CHƯƠNG I TONG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYET VE DOI MỚI PHUONG PHAP VA PHUONG TIEN DAY HOC 1. DOL MỚI PHƯƠNG PHAP DAY HOC 1.1 Lý luận về dạy học - Đổi mới phương pháp là một quá trình liên tục phát huy, kế thừa những tính hoa của ae dục truyền thống va tiếp thu có chọn lọc những phương pháp hiện đại trên thé giới. - Cần khuyến khích sự phong phú đa dạng của các phương pháp cũng như là sự phong phú đa dạng của các ý tưởng. - Trọng tâm của việc đổi mới phương pháp đạy học hiện nay là hướng vào người học.
- Cái đích cuối cùng của việc đổi mới phương pháp là nâng cao hiệu quả của quá trình dạy học. - Học là hiểu, ghi nhớ, liên hệ và vận dụng. Người học sinh giỏi là người học sinh có tư đuy tốt chứ không phải là người học sinh chỉ biết học thuộc bài. - Người giáo viên giỏi không phải là cho học sinh biết nhiều kiến thức mà là dạy cho học sinh biết cách tư duy, biết cách sử dụng những kiến thức vào các tình huống mới, vào đời sống thực tế.
- Giáo viên chỉ day tốt khi có sự đồng cảm với học sinh. - Những điều kiện để học sinh học tập có hiệu quả: sức khỏe, vốn kiến thức, khả năng ghỉ nhớ, khả năng tư duy sáng tạo, phương pháp học tập, cơ sở vật chat phục vu cho học tập, có thay giỏi.2 Một số xu hướng đổi mới phương pháp day học: 1. Phát huy tính tích cực, tự lực, chủ động, sáng tao của người học Chuyển trọng tâm hoạt động từ giáo viên sang học sinh. Chuyển lỗi học từ thông báo tái hiện sang tìm tòi, khám phá.
: Thực tế cho thấy nhiều nơi, nhiều trường đã làm được điều nảy, tuy nhiên cũng chưa phải là phổ biến lắm. Điều nảy còn tùy thuộc vào từng vùng, từng địa phương, tùy trình độ học sinh ma người giáo viên có làm được những điêu nay hay không. KHÓA LUẬN TOT NGHIỆP GVHD: Thây Lê Văn Đăng Vídụ: Hiện nay khoa Hóa chúng ta đang đẩy mạnh phong trảo cho sinh viên nghiên cứu khoa học nhằm phát huy sự sáng tạo, tìm tòi, ham học hỏi ở sinh viên, thảo luận, đi thực té. Cá thê hóa việc dạy học Như chúng ta đã biết đối tượng của quá trình day học nói riêng và quá trình giáo duc nói chung là con người- học sinh.
Mà đã là từng con người cụ thé thì có sự nhận thức, phát triển tư duy khác nhau. Do đó tùy từng đối tượng, tùy trình độ mà giáo viên lựa chọn phương pháp thích hợp. Vi dụ: Cùng day một bài mới, nhưng ở lớp giỏi giáo viên lựa chon phương pháp thích hợp (làm xemina), còn với lớp yêu thì giáo viên lựa chọn phương pháp thuyết trình và đàm thoại (đặt câu hỏi) 3. Sử dung tôi ưu các phương tiện dạy học, đặc biệt là tin học và công nghệ thông tin vào đạy học Có thé xem đây là một xu hướng mà nhiều nhà nghiên cứu giáo dục đang nhằm đến.
Người giáo viên được khuyến khích là nên sử dụng những đồ dùng đơn giản như sơ đỏ, tranh ảnh đến những phương tiện dạy học đặc biệt như mô hình, phần mềm, giáo án điện tử. dụ: Ví Hiện nay nhiều trường đang khuyến khích giáo viên giáng dạy bằng giáo án điện tử. Tang cường khả năng vận dụng kiến thức vào đời sống Chuyển từ lối học nặng về tiêu hóa kiến thức sang lối học coi trọng việc vận dụng kiến thức. Đây chính là cách thức làm cho kiến thức học gắn liền với thực tế để học sinh ae ĐÔNG ees 0090049596 th ae ves Cie ing si ne toon nghiệm vào thực tế sản xuất một cách có chon lọc 5.
Cải tiến việc kiểm tra và đánh giá kiến thức line oe en ae Nó ee ee ee ee kid theo no đồng thời để giáo viên kịp thời điều chỉnh phương pháp day cho tốt hơn Ví dụ: Hiện nay thường ding kiểm tra bằng trắc nghiệm khách quan. Phục vụ ngày càng tốt hơn hoạt động tự học và phương châm học suốt đời Ngày nay trên mọi phương tiện truyền thanh, truyền hình có nhiều chương trình học tập giúp cho hoạt động tự học, ching hạn tự học nấu ăn, ôn tốt nghiệp, ôn thi đại học. Các chương trình trò chơi truyền hình phục vụ cho phương châm học suốt đời, vi nó không giới hạn lứa tudi của người chơi, như: Trúc xanh, Rồng vang, Chiếc nón kì điệu, Vui để học,. Gắn dạy học với nghiên cứu khoa học với mức độ ngay cảng cao Tùy theo từng cấp học, tủy trình độ học sinh, mà người day áp dụng nhiều hình thức nghiên cứu khoa học.
Trung học phố thông: không có lam khóa luận, chi đơn thuần thi cử. Đại học: có một bài khóa luận thay cho2 môn thi, hay lam bai tap môn học thi miễn thi. Thạc sĩ: 1⁄4 đơn vị tính là tự nghiên cứu. Tiến sĩ: có 3 chuyên đề nghiên cứu và làm luận án.
SVTH: Dinh Thị Kim Quý Trang: 7 KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP GVHD: Thầy Lê Van Dan Cách gọi khác: “Day học lấy học sinh lam trung tâm” “Day học hướng tập trung vào học sinh” Sau đây là một số nội dung cơ bản của tư tưởng dạy học hướng vào người học: Mục đích dạy học vì sự phát triển nhiều mặt của học sinh: © Coi trọng lợi ích, nhu cầu, hứng thú của người học e Phat huy cao nhất các năng lực tiềm an của người học e - Hinh thành cho người học phương pháp học tập khoa học, nang lực sang tạo, khả năng thích ứng với môi trường. Phát huy tính tích cực, tự lực, sáng tạo của người học Giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức ma quan trọng hơn là tổ chức ra những tình huống học tập, kích thích trí tò mò, tư duy độc lập, sáng tạo của học sinh, hướng dân học sinh học tập. Người học được tham gia vảo quá trình đánh giá và đánh giá lẫn nhau.4 Dạy học bằng hoạt động của người học Nội dung cơ bản của xu hướng đổi mới phương pháp này là tạo mọi điều kiện cho học sinh hoạt động cảng nhiều càng tốt. Theo lối day học cũ, hoạt động của người thầy chiếm phần phần lớn thời gian trên lớp.
Trò ít được phát biểu, rất ít khi được thắc mắc, hỏi thầy những điều chưa rõ hay chưa hiểu. Dạy như thế kết quả học tập bị hạn chế nhiều. Người ta đã tìm cách giảm hoạt động của thầy, tăng thời gian hoạt động của trò trong một tiết học. Với cách tiếp cận đó, thực chất của dạy học bằng hoạt động của trò là chuyển từ lối dạy cũ (thầy nặng về truyền đạt, trò tiếp thu một cách thụ động) sang lối day mới, trong đó vai trò chủ yếu của thầy là tổ chức, hướng dẫn hoạt động, trò chủ động tìm kiếm, phát hiện ra kiến thức.1 Ý - Dạy học bằng hoạt động của người học là một nội đung của dạy học hướng vào người học.
Học sinh chỉ có thể phát triển tốt các năng lực tư duy, khả năng giải quyết vấn đề, thích ứng với cuộc sống .nếu như họ có cơ hội hoạt động. - Dạy học bảng hoạt động của người học là một trong những con đường dẫn đến thành công của người giáo viên (day tot, trở thành giáo viên giỏi) ~- Dạy học bang hoạt động của người học làm phát triển hiệu qua dạy học + Học sinh chí học tập thực sự nếu như họ được hoạt động. Nếu học sinh chỉ ngôi nghe thì rất đễ bị phân tâm. nghĩ đến việc khác, làm việc riêng.
; + Học sinh càng được hoạt động nhiêu thi tham gia học tập thực sự trong một tiệt học cảng lớn, hiệu qua day học cảng cao. - Dạy học bằng hoạt động của người học giúp rèn luyện các kĩ năng đạy học cho sinh viên sư phạm vì kĩ năng chỉ có thé hình thành qua hoạt động. Dé day tốt sinh viên phải được dao tạo cả về nội dung dạy học và phương pháp. SVTH: Đính Thị Kim Quý Trang: 8 KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP GVHD: Thay Lê Văn Dan năng giải quyết van dé, thích ứng với cuộc sống .néu như họ có cơ hội hoạt động.
- Dạy học bằng hoạt động của người học là một trong những con đường dẫn đến thành công của người giáo viên (dạy tốt, trở thành giáo viên giỏi) - Dạy học bằng hoạt động của người học làm phát triển hiệu qua dạy học + Học sinh chỉ học tập thực sự nếu như họ được hoạt động. Nếu học sinh chỉ ngdi nghe thì rất để bị phân tâm, nghĩ đến việc khác, làm việc riêng. + Học sinh càng được hoạt động nhiều thì tham gia học tập thực sự trong một tiết học càng lớn, hiệu quả dạy học càng cao. - Day học băng hoạt động của người học giúp rẻn luyện các ki nang dạy học cho sinh viên sư phạm vì ki năng chỉ có thê hình thành qua hoạt động.
Dé day tôt sinh viên phải được đảo tạo cả về nội dung dạy học và phương pháp.2 Các biện pháp để tăng cường hoạt động của người học Để tạo điều kiện cho học sinh hoạt động, giáo viên có thé áp dụng một số hình thức sau: - Thay gợi mở, nêu van dé cho trò suy nghĩ (không đặt thành câu) - Sứ dụng câu hỏi dưới nhiều dạng khác nhau từ thấp đến cao HỆ sigh a đặt câu hỏi rồi yêu cầu học sinh trả lời (dam thoại) - Thay yêu ue học sinh nêu câu hỏi về các vấn dé mà bản thân thấy không hiểu hay chưa rõ. - Ra bài tập hay yêu cầu học sinh hoàn thành một nhiệm vụ học tập. - Giáo viên hướng dẫn học sinh làm việc với sách giáo khoa. Khi sử dụng hình thức này giáo viên có thé tổ chức cho học sinh các hoạt động sau + Đọc một đoạn trong tài liệu + Nêu các ý chưa rõ, chưa hiểu trong tài liệu + Tìm y chính của từng phần, của bai + Tóm tắt nội dung bài học + Đặt câu hdi cho từng nội dung của bài học - Tế chức cho học sinh làm vai thí nghiệm nhỏ, từ đơn giản đến phức tạp.
- Thảo luận nhóm: tổ chức cho học sinh thảo luận các câu hỏi dưới sự điều khiển của thầy hay học sinh tự điều khiển. - Thuyết trình theo chủ đề: học sinh có thể thuyết trình theo chủ để cho trước hoặc chủ để tự chọn. - Tổ chức cho học sinh nhận xét, góp ý, tham gia các quá trình đánh giá (tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau) - Lập câu lạc bộ hóa học.