồ Chí Minh: Mở rộng quỹ đất công nghiệp công nghệ cao, phát triển logistics, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cải thiện tính minh bạch thông tin và gắn kết đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao với nhu cầu của doanh nghiệp.

Từ kinh nghiệm của hai địa phương trên, tác giả rút ra 9 bài học vận dụng cho tỉnh Bắc Ninh: ổn định môi trường chính trị - xã hội; hoàn thiện môi trường pháp lý; nâng cao chất lượng quy hoạch; đầu tư hạ tầng đồng bộ; phát triển công nghiệp hỗ trợ; đào tạo nguồn nhân lực đạt chuẩn; đổi mới công tác xúc tiến đầu tư; tăng cường kiểm tra, giám sát sau cấp phép; đẩy mạnh cải cách hành chính theo cơ chế một cửa.

Chương 2: Thực trạng thu hút FDI vào tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2018-2020

Chương 2 trình bày toàn diện các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và số liệu thực tế về hoạt động FDI tại Bắc Ninh. Về điều kiện phát triển, Bắc Ninh có diện tích nhỏ nhất cả nước, nằm trong tam giác kinh tế trọng điểm Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh; mạng lưới giao thông liên hoàn gồm các tuyến Quốc lộ 1A, 18, 38; dân số năm 2019 đạt 1.368.840 người với tỷ lệ lao động trẻ (15-60 tuổi) chiếm 64,93%. Về hạ tầng công nghiệp, tỉnh có 16 khu công nghiệp (KCN) tập trung được phê duyệt với 10 KCN đã đi vào hoạt động (tổng diện tích đất quy hoạch 3.696,94 ha, tỷ lệ lấp đầy đạt 66,79%) cùng 29 cụm công nghiệp (CCN).

Chỉ tiêu kinh tế	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020
GRDP theo giá so sánh 2010 (Tỷ đồng)	161.708	119.832	122.742
- Nông, lâm nghiệp và thủy sản (Tỷ đồng)	4.022,8	3.760,0	3.676,0
- Công nghiệp - Xây dựng (Tỷ đồng)	125.983,5	88.661,0	91.579,0
- Dịch vụ (Tỷ đồng)	24.997,6	22.275,0	22.331,0
Tỷ trọng Công nghiệp - Xây dựng (%)	81,28%	77,30%	77,88%
Điểm số PCI (Điểm)	64,50	70,79	66,74
Thứ hạng PCI toàn quốc	15	4	10

Diễn biến thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài của tỉnh qua 3 năm:

Chỉ tiêu FDI tại Bắc Ninh	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020
Số dự án cấp mới (Dự án)	175	254	159
Vốn đăng ký (Triệu USD)	1.443	1.696	440
Vốn thực hiện (Triệu USD)	2.345	1.528	338,1

Ghi chú: Vốn thực hiện năm 2018 đạt mức cao vượt vốn đăng ký do tập đoàn Samsung Display giải ngân phần vốn đã đăng ký từ năm 2017. Năm 2020, vốn đăng ký giảm 74% do ảnh hưởng trực tiếp từ đại dịch Covid-19 làm hạn chế di chuyển và trì hoãn quyết định mở rộng quy mô của các nhà đầu tư. Lũy kế đến năm 2020, Bắc Ninh có 1.628 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký sau điều chỉnh đạt 19.880 triệu USD.

Cơ cấu đối tác đầu tư lũy kế từ năm 1997 đến năm 2019 ghi nhận 31 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào tỉnh với tổng vốn đăng ký 18.987,5 triệu USD/1.517 dự án:

Quốc gia / Vùng lãnh thổ	Số dự án	Vốn đăng ký (Triệu USD)	Tỷ trọng vốn (%)
Hàn Quốc	910	10.117,7	53,29%
Singapore	41	3.423,1	18,03%
Nhật Bản	96	1.285,5	6,77%
Hồng Kông	69	618,6	3,26%
Hoa Kỳ	15	559,3	2,95%
Trung Quốc	219	534,5	2,82%
Đài Loan	62	524,3	2,76%
Các đối tác khác (24 quốc gia/vùng lãnh thổ)	105	1.924,5	10,12%
Tổng cộng	1.517	18.987,5	100,00%

Cơ cấu theo ngành kinh tế lũy kế đến năm 2019 cho thấy sự tập trung cao độ vào ngành công nghiệp chế biến, chế tạo với 17.495,9 triệu USD (1.156 dự án, chiếm 92,14% tổng vốn đăng ký); kinh doanh bất động sản đứng thứ hai với 691,1 triệu USD (9 dự án, chiếm 3,64%); vận tải kho bãi đạt 238,7 triệu USD (23 dự án, chiếm 1,26%).

Phân bổ FDI tại các khu công nghiệp tính đến năm 2020:

• KCN Yên Phong dẫn đầu toàn tỉnh và cả nước với gần 11 tỷ USD (hơn 100 dự án FDI trên tổng số gần 130 doanh nghiệp hoạt động).
• KCN Quế Võ đạt 2,6 tỷ USD vốn đăng ký (337 dự án).
• KCN VSIP đạt 2,0 tỷ USD vốn đăng ký (hơn 110 dự án).
• KCN Tiên Sơn đạt 1,46 tỷ USD vốn đăng ký (hơn 150 dự án).

Dự án FDI tiêu biểu nhất trên địa bàn là tổ hợp Samsung với tổng vốn đăng ký vượt 9 tỷ USD, bao gồm Samsung Electronics Việt Nam - SEV (2,5 tỷ USD), Samsung Display Việt Nam - SDV (6,5 tỷ USD) và Công ty TNHH SDIV sản xuất pin (100 triệu USD). Ngoài ra, tỉnh thu hút các dự án lắp ráp điện thoại di động của Fushan (227 triệu USD) và sản xuất máy in, linh kiện của Canon (130 triệu USD).

Tác động của khu vực FDI đến hoạt động thương mại quốc tế của tỉnh:

• Năm 2018: Kim ngạch xuất khẩu đạt 34.914,7 triệu USD; nhập khẩu đạt 27.686 triệu USD (khối FDI chiếm 27.281,2 triệu USD).
• Năm 2019: Xuất khẩu đạt 35.010,8 triệu USD (khối FDI đạt 34.890,7 triệu USD, chiếm 99,7%); nhập khẩu đạt 27.959,6 triệu USD (khối FDI chiếm 27.524,2 triệu USD).
• Năm 2020: Xuất khẩu đạt 38.905 triệu USD (tăng 11,12%, đứng thứ 2 toàn quốc sau TP. Hồ Chí Minh); nhập khẩu đạt 33.142 triệu USD (tăng 18,54%). Giá trị sản xuất công nghiệp năm 2020 dẫn đầu cả nước với 1.303 nghìn tỷ đồng.

Chương 3: Giải pháp tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Bắc Ninh

Chương 3 trình bày các định hướng thu hút đầu tư có chọn lọc theo tiêu chí "2 ít, 3 cao" của tỉnh Bắc Ninh: ưu tiên các dự án sử dụng ít đất, ít lao động; có suất vốn đầu tư cao, đóng góp ngân sách cao và hàm lượng công nghệ cao.

Hệ thống giải pháp cụ thể được tác giả đề xuất gồm:

1. Cải thiện hệ thống pháp luật, cơ chế chính sách địa phương.
2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua đào tạo nghề đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của doanh nghiệp FDI.
3. Nâng cao tính chuyên nghiệp của tổ chức và bộ máy làm công tác xúc tiến, vận động đầu tư.
4. Cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao chỉ số PCI và giải quyết vướng mắc thủ tục đất đai, cấp phép.
5. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra sau cấp phép nhằm xử lý các dự án chậm tiến độ.
6. Gắn kết chặt chẽ hoạt động thu hút FDI với công tác bảo vệ môi trường sinh thái.
7. Đề xuất các kiến nghị đối với Chính phủ nhằm hoàn thiện thể chế đầu tư chung.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu cụ thể gắn với các số liệu trích xuất:

• Làm rõ bức tranh phát triển kinh tế của tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2018-2020: GRDP năm 2020 đạt 122.742 tỷ đồng, cơ cấu công nghiệp - xây dựng giữ tỷ trọng áp đảo 77,88%, thu nhập bình quân đầu người năm 2018 đạt 6.200 USD (tương đương 150,1 triệu đồng).
• Chỉ số PCI của Bắc Ninh duy trì vị thế trong nhóm đầu cả nước: xếp hạng 15 (năm 2018), vươn lên hạng 4 toàn quốc (năm 2019 với 70,79 điểm) và giữ vị trí thứ 10 (năm 2020 với 66,74 điểm).
• Tổng hợp đầy đủ thực trạng thu hút vốn FDI lũy kế đến năm 2020 với 1.628 dự án và 19.880 triệu USD vốn đăng ký; chỉ ra sự chi phối của đối tác Hàn Quốc (53,29% vốn lũy kế đến 2019) và ngành công nghiệp chế biến, chế tạo (92,14% tổng vốn đăng ký).
• Phản ánh vai trò áp đảo của khu vực FDI trong kim ngạch thương mại của tỉnh: năm 2019, doanh nghiệp FDI đóng góp 34.890,7 triệu USD trên tổng số 35.010,8 triệu USD xuất khẩu của toàn tỉnh (chiếm 99,7%).
• Hệ thống hóa các giải pháp chính sách bám sát định hướng "2 ít, 3 cao" của địa phương, đưa ra các kiến nghị cải cách thủ tục hành chính, giám sát thực thi môi trường và đào tạo lao động chuyên sâu.

Đóng góp của đề tài thể hiện ở việc lượng hóa đầy đủ các chỉ tiêu FDI trong giai đoạn biến động kinh tế 2018-2020 (chịu ảnh hưởng bởi xung đột thương mại Mỹ - Trung và dịch bệnh Covid-19), kết nối lý luận FDI với thực tiễn điều hành kinh tế tại một địa phương có mức độ mở cửa công nghiệp hàng đầu Việt Nam.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn nghiên cứu được xác định từ phạm vi văn bản:

• Phạm vi thời gian nghiên cứu dừng lại ở giai đoạn 2018-2020; một số chuỗi số liệu chi tiết về ngành và đối tác mới cập nhật lũy kế đến năm 2019.
• Dữ liệu sử dụng hoàn toàn là nguồn thông tin thống kê thứ cấp từ các cơ quan quản lý nhà nước, chưa tiến hành điều tra khảo sát định lượng sơ cấp trực tiếp từ các nhà quản lý doanh nghiệp FDI trên địa bàn.
• Các phân tích về tác động của dịch bệnh Covid-19 trong năm 2020 mới phản ánh giai đoạn bùng phát ban đầu, cần tiếp tục theo dõi biến động dòng vốn trong các năm tiếp theo để đánh giá đầy đủ quá trình phục hồi của dòng vốn FDI tại Bắc Ninh.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo chuyên môn đối với:

• Sinh viên, học viên ngành Kinh tế quốc tế, Kinh tế đối ngoại, Quản lý kinh tế: Tham khảo phương pháp thu thập, xử lý số liệu thống kê địa phương và mô hình phân tích cơ cấu FDI theo ngành, đối tác, vùng địa bàn.
• Cán bộ nghiên cứu, quản lý chính sách địa phương: Cung cấp hệ thống tư liệu chi tiết về quá trình phát triển các khu công nghiệp Bắc Ninh (đặc biệt là mô hình KCN Yên Phong, Quế Võ, VSIP) và bài học kinh nghiệm quản trị FDI từ Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.
• Phần đáng tham khảo nhất: Hệ thống các bảng biểu số liệu thống kê kinh tế - xã hội, dữ liệu phân loại dự án FDI, các chỉ số PCI và các định hướng lựa chọn dự án theo tiêu chí "2 ít, 3 cao" của tỉnh Bắc Ninh.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Định hướng thu hút vốn FDI theo tiêu chí "2 ít, 3 cao" của tỉnh Bắc Ninh được quy định cụ thể như thế nào?
Tiêu chí "2 ít, 3 cao" bao gồm: ưu tiên các dự án sử dụng ít đất, sử dụng ít lao động; đồng thời dự án phải có suất vốn đầu tư cao, mức đóng góp cho ngân sách nhà nước cao và hàm lượng ứng dụng công nghệ cao.

2. Quốc gia nào dẫn đầu về quy mô vốn đầu tư FDI vào tỉnh Bắc Ninh tính lũy kế đến năm 2019?
Hàn Quốc là đối tác đứng đầu với 910 dự án và tổng vốn đăng ký đạt 10.117,7 triệu USD, chiếm 53,29% tổng vốn FDI đăng ký vào tỉnh Bắc Ninh.

3. Dự án đầu tư nước ngoài có quy mô vốn lớn nhất tại Bắc Ninh tính đến năm 2020 là dự án nào?
Tổ hợp các dự án của Tập đoàn Samsung là cụm dự án FDI lớn nhất với tổng vốn đăng ký trên 9 tỷ USD, bao gồm Samsung Display - SDV (6,5 tỷ USD), Samsung Electronics Việt Nam - SEV (2,5 tỷ USD) và SDIV (100 triệu USD).

4. Tại sao vốn FDI thực hiện của tỉnh Bắc Ninh năm 2018 lại cao hơn vốn FDI đăng ký trong cùng năm?
Năm 2018, vốn thực hiện đạt 2.345 triệu USD trong khi vốn đăng ký mới và điều chỉnh là 1.443 triệu USD. Nguyên nhân là do dự án Samsung Display đã tiến hành giải ngân phần vốn đầu tư lớn đã đăng ký từ năm 2017 chuyển sang.

5. Khối doanh nghiệp FDI đóng góp bao nhiêu phần trăm vào tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh Bắc Ninh năm 2019?
Năm 2019, tổng kim ngạch xuất khẩu của Bắc Ninh đạt 35.010,8 triệu USD, trong đó khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt 34.890,7 triệu USD, chiếm tỷ trọng 99,7%.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phùng Bích Loan đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2018-2020. Công trình cung cấp hệ thống số liệu cụ thể về GRDP, chỉ số PCI, cơ cấu ngành nghề và đối tác đầu tư, khẳng định vai trò trụ cột của khu vực FDI đối với sự phát triển công nghiệp và xuất khẩu của địa phương. Đồng thời, tác giả đã đề xuất các nhóm giải pháp chính sách nhằm định hướng thu hút dòng vốn chất lượng cao, bền vững và gắn liền với bảo vệ môi trường trong giai đoạn tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI 1. Tổng quan về đầu tư trực tiếp nước ngoài 1. Khái niệm đầu tư trực tiếp nước ngoài và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài – FDI (Foreign Direct Investment) - có bản chất như đầu tư nói chung, là sự di chuyển nguồn lực từ nước này sang nước khác để tiến hành hoạt động đầu tư với mục đích tìm kiếm lợi ích hữu hình hoặc vô hình. Tuy nhiên, FDI nhấn mạnh địa điểm thực hiện hoạt động này là ở quốc gia khác với quốc gia của nhà đầu tư.

Đây là hình thức đầu tư dài hạn của cá nhân hay công ty nước này vào nước khác bằng cách thiết lập cơ sở sản xuất, kinh doanh. Cá nhân hay công ty nước ngoài đó sẽ nắm quyền quản lý cơ sở sản xuất kinh doanh này. Khái niệm FDI theo Luật đầu tư 2020 tại Việt Nam: Đầu tư trực tiếp nước ngoài là việc tổ chức, cá nhân nước ngoài đưa vốn vào Việt Nam bằng tiền nước ngoài hoặc bất cứ tài sản nào theo quy định của pháp luật về dân sự và điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên để thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh. Tổ chức Thương mại Thế giới WTO đưa ra định nghĩa như sau về FDI: Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) xảy ra khi một nhà đầu tư từ một nước (nước chủ đầu tư) có được một tài sản ở một nước khác (nước thu hút đầu tư) cùng với quyền quản lý tài sản đó.

Phương diện quản lý là thứ để phân biệt FDI với các công cụ tài chính khác. Trong phần lớn trường hợp, cả nhà đầu tư lẫn tài sản mà người đó quản lý ở nước ngoài là các cơ sở kinh doanh. Trong những trường hợp đó, nhà đầu tư thường hay được gọi là "công ty mẹ" và các tài sản được gọi là "công ty con" hay "chi nhánh công ty". Theo Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) FDI là hoạt động đầu tư được thực hiện nhằm đạt được những lợi ích lâu dài của doanh nghiệp hoạt động trên lãnh thổ của nền kinh tế khác với nền kinh tế nước chủ đầu tư, mục đích của chủ đầu tư là dành quyền quản lý thực sự doanh nghiệp.

4 Luan van Từ những khái niệm trên, có thể hiểu một cách khái quát FDI là một loại hình đầu tư quốc tế, dựa trên cơ sở của quá trình dịch chuyển tư bản giữa các quốc gia, trong đó người chủ sở hữu vốn đồng thời là người trực tiếp quản lý và điều hành hoạt động sử dụng vốn. Đặc điểm đầu tư trực tiếp nước ngoài Chủ đầu tư FDI là chủ sở hữu vốn, là một bộ phận của hình thức chu chuyển vốn quốc tế trong đó chủ đầu tư có quốc tịch nước ngoài, tiến hành đầu tư tại một nước khác. Các chủ đầu tư nước ngoài phải đóng góp một số tối thiểu vào vốn pháp định, tùy theo luật doanh nghiệp của mỗi nước. Nhà đầu tư nước ngoài phải chấp hành luật pháp của nước tiếp nhận đầu tư.

Chủ sở hữu vốn đầu tư trực tiếp tham gia quản lý, điều hành quá trình sử dụng vốn, có nghĩa vụ và quyền lợi từ hoạt động sản xuất kinh doanh tương ứng với phần vốn góp đó. Quyền và nghĩa vụ của mỗi bên tham gia phụ thuộc vào tỷ lệ vốn góp, theo đó rủi ro và lợi nhuận cũng sẽ được san sẻ cho các bên. Trong trường hợp nhà đầu tư nước ngoài đầu tư dưới hình thức 100% vốn thì có toàn quyền quyết định, nếu góp vốn thì quyền này phụ thuộc vào mức độ góp vốn.