chương I quy định đầu tư trực tiếp là hình thức đầu tư do nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư và tham gia quản lý hoạt động đầu tư. Tổng hợp tất cả những định nghĩa trên đây, có thể khái quát về khái niệm FDI như sau : “Đầu tư trực tiếp nước ngoài là việc nhà đầu tư của một nước đưa vốn bằng tiền và tài sản vào một nước khác để tiến hành các hoạt động đầu tư nhằm thu lợi nhuận”. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các hình thức của FDI tại Việt nam.
Theo Luật đầu tư Việt Nam số 59/2005/QH11 ngày 29/11/2005 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2006 và thay thế Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam năm 1996, Luật sữa đổi, bổ sung một số điều của Luật đầu tư nước ngoài năm 2000 và Luật khuyến khích đầu tư trong nước năm 1998 và Luật Doanh nghiệp số 60/2005/QH11 ngày 29/11/2005. Đầu tư trực tiếp nước ngoài được thực hiện dưới các hình thức sau : 1. Thành lập tổ chức kinh tế 100% vốn của nhà đầu tư Nhà đầu tư nước ngoài được đầu tư theo hình thức 100% vốn để thành lập Công ty TNHH, Công ty cổ phần, Công ty hợp danh, doanh nghiệp tư nhân. Đây là Doanh nghiệp thuộc quyền sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài, do nhà đầu tư nước ngoài thành lập tại nước chủ nhà, tự quản lý và tự chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động kinh doanh.
Thành lập tổ chức kinh tế liên doanh giữa nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài Nhà đầu tư nước ngoài được liên doanh với nhà đầu tư trong nước để thành lập Công ty TNHH hai thành viên trở lên, Công ty cổ phần, Công ty hợp danh. Các bên cùng tham gia điều hành doanh nghiệp, phân chia lợi nhuận cũng như chịu rủi ro theo tỷ lệ vốn tương ứng giữa các bên. Đầu tư theo hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh Là hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh giữa một hoặc nhiều nhà đầu tư nước ngoài với một hoặc nhiều nhà đầu tư trong nước, nội dung hợp đồng hợp tác kinh doanh qui định về quyền lợi, trách nhiệm và phân chia kết quả kinh doanh cho mỗi bên để tiến hành đầu tư kinh doanh, không thành lập pháp nhân. Các đặc điểm của FDI tại Việt Nam.
Về qui mô vốn trên dự án : nhìn chung các dự án FDI vào Việt Nam đều có qui mô vừa và nhỏ, trung bình cho cả giai đoạn 1988-2003 chỉ ở mức 8,3 triệu USD/dự án. Năm 2007 đã khép lại với con số thu hút FDI của cả năm đầy ấn tượng 20,3 tỷ USD, tăng 69,1% so với cùng kỳ năm trước và vượt 56% kế hoạch dự kiến (13tỷ USD), tổng vốn thực hiện đạt 4,6 tỷ USD. Quy mô vốn đầu tư trung bình của một dự án trong năm 2007 đạt gần 14,4triệu USD. Năm 2007, mặc dù chịu tác động của một số yếu tố không thuận lợi, đặc biệt là sự cạnh tranh gay gắt trong thu hút FDI, nhưng một lần nữa FDI lại đem đến những tín hiệu vui cho nền kinh tế và càng có ý nghĩa hơn khi Việt Nam đang kỉ niệm 20 năm thực thi Luật Đầu tư nước ngoài (1988-2008).
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 Bước sang năm 2008, chỉ tính riêng 9 tháng đầu năm nếu tính gộp cả vốn cấp mới và tăng thêm, Việt Nam đã thu hút được 57,12 tỷ USD, tăng gấp 5 lần so với cùng kỳ năm 2007 (Nguồn : Cục Đầu tư nước ngoài – Bộ Kế hoạch và Đầu tư) 1. Về hình thức sở hữu : do nhiều lý do trong đó việc hạn chế thành lập doanh nghiệp FDI với 100% vốn đầu tư nước ngoài, các dự án FDI đăng ký ở Việt Nam cho đến giữa thập kỷ 90 chủ yếu dưới hình thức liên doanh giữa doanh nghiệp nhà nước và nhà đầu tư nước ngoài. Cuối năm 1998, số dự án liên doanh chiếm tới 59% tổng số dự án và 69% tổng số vốn đăng ký. Từ năm 1997, hạn chế này đã được xoá bỏ và tác động mạnh đến chuyển dịch cơ cấu số dự án FDI theo hình thức sở hữu.
Hiện tại tính đến cuối năm 2007, hình thức 100% vốn nước ngoài chiếm 77,6% về số dự án và 61,6% về tổng vốn đăng ký; Liên doanh chiếm 18,8% về số dự án và 28,8% về tổng vốn đăng ký. Số còn còn lại đầu tư theo hình thức Hợp doanh, BOT, công ty cổ phần và công ty quản lý vốn. Cơ cấu đầu tư theo ngành : các dự án FDI chủ yếu tập trung vào lĩnh vực công nghiệp và xây dựng chiếm tỷ trọng lớn nhất với 5.745 dự án còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký hơn 50 tỷ USD, chiếm 66,8% về số dự án, 61% tổng vốn đăng ký và 68,5% vốn thực hiện góp phần không nhỏ vào quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá. Cơ cấu đầu tư theo ngành – Lĩnh vực công nghiệp và xây dựng thời kỳ 1988-2007 Vốn đầu tư Vốn thực hiện STT Chuyên ngành Số dự án (USD) (USD) 1 CN dầu khí 38 3.865 4 CN thực phẩm 310 3.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Cơ cấu đầu tư theo ngành – Lĩnh vực dịch vụ thời kỳ 1988-2007 Đầu tư đã Vốn đầu tư TT Chuyên ngành Số dự án thực hiện (triệu USD) (triệu USD) Giao thông vận tải-Bưu điện ( bao 1 208 4.287 721 gồm cả dịch vụ logicstics) 2 Du lịch - Khách sạn 223 5.401 Xây dựng văn phòng, căn hộ để bán 3 153 9.892 và cho thuê 4 Phát triển khu đô thị mới 9 3.477 283 5 Kinh doanh hạ tầng KCN-KCX 28 1.406 576 6 Tài chính – ngân hàng 66 897 714 7 Văn hoá - y tế – giáo dục 271 1.248 367 Dịch vụ khác (giám định, tư vấn, trợ 8 giúp pháp lý, nghiên cứu thị 954 2.399 (Nguồn: Tài liệu tham khảo số 5) Số còn lại thuộc lĩnh vực nông – lâm - ngư nghiệp. Dành ưu đãi cho các dự án đầu tư vào lĩnh vực nông - lâm - ngư nghiệp đã được chú trọng ngay từ khi có luật đầu tư nước ngoài 1987. Tuy nhiên đến nay do nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân rủi ro đầu tư cao trong lĩnh vực này, nên kết quả thu hút FDI vào lĩnh vực nông – lâm - ngư chưa được như mong muốn.
Đến hết năm 2007, lĩnh vực Nông- Lâm- Ngư nghiệp có 933 dự án còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký hơn 4,4 tỷ USD, đã thực hiện khoảng 2,02 tỷ USD; chiếm 10,8% về số dự án ; 5,37% tổng vốn đăng ký và 6,9% vốn thực hiện, (giảm từ 7,4% so với năm 2006). Cơ cấu đầu tư theo ngành – Lĩnh vực nông-lâm-ngư nghiệp thời kỳ 1988-2007 Vốn đăng ký Vốn thực hiện Stt Nông, lâm nghiệp Số dự án (USD) (USD) 1 Nông - Lâm nghiệp 803 4. Về địa bàn đầu tư : Cho đến nay FDI đã trải rộng khắp cả nước, không còn địa phương “trắng” FDI nhưng tập trung chủ yếu tại các địa bàn trọng điểm (TT), có lợi thế, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương, làm cho các vùng này thực sự là vùng kinh tế động lực, lôi kéo phát triển kinh tế-xã hội chung và các vùng phụ cận. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Cơ cấu đầu tư theo địa bàn thời kỳ 1988-2007 Vùng trọng điểm Vùng trọng điểm Vùng trọng điểm phía Bắc phía Nam miền Trung Số dự án còn hiệu lực 2.293 491 Tổng vốn đầu tư (tỷ USD) 24 44,87 8,6 Chiếm %/Tổng vốn đăng ký 27 54 6 cả nước Địa phương đứng đầu/Số dự Hà Nội/987/12,4 Tp Hồ Chí Phú Yên/39/1,9 án/Tổng vốn đký (tỷ USD) Minh/2.398/16,5 (Nguồn: Tài liệu tham khảo số 5) Tuy Nhà nước đã có chính sách ưu đãi đặc biệt cho những vùng có điều kiện địa lý-kinh tế khó khăn nhưng việc thu hút FDI phục vụ phát triển kinh tế tại các địa bàn này còn rất thấp. Theo đối tác đầu tư : Thực hiện phương châm của Đảng và Chính phủ “đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ hợp tác. Việt Nam muốn làm bạn với các nước trong khu vực và thế giới.” được cụ thể hóa qua hệ thống pháp luật FDI, qua 20 năm đã có 81 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư tại Việt Nam. Trong đó, các nước Châu Á chiếm 69%, trong đó khối ASEAN chiếm 19% tổng vốn đăng ký.
Các nước châu Âu chiếm 24%, trong đó EU chiếm 10%. Các nước Châu Mỹ chiếm 5%, riêng Hoa Kỳ chiếm 3,6%. Tuy nhiên, nếu tính cả số vốn đầu tư từ các chi nhánh tại nước thứ 3 của các nhà đầu tư Hoa Kỳ thì vốn đầu tư của Hoa Kỳ tại Việt Nam sẽ đạt con số trên 3 tỷ USD, đứng vị trí thứ 5 trong tổng số 80 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Hai nước châu Úc (New Zealand và Australia) chỉ chiếm 1% tổng vốn đăng ký.
Hiện đã có 15 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vốn đăng ký cam kết trên 1 tỷ USD tại Việt Nam. Đứng đầu là Hàn Quốc vốn đăng ký 13,5 tỷ USD, thứ 2 là Singapore 10,7 tỷ USD, thứ 3 là Đài loan 10,5 tỷ USD (đồng thời cũng đứng thứ 3 trong giải ngân vốn đạt 3,07 tỷ USD), thứ 4 là Nhật Bản 9,03 tỷ USD. Nhưng nếu tính về vốn thực hiện thì Nhật Bản đứng đầu với vốn giải ngân đạt gần 5 tỷ USD, tiếp theo là Singapore đứng thứ 2 đạt 3,8 tỷ USD. Tình hình phát triển các KCN, Khu Chế xuất(KCX), Khu Công nghệ cao(KCNC), Khu Kinh tế(KKT).
Cả nước hiện có 154 KCN được thành lập với tổng diện tích đất tự nhiên gần 33.000 ha, phân bổ trên 55 địa phương, 10 KKT được thành lập với tổng diện tích đất tự nhiên xấp xỉ 550.000 ha và 2 Khu CNC (Hoà Lạc và thành phố LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 10 Hồ Chí Minh). Trong hơn 16 năm xây dựng và phát triển KCN, KCX và hơn 3 năm thành lập KKT cho thấy khu vực này có đóng góp ngày càng quan trọng trong việc thu hút vốn ĐTNN, đến cuối năm 2007 đã thu hút gần 2.700 dự án ĐTNN còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký khoảng 31 tỷ USD, chiếm 34% về số dự án và 37% tổng vốn đăng ký của cả nước. Các dự án đầu tư công nghiệp đang có xu hướng tăng nhanh tại các KCN-KCX. Các dự án đầu tư trong nước và nước ngoài trong KCN, KCX đa dạng về hình thức đầu tư.
Vai trò của khu vực FDI đối với nền kinh tế Việt Nam 1.