phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn gồm 03 chương: Chƣơng 1: Lý luận chung về quan hệ truyền thông giữa báo chí và doanh nhân trên báo in Chƣơng 2: Phân tích và đánh giá thông điệp về doanh nhân trên báo in dưới góc nhìn văn hóa Chƣơng 3: Giải pháp nâng cao chất lượng thông điệp về doanh nhân trên báo in. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUAN HỆ TRUYỀN THÔNG GIỮA BÁO CHÍ VÀ DOANH NHÂN TRÊN BÁO IN 1. Hệ thống các khái niệm 1. Báo chí, báo in, tạp chí * Báo chí: Báo chí bao gồm các loại sau: Báo in, báo nói, báo hình, báo mạng điện tử.
Báo chí (Journalism) theo quan điểm truyền thống, được coi là phương tiện truyền thông đại chúng truyền tải những thông tin thời sự có tính định kỳ đến với đông đảo công chúng. Báo chí là một bộ phận của truyền thông đại chúng, nhưng là bộ phận chiếm vị trí trung tâm, vai trò nền tảng và có khả năng quyết định tính chất, khuynh hướng, chi phối năng lực và hiệu quả tác động của truyền thông đại chúng. Do đó, trong nhiều trường hợp, có thể dùng báo chí để chỉ truyền thông đại chúng và ngược lại, nói đến truyền thông đại chúng, trước hết phải nói đến báo chí. Trong cuốn sách “Vai trò của báo chí trong định hướng dư luận xã hội”, tác giả Đỗ Chí Nghĩa có đưa ra định nghĩa về báo chí như sau: “Báo chí là loại hình các phương tiện truyền thông đại chúng được cơ quan thẩm quyền cấp phép hoạt động, có nhiệm vụ chuyển tải thông tin nhanh nhất, mới mẻ nhất đến cho đông đảo công chúng nhằm tích cực hóa đời sống thực tiễn” [14, tr.
* Báo in: Báo in là loại hình báo chí xuất hiện sớm nhất trong các loại hình báo chí, hình thức thể hiện được in trên giấy, có hình ảnh minh họa, là một trong 4 loại hình báo chí: Báo in, báo nói, báo hình, báo mạng điện tử. Báo in là phương tiện truyền thông cơ bản không thể thiếu của đời sống xã hội. Đến nay, đã có nhiều quan niệm khác nhau về báo in. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo Tiến sĩ Hà Huy Phượng, “Báo in là thuật ngữ chỉ một loại hình báo chí định kỳ thông tin thời sự các sự kiện, các vấn đề trong đời sống xã hội thông qua việc sử dụng ngôn ngữ chữ viết và kỹ thuật in ấn để truyền tải thông tin”.
Báo in còn được hiểu là những ấn phẩm xuất bản định kỳ, đăng tải các sự kiện, vấn đề thời sự, phát hành rộng rãi nhằm phục vụ công chúng - nhóm đối tượng nào đó với mục đích nhất định. Báo in bao gồm: Báo, tạp chí, bản tin thời sự, bản tin thông tấn, chuyển tải nội dung thông tin thông qua chữ in, ký tự, hình ảnh, sơ đồ, biểu đồ. được in trên giấy. Toàn bộ nội dung thông tin của báo in xuất hiện đồng thời ngay trước mắt độc giả.
Việc tiếp nhận thông tin của công chúng đối với báo in chỉ qua thị giác, qua cái đọc. Chính vì vậy báo in có những đặc trưng, đặc điểm sau: Báo in là ấn phẩm định kỳ chuyển tải nội dung thông tin mang tính thời sự và được phát hành rộng rãi trong xã hội. Định kỳ của báo in có nhiều loại khác nhau như: hàng ngày, thưa kỳ (2, 3, 5 ngày một số), hàng tuần. Định kỳ của báo in chính là sự xuất hiện theo chu kỳ đều đặn và cố định của sản phẩm báo.
Chu kỳ xuất nhiện của báo in có ý nghĩa quan trọng đối với báo in vì nó quy định thời điểm mà công chúng đón nhận sản phẩm báo in. Ví dụ: Cứ 6 giờ sáng hàng ngày người ta có thể mua các tờ nhật báo buổi sáng ở bất kỳ quầy bán báo nào trong thành phố. Nên định kỳ của báo in bị phá vỡ có nghĩa là phá vỡ luôn cả thói quen mua báo in vào giờ đó của người đọc và người đọc sẽ đi tìm loại hình truyền thông khác để thỏa mãn nhu cầu thông tin của mình. Tính thời sự của báo in được hiểu là sự phản ánh nhanh chóng những sự kiện mới xảy ra, vấn đề mới nảy sinh hoặc vừa mới được phát hiện trong đời sống xã hội.
12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Sản phẩm báo in được phát hành rộng rãi trong xã hội, từng loại báo, từng tờ báo in đều có công chúng riêng. Ví dụ: báo Nhân dân, công chúng đích là cán bộ Đảng viên, báo Diễn đàn Doanh nghiệp, công chúng đích là doanh nhân. Nội dung thông tin trong các tờ báo đó mặc nhiên chỉ quan tâm đến công chúng của mình. Như vậy mỗi tờ báo in đều có công chúng tiếp nhận khác nhau và công chúng thực hiện phương thức tiếp nhận theo những hướng khác nhau.
Báo in chuyển tải nội dung thông tin thông qua văn bản in gồm: chữ in, hình vẽ, tranh ảnh, sơ đồ, biểu đồ… Toàn bộ các yếu tố thể hiện nội dung thông tin của các tác phẩm báo in xuất hiện đồng thời trước mắt người đọc hầu như ngay trên cùng một trang báo. Sự đồng hiện của báo in được thể hiện bằng những thông tin cùng xuất hiện đồng thời trên trang báo in thông qua việc trình bày tổ chức trang báo, bao gồm các phần: tên chuyên mục, tiêu đề, tít, sapô hoặc những dòng chữ gây chú ý, tít phụ cùng sự hỗ trợ của hình vẽ, tranh ảnh, sơ đồ, biểu đồ… Công chúng đọc một bài báo in có thể do tít và sapô hấp dẫn hay cũng có thể do tranh ảnh, biểu đồ minh họa gây chú ý cho họ. Cũng chính vì vậy mà có thể nói sự đồng hiện thông tin của bài viết trên cùng một trang báo in là một trong những lợi thế nhất định của báo in. Công chúng có thể cùng lúc lướt mắt trên toàn bộ bài báo và sau đó có thể tìm những thông tin thú vị hoặc cần thiết cho mình.
Cũng chính sự đồng hiện các yếu tố thể hiện của một bài báo trên một trang báo cũng làm ảnh hưởng lớn đến công tác biên tập nội dung tít, sapô và phần chính văn của một bài báo in. Do phương thức thông tin đặc thù trên, báo in có những đặc điểm ưu việt sau: Một là, công chúng tiếp nhận thông tin trên báo in thông qua thị giác, giác quan quan trọng nhất của con người trong mối quan hệ với thế giới xung quanh nên người đọc hoàn toàn chủ động trong việc tiếp nhận thông tin từ báo in. Sự chủ động bao gồm từ việc bố trí thời điểm đọc, lựa chọn trình tự đọc 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đến việc chủ động về tốc độ đọc, cách thức đọc khi trong tay có một tờ báo in cụ thể. Buổi sáng người ta có thể mua một tờ báo in của một cơ quan báo chí nào đó, đọc lướt qua các tin tức, bình luận quan trọng rồi chiều tối về nhà mới đọc tiếp những bài báo dài và đáng quan tâm như phóng sự, phản ánh, các loại ký… Khi đọc các tờ báo in, người ta hoàn toàn có thể đọc lướt nhanh những nội dung quen thuộc, đọc kỹ hay đọc lại những nội dung phức tạp mà đọc lần đầu chưa rõ.
Đặc điểm này tạo cho báo in khả năng thông tin những nội dung sâu sắc, phức tạp. Nhà báo có thể trình bày, lý giải các nội dung thông tin với những mối quan hệ đan chéo, những biểu hiện trên nhiều bình diện, nhiều tầng lớp khác nhau. Những thông tin có thể được tổ chức theo nhiều cách khác nhau mà người đọc vẫn có thể hiểu, miễn là những thông tin, nội dung bài viết là bổ ích, đáp ứng được nhu cầu của người đọc. Hai là, vì sự tiếp nhận thông tin báo in của công chúng là quá trình chủ động, đòi hỏi người đọc phải tập trung cao độ, phải tập trung làm việc tích cực của trí não.
Vì thế làm tăng khả năng ghi nhớ thông tin, giúp người đọc có thể nhận thức sâu sắc những mối quan hệ bên trong phức tạp. Nội dung thông tin đề cập các vấn đề, sự kiện trong cả một chu kỳ xuất bản. Thông tin về các vấn đề, sự kiện thời sự diễn ra trong chu kỳ sau đó chỉ có thể được đề cập trong sản phẩm được xuất bản vào thời điểm định kỳ sau. Vì thế trong báo in bao giờ cũng tồn tại một khoảng thời gian trống thông tin, hay nói cách khác, độ nhanh, tính thời sự của báo in bị hạn chế hơn so với các loại hình phát thanh và truyền hình và đặc biệt là báo mạng điện tử.
Để khắc phục hạn chế này người ta đưa ra các tờ báo buổi chiều. Phạm vi tác động của báo in đôi khi có hạn chế vì chỉ có người biết chữ mới có thể đọc báo. Riêng về mặt này, phát thanh và truyền hình có ưu thế hơn so với báo in khi mà hầu như tất cả các thành viên của xã hội bất kể trình độ văn hóa như thế nào đều có thể tiếp nhận thông tin do chúng mang lại. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Việc phát hành báo in được thực hiện trao tay, vì thế việc báo in đến với người đọc sớm hay muộn phụ thuộc vào trình độ phát triển giao thông và các phương tiện chuyên chở, phân phối báo.
Đối với các nước chậm phát triển, báo in chủ yếu chỉ được phát hành ở các thành phố, thị xã, thị trấn đông dân cư, thuận lợi về giao thông đi lại. Ở các địa phương xa trung tâm, báo in thường đến muộn, tin tức trở thành lạc hậu. Vì thế ở khu vực này, ảnh hưởng của thông tin từ báo in rất hạn chế. Đối với những người đi công tác xa theo những lộ trình đặc biệt, như các đoàn khảo sát địa chất, các đoàn thám hiểm địa lý, phục vụ trên các con tàu trên đại dương… việc phát hành báo in hầu như không thể thực hiện được.
* Tạp chí: Tạp chí là loại ấn phẩm khổ nhỏ hơn báo, đóng thành tập, có bìa, chuyển tải các loại thông tin có tính tổng hợp, chuyên sâu, xuất bản định kỳ ở một thời điểm nhất định, có thể định kỳ một tuần một lần, một tháng 2 lần, hoặc 6 tháng một lần. Tạp chí khác với báo in ở chỗ tính thời sự của tạp chí thấp hơn báo nhưng nội dung vấn đề và sự kiện đưa ra phân tích, bình luận sâu hơn, đầy đủ hơn. Thông tin của tạp chí có tính khái quát cao.